سینمای دینی از نگاه فیلمسازان | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

سینمای دینی از نگاه فیلمسازان

مفهوم سینمای دینی سال‌هاست که تعریف مشخصی میان فیلمسازان، مخاطبان و منتقدان ندارد. در این بین طیف نظرات از فرزاد موتمن که سینمای دینی را نمی‌پذیرد تا مجید مجیدی که هر مفهوم اخلاقی را در سینمای دینی می‌گنجاند، گسترده است. به گزارش ایرنا، سالهاست که میان منتقدان، فیلمسازان و مخاطبان قرائت مشترکی از سینمای دینی وجود ندارد. با وجود فیلم‌های مهم و بزرگی چون روز واقعه، رستاخیز، محمد رسول الله، سفیر، قدمگاه و… که به سینمای دینی رنگ داده‌اند، همچنان میان مخاطبان، منتقدان و فیلمسازان درک مشترکی از مفهوم سینمای دینی وجود ندارد. به علاوه اغلب آثار دینی سینمای ایران یا به مناسبت محرم و عاشورا تولید شده‌اند یا آثاری بیوگرافی درباره زندگی پیامبران و امامان هستند و مناسبت‌هایی مانند اعیاد قربان یا غدیر، به طور مشخص در سینمای دینی جای ندارند. در این رابطه توجه به کارگردانانی که آثاری با مضامین دینی دارند اهمیت می‌یابد تا ادارک آنان از سینمای دینی و نسبت این درک با آثاری که تولید کرده‌اند، روشن‌تر شود.

وقتی فرزاد موتمن مفهوم سینمای دینی را نمی‌پذیرد فرزاد موتمن یکی از کارگردانانی است که با آن‌که فیلم‌های او مستقیما با مضامین دینی مرتبط نیست اما با عرفان و فلسفه گره خورده است. جعبه موسیقی از آثاری است که اغلب منتقدان آن را در دسته فیلم‌هایی با مضامین دینی و عرفانی قرار می‌دهند. موتمن درباره ساختار سینمای دینی معتقد است: فیلم دینی به لحاظ فرم با فیلم‌های سینمای دیگر تفاوت دارد. فیلم راجع به حضرت مسیح(ع) زیاد ساخته می‌شود اما تنها فیلم انجیل متی است که فیلم خوبی در این زمینه است. او ادامه می‌دهد: اینکه ما زندگی حضرت یوسف(ع) را به صورت فوتورمان(داستانی که از کنار هم قرار دادن چند عکس شکل می‌گیرد)، بسازیم فایده‌ای ندارد؛ بلکه باید بتوانیم داستانی را روایت کنیم که بتواند پلی به جامعه فعلی بزند. اگر می‌خواهیم فیلمی درباره عاشورا بسازیم باید این فیلم بتواند با انسان امروزی و دغدغه‌های او ارتباط برقرار کند. با این اوصاف می‌توان موتمن را حامی سینمایی دانست که در آن، شرایط و دغدغه‌های حال و آینده با مفهوم دین پیوند می‌خورد. او اما فیلم خودش یعنی جعبه موسیقی را فیلمی دینی نمی‌داند. موتمن گفته است: دین یک ایدئولوژی است، ژانرها براساس ایدئولوژی به وجود نمی‌آیند؛ برای همین نمی‌توانیم سینمای دینی داشته باشیم. من خودم جعبه موسیقی را یک فیلم دینی نمی‌بینم.

خالق «زیر نورماه»، فقط آثاری درباره انبیا را دینی می‌داند؟ رضا میرکریمی اما نظر دیگری دارد. او که سبک و سیاق خود را در سینمای دینی دنبال کرده و فیلمی چون زیر نور ماه را نیز در کارنامه دارد. فیلمی که به نظر بسیاری از منتقدان، از رهگذر سینمای دینی به نقد عقلایی روحانیت پرداخته است. میرکریمی معتقد است که سینمای دینی داریم اما نوع نگاه‌ها به آن متفاوت است. او در این‌باره گفته است: هر فیلم و اثر هنری که بتواند مخاطب خود را دچار پرسش کند و باعث شود در مورد دنیای پیرامون و مسائل اصلی خودش کنجکاو شود، ذاتاً هنر دینی است. هر حرکتی که انسان‌ها را از غفلت، تکرار و … خارج کند، در آن حتماً یک نگاه دینی وجود دارد. میرکریمی در ادامه صحبت های خود از موضع دیگری وارد می‌شود که می‌توان نتیجه گرفت او هم به مانند موتمن فیلم خود زیر نورماه را فیلمی دینی نمی‌داند. او می‌گوید: شخصاً بسیاری از فیلم‌ها را دینی می‌دانم اما ترجیح می‌دهم که سینمای دینی را به موضوعات مستقیم در این رابطه خلاصه نکنم و فقط به آثاری که در مورد انبیاء است، دینی بگویم.

سینمای دینی و غیردینی نداریم! از زاویه نگاه دیگری نیز می‌توان به نگاه محمدمهدی عسگرپور عنایت داشت. او که فیلم قدمگاه را در رسته همین نوع سینما تولید کرده، نه به مانند موتمن وجود سینمای دینی را رد می‌کند نه مانند میرکریمی آن را می‌پذیرد. او می‌گوید: اعتقاد شخصی من طبقه‌بندی را نمی‌پسندد. هنر را ‌نمی‌شود طبقه‌بندی و تعریف کرد. محمدمهدی عسگرپور نه به مانند موتمن وجود سینمای دینی را رد می‌کند نه مانند میرکریمی آن را می‌پذیرد عسگرپور ذاتا دسته‌بندی را در سینمای دینی و غیردینی درست نمی‌داند و عقیده دارد که با این ‌دسته‌بندی‌ها رانت ایجاد می‌شود. او اضافه می‌کند: اگر این دسته‌بندی‌ها را برداریم، فیلمسازان بیشتر به خودِ واقعیشان نزدیک می‌شوند. سینمای ایران در حال حاضر اینگونه شده است که فیلمسازان در یک مسیری نهادینه می‌شوند. به من هم می‌گویند فیلمساز دینی و اگر بخواهم در یک فضای دیگری کار بسازم، این امکان وجود ندارد چون می‌گویند تو باید فقط در این مسیر باشی. جالب آن‌که عسگرپور نیز به مانند موتمن و میرکریمی فیلم خود قدمگاه را در دسته فیلم‌های دینی نمی‌داند و عنوان می‌کند: لفظ معناگرا اشتباه بزرگی است. همان سال‌ها برای فیلم قدمگاه همین عنوان سینمای را به کار بردند. در صورتی که من باید خوشحال می‌شدم اما در همان زمان عنوان کردم که این لفظ معناگرا درست نیست.

کارگردان «بچه های آسمان» و دغدغه اخلاق و امید در سینمای دینی تفاوت نگاهی که در میان این سه فیلمساز وجود داشت، در نقطه‌نظر مجید مجیدی پررنگ‌تر هم می‌شود. او که فیلم‌های مهمی چون محمد رسول الله از دسته بیوگرافی در سینمای دینی و بچه‌های آسمان با مضامین دینی و اخلاقی را در کارنامه دارد، همه آثار در حوزه انسان، معارف و اخلاق را بخشی از سینمای دینی می‌داند و می‌گوید: لازم نیست مستقیم سراغ دین رفت. فکر می‌کنم پرداختن به موضوعات اخلاقی و مسائل اجتماعی‌ که منتهی به اخلاق و امید می‌شود، جلوه‌هایی از نگاه دینی هستند. از این روست که در کارنامه او هم فیلم هایی چون رنگ خدا،خورشید و بچه های آسمان با رویکردی معناگرا و اخلاقی جلوه‌گر شده‌اند و هم فیلمی چون محمدرسول الله که مستقیم درباره دین اسلام و زندگی رسول خداست. به نظر می‌رسد همین تفاوت در دیدگاه‌هاست که باعث شده درک مفهوم سینمای دینی با مشکل روبه‌رو شود و هرکس از منتقد تا فیلمساز تعریف خود را داشته باشد. تعریفی که هم ذهنیت دقیقی به مخاطبان نمی‌دهد و هم باعث شده منتقدان به هنگام تحلیل این نوع فیلم‌ها، چارچوب مشخصی نداشته باشند و در نهایت این ابهامات باعث شده از تعداد فیلم‌های تولید شده در این ژانر کاسته شود.

نوشته سینمای دینی از نگاه فیلمسازان اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

منبع: بانی فیلم
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/115137
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

مجید مجیدی

دو پیام متفاوت وزیر ارشاد در یک روز

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پی اهدای جایزه بهترین فیلم بوسان به مجید مجیدی پیام تبریکی داد و در آستانه آغاز جشنواره تیاتر عروسکی هم پیامی دیگر منتشر کرد.

۱۰ساعت پیش

مجید مجیدی

تقدیر قالیباف از موضع‌گیری شجاعانه مجید مجیدی در جشنواره بوسان

رئیس مجلس با تقدیر از موضع‌گیری مجید مجیدی در جشنواره بوسان، گفت: موضع‌گیری شجاعانه، هوشمندانه و برخاسته از تعهد ملی ایشان بر روی صحنه جهانی و یادآوری مقاومت ستودنی و ایستادگی تاریخی ملت بزرگ ایران در برابر فشارهای ظالمانه و بازتاب مظلومیت و در عین حال صلابت این سرزمین، بار...

۱۸ساعت پیش

مجید مجیدی

«غذای نیمروز» ساخته مجید مجیدی بهترین فیلم جشنواره بوسان شد

فیلم سینمایی «غذای نیمروز» به کارگردانی مجید مجیدی مورد ستایش داوران جشنواره فیلم بوسان قرار گرفت و جایزه بهترین فیلم را دریافت کرد. نوشته «غذای نیمروز» ساخته مجید مجیدی بهترین فیلم جشنواره بوسان شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

دیروز

مجید مجیدی

فیلم مجید مجیدی راهی اسکار ۲۰۲۷ شد

فیلم «غذای نیمروز» ساخته مجید مجیدی با کسب جایزه بهترین فیلم جشنواره فیلم بوسان، واجد شرایط رقابت در شاخه بهترین فیلم بین‌المللی جوایز اسکار ۲۰۲۷ شناخته شد. به گزارش سینماسینما، در گذشته، هر کشور تنها یک فیلم را از طریق نهادهای رسمی یا کمیته‌های منتخب به آکادمی معرفی می‌کرد. این...

دیروز

مجید مجیدی

حرف‌های صریح مجید مجیدی پس از دریافت جایزه بوسان

فیلم «غذای نیمروز» مجید مجیدی برگزیده جشنواره بوسان شد.

دیروز

مجید مجیدی

تبریک یک مدیر سینمایی به مجید مجیدی

حامد جعفری، مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، در پیامی کسب جایزه بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی بوسان برای «غذای نیمروز» را به مجید مجیدی تبریک گفت و از او به‌خاطر بازتاب‌دادن فریاد تظلم‌خواهی کودکان میناب و مردم ایران در این رویداد جهانی تشکر کرد.

دیروز

مجید مجیدی

مجید مجیدی واجد شرایط رقابت اسکار شد

فیلم «غذای نیمروز» ساخته مجید مجیدی با کسب جایزه بهترین فیلم جشنواره فیلم بوسان، واجد شرایط رقابت در شاخه بهترین فیلم بین‌المللی جوایز اسکار ۲۰۲۷ شناخته شد.

دیروز

مجید مجیدی

ادامه واکنش‌ها به جایزه مجیدی

رییس سازمان سینمایی و خانه سینما در پیام های جداگانه ای دریافت جایزه جشنواره بوسان را به مجید مجیدی تبریک گفتند.

دیروز

مجید مجیدی

روایت تکان‌دهنده از یک معلم در جنوب

فیلم سینمایی «غذای نیمروز» ساخته مجید مجیدی که نخستین نمایش جهانی خود را در بخش مسابقه جشنواره بین‌المللی فیلم بوسان تجربه کرده است، در نقدی منتشرشده در اسکرین، اثری تاثیرگذار درباره فقر، محرومیت آموزشی و کشمکش‌های اخلاقی یک معلم توصیف شده است.

۱۴۰۵/۰۷/۱۹

مجید مجیدی

انتشار تیزر «غذای نیمروز» مجید مجیدی

نخستین تیزر از فیلم سینمایی «غذای نیمروز» ساخته مجید مجیدی پیش از نمایش در جشنواره فیلم بوسان منتشر شد.

۱۴۰۵/۰۶/۱۸

مجید مجیدی

جشنواره فیلم بوسان ۲۰۲۶؛ نخستین اکران فیلم مجید مجیدی و نمایش ۵ فیلم ایرانی

نخستین نمایش جهانی فیلم «غذای نیمروز» ساخته جدید مجید مجیدی در بخش مسابقه اصلی سی‌ویکمین جشنواره فیلم بوسان رقم می‌خورد. به گزارش سینماسینما، جشنواره بین‌المللی فیلم بوسان (کره جنوبی) امروز سه‌شنبه دهم شهریورماه ۱۴۰۵، فهرست ۱۴ فیلم بخش مسابقه اصلی را معرفی کرد که با نمایش جدیدترین فیلم ساخته مجید...

۱۴۰۵/۰۶/۱۰

مجید مجیدی

مجید مجیدی فیلم جدیدش را به بوسان می‌برد

نخستین نمایش جهانی فیلم «غذای نیمروز» ساخته جدید مجید مجیدی در بخش مسابقه اصلی سی‌ویکمین جشنواره فیلم بوسان رقم می‌خورد.

۱۴۰۵/۰۶/۱۰

مجید مجیدی

فیلم «محمد رسول‌الله(ص)» زیرساخت‌های بزرگی برای سینمای ایران فراهم کرد

مجید مجیدی گفت: فیلم «محمد رسول‌الله(ص)» جدا از خود فیلم، زیرساخت‌های بسیار بزرگی برای سینمای ایران فراهم کرد، امکاناتی که ما به واسطه این فیلم وارد کردیم همچنان سینمای ایران از آن بهره زیادی می‌برد. نوشته فیلم «محمد رسول‌الله(ص)» زیرساخت‌های بزرگی برای سینمای ایران فراهم کرد اولین بار در سوره...

۱۴۰۵/۰۶/۰۹

مجید مجیدی

بازدید مجید مجیدی از رویداد «مشق ناتمام»/ ادای احترام به کودکان شهید

مجید مجیدی کارگردان سینما از رویداد فرهنگی هنری «مشق ناتمام» با محوریت گرامیداشت یاد بیش از ۴۰۰ کودک شهید ایران در پل طبیعت تهران بازدید کرد. نوشته بازدید مجید مجیدی از رویداد «مشق ناتمام»/ ادای احترام به کودکان شهید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۵/۰۲

مجید مجیدی

واکنش مجید مجیدی به اظهارات توهین‌آمیز معاون ترامپ

مجید مجیدی در واکنش به اظهارات عجیب و توهین‌آمیز معاون ترامپ علیه مردم ایران نوشت: حرف بزرگتر از دهانتان نزنید.

۱۴۰۵/۰۴/۲۶

محمود کلاری
فرزاد موتمن
۲

معرفی داوران چهار بخش جشنواره جهانی فیلم فجر

۱۸ داور ایرانی و خارجی فیلم‌های حاضر در چهار بخش از جشنواره جهانی فیلم فجر را داوری می‌کنند. به گزارش سینماسینما به نقل از ستاد خبری جشنواره جهانی فیلم فجر، داوران بخش‌های مختلف جشنواره جهانی فیلم فجر از کشورهای آسیایی، اروپایی و آفریقایی به ارزیابی فیلم‌های حاضر در جشنواره می‌نشینند....

۱۴۰۴/۰۹/۰۷

محمود کلاری
عباس کیارستمی
۳

داوران ایرانی معرفی شدند؛ افتتاح جشنواره جهانی فیلم فجر با فیلمی از عباس کیارستمی

نسخه مرمت شده فیلم سینمایی «زیر درختان زیتون» اثر ماندگار عباس کیارستمی کارگردان مطرح سینمای ایران به عنوان فیلم افتتاحیه چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر در هنرشهر آفتاب شیراز به نمایش گذاشته می‌شود. به گزارش سینماسینما به نقل از ستاد خبری جشنواره جهانی فیلم فجر، در این دوره از جشنواره...

۱۴۰۴/۰۹/۰۴

جعفر پناهی
فرزاد موتمن

واکنش فرزاد موتمن به جایزه پناهی؛ ارزش‌های سینمایی در جوایز کن تاثیر ندارد

به گزارش سینماسینما، فرزاد موتمن، کارگردان و تهیه‌کننده در واکنش به نخل طلای جعفر پناهی در کن نوشت: مرگ محمد لخدر حمینه، فیلمساز الجزایری، مصادف شد با داغ‌شدن بحث‌‌هایی درباره جشنواره کان و نخل طلاهایش. در سال ۱۹۷۵ فیلمی از لخدر حمینه، به‌نام «خاطرات سال‌های آتش زیر خاکستر» برنده نخل...

۱۴۰۴/۰۳/۰۶

فرزاد موتمن
۱

موتمن: سردر سینماهای کشور شبیه تئاتر بولینگ عبدو شده است/ فارابی را تعطیل کنید

کارگردان فیلم «شبگرد» با بیان اینکه سردر سینماهای کشور شبیه سردر بولینگ عبدو است اظهار کرد: فیلمسازان امروز به لات‌ها، روسپی‌ها، معتادها و قمه کش‌ها فکر می‌کنند و فضای لات بازی و عربده کشی سینمای ما را دربرگرفته است. به گزارش سینماسینما، نقد و بررسی فیلم «شبگرد» با حضور فرزاد...

۱۴۰۳/۰۹/۰۳

فرزاد موتمن
۱

نمایش و نقد «شبگرد» در فرهنگسرای ارسباران 

فیلم سینمایی «شبگرد» به کارگردانی فرزاد موتمن یکشنبه ۲۷ آبان ماه ۱۴۰۳ در فرهنگسرای ارسباران اکران و پس از آن ...ادامه مطلب نوشته نمایش و نقد «شبگرد» در فرهنگسرای ارسباران  اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۲۷

فرزاد موتمن
۲

«شبگرد» فرزاد موتمن اکران می‌شود

قرارداد اکران فیلم سینمایی «شبگرد» فرزاد موتمن کارگردان فیلم خاطره‌انگیز «شبهای روشن» ثبت شد. به گزارش سینماسینما، بیست و دومین جلسه شورای صنفی نمایش روز یکشنبه ۶ آبان در خانه سینما برگزار شد و شورا بعد از بررسی درخواست‌ها و موارد مطرح شده، قرارداد یک فیلم را ثبت کرد: –...

۱۴۰۳/۰۸/۰۶

مرتضی شایسته
فرزاد موتمن
۱

شبگرد» موتمن بالاخره اکران می‌شود

قرارداد فیلم سینمایی «شبگرد» به کارگردانی فرزاد موتمن و تهیه‌کنندگی مرتضی شایسته در جلسه شورای صنفی نمایش ثبت شد. به ...ادامه مطلب نوشته شبگرد» موتمن بالاخره اکران می‌شود اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۰۶

شهاب حسینی
فرزاد موتمن
۲

معرفی داوران آثار داستانی جشنواره فیلم کوتاه تهران

کمال تبریزی، فرزاد موتمن، شهاب حسینی، محمدرضا شفاه، درناز حاجی‌ها، آرمان فیاض و میثم مولایی به عنوان داوران آثار داستانی بخش مسابقه سینمای ایران چهل‌و‌یکمین جشنواره فیلم کوتاه تهران معرفی شدند. نوشته معرفی داوران آثار داستانی جشنواره فیلم کوتاه تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۷/۲۹

فرزاد موتمن

انتقاد فرزاد موتمن از شرایط فعلی سینمای ایران؛ نیاز به دگردیسی دارد

فرزاد موتمن با اشاره به این‌که در سینمای ایران تنوع ژانر وجود ندارد ابراز امیدواری کرد بخش خصوصی بتواند دوباره در سینما جان بگیرد و تهیه‌کنندگان از سرمایه شخصی خود ...ادامه مطلب نوشته انتقاد فرزاد موتمن از شرایط فعلی سینمای ایران؛ نیاز به دگردیسی دارد اولین بار در بانی فیلم....

۱۴۰۳/۰۱/۲۸

فرزاد موتمن
۱

فرزاد موتمن : صادقانه می گویم فیلمم را به جشنواره ارایه کردم

 فرزاد مؤتمن با اعلام اینکه فیلم «شبگرد» توسط هیأت انتخاب جشنواره فجر رد شده، گفت که برای دریافت مجوز اکران عمومی فیلمش اقدام کرده است.

۱۴۰۰/۱۰/۰۸

فرزاد موتمن
امیر آقایی
۱

«شبگرد» آماده نمایش شد

فیلم سینمایی «شبگرد» با پایان مراحل فنی برای حضور در چهلمین جشنواره فیلم فجر آماده شد. ‌به گزارش سینماسینما، به نقل از روابط عمومی پروژه؛ فیلم سینمایی «شبگرد» به کارگردانی فرزاد موتمن با پایان مراحل پس‌تولید آماده نمایش شده و همزمان با ثبت‌نام برای حضور در چهلمین جشنواره فیلم فجر،...

۱۴۰۰/۰۹/۱۶

فرزاد موتمن
۱

فرزاد موتمن متقاضی جشنواره فیلم فجر

فیلم سینمایی «شبگرد» با پایان مراحل فنی برای حضور در چهلمین جشنواره فیلم فجر آماده شد.

۱۴۰۰/۰۹/۱۶

فرزاد موتمن

پخش «شب های روشن» از شبکه سحر

فیلم سینمایی «شب های روشن» با کارگردانی فرزاد موتمن از کانال بالکان شبکه سحر پخش می شود. به گزارش روابط عمومی معاونت برون مرزی رسانه ملی، این فیلم داستان زندگی ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۰۹/۱۴

فرزاد موتمن

آیا این هـمه «خونریزى» به نفع سینماست؟

بانی‌فیلم: فرزاد موتمن در یادداشتی ضمن اشاره به مسئله به قتل رسیدن هـالینا هـوچینز مدیر فیلمبرداری «زنگار» و رعایت نشدن اصول ایمنی در این فیلم، از خشونت افراطی در فیلم‌های ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۰۸/۰۳