نگاهی به پوسترهای فیلم های سیاسی اعتراضی سینمای ایران

1- اگر از منظر مطالعه تطبیقی به پوستر در ایران نگاه کنیم، حدفاصل سال های کودتای مرداد 32 تا انقلاب بهمن 57 سال های درخشش و اوج هنر در ایران است، چرا که بستر و خیزش اجتماعی فراهم شده که در آن جلال آل احمد، رضا براهنی و سیمین دانشور در آثار خود کنایه هایی در انتقاد به وضع کشور دارند. شاعرانی چون شاملو، کسرایی، گلسرخی و اخوان ثالث نیز هر یک به زبانی فریاد اعتراضی نسلی هستند. موج نوی سینمای ایران نیز فیلم هایی چون «شب قوزی»، «خشت و آینه»، «قیصر»، «گاو»، «تنگسیر»، «آرامش در حضور دیگران»، «طبیعت بی جان»، «گوزن ها»،... را عرضه می کند.

در تئاتر، نمایش نامه نویسانی چون ساعدی، یلفانی، و حکیم رابط حرف های تازه ای می زنند و در موسیقی نیز خوانندگانی چون فریدون فروغی، فرهاد مهراد، و مازیار؛ و ترانه سرایانی چون ایرج جنتی عطایی، اردلان سرفراز و شهیار قنبری، هر یک به نوعی صدای اعتراض مردمشان هستند. در چنین بزنگاهی بدیهی است فیلم های اجتماعی و سیاسی ساخته شود و در نتیجه پوسترهای این فیلم ها رنگ و بوی دیگری داشته باشد.2- پوسترهای فیلم در ایران تاریخ طویل و درازی دارند؛ از «دختر لر» تا به امروز راه پرپیچ و خمی را پیموده اند، در آغاز چاندرا واکر برای فیلم های فارسی در هند پوستر می سازد، پس از آن طراحان ارمنی هستند که از دانش نقاشی و گرافیکی که در روسیه آموخته اند، در پوسترهای ایران استفاده می کنند. طراحانی چون موشخ و ناپلون سروری، میشا گیراگوسیان، هایک اُجاقیان نسلی از پوسترهای فیلمم در ایران را طراحی می کنند؛ پوستر فیلم هایی چون «توفان زندگی»، «مادر»، «بازگشت مشهدی عباد»، «آخرین شب»، «شب نشینی در جهنم»، «چشمه آب حیات»، «مردها و جاده ها»، «شیرمرد». ویژگی این پوسترها همان نگاه عامه پسند و روایت گر فیلم های فارسی است، از کوزه همان می تراود که در اوست.

3- با آغاز دهه 40 خورشیدی جنبشی در سینمای ایران به وجود می آید، که پوسترهایی فراخور خود را طلب می کنند، پوستر فیلم هایی چون: «گاو»، «پستچی»، «قیصر»، «مغول ها» و... این بار توسط طراحانی که در دانشکده هنرهای زیبا تحصیل کرده اند، ساخته می شود.فرشید مثقالی، مرتضی ممیز، عباس کیارستمی از طراحان شاخص پوستر در آن سال ها به شما می روند. اما بیشترین تاثیر را بر پوسترها و پلاکارت های سینمایی این نسل مرتضی ممیز می گذارد. او که در آثارش بیانی قاطع و صریح و مردانه دارد، گزینه مناسبی برای پسوترهایی است که چنین خصوصیتی دارند. از این رو او برای فیلم های کارگردان هایی چون: سهراب شهید ثالث، بهرام بیضایی، مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی، پرویز کیمیاوی، علی حاتمی و... پوستر می سازد

شاید خود او در زمان ساخت این پوسترها به اهمیت کار خود آگاه نیست. پوسترهای سیاسی و اجتماعی اش بر لبه تیز تیغ سانسور حرکت می کند، اما بی شک پوسترهای او برای فیلم هایی چون «خاک»، «مغول ها» و از همه مهم تر «گوزن ها» به آیکون هایی ماندگار از پوستر فیلم های اعتراضی در چند نسل بدل می شود. او استفاده از نقاشی های رئالیستی از ستاره فیلم را که در پوسترهای فیلمفارسی ها رایج بود، کنار می گذارد و به استفاده از عکس هایی با کنتراست بالا و گرافیکی روی می آورد و هیجان و تکنیک تازه ای را به پوسترهای فیلم تزریق می کند.

طراح مهم دیگر فرشید مثقالی است، گرچه عمده شهرتش را از تصویرسازی کتاب «ماهی سیاه کوچولو» و کسب جایزه بولونیا بابت آن کتاب کسب می کند، اما پوسترساز توانایی است که طراحی فیلم های «پستچی»، «گاو» و «شازده احتجاب» را در کارنامه خود دارد. اما تاثیر مهمش پوسترهایی است که برای فیلم ها و رویدادهای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می سازد.
پوستر فیلم «دار»، رضا علامه زاده از پوسترهای مهم فیلم های توقیفی قبل از انقلاب به شمار می رود.

4- پس از انقلاب شرایط عوض شده و پوسترهای سیاسی و اجتماعی رنگ عوض می کنند. در سال های نخست انقلاب تولید و ساخت فیلم کم می شود، پس از آن هم که تولید فیلم بیشتر می شود، پوسترها همان پوسترهای فیلم های فارسی هستند با همان تکنیک که رنگ و روی شرایط روز را به خود گرفته اند. به جز برخی پوسترهای فیلم های تحت حمایت و سفارش بنیاد سینمایی فارابی و چند مورد استثنا پوسترهایی که طراحی شاخص و منحصر به فردی داشته باشند، بسیار انگشت شمارند.

در جرگه فیلم های سیاسی مجید اخوان پوستر فیلم «عروسی خوبان» را می سازد و علی وزیریان «آژانس شیشه ای» را. اما پوسترهای دیگر جسارت و قدرت و نوآوری پوسترهای ممیز و مثقالی را ندارند. امروز هم که دیگر پوسترهای فیلم در کلیشه های گیشه غوطه ور شده اند و باید برای آن ها فاتحه ای خواند و طلب مغفرت کرد؛ تا شاید روزی رستاخیز دیگری در پوستر فیلم ایران به پا شود.
منبع: هفته نامه چلچراغ

منبع: نقد فارسی

آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/1455

دیدگاه

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

پرویز کیمیاوی

اردلان سرفراز

رضا علامه زاده

شهیار قنبری

ایرج جنتی عطایی

علی حاتم

مرتضی ممیز

فرشید مثقالی

فریدون فروغی

علی حاتمی

مجید اخوان

عباس کیارستمی

علی وزیریان

داریوش مهرجویی

بهرام بیضایی

مسعود کیمیایی

علی وزیری

خبرهای پربازدید

«شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه

سینماسینما، آریو همتی «شطرنج باد» به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا اصلانی و تهیه‌کنندگی بهمن فرمان‌آرا یکی از قله‌های موج نوی سینمای ایران محسوب می‌شود؛ موج نویی‌ها در سه شاخه: ۱ـ موفق در گیشه و تبدیل شدن به جریان اصلی با «قیصر » مسعود کیمیایی ۴۸ ۲ـ نیمه موفق بین مخاطبان سینما با «گاو» داریوش مهرجویی ۴۸ […]

رحمان احمدی به کادر فنی سپاهان اضافه شد

باشگاه سپاهان در تکمیل کادر فنی خود برای فصل جدید، رحمان احمدی، دروازه‌بان سابق تیم ملی فوتبال ایران را به عنوان مربی دروازه‌بان‌ها انتخاب کرد تا در کنار محرم نویدکیا فعالیت کند.

سایه‌ی سربازی بر سنگر تراکتور/ بیرو سرباز می‌شود و دروازه خالی؟

فرارسیدن خدمت سربازی علیرضا بیرانوند در آستانه آغاز فصل جدید لیگ برتر، دست سران باشگاه تراکتور را لای پوست گردو گذاشته است.

اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم حسن پورشیرازی، پردیس احمدیه، اشکان اشتیاق، شهاب حسینی و نیلوفر حدادی از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه

فیلم سینمایی «پس از عاشقی» به کارگردانی محمدعلی صفورا از ۲۴ تیر در گروه سینمایی هنروتجربه اکران می‌شود. نوشته اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حمیدرضا احمدی لاری را می‌شناسید؟

حمیدرضا احمدی لاری که به عنوان مستندساز، مترجم و استاد دانشگاه شناخته می‌شود، قرار است مورد تقدیر قرار بگیرد.

سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا

فیلم سینمایی «آنها مرا دوست داشتند» به کارگردانی محمدرضا رحمانی موفق شد سه جایزه جشنواره روزولت آیلند آمریکا را از آن خود کرد. نوشته سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سه جایزه آمریکایی به فیلم ایرانی رسید

فیلم سینمایی «آن‌ها مرا دوست داشتند» در ادامه حضورهای جهانی خود، موفق شد سه جایزه جشنواره روزولت آیلند آمریکا را از آن خود کرد. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «آن‌ها مرا دوست داشتند» به کارگردانی محمدرضا رحمانی در بیست‌وهفتمین دوره جشنواره روزولت آیلند ‏(Roosevelt Island Film Festival) که از ۲۵ تا ۲۸ ژوئن در سالن […]

روایت کمترشنیده شده از ناصر تقوایی

ناصر تقوایی می‌گفت: وظیفه اصلی ما فیلمسازان، نویسندگان و نقاش‌ها این است که زبانی بومی برای این حرفه‌ها پیدا کنیم و بزرگترین کاری که این نسل می‌تواند انجام بدهد، غنی‌تر کردن آن است.

اولین تصویر بابک حمیدیان در «فیل»

اولین تصویر بابک حمیدیان در فیلم سینمایی «فیل» به کارگردانی رضا گوران منتشر شد.

رونمایی از نسخه ترمیم‌شده‌ی «تپه‌های قیطریه» اثر پرویز کیمیاوی

نسخه ترمیم‌شده‌ی «تپه‌های قیطریه» اثر پرویز کیمیاوی در خانه هنرمندان ایران رونمایی می‌شود. به گزارش سینماسینما،‌ برای نخستین بار نسخه ترمیم‌شده‌ی فیلم «تپه‌های قیطریه» اثر ماندگار پرویز کیمیاوی توسط انجمن مستندسازان سینمای ایران به نمایش در می‌آید. این نسخه از روی نگاتیو اسکن‌شده‌ی فیلم و با نظارت مستقیم کارگردان آن...

۱۴۰۳/۰۷/۰۳

نقد و بررسی سه فیلم از پرویز کیمیاوی در موزه سینما برگزار شد

نشست نقد و بررسی سه فیلم مستند «یا ضامن آهو»، «تپه‌های قیطریه» و «پ مثل پلیکان» به کارگردانی پرویز کیمیاوی دوشنبه ۱۸ تیرماه در موزه سینمای ایران برگزار شد. نوشته نقد و بررسی سه فیلم از پرویز کیمیاوی در موزه سینما برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۴/۱۹

منتظر بمانید..

نگاهی به پوسترهای فیلم های سیاسی اعتراضی سینمای ایران

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

پرویز کیمیاوی

اردلان سرفراز

رضا علامه زاده

شهیار قنبری

ایرج جنتی عطایی

علی حاتم

مرتضی ممیز

فرشید مثقالی

فریدون فروغی

علی حاتمی

مجید اخوان

عباس کیارستمی

علی وزیریان

داریوش مهرجویی

بهرام بیضایی

مسعود کیمیایی

علی وزیری

خبرهای پربازدید

«شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه

رحمان احمدی به کادر فنی سپاهان اضافه شد

سایه‌ی سربازی بر سنگر تراکتور/ بیرو سرباز می‌شود و دروازه خالی؟

اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها

اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه

حمیدرضا احمدی لاری را می‌شناسید؟

سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا

سه جایزه آمریکایی به فیلم ایرانی رسید

روایت کمترشنیده شده از ناصر تقوایی

اولین تصویر بابک حمیدیان در «فیل»

رونمایی از نسخه ترمیم‌شده‌ی «تپه‌های قیطریه» اثر پرویز کیمیاوی

نقد و بررسی سه فیلم از پرویز کیمیاوی در موزه سینما برگزار شد

مهران مدیری

mehran modiri

اردلان سرفراز

ardalan sarfaraz

فیلم/ توضیح مهران مدیری درباره کسب اجازه از اردلان سرفراز برای اجرای ترانه «سوغاتی»

اردلان سرفراز

ardalan sarfaraz

رضا صادقی

reza sadeghi

رضا صادقی به دادگاه رفت

جعفر پناهی

jafar panahi

سعید روستایی

Saeed Roustaei

نظر رضا علامه‌زاده درباره حضور دو فیلم ایرانی در کن؛ حضور فیلم‌های پناهی و روستایی را افتخارآمیز می‌دانم نه اعتراض برانگیز

«جغد جنگ»، نمایشی از خردورزی و صلح علیه جنگ

علی معلم

ali moalem

علی نصیریان

ali nasirian

حمله «کیهان» به مجله دنیای تصویر و بهروز وثوقی

داوود رشیدی

davood rashidi

الهام کردا

elham karda

بدرقه عاشقانه داوود رشیدی به سوی خانه ابدی/ استاد هزار رنگ هنر آرام گرفت

علی حاتمی

ali hatami

داوود رشیدی

davood rashidi

واکنش «جمشید مشایخی» به خبر درگذشت «داوود رشیدی»

از جدال اندیشه تا لبخند روی ردکارپت

نشانه‌های دوستی مرتضی ممیز و آلن لوکرنک در خانه هنرمندان

برگزاری کارگاه طراحی پوستر در جشنواره فیلم های کودکان

عباس کیارستمی

abbas kiarostami

آثاری از ممیز، کیارستمی ومثقالی در نمایشگاه پوستر چک و اسلواکی

سالگردی برای فریدون فروغی؛ گشتن در کوچه شهر دل با قوزک‌پایی که یارای رفتن ندارد!

سالگردی برای فریدون فروغی، هنرمندی که در کنار کوهی بزرگ آرام گرفت

علی حاتمی

ali hatami

بهرام بیضایی

Bahram Beyzai

حقایقی درباره فیلم مسافران بیضایی به بهانه نمایش نسخه بازسازی شده آن در موزه سینما

علی حاتمی

ali hatami

دست‌نوشته علی حاتمی از آخرین روز فیلمبرداری «حاجی واشنگتن»