
سینماسینما، ایلیا محمدینیا*
همایون سالهاست که آرزویی در دل دارد؛ آرزوی برگزاری یک کنسرت رایگان برای مردم. هفت سال پیگیری بیوقفهی او سرانجام به تحقق این خواسته انجامیده است. اینکه چرا چنین تمنایی در او شکل گرفت، بماند برای مجالی دیگر؛ اما پرسش اساسی اینجاست که چرا برگزاری یک کنسرت رایگان باید اینهمه واکنش و حاشیه به همراه داشته باشد؟ آیا اگر این کنسرت همچون همیشه با بلیتفروشی برگزار میشد، چنین غوغایی برپا میشد؟ و اگر خوانندهای دیگر چنین آرزوی دیرینهای را عملی میکرد، باز هم با موجی از واکنشهای موافق و مخالف روبهرو میشدیم؟
بهنظر میرسد بخش عمدهای از این واکنشها نه از دل نگرانیهای اجتماعی، فرهنگی یا سیاسی، بلکه بیشتر از نسبت همایون با محمدرضا شجریان برمیخیزد. در حقیقت، جز پیوند خونیِ پدر و پسری، چه اشتراک جدی میان این دو میتوان یافت؟ از منظر هنری، اجتماعی و حتی سیاسی، فاصلهها بسیار است. همین نسبت خونی، بیش از آنکه برای همایون سرمایهای باشد، گاه او را به سنگینی زیر بار قیاسها و انتظارات فرساینده متضرر کرده است.
با این حال، نمیتوان از حقیقتی دیگر چشم پوشید: همایون سرشار از استعداد موسیقایی است. ممکن است ذائقهی هنری او با سلیقهی من یا شما همخوان نباشد، اما نمیتوان وجود قریحه و تواناییهایش را نادیده گرفت. مسألهی اصلی من نیز در این نوشته همین است: تفکیک میان همایون و شجریان. همایون، شجریان نیست؛ اگرچه از حیث نسب فرزند اوست، اما از منظر هنر آواز، فرزند و ادامهدهندهی مستقیم راه او محسوب نمیشود.
سالها پیش، هنگامی که همایون در همکاری با برادران پورناظری قطعهی ماندگار پدرش، «با من صنما دل یک دله کن» را در سبکی نو با همراهی گیتار برقی اجرا کرد، در حقیقت راه خود را از پدر جدا ساخت. او نخواست و نپذیرفت که شبیه محمدرضا شجریان باشد؛ شجریانی که یگانه و بیتکرار بود. همایون بهتر از هرکس میدانست که هر اندازه هم بکوشد، در نهایت با پدرش قیاس خواهد شد و این یعنی زیستن تا ابد در سایهی نامی سترگ. او با آگاهی، تصمیمی دشوار گرفت؛ تصمیمی که میدانست به مذاق پدر خوش نخواهد آمد، بسیاری از دوستداران آواز اصیل را مأیوس خواهد کرد و حتی برای خودش هزینههای سنگین در پی خواهد داشت.
شجریان، تنها یک آوازخوان نبود؛ او اعتبار تمام آواز ایرانی بود، از آغاز تا افقی که هنوز هم دور و ناپیداست. و درست به همین دلیل، امتداد او بودن یعنی بار امانتی را به دوش کشیدن که سنگینیاش کمر هر هنرمندی را خواهد شکست. همایون، هوشمندانه نخواست چنین مسیری را طی کند. او سالهاست که در جستوجوی امضای شخصی خویش است؛ امضایی که امروز بهروشنی دیده میشود.
اکنون همایون را همه با آثار پاپـسنتیاش میشناسند، با بازخوانی ترانههایی که روزگاری هایده، یگانهی موسیقی پاپ ایران، خوانده بود. بازخوانی آثار هایده کاری آسان نیست؛ هنر و جسارتی ویژه میطلبد. همایون در این عرصه نیز جایگاه خود را یافته است. او با همین انتخابها، هویتی مستقل ساخته؛ هویتی که دیگر تنها «فرزند شجریان» نیست، بلکه «همایون» است با امضای هنری خود.
پس بیایید همایون را با خودش بسنجیم، نه با پدری که صرفاً نسب خونی با او دارد. اگر از این زاویه بنگریم، کنسرت رایگان او نه مایهی طعنه خواهد بود و نه دستاویز تمسخر؛ بلکه حرکتی هنری و اجتماعی است که باید به فال نیک گرفت. اگرچه بازخوانی «مرغ سحر» پدرش میتواند لحظاتی ما را به خاطرات شجریانِ بزرگ ببرد، اما در نهایت، همایون مسیر خویش را میرود؛ مسیری مستقل، با همهی نقدها و ستایشهایش .
*مدیر کارگاه تخصصی آواز استاد شجریان
انقلاب اسلامی یک رسانه مهم و بسیار مؤثر داشت : سرودهایی که پیش و در آستانه انقلاب و پس از پیروزی آن ساخته شد یا بعدها در صداوسیمای جمهوری اسلامی به مرحله تولید رسید.
۱۴۰۵/۰۱/۳۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
در عالم هنر همواره از یک مسئولیت اجتماعی برای هنرمند یاد شده است؛ چراکه بسیاری بر این باور هستند که ...ادامه مطلب نوشته هنرمندانی که به کمک مردم شتافتند؛ از محمدرضا شجریان تا فرزاد فرزین و محسن چاووشی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۸/۰۸
در مراسم بزرگداشت محمدرضا شجریان، جمعی از دوستان او به بیان خاطرات و تشریح ویژگیهای شخصیتی و هنری او پرداختند ...ادامه مطلب نوشته راز ماندگاری محمدرضا شجریان چیست؟ اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۸/۰۵
منصور جهانی یعقوب انوش موسیقیدان، آهنگساز و نوازنده ویلن در سالگرد درگذشت استاد محمدرضا شجریان در باره تجربه نوازندگیاش در ...ادامه مطلب نوشته یعقوب انوش: دلم برای استاد شجریان تنگ میشود، هیچ کسی نمیتواند مثل ایشان بخواند اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۱۸
نامدارترین سفر کرده آبان ۱۴۰۲ خورشیدی از حیث محبوبیت مردمی و جایگاه هنری بیشک اکبر گپایگانی مشهور به گلپا بود. هم او که محمدرضا شجریان را به موسیقی علاقهمند کرد. ...ادامه مطلب نوشته رفتگان نامدار؛ اکبر گلپا / خاموشی صدایی که در گلهای رادیو گل کرد اولین بار در بانی...
۱۴۰۳/۰۱/۰۹
طرفداری | پسر محمدرضا شجریان دربی مادرید را از نزدیک تماشا کرد. شب گذشته (دوشنبه ۱۶ بهمن ۱۴۰۲) دربی مادرید برگزار شد و رئال مادرید در آخرین دقایق پیروزی یک بر صفر مقابل اتلتیکومادرید را با تساوی عوض کرد. رایان شجریان پسر محمدرضا شجریان در ورزشگاه سانتیاگو برنابئو حاضر بود...
۱۴۰۲/۱۱/۱۶
سی و هشتمین برنامه «مستندات یکشنبه» که ذیل سینماتک خانه هنرمندان ایران به پخش فیلمهای مستند میپردازد، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۲ به نمایش فیلم مستند «سیاوش در آتش» به کارگردانی کیوان مهرگان اختصاص داشت. به گزارش سینماسینما، پس از نمایش این فیلم نیز نشست نقد و بررسی آن با حضور...
۱۴۰۲/۰۸/۲۹
وحید تاج، در برنامه «شبی با موسیقی» به بیان یک خاطره از محمدرضا شجریان پرداخت و درباره یکی از بزرگترین ریسکهای زندگیش؛ یعنی خواندن آواز ابوعطای قمرالملوک وزیری مقابل شجریان ...ادامه مطلب
۱۴۰۲/۰۸/۲۸
اولین نمایشگاه تلفیقی خط، موسیقی و نقاشی از روز بیست و نهم آذرماه با محور قرار دادن صدای محمدرضا شجریان در گالری پردیس سینمایی ملت گشایش می یابد. به گزارش ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۹/۲۷
مراسم گرامیداشت محمدرضا شجریان با حضور جمعی از هنرمندان و شاگردان او برگزار شد که در آن به ویژگیهای این هنرمند فقید پرداخته شد. به گزارش ایسنا، مراسم گرامیداشت محمدرضا ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بانیفیلم: امروز سالروز تولد استاد محمدرضا شجریان است؛ هنرمندی که حضورش همچنان در میان ایرانیان قدر، منزلت و حرمتی ستایشآمیز دارد. استاد شجریان در میان انبوهی از فعالیتهای هنریاش، حاضر ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۷/۰۱
امروز پنجشنبه اول مهرماه، نخستین زادروز محمدرضا شجریان در نخستین سال پرواز ابدی اوست و برخی خوانندگان برای گرامیداشت تولد خسرو آواز ایران، واکنش اینستاگرامی نشان دادند. به گزارش ایرنا، ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۷/۰۱
خواننده موسیقی سنتی کشور در یادداشتی به مناسبت سالروز تولد محمدرضا شجریان در اول مهرماه، نوشت: هرگز فقدان محمدرضا شجریان، خسرو آواز ایران را احساس نمی کنیم و تا همیشه ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۷/۰۱
مستند بلند «سیاوش در آتش» ساخته کیوان مهرگان بهدنبال اکران نوروزی در سینماهای هنروتجربه است. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی فیلم، مستند بلند «سیاوش در آتش» که برای حضور در جشنواره سینما حقیقت آماده شده، برای اکران در گروه سینمایی هنروتجربه در نوروز ۱۴۰۱ برنامهریزی میکند. «سیاوش...
۱۴۰۰/۰۶/۳۱
مستند بلند «سیاوش در آتش» به کارگردانی کیوان مهرگان متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» است. به گزارش سینماسینما «سیاوش در آتش» با نگاهی به زندگی حرفهای محمدرضا شجریان، تحولات اجتماعی و هنری را روایت میکند. ساخت این مستند ۱۲۹ دقیقهای، ۳۵ ماه طول کشیده است. تعدادی از عوامل این...
۱۴۰۰/۰۴/۲۸
مستند بلند «سیاوش در آتش» با نگاهی به زندگی زندهیاد «محمدرضا شجریان» متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» است. به گزارش ایرنا، مستند سیاوش در آتش با نگاهی به زندگی ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۴/۲۸
زمانی که صحبت به مشاهیر معاصر میرسد، گویا چندان نیازی به سند برای زنده کردن یاد و خاطره آنها نیست، با این همه آنچه یاد آنها را برای آیندگان زنده نگه میدارد و میراث این بزرگان را کاملتر به نسل های بعدی منتقل میکند، آمیخته شدن یاد و خاطره آنها...
۱۴۰۰/۰۴/۲۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
همزمان با برگزاری فرش قرمز نمایش فیلم «قهرمان» ساخته جدید اصغر فرهادی در جشنواره فیلم کن، آواز معروف «مرغ سحر» از محمد رضا شجریان طنین انداز شد. به گزارش ایسنا، ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۴/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
همزمان با برگزاری فرش قرمز نمایش فیلم «قهرمان» ساخته جدید اصغر فرهادی در جشنواره فیلم کن، آواز معروف «مرغ سحر» از محمد رضا شجریان طنین انداز شد.
۱۴۰۰/۰۴/۲۲
ویدئویی از سخنرانی محمدرضا شجریان و هوشنگ ابتهاج در مراسم شب عبدالوهاب شهیدی که به همت مجله بخارا در بیستم اردیبهشت ۱۳۹۴ برگزار شد؛ به همراه اجرای یک قطعه شنیدنی از شهیدی
۱۴۰۰/۰۲/۲۰
مناجات «ربّنا» که در سال ۱۳۵۸ به سفارش صداوسیما توسّط محمدرضا شجریان ساخته و اجراشده بود بعد از ۴ دهه نت نویسی شد. به گزارش ایرنا، مناجات موسوم به ربنا ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۲/۰۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سفر سنگ مزار استاد زندهیاد محمدرضا شجریان با رسیدن به آرامگاه بزرگمرد موسیقی ایران به پایان رسید. به گزارش ایرنا، همایون شجریان در حساب کاربری خود در شبکه اینستاگرام از نصب سنگ مزار زندهیاد استاد شجریان بر روی مدفن خسرو آواز ایران خبر داد. چند روز قبل وی در همین...
۱۳۹۹/۱۰/۱۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سنگ مزار خسرو آواز ایران محمدرضا شجریان آماده شد. همایون شجریان امروز با انتشار تصویری از سنگ مزار پدرش در صفحه اینستاگرام، مراحل ساخت آن را توضیح داد. این خواننده موسثس اصیل کشورمان در صفحه اینستاگرامش نوشت: با درود به شما مهربانان گرامی. طراحی سنگ مزار پدر پس از به...
۱۳۹۹/۱۰/۰۸
مهرداد اسکویی عکسهای خود از پنج چهره ادبی شامل هوشنگ ابتهاج، محمدرضا شفیعی کدکنی، احمد شاملو، سیمین بهبهانی و سیمین دانشور را به مردم ایران هدیه داد. او پیشتر به دنبال درگذشت زندهیاد محمدرضا شجریان، استفاده از عکسی که سالها پیش از این هنرمند فقید ثبت کرده بود را آزاد...
۱۳۹۹/۰۷/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
خانه سینما، رییس انجمن کارفرمایی تهیهکنندگان (اکت)، کانون کارگردانان سینمای ایران و اصغر فرهادی دقایقی پس از درگذشت محمدرضا شجریان، پیامهای تسلیتی منتشر کردند.
۱۳۹۹/۰۷/۱۷
سینماپرس: خواننده پیشکسوت ایرانی در سن ۸۰ سالگی بر اثر بیماری دار فانی را وداع گفت.
۱۳۹۹/۰۷/۱۷
سیوچهارمین جشنواره موسیقی فجر اولین روز خود را با دعا برای سلامتی محمدرضا شجریان در یکی از کنسرتهایش سپری کرد. نوشته گلها برای مخاطبان کنسرت، دعا برای سلامتی شجریان و تشکر برای «شادی» اولین بار در موسیقی ایرانیان. پدیدار شد.
۱۳۹۷/۱۱/۲۵
رسول نجفیان در برنامه شب یلدای علی ضیا از مردم خواست به ادبیات توجه بیشتری کنند و فریدون آسرایی هم از انتشار آلبوم جدیدش خبر داد و تاکید کرد محمدرضا شجریان را استاد خود میداند. به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، سیدعلی ضیا در برنامه شب یلدای شبکه یک، میزبان چهرههای مختلفی...
۱۳۹۷/۱۰/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
همایون شجریان با اعلام اینکه وضعیت جسمانی پدرش مشابه قبل است، تاکید کرد که شرایط درمانی به خوبی در حال پیگیری است. نوشته آخرین وضعیت محمدرضا شجریان از زبان همایون | خوشبختانه قدرت تکلم دارند و وقتی که بخواهند میتوانند صحبت کنند اولین بار در موسیقی ایرانیان. پدیدار شد.
۱۳۹۷/۰۹/۲۶