نگاهی به فیلم «ناتور دشت»؛ یسنا گم شده!
سینماسینما، منوچهر دین پرست
فیلم «ناتور دشت» تازهترین اثر سیدمحمدرضا خردمندان، یکی از فیلمهای شاخص و بحثبرانگیز سینمای ایران در سال ۱۴۰۴ است؛ اثری در ژانر درام اجتماعی با بُعدی معمایی که بر اساس واقعهای واقعی ساخته شده و در بخش مسابقهٔ جشنوارهٔ فیلم فجر به نمایش درآمد. خردمندان که پیشتر با فیلمهای انسانی و اخلاقمحورش شناخته میشد، در این اثر نیز سراغ روایتی ریشهدار در واقعیت و جامعه رفته است؛ داستانی که در ظاهر از گمشدن یک کودک آغاز میشود، اما در عمق خود از گمشدنِ آرامش، اعتماد و هویت در یک زیستبوم روستایی سخن میگوید.
داستان از گمشدن دختربچهای به نام یسنا در مزرعهای روستایی آغاز میشود؛ حادثهای ساده اما سرشار از التهاب که مثل جرقهای، فضای ساکت و آرام روستا را در هم میریزد. خانواده، همسایهها و نیروهای محلی در جستوجوی کودک برمیآیند، اما هرچه زمان میگذرد، اضطراب و شکاف در روابط میان مردم بیشتر میشود. در ظاهر، همه دنبال دخترند، اما فیلم بهتدریج نشان میدهد که هر کس چیزی را در این جستوجو گم کرده است: ایمان، اعتماد، عشق، یا آرامش خویش را. همین لایههای چندگانه است که «ناتور دشت» را از یک روایت صرفاً حادثهای به اثری اجتماعی و فلسفی تبدیل میکند.
زیباییشناسی فیلم بر سادگی، واقعگرایی و پیوند با طبیعت استوار است. خردمندان با انتخاب لوکیشن روستایی و استفاده از نور طبیعی، جهانی خلق کرده که در آن طبیعت نه پسزمینه، بلکه شخصیت زندهای است. مزرعه، زمین و آفتاب در هر قاب حضور دارند؛ همانگونه که خاک و عرق و باد بخشی از روح آدمهای فیلماند. قاببندیهای باز، چشماندازهای گسترده و استفاده از سکوتهای طولانی، حس گمشدگی و خلأ را تشدید میکنند. سکوت در «ناتور دشت» معنا دارد؛ گاهی صدای نسیم، جای گفتوگو را میگیرد و دوربین به جای کلام، اضطراب را در چهرهها ثبت میکند. این زیباییشناسی مینیمال و در عین حال شاعرانه، یادآور رویکردی است که سینمای ایران از دههٔ هفتاد در آثار نئورئالیستیاش تجربه کرده بود.
از منظر اجتماعی، فیلم به شکلی هوشمندانه به لایههای گوناگون جامعهٔ روستایی میپردازد. گم شدن یک کودک، بهانهای است برای آشکار شدن روابط میان مردم؛ روابطی که ترکیبی از همدلی، سوءظن، خرافه و ناتوانی نهادی است. در این جامعهٔ کوچک، بحران باعث میشود که ارزشهای اخلاقی در معرض آزمایش قرار گیرند. فیلم نشان میدهد که چگونه در شرایط بحرانی، ساختارهای رسمی (پلیس، شورا، نهادهای محلی) کارایی لازم را ندارند و در عوض، حس انسانی و جمعیِ همدلی میتواند نیروی نجاتبخش باشد. در دل همین تضادها، «ناتور دشت» تصویری از ایرانِ امروز ارائه میدهد: جامعهای میان مدرن شدن و ماندن در گذشته، میان اعتماد و تردید، میان فردگرایی و جمعگرایی.
خردمندان در کارگردانی این اثر، نشان داده که به ریتم درونی روایت وفادار است. او شتابزده نیست و از ملودرامهای پرهیاهو پرهیز میکند. ریتم فیلم آرام اما پیوسته است؛ گویی زمان در آن همچون رودخانهای میگذرد و هر موجش، اضطراب تازهای میآورد. تدوینِ دقیق و نگاهِ دوربینِ صبور، موجب میشود تماشاگر همراه با خانوادهٔ یسنا، اضطراب و امید را توأمان تجربه کند. در عین حال، استفاده از پلانهای بلند و نگاههای ممتد به چهرهها، بیننده را درگیر جهان درونی شخصیتها میسازد.
از نظر اجرا، «ناتور دشت» فیلمی است با بازیهای یکدست و کنترلشده. هادی حجازیفر در نقشی متفاوت از آثار پیشینش، حضوری آرام و درونی دارد؛ بازیای که بر احساس پدرانه، خستگی و ناامیدی استوار است و از اغراق بهدور مانده. میرسعید مولویان، با چهرهای پر از تردید و تأثر، نقش شخصیتی را ایفا میکند که در مرز میان عقل و احساس گرفتار است. علی صالحی نیز با حضور کوتاه اما تأثیرگذار خود، حس انسان ساده و صادقی را منتقل میکند که با درد جمعی همدرد است. نکتهٔ قابل توجه در بازیگری فیلم این است که هیچکدام از نقشها «بازی نمیکنند»؛ همه طبیعیاند و در فضای بومی خود تنفس میکنند.
یکی از نقاط برجستهٔ فیلم، طراحی لوکیشن آن است. لوکیشن روستایی نهتنها به واقعگرایی اثر میافزاید، بلکه از نظر تماتیک نیز با مضمون فیلم پیوند دارد. مزرعه، بهمثابه نمادی از زندگی، کار و زمین، در اینجا بدل به محلِ بحران و گمشدگی میشود. کودکی که در مزرعه گم میشود، در واقع نمادی است از ازدسترفتنِ ریشهها و پاکی در جهان پرآشوبِ امروز. لوکیشن طبیعی، با رنگهای خاکی و آفتابخوردهاش، بسترِ بصریِ زیبایی فراهم کرده که هم احساس آرامش دارد و هم حس ناامنی.
از حیث ریتم درونی و تنش دراماتیک، فیلم در سراسر مسیر خود، تعلیق را حفظ میکند. تماشاگر همواره در انتظار یافتن کودک است، اما در مسیر جستوجو، با پرسشهای اخلاقی عمیقتری روبهرو میشود: مسئولیت ما در برابر دیگری چیست؟ جامعه چگونه در بحران معنا پیدا میکند؟ و چه چیزی در ما زنده میماند وقتی امید در حال فروریختن است؟ این پرسشهاست که «ناتور دشت» را از یک فیلم حادثهای به اثری تفکرانگیز و انسانی تبدیل میکند.
در بعد زیباییشناسی، فیلم به تعادلی میان واقعگرایی و شاعرانگی دست یافته است. استفاده از نور طبیعی، موسیقی حداقلی و تأکید بر سکوت، فضایی میسازد که به بیننده اجازه میدهد حس کند در بطن رویداد حضور دارد. موسیقی یا صدای محیط در خدمت حس است نه هیجان؛ و در همین سادگی است که اثر عاطفی فیلم شکل میگیرد.
منبع: روزنامه اطلاعات
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
«ناتوردشت»؛ روایت انسان در لحظههای بحرانی
سینماسینما، سیدحسام فروزان فیلم «ناتوردشت» دومین تجربهی بلند سینمایی سیدمحمدرضا خردمندان پس از «بیست و یک روز بعد» است؛ فیلمی که در جشنواره فیلم فجر چهلوسوم به نمایش درآمد و توانست سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه ملی را کسب کند. فیلم در جشنواره چندین سانس فوقالعاده داشت، اما در...
۱۴۰۴/۰۷/۲۹
«ناتور دشت» از امروز به سینماها آمد/ یسنا کجاست؟
در ادامه موفقیتهای فیلمهای اجتماعی، فیلم سینمایی «ناتور دشت» از آثار تحسینشده جشنواره فجر سال گذشته، از امروز اکران خود را در سینماهای سراسر کشور آغاز کرده است. نوشته «ناتور دشت» از امروز به سینماها آمد/ یسنا کجاست؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۱۲
کارگردان «ناتور دشت»: به جشنواره فیلم ۱۰۰ مدیونم
سیدمحمدرضا خردمندان در نشست پرسش و پاسخ جشنواره فیلم ۱۰۰ با سینماگران جوان، تجربههایی از ساخت «ناتور دشت» و فیلمهای کوتاه موفقش را به اشتراک گذاشت. نوشته کارگردان «ناتور دشت»: به جشنواره فیلم ۱۰۰ مدیونم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۱۷
پوستر «ناتور دشت» رونمایی شد
با نزدیک شدن به روزهای اکران «ناتور دشت» در سینمای رسانه، پوستر رسمی این فیلم سینمایی رونمایی شد. نوشته پوستر «ناتور دشت» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۱۳
رونمایی از تصویر شبنم قربانی در «ناتور دشت»
با نزدیک شدن به روزهای چهلوسومین جشنواره فیلم فجر، تصویر شبنم قربانی و لوگوی فیلم سینمایی «ناتور دشت» رونمایی شد. نوشته رونمایی از تصویر شبنم قربانی در «ناتور دشت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۰۵
با موافقت شورای پروانه فیلمسازی؛ ۶ فیلمنامه پروانه ساخت سینمایی گرفتند
شورای پروانه فیلمسازی در اولین جلسه دوره جدیدبا ساخت ۶ فیلمنامه موافقت کرد. به گزارش سینماسینما، فیلمنامههای «موسیو کمال» به تهیهکنندگی، کارگردانی و نویسندگی حسین قاسمی جامی، «ناتور دشت» به تهیهکنندگی مهدی فرجی برزگر، کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان سعدی و نویسندگی حمید اکبری خامنه سر، «باد وحشی» به تهیهکنندگی سیدابراهیم عامریان،...
۱۴۰۳/۰۸/۲۳
روزهای پایانی هفته همراه با شبکههای سیما/ پخش «بیست و یک روز بعد» از تلویزیون
شبکههای سیما برای روزهای پایانی هفته چندین فیلم سینمایی و تلویزیونی از جمله «بیست و یک روز بعد» به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان را در نظر گرفتهاند. نوشته روزهای پایانی هفته همراه با شبکههای سیما/ پخش «بیست و یک روز بعد» از تلویزیون اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۳۹۹/۱۱/۰۹
راه یابى “بیست و یک روز بعد” به بخش رقابتى آسیاپاسفیک
فیلم سینمایی “بیست و یک روز بعد” به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان به بخش رقابتی فیلم نوجوان یازدهمین دوره جایزه “آسیا پاسیفیک” راه یافت “بیست و یک روز بعد” ملودرامی اجتماعی از زندگی نوجوانی به نام مرتضی است که در راه تحقق آرزویش، با چالش بسیاری روبرو میشود این فیلم با...
۱۳۹۶/۰۶/۲۶
راهیابی «بیست و یک روز بعد» به بخش رقابتی آسیا پاسیفیک
فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد» به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان، به بخش رقابتی یازدهمین دوره جایزه آسیا پاسیفیک راه یافت.
۱۳۹۶/۰۶/۲۶
«بیست و یک روز بعد» در بخش رقابتی جایزه آسیا پاسیفیک
«بیست و یک روز بعد» به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان محصول سازمان سینمایی حوزه هنری به بخش رقابتی یازدهمین دوره جایزه «آسیا پاسیفیک» راه یافت. به گزارش رسیده، فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد» به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان محصول سازمان سینمایی حوزه هنری در یازدهمین دوره اهدای جوایز «آسیا پاسیفیک»...
۱۳۹۶/۰۶/۲۶
به کارگردان «بیست و یک روز بعد» گفتم که این فیلم راه خودش را پیدا میکند
مراسم رونمایی از فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد» در نخستین روز از ششمین جشنواره بینالمللی فیلم شهر برگزار شد. به گزارش ستاد خبری ششمین جشنواره بینالمللی فیلم شهر، مراسم رونمایی فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد» به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان و تهیهکنندگی محمدرضا شفاه و با اجرای...
۱۳۹۶/۰۵/۱۰
پوستر جدید ” بیست و یک روز بعد ” رونمایى شد
با نزدیک شدن به زمان اکران فیلم سینمایی “بیست و یک روز بعد” پوستر جدید این فیلم با تصویری از ساره بیات رونمایی شد. محمد روح الامین، طراحى این پوستر را برعهده داشته است “بیست و یک روز بعد” به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان و تهیه کنندگی محمدرضا شفاه که با...
۱۳۹۶/۰۵/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مهدی یراحی برای «بیست و یک روز بعد» میخواند
مهدی یراحی تیتراژ فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد» را می خواند. به نقل از روابط عمومی این فیلم، قطعه موسیقی و موزیک ویدئوی این اثر بهزودی و با آغاز نمایش عمومی فیلم منتشر خواهد شد. «بیست و یک روز بعد» نخستین ساخته سینمایی سیدمحمدرضا خردمندان به تهیهکنندگی محمدرضا...
۱۳۹۶/۰۴/۲۵
مهدی یراحی ترانه تیتراژ «بیست و یک روز بعد» را می خواند
مهدی یراحی تیتراژ فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد» را می خواند. به گزارش رسیده،قطعه موسیقی و موزیک ویدئوی این اثر بزودی و با آغاز نمایش عمومی فیلم مورد علاقه مردم در جشنوارههای فیلم فجر و کودک و نوجوان، منتشر خواهد شد. «بیست و یک روز بعد» نخستین ساخته...
۱۳۹۶/۰۴/۲۵
مهدی یراحی تیتراژ «بیست و یک روز بعد» را میخواند
قطعه موسیقی و موزیک ویدئوی فیلم بیست و یک روز بعد به زودی و با آغاز نمایش عمومی فیلم منتشر خواهد شد. به گزارش فیلمنت نیوز، «بیست و یک روز بعد» نخستین ساخته سینمایی سیدمحمدرضا خردمندان به تهیهکنندگی محمدرضا شفاه، از نیمه مرداد ۹۶ به سرگروهی پردیس کورش روی پرده...
۱۳۹۶/۰۴/۲۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«بیست و یک روز بعد» از اواسط مرداد روی پرده سینماها
به گزارش فیلمنت نیوز، آنونس سینماهای فیلم سینمایی بیست و یک روز بعد رونمایی شد. این آنونس توسط سیاوش کردجان تدوین شده است. فیلم «بیست و یک روز بعد» نخستین ساختهی سینمایی سیدمحمدرضا خردمندان به تهیهکنندگی محمدرضا شفاه، از نیمه مرداد ۹۶ به سرگروهی پردیس کورش روی پرده سینماها میرود....
۱۳۹۶/۰۴/۲۱
فیلم «بیست و یک روز بعد» محمدرضا خردمندان
به گزارش خبرنگار فیلمنت نیوز، بیست و یک روز بعد فیلمی به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان، نویسندگی سیدمحمدرضا خردمندان و احسان ثقفی و تهیهکنندگی محمدرضا شفاه محصول سازمان توسعه سینمایی سوره، تولید شده در سال ۱۳۹۵ است که در بخش مسابقه سینمای ایران سیامین جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان اصفهان...
۱۳۹۶/۰۳/۳۰
خردمندان: امیدوارم سینمای کودک پر و بال بگیرد
به گزارش خبرنگار فیلمنتی نیوز، فیلم بیست و یک روز بعد به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان، نویسندگی سیدمحمدرضا خردمندان و احسان ثقفی و تهیهکنندگی محمدرضا شفاه یکی از فیلمهایی بود که در بخش سودای سیمرغ سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر به نمایش در آمد و توجه مخاطبان و منتقدان را...
۱۳۹۶/۰۳/۳۰
«خانه سینما» پاسخگوی اعتراضات به آرای مردمی جشنواره فجر نیست!
سینماپرس: «هفت» در ادامه میزبان سیدمحمدرضا خردمندان و مهدی قربانی، کارگردان و بازیگر فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد» بود و با آنها گفتگو کرد.
۱۳۹۵/۱۲/۰۷
منتظر بمانید..
خردمندان: مردم با فیلم ما ارتباط برقرار کردند/اعتراضات ساره بیات برای کارت دعوت به جشن کاندیداها
سینماپرس: نشست خبری فیلم «بیست و یک روز بعد» در حالی برگزار شد که ساره بیات اعتراضات خود را به خبرنگاران اعلام کرد و درباره کارت دعوتی صحبت کرد که وی را به عنوان کاندید معرفی کرده اما به جشن کاندیداها دعوت نشده است!
۱۳۹۵/۱۱/۲۱