اشغال بهرام بیضایی وزمانه پس از جنگ ۱۲ روزه/به بهانه ۵ دی سالروز تولد بهرام بیضایی
محمد تاجیک در خبرگزاری ایسنا نوشت : فیلمنامه “اشغال” بهرام ببضایی در زمانه پس از جنگ ۱۲ روزه، فیلمنامهای بسیار مهم و خواندنی است.
به گزارش ایسنا، بهرام بیضایی کارگردان سینما و تئاتر، فیلمنامهنویس و نمایشنامهنویس علاوه بر فیلمهایی که طی چند دهه ساخته و نمایشنامههایی که اجرا کرده، فیلمنامههای ساختهنشده و نمایشنامههای اجرانشدهای دارد که در سالهای اخیر به صورت کتاب منتشر شدهاند. یکی از فیلمنامههای ساختهنشده او فیلمنامه “اشغال” است.
او در این فیلمنامه به اشغال ایران توسط متفقین و مصائب و مشکلات مردم ایران در شهریور ۱۳۲۰ پرداخته است.
در “اشغال” نیروهای متفقین نسبت به کلماتی چون وطن و وطنپرستی حساسیت دارند و داشتن پرچم ایران در زمان اشغال ایران توسط متفقین، جرمی نابخشودنی محسوب میشود.
بیضایی در فیلمنامه “اشغال” به وضوح از زبان شخصیتهای اصلی فیلمنامه خود میگوید بیگانه باعث نجات کشور نمیشود و آزادی نمیآورد.
فیلمنامه “اشغال” ببضایی به نظر نگارنده این یادداشت، در زمانه پس از جنگ ۱۲ روزه، فیلمنامهای بسیار مهم و خواندنی است.
اینکه خود بهرام بیضایی قصد ساخت آن را داشته است یا دیگری، خیلی مشخص نیست اما خود فیلمنامهها و نمایشنامههای بیضایی آنقدر جذاب و خواندنی هستند که به خودی خود یک اثر هنری ویژه محسوب میشوند.
وقتی حبیبالله کاسهساز بهدنبال ساخت فیلم “اشغال” بود
حدود یک دهه قبل خبرهایی منتشر شد که ممکن است این فیلمنامه توسط بهرام بیضایی ساخته شود ولی خب ساخت فیلمنامه آن امکانپذیر نشد.
حبیبالله کاسهساز تهیهکننده سینما در مصاحبهای در بهمن سال ۹۲ درباره فیلمنامه “اشغال” گفته بود: در حال پیگیری ساخت پروژه سینمایی “اشغال” به کارگردانی بهرام بیضایی هستم و در این راه با حجتالله ایوبی رییس سازمان سینمایی نیز مذاکرات موثری داشتیم.
او افزوده بود: چنانچه سازمان سینمایی و بنیاد سینمایی فارابی همکاریهای لازم را برای ساخت این پروژه سینمایی انجام دهند این اثر به سرانجام خواهد رسید.
او در همان مقطع یادآور شده بود: سال گذشته، از طریق ارتباط یکی از دوستان با بهرام بیضایی، رضایت را برای ساخت پروژه سینمایی “اشغال” جلب کردیم. برآوردهای تولید این اثر سال گذشته انجام شد اما به دلیل وضعیت بودجه و تغییر مدیریتها، این اثر به سرانجام نرسید.
گفته میشود در دوره مدیریت حجتالله ایوبی برای تولید این پروژه سینمایی وارد مذاکره میشوند و او فیلمنامه این اثر سینمایی را مطالعه کرده و نظر مساعدی به آن داشته است. همچنین نشستی با محمدرضا جعفری جلوه مدیرعامل (وقت) بنیاد سینمایی فارابی برای تولید پروژه “اشغال” برگزار میشود و در انتظار پاسخ بنیاد سینمایی فارابی میمانند.
بهرام بیضایی که پنجم دیماه ۸۷ساله میشود، خودش در مصاحبهای درباره فیلمنامه “اشغال” حرفهای قابل تاملی زده است.
او در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آن تصاویری که در فیلمنامه “اشغال” دارید، فقط بر اساس شنیدههایتان استوار است، گفته است: “بعضی شنیدههاست، بعضی هم خواندهها، مثلاً عکسهایی که دیدم و حرفهایی که از مادر و مادربزرگم در طول زمان شنیدم. ولی من تصویر تهران قدیم را خیلی خوب در ذهن دارم. در واقع از شکل افتادن توپخانه را جزء به جزء دیدهام.
همینطور خراب شدن سمت شهرداری یعنی ضلع شمالی آن و خراب شدن سمت وزارت پست و تلگراف؛ یعنی ضلع جنوبی آن را. شاید هم بشود گفت اصلاً خراب شدن کل تهران را جزء به جزء دیدهام از حسنآباد و میدان مخبرالدوله تا ساختمانهای فوقالعاده مدرسههایم را که به سعی بساز و بفروشها ویران شد. من حتی تئاتر سوخته سعدی را به خاطر دارم ولی اولین خاطره نمایشی که یادم هست به وقتی برمیگردد که کوچۀ مطهری مینشستیم.”
یکی از مواردی که در فیلمنامه بیضایی به تلخی به تصویر کشیده شده، قحطی و گرسنگی در زمان اشغال است. در بخشهایی از این فیلمنامه میخوانیم:
“خانیآباد. روز .خارجی
حرکت روی صورتهای عدهای بچه گرسنه و گریان و سپس عدهای مردم ناشسته گرسنه کاسه به دست که در صفی ایستادهاند و هیاهوکنان سر نوبت دعوا میکنند. از در کاروانسرا سوراخی باز است. کسانی کاسهها را میدهند تو و یک کاسه دمپختک میگیرند. مردی که گرفته میدود. اتفاق و عالیه دیده میشوند که از جلو واقعه میگذرند.
اتفاق: دولت با تشکیل خیریه و جمعآوری اعانات و معاونت اتفاق اهالی آشپزخانههای عمومی دایر کرده که پخت کته و آش و دمپخت میکنند. با این وجود روزی صدها کودک بی غذا میمانند و بسیاری تلف شدهاند.”
یکی از مواردی که در فیلمنامه بیضایی به وضوح اشاره شده، گرانی و تورم بیسابقه در زمان اشغال است. در جایی از فیلمنامه، یکی از شخصیتهای اصلی میگوید: پارچه نخی قبل از جنگ یک ریال بود بعد از جنگ شد ۲۵۰ ریال!
شباهتهای اضطراب “اشغال” و اضطراب جنگ ۱۲ روزه
بخشهایی از فیلمنامه “اشغال” بسیار شباهت دارد به جنگ ۱۲ روزه! در صفحه ۱۳ کتاب فیلمنامه “اشغال” آمده است: “در راه علت وحشت دیروز معلوم شد؛ گویا دو طیاره انگلیسی برای ریختن اوراق به روی شهر طهران هوا گرفته و شروع به چرخ زدن کردهاند. از قلعه مرغی به تصور اینکه آلمانی است با ضد طیاره آنها را هدف گرفته و شروع به تیر مینمایند. اتفاقا هوا گرفتن این طیارات با پیدایش یک طیاره خارجی دیگر تصادف مینماید که حامل خواربار بوده ظهور ناگهانی این سه طیاره در هوای طهران عموم اهالی و ادارات را مضطرب نموده، غافل از اینکه صدای توپهای طیارهزنی است و نه بمباندازی طیارات خارجی یکدفعه بیرون ریخته و متوحش و متزلزل دنبال پناه و محل محفوظی میگشتهاند.”
بیگانه برای کسی آزادی نمیآورد
به نظر می رسد یکی از مهمترین دغدغههای بیضایی در فیلمنامه “اشغال” این است که بیگانه برای کسانی آزادی نمیآورد.
“مسافر اول: (دلخور) اگر به چاههای نفت بادکوبه دسترسی پیدا کنند کار دنیا تمام است.
مسافر دوم: (خوشحال) بله ما باید افتخار کنیم که علامت باستانی ایران یعنی چرخ خورشید را علامت خود قرار دادهاند.
مسافر اول: (عصبانی) خیال کردهاید میآیند ما را آزاد کنند؟ استبداد آنها جدیترین خطر برای بشریت است.
مسافر دوم: (عصبانی) نمیخواهد برای اشغال ایران عذر بتراشید (به دیگران) میدانید تمدن ژرمانی به دنیا چه هدیهای داده؟
در جایی دیگر از فیلمنامه “اشغال”، “اتفاق” یکی از شخصیتهای اصلی این فیلمنامه میگوید: “این آلماندوستها که خیال میکنند اگر قوای نازی پیروز شوند میآیند ایران را هم آزاد میکنند، مطمئن هستم که “فکرت” (یکی از شخصیتهای اصلی فیلمنامه اشغال) با آنها مخالف بود و میگفت میآیند خودشان جای اینها را میگیرند.”
متفقین علیه بیرق و ملت
در فیلمنامه “اشغال” بارها اینکه نیروهای متفقین با ملیت و پرچم ملی عناد و دشمنی دارند به خوبی نشان داده میشود.
در بخشی از فیلمنامه، یکی از شخصیتهای فیلمنامه “اشغال” میگوید: “یک گروه ضد ملی درست شده، امروز از خانهها بیرقهای چاپی را جمع میکردند. همسایهها تحویل دادند. ما گفتیم انداختهایم توی بخاری میگویند هر چه دیدهایم از این بیرق است.
میگویند ما همه یک قشون واحد علیه هیتلر هستیم. میگویند ملیت به اتحاد ما با متفقین لطمه میزند. تا امروز هم این بیرق و ملیت جلو پیشرفت ما را گرفته!”
بیرق و پرچم ایران یکی از عناصر مهم فیلمنامه “اشغال” بیضایی است و حتی پایان فیلمنامه نسبت مستقیمی با پرچم و بیرق پیدا میکند.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
اجراهای تازه از پروژه «بیضائیخوانی»؛ «آرش» و «اژدهاک» دوباره خوانده میشوند
دو جلسه از «بیضائیخوانی» با اجرای نمایشنامههای «آرش» و «اژدهاک» به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه اردیبهشت اودلاجان و خانه فرهنگ و هنر «یک اتفاق ساده» برگزار میشود. به گزارش سینماسینما، نمایشنامه «آرش» نوشته هنرمند فقید بهرام بیضائی، پنجشنبه ۵ شهریور ساعت ۱۷:۳۰ در خانه اردیبهشت اودلاجان برخوانی میشود. در...
۱۴۰۵/۰۶/۰۲
بیضاییخوانی به «آرش» رسید
«آرش» نوشته بهرام بیضایی در قالب نمایشنامهخوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا میشود. نوشته بیضاییخوانی به «آرش» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۲۸
بیضاییخوانی به «اژدهاک» رسید
«اژدهاک» دومین اثر بهرام بیضایی است که در قالب نمایشنامهخوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا میشود. نوشته بیضاییخوانی به «اژدهاک» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۱۴
«بیضاییخوانی» به «اژدهاک» رسید
«اژدهاک» دومین اثر بهرام بیضایی است که در قالب نمایشنامهخوانی به کارگردانی کیوان کثیریان اجرا میشود. به گزارش سینماسینما، «اژدهاک» دومین اثر از پروژه بیضاییخوانی به کارگردانی کیوان کثیریان است که با برخوانی فتاح سعادتپور جمعه ۱۶ مرداد ماه ساعت ۱۹ در خـانهی فــرهنگوهُنــرِ یک اتفــاقِ سـاده اجرا میشود. دیگر...
۱۴۰۵/۰۵/۱۴
روایتی ضد جنگ از بهرام بیضایی
در یک نشست سینمایی مطرح شد که «باشو، غریبهای کوچک» فیلمی کاملا گفتگومند و ضد جنگ است.
۱۴۰۵/۰۵/۰۷
«باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است
نخستین نشست گفتگومندی در سینمای ایران همراه با نمایش فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار شد. نوشته «باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۷
«غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید
«غروب در دیاری غریب» از سلسله جلسات نمایشنامهخوانی آثار بهرام بیضایی به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه اردیبهشت اودلاجان اجرا میشود. نوشته «غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۷
مروری بر زیباییشناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما
نشست تخصصی و نمایش ویژه فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار میشود. نوشته مروری بر زیباییشناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۲
«باشو غریبه کوچک» از نگاهی دیگر
زیباییشناختی تصویر فیلم «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی با حضور بهمن نامورمطلق موضوع یک نشست سینمایی خواهد شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۲
ماجرای «میراث» بیضایی چیست؟
«نمایشنامه «میراث» نخستین بار سال ۱۳۴۶ در تماشاخانه «سنگلج» توسط بهرام بیضایی به روی صحنه رفته و اکنون بعد از گذشت نزدیک به شصت سال هنوز زنده و پویاست. چون اصول بنیادین زندگی همواره بستر خوبی برای اندیشیدن است و این اثر پیرامون همین موضوعات شکل گرفته است.»
۱۴۰۵/۰۴/۳۱
اسماعیل خلج «میراث» بیضایی را روشن کرد
مراسم شبچراغ نمایش «میراث» نوشته بهرام بیضایی و کارگردانی غلامرضا عربی با حضور اسماعیل خلج و جمعی از هنرمندان و اساتید تئاتر برگزار شد.
۱۴۰۵/۰۴/۱۲
«باشو غریبه کوچک» راهی مونیخ میشود
چهل و سومین جشنواره فیلم مونیخ میزبان نمایش چند فیلم از جمله نسخه مرمت شده فیلم «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی خواهد بود.
۱۴۰۵/۰۳/۲۹
وقتی «سگکشیِ» بیضایی مدیر جابهجا کرد
نسخه مرمت شده فیلم «سگکشی» بهرام بیضایی پس از ۲۵ سال با این یادآوری نمایش داده شد که «زمانی در سینمای ایران فیلمهایی ساخته میشد که مدیران را جابجا میکرد ولی الان واقعیتگرایی مبتذل، سینما را نابود کرده است.»
۱۴۰۵/۰۳/۲۷
کانون کارگردانان سینما برگزار میکند؛ اولین نمایش نسخه مرمت شده «سگ کشی» در موزه سینمای ایران
در ادامه برنامه «کلاسیکهای کانون» کانون کارگردانان سینمای ایران، سه شنبه۲۶ خرداد ماه اولین نمایش نسخه اصلاح و مرمت شده«سگ کشی»به کارگردانی استاد بهرام بیضایی در موزه سینمای ایران به نمایش گذاشته خواهد شد. به گزارش سینماسینما، در این مراسم «سگکشی» به عنوان یکی از مهمترین آثار بهرام بیضایی که...
۱۴۰۵/۰۳/۲۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مجید مظفری، داریوش ارجمند و رضا کیانیان ۲۶ سال قبل
۲۶ سال پس از ساخت «سگکشی»، نسخه اصلاح و مرمت شده این اثر ماندگار بهرام بیضایی به نمایش درمیآید.
۱۴۰۵/۰۳/۲۴
تقدیم اجرای یک نمایش به روح حبیب الله کاسه ساز
نمایش «اتاق روانی» اجرای خود را در تالار حافظ آغاز کرد و اجرای آن به روح حبیب الله کاسه ساز (پدر کارگردان) تقدیم شد.
۱۴۰۰/۰۹/۰۶
/ در جشنوارهی فیلم مقاومت چه خبر است؟/
مستندی دریارهی ماجرای ترور بختیار، حکمی که دبیر جشنوارهی فیلم مقاومت به یامینپور داد و بزرگداشتی برای حبیبالله کاسهساز در جشنوارهی فیلم مقاومت از جمله خبرهای این رویداد سینمایی است.
۱۳۹۷/۰۸/۱۲
منتظر بمانید..
نکوداشت زندهیاد کاسهساز در جشنواره فیلم «مقاومت» برگزار میشود
سینماپرس: برنامه نکوداشت زندهیاد حبیبالله کاسه ساز در پانزدهمین جشنواره جهانی فیلم «مقاومت» برگزار میشود.
۱۳۹۷/۰۸/۱۲
ترور بیولوژیک نبود، کاسهساز را خودیها با رفتارشان ترور کردند
حدود یک ماه بعد از درگذشت حبیبالله کاسهساز تهیه کننده سینما و مدیرعامل پیشین انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس، برادر و پسر او در گفتوگویی بلند به شدت از دوستان و همکاران سابق او انتقاد کردهاند. آنها میگویند از نقطهای به بعد به کاسهساز اجازه کار داده نشد و...
۱۳۹۶/۰۵/۲۴
توصیفهای محسن رضایی و عزتالله ضرغامی از حبیبالله کاسهساز در مراسم بزرگداشتش
ایسنا نوشت: عزتالله ضرغامی در مراسم بزرگداشت مرحوم حبیبالله کاسهساز گفت: کاسهساز حداقل ۱۰ کار هنری داشت که همگی خوب و موفق بودند. همچنین او خوراک معنوی به مردم میداد؛ چیزی که در حال حاضر در جامعه ما کمتر مورد توجه است.
۱۳۹۶/۰۵/۱۰
توصیفهای محسن رضایی و عزتالله ضرغامی از مرحوم حبیبالله کاسهساز در مراسم بزرگداشتش
عزتالله ضرغامی در مراسم بزرگداشت مرحوم حبیبالله کاسهساز گفت: کاسهساز حداقل ۱۰ کار هنری داشت که همگی خوب و موفق بودند. همچنین او خوراک معنوی به مردم میداد؛ چیزی که در حال حاضر در جامعه ما کمتر مورد توجه است.
۱۳۹۶/۰۵/۱۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
جشنواره فیلم شهر با تقدیر از معتمدآریا افتتاح شد
آیین افتتاحیه ششمین جشنواره فیلم شهر، شب گذشته در باغ موزه هنر ایرانی برگزار شد. در این مراسم از فاطمه معتمدآریا و زنده یاد حبیب الله کاسه ساز تجلیل به عمل آمد و جوایزی هم در بخشهای بهترین فیلم محله و اقلام تبلیغی به برندگان این بخش اهدا شد. همایون...
۱۳۹۶/۰۵/۰۹
از آرزوی فاطمه معتمدآریا تا ترکیدن بغض فرزند حبیبالله کاسه ساز/ جشنواره فیلم شهر آغاز شد
افتتاحیه ششمین جشنواره بینالمللی فیلم شهر، با اهدای جوایز چند بخش از این رویداد سینمایی و تجلیل از فاطمه معتمد آریا و نکوداشت حبیبالله کاسهساز برگزار شد.
۱۳۹۶/۰۵/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بزرگداشت فاطمه معتمدآریا، ژاله علو و محمودکلاری در جشنواره فیلم شهر
در مراسم افتتاحیه جشنواره فیلم شهر بزرگداشت فاطمه معتمدآریا و نکوداشت زندهیاد حبیبالله کاسهساز برگزار میشود و در مراسم اختتامیه بزرگداشت ژاله علو و و محمود کلاری را داریم. به گزارش ایلنا، نشست خبری ششمین جشنواره بینالمللی فیلم شهر با حضور سیدعلی احمدی دبیر جشنواره در پردیس سینمایی ملت برگزار...
۱۳۹۶/۰۵/۰۷
مراسم یادبود حبیبالله کاسهساز برگزار میشود
مراسم بزرگداشتی برای حبیبالله کاسهساز با حضور خانواده این هنرمند و علاقهمندان در فرهنگسرای رسانه برگزار میشود.
۱۳۹۶/۰۵/۰۷
بزرگداشت حبیبالله کاسهساز در فرهنگسرای رسانه
مراسم بزرگداشت، هنرمند فقید، متعهد و انقلابی، زنده یاد حبیبالله کاسهساز، سه شنبه (دهم مرداد ماه) در فرهنگسرای رسانه و شبکههای اجتماعی، برگزار میشود.
۱۳۹۶/۰۵/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اعلام بزرگداشتها و برنامههای جشنواره شهر
ششمین جشنواره فیلم «شهر» با تقدیر از ژاله علو، فاطمه معتمدآریا و محمود کلاری و زندهیاد حبیبالله کاسهساز همراه خواهد شد.
۱۳۹۶/۰۵/۰۷
حضور هنرمندان و مسئولین در مراسم ترحیم کاسهساز
ایسنا نوشت: مراسم ترحیم حبیبالله کاسهساز با حضور هنرمندان و مسئولین (یکشنبه اول مرداد) در مسجد نور میدان فاطمی برپا شد.
۱۳۹۶/۰۵/۰۱
مراسم ترحیم حبیبالله کاسهساز
مراسم ترحیم حبیبالله کاسهساز با حضور هنرمندان و مسوولین ظهر امروز ۱ مرداد در مسجد «نور» میدان فاطمی برپا شد.
۱۳۹۶/۰۵/۰۱