نگاهی به مهم‌ترین فیلم‌های دینی و مذهبی سینمای ایران؛ سینمایی که باید فکر‌ها را درگیر کند | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

نگاهی به مهم‌ترین فیلم‌های دینی و مذهبی سینمای ایران؛ سینمایی که باید فکر‌ها را درگیر کند

سینمای دینی و فیلم‌های دینی و مذهبی اصولاً پس از انقلاب اسلامی سال 57 در ایران شکل گرفت و دغدغه و ایده پیدایش آن از درون فیلمسازان و هم خود حکومت به وجود آمد.

1. در طول این سال‌ها و در دهه‌های مختلف 60، 70، 80 و 90 انواع و اقسام عناوین به این نوع سینما اطلاق شد از سینمای عرفانی تارکوفسکی و بلوک شرق تا سینمای معناگرای دهه 70 و 80 و حتی سینمای موسوم به سینمای فاخر که عمدتاً فیلم‌های پرخرج و کم فروش را شامل می‌شد. اما آنچه در همه این سال‌ها و در طول بررسی و تحلیل سینمای دینی با تعاریف فوق حاصل شده است تنها ماکت و کلیشه‌ای از دین و عرفان و مفاهیم اخلاقی است که نه تماشاگر را مجبور می کند تا به سینما بیاید نه تأثیر می گذارد و فکر او را درگیر می‌کند.

2. بحث آسیب شناسی این تفکر و جریان هدف این نوشته نیست بلکه در این فرصت به اشاره مهم‌ترین فیلم‌هایی که با این عنوان به مخاطب معرفی شدند به اجمال می پردازیم. در مجموعه پیش رو دو نوع کلی از فیلم‌های مذهبی در سینمای ایران از هفت فیلمساز مختلف ارائه شده است. که چهار فیلم اول یعنی رنگ خدا، زیرنورماه، قدمگاه و یک تکه نان فیلم‌هایی با محوریت خداوند، روحانیت، معصومین و عالم غیب در گروه سینمای معناگرا و عرفانی قرار می‌گیرند که خیلی مفاهیم اخلاقی و دینی در آن پرداخت مناسب و تأثیرگذاری نداشته است.

در بخش دوم یعنی فیلم‌های مسافر ری، مریم مقدس، سفیر و محمد رسول‌الله معرفی می شوند که در اصل و در اصطلاح سینمایی فیلم‌هایی در ژانر تاریخی محسوب می‌شوند که به معرفی و تبیین زندگی بزرگان دین می‌پردازند و این شخصیت‌ها به عنوان قهرمان اصلی هستند که تم و درونمایه دینی به فیلم‌ها دادند وگرنه در سینمای جهان گونه‌ای به نام سینمای دینی وجود ندارد و معمولاً فیلم‌های تاریخی یا درام‌های معمولی به صورت غیرمستقیم و غیرشعاری به مفاهیم اخلاقی و انسانی و مسلک‌های عقیدتی به‌عنوان فرهنگ و آیین زندگی ارائه می‌شود.

رنگ خدارنگ خدا
رنگ خدا فیلمی به کارگردانی مجید مجیدی است که بعد از بچه‌های آسمان که به اسکار معرفی شد از مهم‌ترین فیلم‌های سینمای ایران است که ماهیت دین و خدا در آن پر رنگ است و همان‌طور که در ادامه آمده است منبع آموزشی مناسبی در کشورهای آسیایی که گرایش بیشتری به معنویت دارند محسوب می‌شود و سینمای ایران را با عنوان سینمایی عمیق و دارای پیام به جهانیان معرفی کرد.

جوایز و افتخارات: این فیلم در بخش بین‌الملل جوایز متعددی را برای بازیگر و بهترین فیلم خارجی و کارگردانی مجید مجیدی به دست آورد و منبع الهام و آموزش در برخی دانشگاه های شرق آسیا نیز شده است.

زیر نور ماه
زیر نور ماه1024265_785.jpg
زیر نور ماه ساخته رضا میرکریمی و به تهیه‌کنندگی منوچهر محمدی در سال ۱۳۷۹ است. این فیلم نخستین فیلم سینمای بعد از انقلاب است که شخصیت اصلی آن یک روحانی شیعه است. میرکریمی با نزدیک شدن به شخصیت یک روحانی خالص و بی‌ادعا چالش‌های روحی روانی او را برای برتن کردن لباس روحانیت به‌عنوان نمادی از معصومین و اولیای خدا  به نمایش می گذارد و در کنار آن به زندگی این قشر و آدم‌های مختلف با این لباس می پردازد و گذری هم به جامعه و آدم‌هایش دارد.

جوایز: این فیلم موفق به دریافت جایزه هیأت داوران جشنواره فجر و جایزه هفته اول منتقدان جشنواره کن شده است. ضمن اینکه در جشنواره فیلم‌های کشور‌های آسیایی مانند جشنواره دهلی و توکیو و بیروت نیز برای کارگردانی و بهترین فیلم جایزه برتر را کسب کرده است.

قدمگاه
قدمگاه فیلمی به کارگردانی محمدمهدی عسگرپور و نویسندگی محمد رضایی‌راد ساخته سال ۱۳۸۲ است. رابطه اخلاق و مذهب در جامعه‌ای مذهبی تم اصلی فیلم قدمگاه است. فیلم با فضاسازی مناسب و روایات و نگاه مردم روستا به دین و نقش آن در زندگی روزمره کاراکترهای قابل لمس و تأثیرگذاری را در میام مردم روستا نشان می دهد.

جوایز: قدمگاه در زمینه موسیقی، فیلمنامه، چهره‌پردازی و بهترین اثر هنر و تجربه موفق به کسب جایزه در جشنواره بین‌المللی فجر شده است.

یک تکه نان
یک تکه نان فیلمی به کارگردانی کمال تبریزی و نویسندگی محمدرضا گوهری ساخته سال ۱۳۸۳ است. یک تکه نان از مهم‌ترین فیلم‌های دهه هشتاد در جریان سینمای معناگرای آن سال‌هاست که با تکیه بر ماورا و به دور از داستا‌ن پردازی و شخصیت‌پردازی واقعی و قابل درک سعی در رسیدن به معنا و حقیقت زندگی و خداوند دارد و بدین سبب شاید فقط طیف مذهبی با فیلم ارتباط برقرارکنند و غیرمذهبیون به دلایل ذکر شده و شعاری بودن فیلم را پس بزنند.

جوایز: کمال تبریزی در جشنواره بیست و سوم موفق به دریافت سیمرغ بلورین در بخش بهترین کارگردانی در قسمت سینمای معناگرا شد.

مسافر ری
مسافر ری فیلمی به کارگردانی و نویسندگی داوود میرباقری ساخته سال ۱۳۷۹ است. میرباقری که متبحرترین فیلمساز ایرانی در ساخت گونه های تاریخی و حماسی است بیشتر برای ساخت سریال‌های تلویزیونی امام علی و مختارنامه موردتوجه قرارگرفت و فیلم سینمایی مسافر ری که برشی از زندگی حضرت شاه عبدالعظیم(ع) است نتوانست در اکران خیلی موفق باشد و از نظر فروش و توجه مردم خیلی چشمگیر نبود.

مریم مقدس
مریم مقدس فیلمی به نویسندگی و کارگردانی شهریار بحرانی در سال 1379است. نسخه تلویزیونی این فیلم هم از شبکه دو و شبکه آی فیلم پخش شده است. مریم مقدس در کنار یوسف پیامبر شاید مهم‌ترین سریال‌های تاریخی مذهبی سیمای جمهوری اسلامی ایران باشند که نسخه تلویزیونی آنها بیشترمورد توجه قرار گرفت. هردو سریال به علت ضعف‌های آشکار در فیلمنامه‌نویسی و قصه گویی و از همه مهمتر شخصیت‌پردازی ضعیف خیلی تأثیرگذار و ماندگار نشدند و تنها در طول زمان تولید و نمایش و آن هم به خاطر شهرت شخصیت اصلی‌شان یعنی حضرت مریم و حضرت یوسف نزد مردم ایران مورد توجه قرار گرفتند و خیلی زود از حافظه تاریخی مردم و مخاطبین تلویزیون پاک شدند.

سفیر
سفیر فیلمی به کارگردانی فریبرز صالح و نویسندگی فریبرز صالح و کیهان رهگذار بود. این فیلم در سال ۱۳۶۱ خورشیدی ساخته شد و در نخستین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش در آمد. سفیر از آن جهت اهمیت زیادی در تاریخ سینمای ایران دارد که باید گفت نخستین تجربه جدی سینمای ایران در پرداخت به ژانر تاریخی و با محوریت مذهب و ماجرای عاشورای حسینی است که در آن زمان و با امکانات کم ساخته شد ولی از ماندگارترین فیلم‌های تاریخی مذهبی سینمای ایران است.همچنین سفیر در سال 61 اکران شد و عنوان پرفروش‌ترین فیلم سال را به دست آورد و ازموفق‌ترین فیلم‌های با تم مذهبی است که توانست در جذب مخاطب عام و خاص موفق باشد.

محمد رسول‌الله
محمد رسول‌الله فیلمی است در گونه تاریخی به کارگردانی مجید مجیدی که داستان زندگی کودکی محمد (پیامبر اسلام) (سده ۶میلادی) را روایت می‌کند.

قرار است سه‌گانه‌ سینمایی و مستقل از هم تولید شود که به مقاطع مختلف زندگی محمد بپردازد. در نخستین فیلم، قصه از دوران جاهلیت و شرایط اجتماعی زمان تولد محمد آغاز می‌شود و در ۱۲ سالگی او به پایان می‌رسد. این فیلم پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران محسوب می‌گردد.

روز واقعه
روز واقعه، اثری است به کارگردانی شهرام اسدی و تهیه‌کنندگی مرتضی شایسته که در سال 1373 ساخته شد. فیلمی که براساس فیلمنامه‌ای به همین نام، به نوشته بهرام بیضایی ساخته شد که البته 12 سال پیشتر نوشته شده بود، سیمرغ بلورین بهترین فیلم را از سیزدهمین دوره جشنواره فیلم فجر کسب کرد. جز این، سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن، چهره پردازی، صحنه‌آرایی، فیلمنامه، کارگردانی، بازیگر نقش اول مرد، تدوین و فیلمبرداری را هم بدست‌ آورد. این فیلم روایتگر عبدالله جوانی مسیحی است که تازه به اسلام روی آورده و دل در گرو عشق راحله دختر زید دارد. وی در جریان عروسی با راحله ندایی می‌شنود که او را به یاری فرا می‌خواند، عبدالله بیابان به بیابان، واحه به واحه به سمت کربلا می‌تازد و هنگام عصر عاشورا به آنجا می‌رسد و در آن زمان «حقیقت» را بر سر نیزه می‌بیند.منبع: روزنامه ایران
منبع: نقد فارسی
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/2457
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

فرامرز قریبیان
۲

نمایش و تقدیر از سازندگان «سفیر» در سازمان سینمایی

در آستانه عاشورای حسینی، فیلم سینمایی «سفیر» اثر ماندگار زنده‌یاد فریبرز صالح در سازمان سینمایی به نمایش درمی‌آید و از عوامل این فیلم تقدیر خواهد شد. نوشته نمایش و تقدیر از سازندگان «سفیر» در سازمان سینمایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۳/۳۰

شهاب حسینی
حسن هدایت

مروری بر سریال‌های پلیسی تلویزیون؛ آیا نگاه تلویزیون به پلیس‌های ایرانی باورپذیر است؟

در سال‌های اخیر تلویزیون اشتیاق زیادی برای تولید و ساخت مجموعه‌های پلیسی نشان داده است، مجموعه‌هایی که تعداد آثار موفق‌ آن شمار انگشتان دست هم نمی‌رسد.

۱۳۹۵/۰۸/۱۹

علی نصیریان
سید ضیاالدین دری

برترین سریال‌های تاریخی تلویزیون ایران

«معمای شاه» با امیدها، آرزوها و البته ادعاهای فراوان آمد. قرار بود این سریال نقطه پایانی بگذارد بر گریز روزبه‌روز مخاطبان

۱۳۹۵/۱۰/۱۴

همایون اسعدیان
علی دهکردی
۲

مراسم تودیع و معارفه مدیرعامل خانه سینما برگزار شد

مراسم تودیع علی دهکردی و معارفه همایون اسعدیان به عنوان مدیرعامل جدید خانه سینما در سالن سیف‌الله داد برگزار شد. نوشته مراسم تودیع و معارفه مدیرعامل خانه سینما برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۲۸


نامه سرگشاده‌ی امیر اثباتی به خانه سینما؛ مطالبه‌ی حذف مجوزهای ساخت و نمایش فیلم، وظیفه‌ی خانه سینماست

امیر اثباتی در نامه‌ای سرگشاده خطاب به محمدمهدی عسگرپور، رئیس هیات رئیسه خانه سینما، بر لزوم مطالبه این نهاد برای حذف پروانه ساخت و نمایش تاکید کرد. به گزارش سینماسینما، اثباتی نوشته است: «جناب آقای محمدمهدی عسگرپور رئیس محترم هیأت رئیسۀ خانه سینما دو تن از حقوقدانان محترم حوزۀ فرهنگ...

۱۴۰۴/۰۵/۰۳

کمال تبریزی
ساسان سالور
۵

با موافقت شورای پروانه فیلمسازی؛ پروانه ساخت سینمایی برای ۷ فیلم‌‌نامه صادر شد

شورای پروانه فیلمسازی در جلسه اخیر، با ساخت ۷ فیلم‌ سینمایی موافقت کرد. به گزارش سینماسینما، فیلم‌‌نامه‌های «خون خانه» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی کمال تبریزی و نویسندگی محمدرضا گوهری، «طلا یاب» به تهیه‌کنندگی کیان آقاباباییان و کارگردانی فرزانه امینی و نویسندگی مصطفی شمشکی، «یک قدم به عقب» به تهیه‌کنندگی ساسان...

۱۴۰۴/۱۰/۰۷

سعید ملکان
سیدمسعود اطیابی
۲

با موافقت شورای پروانه نمایش آثار سینمایی؛ ۷ فیلمنامه پروانه ساخت سینمایی گرفتند

شورای صدور پروانه ساخت آثار سینمایی در جلسه اخیر با ۷ فیلم‌نامه موافقت کرد. به گزارش سینماسینما، فیلم‌نامه‌های «کج پیله» به تهیه‌کنندگی، کارگردانی و نویسندگی هاتف علیمردانی، «قدرت» به تهیه‌کنندگی محمدحسین شایسته، کارگردانی سیدمسعود اطیابی و نویسندگی امیر دو برادران، «حکیم» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی سعید ملکان و نویسندگی محمدرضا...

۱۴۰۳/۰۶/۱۸

مجید مجیدی
رضا میرکریمی

مستندهایی برای روایت یک حماسه؛ مروری بر مهم‌ترین آثار عاشورایی و محرمی

عاشورا و آیین‌های عزاداری محرم از مهم‌ترین ریشه‌های فرهنگی و اعتقادی جامعه ایرانی به شمار می‌روند؛ موضوعی که در طول دهه‌ها الهام‌بخش بسیاری از مستندسازان ایرانی بوده است. نوشته مستندهایی برای روایت یک حماسه؛ مروری بر مهم‌ترین آثار عاشورایی و محرمی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۰ساعت پیش

رضا میرکریمی

سیدرضا میرکریمی فراخوان انتخاب بازیگر داد

پروژه جدید رضا میرکریمی در قالب فیلم سینمایی و مینی‌سریال وارد مرحله پیش‌تولید شد.

۱۴۰۵/۰۳/۱۵

شهریار بحرانی

سریال مریم مقدس (س) از شبکه سحر پخش می‌شود

به مناسبت ولادت حضرت مسیح (ع) و سال نوی میلادی، مجموعه تلویزیونی مریم مقدس (س) با نویسندگی و کارگردانی شهریار بحرانی از کانال آذری شبکه سحر در حال پخش است. ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۱۰/۰۴

شهریار بحرانی

پاسخ شهریار بحرانی به حواشیِ سریال «خط مقدم»

کارگردان سریال “خط مقدم” درباره برخی از انتقادات خصوصاً نسبت به اینکه بازیگر نقش حسن طهرانی‌مقدم شبیه به این شهید نبود، توضیحاتی ارائه کرد. به گزارش تسنیم، چند روزی است سریالی ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۰۹/۱۹

بهرام بیضایی

«باشو غریبه کوچک» راهی مونیخ می‌شود

چهل و سومین جشنواره فیلم مونیخ میزبان نمایش چند فیلم از جمله نسخه مرمت شده فیلم «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی خواهد بود.

۱۴۰۵/۰۳/۲۹

بهرام بیضایی

وقتی «سگ‌کشیِ» بیضایی مدیر جابه‌جا کرد

نسخه مرمت شده فیلم «سگ‌کشی» بهرام بیضایی پس از ۲۵ سال با این یادآوری نمایش داده شد که «زمانی در سینمای ایران فیلم‌هایی ساخته می‌شد که مدیران را جابجا می‌کرد ولی الان واقعیت‌گرایی مبتذل، سینما را نابود کرده است.»

۱۴۰۵/۰۳/۲۷

بهرام بیضایی
لادن مستوفی
۳

«روز واقعه» چگونه پرچم‌دار روایت عاشورا در سینما شد؟

«روز واقعه» چگونه پرچم‌دار روایت عاشورا در سینما شد؟

فیلم سینمایی «روز واقعه» به کارگردانی شهرام اسدی و نویسندگی بهرام بیضایی یکی از برجسته‌ترین آثار سینمای ایران در ژانر مذهبی-تاریخی محسوب می‌شود. نوشته «روز واقعه» چگونه پرچم‌دار روایت عاشورا در سینما شد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۴/۱۱


لحظاتی از فیلم سینمایی «روز واقعه»

لحظاتی از فیلم سینمایی «روز واقعه»

فیلم سینمایی «روز واقعه» به کارگردانی شهرام اسدی یکی از مهمترین آثار درباره واقعه عاشورا است. نوشته لحظاتی از فیلم سینمایی «روز واقعه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۰/۰۵/۲۸

مرتضی شایسته
۲

در جلسه شورای صنفی نمایش مصوب شد: «دو روز دیرتر» و «سینما شهرقصه» به سینماها می‌آیند

شانزدهمین جلسه شورای صنفی نمایش در خانه سینما برگزار شد. به گزارش سینماسینما، شانزدهمین جلسه شورای صنفی نمایش روز یکشنبه ۱۸ آبان ماه در خانه سینما با حضور مهدی کرم‌پور (دبیر شورای صنفی نمایش)، مجتبی بهزادیان (مدیر کل نظارت بر عرضه و نمایش فیلم) و مرتضی شایسته (نماینده انجمن پخش‌کنندگان)،...

۱۴۰۴/۰۸/۱۸

مرتضی شایسته
مهدی کرم پور
۱

آغاز اکران «شاه نقش» و «قرمز یواش» از ۱۴ آبان ماه

پانزدهمین جلسه شورای صنفی نمایش در خانه سینما تشکیل شد. به گزارش سینماسینما، پانزدهمین جلسه شورای صنفی نمایش روز یکشنبه ۱۱ آبان ماه ۱۴۰۴ در خانه سینما با حضور آقایان مهدی کرم‌پور (دبیر شورای صنفی نمایش)، مجتبی بهزادیان (مدیر کل نظارت بر عرضه و نمایش فیلم)، مرتضی شایسته (نماینده انجمن...

۱۴۰۴/۰۸/۱۱

منوچهر محمدی
۱

«سرزمین فرشته‌ها» بهترین فیلم چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر شد

در مراسم اختتامیه چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر، فیلم سینمایی «سرزمین فرشته‌ها» به تهیه‌کنندگی منوچهر محمدی و کارگردانی بابک خواجه پاشا بهترین فیلم شد. نوشته «سرزمین فرشته‌ها» بهترین فیلم چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۱/۲۳

منوچهر محمدی

سلاف فواخرجی بازیگر «سرزمین فرشته‌ها» مهمان مردم ایران می‌شود

سلاف فواخرجی بازیگر مطرح جهان عرب که در «سرزمین فرشته‌ها» ایفای نقش کرده است، ۲۰ بهمن‌ماه در پردیس ملت حضور خواهد داشت. نوشته سلاف فواخرجی بازیگر «سرزمین فرشته‌ها» مهمان مردم ایران می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۱/۱۹

کمال تبریزی

کمال تبریزی برای «خون خانه» پروانه ساخت گرفت

شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی در جلسه اخیر خود با ساخت ۷ فیلم‌ از جمله «خون خانه» به کارگردانی کمال تبریزی موافقت کرد. نوشته کمال تبریزی برای «خون خانه» پروانه ساخت گرفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۰/۰۷

داوود میرباقری

طاهری خبر داد؛ از سرگیری فیلمبرداری سریال «سلمان فارسی»

‎فیلمبرداری سریال «سلمان فارسی» به کارگردانی داوود میرباقری در شهرک سینمایی غزالی از سر گرفته شد. ‎حسین طاهری، تهیه کننده ...ادامه مطلب نوشته طاهری خبر داد؛ از سرگیری فیلمبرداری سریال «سلمان فارسی» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۳۰

داوود میرباقری

برگزاری مراسم یادبود همسر داوود میرباقری در مسجد بلال

مراسم یادبود زنده‌یاد «جمیله حجی» همسر داوود میرباقری کارگردان سینما و تلویزیون یکشنبه -۲۷ آبان- در مسجد بلال برگزار می‌شود. ...ادامه مطلب نوشته برگزاری مراسم یادبود همسر داوود میرباقری در مسجد بلال اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۸/۲۱

ابراهیم حاتمی کیا
مجید مجیدی
۲

وقتی درختان شهر در جشنواره شهر موضوعیت ندارد

در نشست رسانه‌ای جشنواره فیلم شهر ،اعتراض به قطع درختان شهر توسط تعدادی از خبرنگاران، بحث برانگیز شد. به گزارش سینماسینما، مریم پیرکاری، دبیر نهمین جشنواره فیلم شهر در پاسخ به پرسش درباره قطع درختان و… با تأکید بر این که جای طرح چنین مسائلی در نشست خبری یک جشنواره...

۱۴۰۴/۰۸/۱۸