نقد و بررسی فیلم «خانهای در خیابان چهل و یکم»
«خانهای در خیابان چهل و یکم» ایدهٔ متفاوت و جذابی را به عنوان هستهٔ مرکزی داستان در خود جای داده است. همچنین انتخابهای فیلمنامهنویس در رابطه با شکل و جهت پیش روی قصه باعث شده فیلم از نمونههای تکرار شده فاصله بگیرد. داستان از جایی شروع میشود که دو برادر را به نامهای مرتضی و محسن (علی مصفا) در یک مغازه کوچک و رنگ و رو رفته در حال بحث و درگیری میبینیم. تنش کمکم بالا میگیرد و در اتفاقی که بهطور مستقیم شاهد آن نیستیم مرتضی کشته میشود. فیلم اختلاف دو برابر را بر سر یک مسئلهٔ مالی عنوان میکند که چندان به آن پرداخته نمیشود. به عبارتی آنچه که پیش از درگیری بینشان وجود داشته و شکل رابطهشان برای فیلمنامهنویس مسئله نبوده است. در نتیجه اتفاقاتی که پس از قتل رخ میدهند و توصیف خصوصیات این موقعیت خاص و ملتهب به محور فیلم تبدیل میشود. نکتهای که مسیر داستان را در فیلم از نمونههای مشابه متمایز میکند ایجاد این درگیری در یک خانواده، به جای دو خانواده است. درگیریای که در یک فضای خانوادگی تشکیل شده از مادر و دو عروسش ایجاد میشود و روابط خانواده را دچار بحران میکند.
مسیر روایت در ادامه وارد سه موقعیت متفاوت میشود که هر کدام مواد دراماتیک متناسبی را در بر دارند و به لحاظ منطقی به خوبی یکدیگر را پوشش میدهند. موقعیت اول فرار چند روزهٔ محسن است که با شک و تردید همسر مرتضی، فروغ (مهناز افشار) به اعضای خانواده همراه میشود. تصور پنهان کاری مادر محسن و همسرش حمیده در ذهن فروغ محوریترین خط روایی این بخش است که در نهایت با اعتراف محسن پایان مییابد. موقعیت بعدی که تنش جدیتری در خود دارد پیرامون مسئلهٔ قصاص و تصمیم مادر برای مجازات پسر خودش شکل گرفته است. تنشهای عاطفی این بخش از فیلم به شکل قابل توجهی توان تأثیرگذاری را در خود داشتهاند. فیلمساز اگرچه همهٔ بهرهٔ لازم را از این تنشها نبرده اما لحظات درگیر کنندهای را خلق کرده است. مادری که یکی از پسرهایش را از دست داده باید برای مجازات پسر دیگر تصمیمگیری کند. این یک موقعیت ممتاز است اما یک خط داستانی اضافه باعث شده تنش حاکم در موقعیت از این هم بیشتر شده و مقدمات فیلم برای ادامه یافتن هم فراهم شود. خط داستانیای که سعید پسر دوازدهسالهٔ مرتضی را وارد داستان میکند. اگر مادر حکم به بخشش دهد حق تصمیمگیری و نظر دهی از سعید گرفته میشود اما اگر رأی به قصاص داده شود دادگاه تا رسیدن او به سن قانونی صبر خواهد کرد. بنابراین فیلمنامهنویس با وارد کردن این خط داستانی ارزش دراماتیک موقعیت را دو چندان کرده و پیوستگی همه جانبه ای بین شخصیتهای درگیر در ماجرا به وجود آورده است. موقعیت سوم که با تکیه بر همین خط داستانی ایجاد میشود آزادی موقت محسن و اصرار او برای ملاقات با سعید است. ملاقاتی که مدام عقب افتاده و باعث رشد کدورت بین اعضای خانواده میشود اما آنها در پایان باید با واقعیت زندگی خود روبهرو شوند. 
اشاره به جزییات داستانی برای روشن شدن ساختار مناسب و فکر شدهٔ متن لازم بود چراکه بزرگترین نقطه قوت «خانهای در خیابان چهل و یکم» همین تقسیمبندی درست روایت است. تقریباً در هیچ لحظهای دست فیلم از مواد دراماتیک خالی نمیماند و تنش و التهاب در روابط به شکلی مداوم خودنمایی میکنند. بر خلاف ویژگیهای متن، سبکی که حمیدرضا قربانی برای اولین فیلم خود برگزیده با دور شدن از نمایش لحظات عاطفی همراه است و به سطوح دیگری از روایت اهمیت میدهد. به راحتی میتوان تشخیص داد که فیلمساز اصلن برای تأثیرگذاری بر مخاطب بر نشانههای ظاهری این داستان شدیدن ملتهب تکیه نکرده است. به همین دلیل مراحل عزاداری از فیلم کنار گذاشته میشوند و هیچ گریه و ناراحتیای که صرفن به خاطر از دست رفتن مرتضی باشد در فیلم نمایش داده نمیشود. به جای آن عصبیتهای ناشی از روبهرو شدن خانوادهٔ قاتل و مقتول با یکدیگر و شرایط سختی که فرزندان دو برادر را در مدرسه و اجتماع تحت فشار قرار داده پررنگتر میشوند. اینها از تصمیمات درست فیلمساز بوده است چراکه داستان فیلم راجع به موقعیتِ خاصِ پیش آمده در روابط یک خانواده است نه غم حاصل از فقدان یک پدر یا یک شوهر یا یک فرزند. متأسفانه فرصتهای شخصیتپردازی خاصی در فیلم نادیده گرفته شده است که جایگاه بسیار مهمی در ساختار داستان داشتهاند و بی توجهی به آنها روند درگیر شدن با شخصیتها و روابطشان را دچار آسیب کرده است. فرصت اول مربوط به برادری است که مرتکب قتل شده. محسن پس از اینکه به شکل غیر عمد برادر خود را میکشد پا به فرار میگذارد و چند روز بعد در سکانسی که جزییاتش را نمیبینیم تصمیم میگیرد خودش را به پلیس معرفی کند. فیلم مراحل این تغییر و روند انگیزشی آن را کاملاً رها میکند و بخش مهمی از شخصیت محسن را پرداخت نشده رها میکند. فرصت دوم مربوط به شخصیت مادر است. در میانهٔ فیلم زمانی که او مجبور میشود در مورد سرنوشت محسن تصمیمگیری کند خودبهخود تنش به بالاترین حد خود میرسد اما خیلی ساده در یک جمله جواب را از او میشنویم. چگونگی رسیدن به این جواب و انگیزه سازیهای منطقی در راهِ آن دوباره ناگفته باقی میمانند. بنابراین دو اتفاق بسیار مهم در فیلم بدون پیشزمینه مناسب و طرح منطقی راضی کننده رخ میدهند. 
یکی دیگر از مشکلات موجود در فیلم مستقیم گویی بیش از حدی است که به کار گرفته شده. اگرچه فیلمساز در مواجهه با مواد عاطفی فراوانِ فیلمنامه، بسیار خود دارانه عمل کرده است اما زمانی که به چالشهای جدی در روابط خانواده میرسد نمایش غیرمستقیم را فراموش کرده و دغدغهها را به شکل آماده در دیالوگها جا میدهد. اوج این بیتوجهی را در سکانسی میبینیم که حمیده و فروغ در مقابل مادر نشسته و هر کدام سعی میکنند دلایل خود را برای قصاص شدن یا نشدن محسن بیان کنند. در این سکانس همهٔ آن چیزهایی که ما باید در فیلم شاهدشان میبودیم از دهان دو عروس شنیده میشود. اتفاقاتی که در مدرسه برای بچهها رخ داده، شرایطی که در فامیل و آشنایان پیدا کردهاند، مشکلاتی که نبود شوهرانشان در زندگی ایجاد کرده و تقریباً هر چیزی که به عنوان عواقب گرفتار شدن در چنین موقعیتی قابل تعریف است در این سکانس به شکل دیالوگ گفته میشود. بهتر بود به جای نپرداختن به روند انگیزشی تصمیم مادر، این سکانس حذف میشد و این مشکلات هر چند کوتاه در فیلم به نمایش در میآمدند تا مخاطب با آنها روبهرو شود. پایانی که برای داستان در نظر گرفته شده بیشتر از اینکه کلیت قصه را ببندد تنها موقعیت یک سوم پایانی را به نتیجه میرساند. به عبارتی پرسش اصلی در رابطه با سرنوشت محسن بی پاسخ باقی میماند اما میشود معنایی که مد نظر بوده را در همین چارچوب هم درک کرد. بنابراین پس از تماشای فیلم حس رضایت نسبی در مخاطب ایجاد میشود. میتوان دیدن فیلم اول حمیدرضا قربانی را به خاطر موقعیتهای ممتاز و به خاطر تعهد هنرمندانهای که در آن جاری است توصیه کرد اما برای فیلم دوم قطعن انتظارها خیلی بیشتر از این خواهد بود. آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
نمایش افتتاحیه «مغز استخوان» در جشنواره ونکوور
فیلم سینمایی «مغز استخوان» به کارگردانی حمیدرضا قربانی در جشنواره فیلم ونکوور به نمایش در میآید. نوشته نمایش افتتاحیه «مغز استخوان» در جشنواره ونکوور اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۰/۰۶/۱۸
نمایش «مغز استخوان» در جشنواره ونکوور
فیلم سینمایی «مغز استخوان» در جشنواره فیلم ونکوور به نمایش درمیآید. به گزارش ایسنا، فیلم «مغز استخوان» به کارگردانی حمیدرضا قربانی، تهیهکنندگی حسین پورمحمدی و پخش بینالمللی شرکت ایریماژ در ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۶/۱۸
قائم مقام اداره کل هنرهای نمایشی و رادیو نمایش منصوب شد
با صدور حکمی جداگانه از سوی محسن سوهانی مدیر کل هنرهای نمایشی و رادیو نمایش، حمیدرضا قربانی حسن سرایی به عنوان قائم مقام این شبکه رادیویی منصوب شد. نوشته قائم مقام اداره کل هنرهای نمایشی و رادیو نمایش منصوب شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۰/۰۴/۰۸
فیلمبرداری «مغز استخوان» به آخر خط رسید
سینماپرس: فیلمبرداری فیلم سینمایی «مغزِ استخوان» به کارگردانی حمیدرضا قربانی برای حضور در جشنواره فیلم فجر به پایان رسید.
۱۳۹۸/۰۹/۲۴
نوید پورفرج از «مغزهای کوچک زنگزده» تا «مغزِ استخوان»
سینماپرس: نوید پورفرج در فیلم سینمایی «مغز استخوان» به کارگردانی حمیدرضا قربانی حضور دارد.
۱۳۹۸/۰۶/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
جواد عزتی و پریناز ایزدیار به«مغز استخوان» پیوستند
سینماپرس: فیلمبرداری «مغز استخوان» حمیدرضا قربانی با جواد عزتی و پریناز ایزدیار از اوایل مهرماه آغاز میشود.
۱۳۹۸/۰۶/۲۲
حضور چشمگیر فیلمهای ایرانی در هند
فیلمهای ایرانی به شکل گستردهای در رویدادهای فرهنگی هند به نمایش در آمدند. به گزارش رسیده، در جشنواره بینالمللی فیلم «کولهاپور» که از ۲۳ تا ۲۹ آذر برگزار شد، فیلمهای «خانهای در خیابان چهل و یکم» ساخته حمیدرضا قربانی (با سابقه نمایش در جشنوارههای سائوپائولو، مد فیلم، بنگلور، تیبوران، فوروم...
۱۳۹۶/۱۰/۰۱
بازی متفاوت گلاب آدینه در کنار شمس لنگرودی/ «دوباره زندگی» به فجر می رود
با پایان تدوین فیلم سینمایی «دوباره زندگی» به کارگردانی رضا فهیمی صداگذاری این فیلم توسط علیرضا علویان در حال انجام است. به گزارش سینماسینما، تدوین فیلم سینمایی «دوباره زندگی» اولین ساخته بلند سینمایی رضا فهیمی توسط حمیدرضا قربانی به پایان رسید تا فیلم وارد مرحله صداگذاری شود. سیدعلیرضا علویان، طراحی...
۱۳۹۶/۰۹/۰۵
دو فیلم ایرانی در دانشگاه «لوزان» نمایش داده می شوند
دو فیلم ایرانی «خانهای در خیابان چهل و یکم» و «سینما –نیمکت» طی یک ماه آینده در دانشگاه «لوزان» به نمایش در میآیند. به گزارش سینماسینما، در پی هماهنگیهای به عمل آمده با انجمن ایرانیان دانشگاه ای پی اف ال – ایرسا، فیلمهای «خانهای در خیابان چهل و یکم» ساخته...
۱۳۹۶/۰۸/۲۱
نمایش ویژه فیلمهای ایرانی در دانشگاه لوزان
دو فیلم ایرانی «خانهای در خیابان چهل و یکم» و «سینما –نیمکت» طی یک ماه آینده در دانشگاه «لوزان» به نمایش در میآیند. به گزارش رسیده، در پی هماهنگیهای به عمل آمده با انجمن ایرانیان دانشگاه ای پی اف ال – ایرسا، فیلمهای «خانهای در خیابان چهل و یکم» ساخته...
۱۳۹۶/۰۸/۲۱
مراحل پایانی تدوین یک فیلم اولی/ بازی روان شمس لنگرودی در «دوباره زندگی»
به گفته حمیدرضا قربانی تدوینگر فیلم سینمایی «دوباره زندگی»، این اثر در مراحل پایانی تدوین است. به گزارش سینماسینما، حمیدرضا قربانی تدوینگر فیلم سینمایی «دوباره زندگی» به کارگردانی رضا فهیمی گفت: در حال حاضر «دوباره زندگی» مراحل پایانی تدوین را سپری می کند. وی درباره انگیزه خود برای همکاری با...
۱۳۹۶/۰۸/۱۵
«خانهای در خیابان چهل و یکم» در خانهها
به گزارش فیلمنت نیوز، فیلم سینمایی خانهای در خیابان چهل و یکم ساختهی حمیدرضا قربانی از امروز یکشنبه ۲۸ خردادماه وارد شبکهی نمایش خانگی شد. نسخهی نمایش خانگی فیلم سینمایی خانهای در خیابان چهل و یکم به همراه فیلم کوتاه پشت صحنه از روند ساخت فیلم و همینطور عکسهای صحنه...
۱۳۹۶/۰۳/۲۸
استقبال از «خانهای در خیابان چهل و یکم» در جشنواره تیبران
اولین ساخته بلند سینمایی حمیدرضا قربانی «خانهای در خیابان چهل و یکم» در جشنواره تیبران، با استقبال پرشور مخاطبان مواجه شده است. به گزارش روابط عمومی بنیاد سینمایی فارابی، بنا به اخبار دریافتی از دستاندرکاران جشنواره تیبران که از ۲۵ تا ۳۱ فروردین در ایالت کالیفرنیا در کشور آمریکا برگزار...
۱۳۹۶/۰۲/۱۱
جعفری: فیلم اول ساختن خیلی سخت است
نشست خبری فیلم سینمایی «ایستگاه اتمسفر» به کارگردانی مهدی جعفری شب گذشته در برج میلاد برگزار شد. جعفری که بیشتر به عنوان فیلمبردار در فیلم های سینمایی فعالیت می کرد، در این نشست تاکید کرد ساخت اولین فیلم سینمایی برای کارگردانان بسیار سخت است. در این جلسه مهدی جعفری کارگردان،...
۱۳۹۵/۱۱/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نشست فیلم «ایستگاه اتمسفر» در برج میلاد؛ تجربهای در سینمای قصه گو
نشست پرسش و پاسخ فیلم «ایستگاه اتمسفر» با حضور عوامل فیلم در سالن
۱۳۹۵/۱۱/۲۱
«خانه ای در خیابان چهل و یکم» به جشنواره «بنگلور» رفت
سینماپرس: «خانه ای در خیابان چهل و یکم» در جشنواره بین المللی فیلم «بنگلور» به نمایش درمیآید.
۱۳۹۵/۱۱/۰۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پوستر «ایستگاه اتمسفر» در آستانه جشنواره فجر رونمایی شد
سینماپرس: پوستر فیلم «ایستگاه اتمسفر» اولین ساخته بلند سینمایی مهدی جعفری در آستانه برگزاری جشنواره فیلم فجر رونمایی شد.
۱۳۹۵/۱۱/۰۳
جدیدترین آمار فروش فیلم های سینمای ایران/ «خانهای در خیابان چهلویکم» اوج گرفت!
سینماپرس: فیلم سینمای «خانهای در خیابان چهلویکم» نخستین ساخته حمیدرضا قربانی با یک هفته اکران گوی سبقت را از دیگر فیلمهای سینما ایران ربود.
۱۳۹۵/۱۱/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
گزارش جدول فروش سینمای ایران
جدول فروش هفتگی سینمای ایران با اعلام صدرنشینی مجدد فیلم سلام بمبئی منتشر شد. این فیلم با وجود این
۱۳۹۵/۱۰/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«خانهای در خیابان چهل و یکم» و «شاباش» را در کدام سینماها ببینیم؟
سینماپرس: ۲ فیلم سینمایی «خانهای در خیابان چهل و یکم» و «شاباش» از صبح امروز در سینماهای تهران و شهرستان به نمایش درآمدند.
۱۳۹۵/۱۰/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
محسن کیایی در «ایستگاه اتمسفر» منتظر حضور در جشنواره فجر
سینماپرس: فیلم سینمایی «ایستگاه اتمسفر» اولین ساخته بلند سینمایی مهدی جعفری تحویل دفتر سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر شد.
۱۳۹۵/۱۰/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پوستر «خانه ای در خیابان چهل و یکم» رونمایی شد
سینماپرس: پوستر فیلم سینمایی «خانه ای در خیابان چهل و یکم» ساخته حمیدرضا قربانی به تهیه کنندگی سید محمود رضوی رونمایی شد.
۱۳۹۵/۰۹/۲۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تدوین همزمان “ایستگاه اتمسفر” براى حضور در جشنواره
در حالیکه فیلم “ایستگاه اتمسفر” مراحل پایانی فیلمبرداری را پشت سر می گذارد، تدوین همزمان آن توسط حمیدرضا قربانی در حال انجام است تا فیلم در مهلت مقرر تحویل دبیرخانه جشنواره فجر شود. فیلم سینمایی “ایستگاه اتمسفر” به کارگردانی مهدی جعفری روزهای پایانی فیلمبرداری را سپری می کند. طبق برنامه...
۱۳۹۵/۰۹/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«ایستگاه اتمسفر» به روزهای آخر رسید/ تحویل در موعد مقرر به دبیرخانه فجر
سینماپرس: در حالیکه فیلم «ایستگاه اتمسفر» مراحل پایانی فیلمبرداری را پشت سر می گذارد، تدوین همزمان آن توسط حمیدرضا قربانی در حال انجام است تا فیلم در مهلت مقرر تحویل دبیرخانه جشنواره فجر شود.
۱۳۹۵/۰۹/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
ادامه فیلمبرداری «ایستگاه اتمسفر» با محسن کیایی و رویا افشار
سینماپرس: فیلمبرداری فیلم سینمایی «ایستگاه اتمسفر» به کارگردانی مهدی جعفری از نیمه گذشته است، تدوین همزمان آن توسط حمیدرضا قربانی انجام میشود.
۱۳۹۵/۰۹/۲۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلمبردارى “ایستگاه اتمسفر” به نیمه رسید
در حالی که فیلمبرداری فیلم سینمایی “ایستگاه اتمسفر” به کارگردانی مهدی جعفری از نیمه گذشته است، تدوین همزمان آن توسط حمیدرضا قربانی انجام میشود. “ایستگاه اتمسفر” اولین فیلم سینمایی مهدی جعفری در مقام کارگردان است که تاکنون فیلمبرداری بیش از نیمی از آن در تهران انجام شده است. محسن کیایی،...
۱۳۹۵/۰۹/۲۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلمسازان غایب سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر چه کسانی هستند؟
سینماپرس: در ۵۰ روز زمان باقی مانده از فجر ۳۵ فیلمسازان بزرگی غایب این دوره از جشنواره هستند.
۱۳۹۵/۰۹/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
چه فیلمهایی بزودی به روی پرده سینماهای کشور می روند؟
سینماپرس: در این گزارش با فیلمهایی که بزودی در سینماهای سراسر کشور اکران می شوند، آشنا خواهید شد.
۱۳۹۵/۰۹/۱۰
«سینما نیمکت» نامزد جایزه جشنواره «سائوپائولو» شد
سینماپرس: «سینما نیمکت» به کارگردانی محمد رحمانیان نامزد دریافت جایزه جشنواره فیلم «سائوپائولو» شد.
۱۳۹۵/۰۸/۱۰