ایراد حقوقی در «کوچۀ بینام»/ سالانه چند فیلم خلاف قانون و متضاد با شرع، ساخته و اکران میشود؟!
یکی از کارکردهای سینما در کشورهای توسعهیافته، «آموزش» است. سینماگران از طریق نمایش و درام، حقوق مدنی و خیلی چیزهای دیگر را به مخاطبان خود میآموزند. اما کمتر فیلم و سریال ایرانی است که از ایرادهای حقوقی و شرعی، مبرّا باشد. به عبارت دیگر، فیلم و سریالهای ما به جای آموزش، مردم را گمراه میکنند. یکی از علل این موضوع، فیلمنامههای ضعیف و ارزانقیمتی است که چندان خرج آن نمیشود. با وجود اینکه قوانین در کشورهای غربی از ما بیشتر و پیچیدهتر است اما راقم تاکنون ندیده و نخوانده است که منتقدان سینمایی بر فیلمهایشان، ایراد حقوقی گرفته باشند. متأسفانه در کشور ما، سالانه چندین فیلم خلاف قانون و متضاد با شرع، ساخته و اکران میشوند. اکنون در زمانهای که مسئولان، فرهنگ را به حال خود رها کردهاند شاید این وظیفۀ ما باشد که از سر خیرخواهی نسبت به برخی از این فیلمها که تعلیمات غلط میدهند تحذیر بدهیم تا لااقل خلایق به اشتباه نیفتند.
*****
در انتهای فیلم کوچۀ بینام، میفهمیم که حاج مهدی (فرهاد اصلانی) در مدت اغمای یک سالۀ همسرش (فرشته صدر عرفایی)، دخترعمۀ خود فروغ (پانتهآ بهرام) را صیغه کرده و پس از بهبودی او، صیغهنامه از سوی فروغ پس فرستاده میشود. چهار ماه بعد، حاج مهدی میفهمد که فروغ باردار است و لذا همان وقت او را به عقد حیدر ـ شاگرد مغازهاش ـ درمیآورد! اکنون، حیدر مرده است و حمید (محمدرضا غفاری) که حالا ۲۵ ساله است با مادرش فروغ، در طبقۀ اول از خانۀ حاج مهدی زندگی میکنند اما هیچکس نمیداند که حمید فرزند حاج مهدی است! مشکل وقتی حاد میشود که نصیبه دختر کوچک حاج مهدی، عاشق حمید میشود؛ یک عشق ممنوعه!
مشکل حقوقی در اینجا است که زن باردار نمیتواند به عقد کسی درآید. چطور میتوان تصور کرد که این عقد دائم، در دفاتر ازدواج کشورمان ثبت شده باشد!؟ حتی در زمان رژیم طاغوت نیز ممکن نبود که چنین عقدی ثبت شود. جناب کارگردان که فیلمنامه را نیز نوشته، چرا چنین خبطی در فیلمنامه کرده است؟ متأسفانه باید گفت که چنین فیلمنامۀ خلاف شرعی، در شورایی پروانه نمایش گرفته است که محمد احسانی با مدرک دکتری حقوق اسلامی، ریاست آن را بر عهده داشته است.
*****
قانون مدنی میگوید که زن بعد از طلاق، باید عِدّه نگاه دارد و سه تا چهار ماه ازدواج نکند (ماده ۱۱۵۰). مدت عده در ازدواج دائم، سه طُهر (= قاعدگی) است و در ازدواج منقطع، دو طُهر. این حکم برای آن است که باردار بودن یا نبودن زن، مشخص شود. اگر باردار نبود، او پس از پایان عده میتواند مجدداً ازدواج کند. اما چنانچه بارداری زن مشخص شد، در واقع طلاق واقع نشده و آن زن تا مدت وضع حمل، همسر آن مرد خواهد بود. در این مدت، مرد باید نفقۀ زن را بپردازد و متکفل امور او باشد.
در قانون مدنی در این خصوص آمده است:
ماده ۱۱۵۳: عدۀ طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضاء آن، در مورد زن حامله تا وضع حمل است.
یعنی ازدواج چه دائم باشد و چه منقطع (صیغه)، وقتی آثار بارداری در زن دیده شد او تا وضع حمل حق ازدواج ندارد. لذا زن باردار را نه میتوان طلاق داد و نه با او ازدواج کرد. در مادۀ ۱۱۰۹ قانون مدنی نیز مقرر شده است که مردان در مدت عدّه باید به زنان سابقشان نفقه بپردازند و اگر زن باردار باشد این وظیفه تا زمان وضع حمل باید انجام گیرد.
باید متذکر شد که این مواد مترقّیِ قانونی، بر مبنای آیات سورۀ طلاق وضع شدهاند:
وَ اُوْلاَتُ الأحْمَالِ أجَلُهُنَّ أن يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ ... وَ إن كُنَّ اُوْلاتِ حَمْلٍ فَأنفِقُواْ عَلَيهِْنَّ حَتىَ يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ (طلاق/ ۴ و ۶).
و عِدّه زنان آبستن تا وضع حمل است... و اگر آبستن بودند، نفقهشان را تا وقت زایمان بپردازید.
در احادیث شیعه مؤکد است که نگاه داشتن عدّه، برای آن است که نسَب خانوادگی گم نشود. یعنی در صورت بارداری زن، بتوان پدر فرزند را شناخت. اما در خانوادۀ کوچۀ بینام که بهشدت مذهبی نشان داده میشوند، نسب حمید گم شده است! چطور میتوان چنین چیزی را باور کرد؟! مگر اینکه کارگردان قصد هجو مسلمانان را داشته باشد.
*****
ظاهراً این خبط جناب کارگردان، سهوی و از سر جهالت نبوده است. به نظر میرسد که جناب هاتف علمیردانی قصد کرده تا خانوادههای مسلمان را در حال اضمحلال نشان دهد. لذا او در مذهبی نشان دادن خانوادۀ حاج مهدی بسیار افراط میورزد و مخاطب را مخصوصاً به حاج مهدی علاقهمند میسازد و ضربۀ نهایی را از همین طریق میزند. همانطور که فروغ در اواخر فیلم زیر لب غرولند میکند که «هر چه میکشیم از حاج مهدی میکشیم»، مخاطب نیز اندکی بعد میفهمد که تمام بدبختیهای این خانواده، از حاج مهدی (فرهاد اصلانی) است: فروغ دیوانه میشود، حمید مفقود، نصیبه چشمانش پرخون است، فاطمه با گرفتن خانۀ پدر حق السکوت گرفته (چون فروغ در سن هشت سالگی او به عقد پدرش درآمده و او از راز پدر آگاه است)، محدثه با یک مرد همسردار رابطه دارد، حیدر معلوم نیست به چه علت مرده است، و در انتها میبینیم که خود حاج مهدی نیز پس از افشای رازش، در کنار پنجره میمیرد و کارگردان برای مضحکۀ او، تصاویری از دخول وی به مکانی بهشتگونه را نشان میدهد.
کوچۀ بینام را میتوان در یک سکانس خلاصه کرد. سقوط محمدطه (نوۀ پنج سالۀ حاج مهدی) در چاه خانه؛ چاهی که با اهمال حاج مهدی پر نشده است. فیلمساز می خواهد بگوید صیغه کردن فروغ، همانند کندن این چاه به دست حاج مهدی است که ساکنان خانه را فرو میبلعد. لذا غرض دیگر جناب کارگردان، ناصواب جلوه دادن عقد موقت است، چیزی که او در کنفرانس مطبوعاتی فیلم در جشنوارۀ ۳۳ فجر به طور زیرکانه از پاسخ آن، در رفت و سؤال راقم را بیجواب گذاشت. اما بلافاصله باران کوثری اقرار کرد که نهتنها این فیلم، بلکه در هر فیلم ضد صیغه بازی خواهد کرد! و اینچنین نیّت سازندگان علن شد.
*****
پیش از این، فیلمها و سریالهای بسیاری ساخته شدهاند که ایرادهای فاحش حقوقی و شرعی داشتهاند. ما در اینجا به ذکر برخی از آنها اکتفا میکنیم:
ـ فیلم واکنش پنجم/ تهمینه میلانی (۱۳۸۱)
ـ سریال زیر تیغ/ محمدرضا هنرمند (۱۳۸۵)
ـ تلهفیلم ستارۀ خضراء/ محمدرضا ورزی (۱۳۸۷) (نقد راقم: بدعتگزاری فیلمساز معروف تلویزیون در دین)
ـ فیلم سوت پایان/ نیکی کریمی (۱۳۸۹) نیکی و باقالیها
ـ فیلم من مادر هستم/ فریدون جیرانی (۱۳۹۰) فیلمی که در نقد طبقۀ اشراف و روشنفکری نیست
ـ فیلم من همسرش هستم/ مصطفی شایسته (۱۳۹۰) از نوشتن کتاب داستانهای زنانه تا فیلمنامه فمینیستی در سینما
ـ فیلم برف روی کاجها/ پیمان معادی (۱۳۹۰) وقتی تفکرات فمینیستی یک فیلم را به سقوط میکشاند
ـ فیلم خرس/ خسرو معصومی (۱۳۹۰). این فیلم به همین دلیل در توقیف است. پل خرس بگیری!
آیا وظیفۀ منتقدان سینما است که ایرادهای قانونی فیلمها را علن کنند و از حریم شرع دفاع نمایند؟ این نقدها چه اثری میتوانند داشته باشند؟ تعداد خوانندگان یک نقد، حدود یک درصد تماشاگران فیلم است. اما اکنون که متولیان امامزاده، حرمت آن را پاس نمیدارند چارهای جز این کار نیست.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نگاهی متفاوت به ماجرای فیلم توقیفی فرهاد اصلانی،مریلا زارعی و پرویز پرستویی
معاون سابق ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی با بازخوانی آنچه بر فیلم «خرس» خسرو معصومی و توقیف آن گذشته، تأکید کرد: این فیلم به دلیل قصۀ درگیرانه، پرکشش و جهانشمول خود هنوز میتواند در سکوهای نمایش فیلم دیده شود. درنگ در انجام این کار بیش از این جایز نیست و...
۱۴۰۵/۰۳/۲۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از وداع آرام با «همایون» تا مأموریت کاریزماتیک «شهرام»
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم همایون ارشادی، فرهاد اصلانی، شهرام حقیقتدوست، لاله اسکندری و حمید نعمتالله از مهمترین چهرهها در محافل رسانهای بودند. نوشته از وداع آرام با «همایون» تا مأموریت کاریزماتیک «شهرام» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۲۳
«زعفرانی» آماده پخش شد
فیلم تلویزیونی «زعفرانی» (زرپرانی) به کارگردانی رضا غفاری آماده پخش شد.
۱۳۹۸/۱۲/۲۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بازیگران جدید «سونامی» مشخص شدند
میلاد صدرعاملی در اولین تجربه کارگردانی خود قصد دارد فیلم سینمایی «سونامی» را اوایل سال آینده مقابل دوربین ببرد. او به تازگی پیش تولید فیلم خود را آغاز کرده و اوایل سال جدید نیز به طور جدی وارد فاز تولید خواهد شد. پیش از این اعلام شده بود بهرام رادان...
۱۳۹۶/۱۲/۲۷
منتظر بمانید..
نمایش «قرمز» فریدون جیرانی در سینماتک
سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران با همکاری مؤسسه فرهنگی و هنری «حقوق و هنر»، در ادامه برنامههای تخصصی خود، این هفته میزبان نمایش و بررسی فیلم «قرمز» به کارگردانی «فریدون جیرانی»است.
۱۴۰۴/۰۸/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
زنجیره بیانیهها درباره اسکار ادامه دارد؛ حمایت۸۰ سینماگر دیگر از تصمیم خانهسینما
چندی پیش ۱۳۰ نفر از سینماگران تصمیم خانه سینما مبنی بر پرهیز از مشارکت در ساز و کار ابهام امیز و ناکارآمد معرفی فیلم به اسکار را تصمیمی مسئولانه اعلام کردند که رخشان بنی اعتماد، فریدون جیرانی، علیرضا داوودنژاد، جعفرپناهی، مصطفی کیایی، آیدا پناهنده، مازیار میری، محمد رسولاف، علی مصفا،...
۱۴۰۴/۰۶/۲۸
نسخه ویژه نابینایان «دزد عروسکها» منتشر میشود
نازنین مهیمنی فیلم سینمایی «دزد عروسکها» ساخته محمدرضا هنرمند را برای نابینایان توضیحدار کرد. نوشته نسخه ویژه نابینایان «دزد عروسکها» منتشر میشود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۲۸
محمدرضا هنرمند: عنان سینمای مظلوم و غارت شده ما در دست نامحرمان بیکفایت است
سینماسینما: خبرهایی مبنی بر انصراف محمدرضا هنرمند از شورای پروانه ساخت دستمایه گفتگوی خبرگزاری ایسنا با این کارگردان شده که این گفتگو را میخوانید: محمدرضا هنرمند درباره حضور خود در شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی و خبرهایی که اخیرا از انصراف او از شورا به گوش رسیده توضیحاتی را ارائه...
۱۴۰۰/۱۰/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از خاموشی پرحسرت «فرزاد» تا قمار کلاهبرداران با اعتبار «هومن»
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم پیمان معادی، مهران مدیری، علی شادمان، هومن سیدی و مرحوم فرزاد جمشیدی از مهمترین چهرههای خبرساز در محافل رسانهای بودند. نوشته از خاموشی پرحسرت «فرزاد» تا قمار کلاهبرداران با اعتبار «هومن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۴/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
عکسی از پیمان معادی و پریناز ایزدیار در یک فیلم
فیلم سینمایی «بُنسای» با بازی پیمان معادی، شروین حاجیپور، پریناز ایزدیار به زودی برای اکران عمومی آماده میشود.
۱۴۰۵/۰۴/۱۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تقدیر از خسرو معصومی در پاتوق فیلم کوتاه
هجدهمین جلسه از فصل دهم پاتوق فیلم کوتاه با حضور و تقدیر از خسرو معصومی از پیشکسوتان سینمای آزاد برگزار شد. نوشته تقدیر از خسرو معصومی در پاتوق فیلم کوتاه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۰/۱۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تحلیل بازیگری نیکی کریمی؛ شمایل زن فیلسوف و پرسشگر
سینماسینما، آریو همتی سنت بازیگری زنان در ایران یکی از پربارترین سنتهای بازیگری زنان در جهان سینما محسوب میشود. این امر نخست به سبب حضور سینماگران اندیشهمحور و دوم اندیشهگرایی طیف زیادی از زنان بازیگر که توانستند تعداد زیادی از کاراکترها را در دیالکتیک بازیگر ـ متن شکل بدهند به...
۱۴۰۴/۱۰/۱۴
یادداشت مینا اکبری/ حق انتخاب و قضاوتهای سطحی
سینماسینما، مینا اکبری؛ در روزهایی که قضاوت شتابزده و حملههای بیپایه جای گفتوگو را گرفته، نام نیکی کریمی بار دیگر در مرکز هجمهها قرار گرفته است. هجمههایی که نه بر مبنای شناخت، بلکه اغلب بر پایه تصویرهای سادهشده و دوگانههای کاذب شکل گرفتهاند: یا باید قهرمان مطلق بود یا خائن...
۱۴۰۴/۰۷/۱۶
«ساعت ۶ صبح» و «خرچنگ» آنلاین اکران میشوند
دو فیلم جدید در بخش سینما آنلاین فیلمنت در دسترس مخاطبان قرار میگیرد. به گزارش سینماسینما، «ساعت ۶ صبح» مهران مدیری و فیلم «خرچنگ» ساخته مصطفی شایسته در فیلمنت اکران آنلاین میشود. فیلم «ساعت ۶ صبح» به کارگردانی و نویسندگی مهران مدیری، روایتگر داستان دختری است که قصد دارد برای...
۱۴۰۳/۱۲/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
برای بهاریهای سینمای ایران
ژاله علو، جمشید هاشمپور، جواد نوروزبیگی، حسین جعفریان، خسرو شکیبایی، پوران درخشنده، منوچهر اسماعیلی، رخشان بنی اعتماد، نوید محمدزاده، مصطفی شایسته، محمود کلاری، محمدعلی کشاورز، مجید مجیدی، حمید فرخ نژاد و جلال مقدم، هنرمندانی هستند که در اولین ماه سال به دنیا آمدند. به گزارش سینماسینما، اولین فصل از بهار...
۱۳۹۷/۰۱/۱۸
منتظر بمانید..
«دو زن» در آینه مکتب نقد عمیقگرا/ تصویری ماندگار از زنان
سینماسینما، آریو همتی تهمینه میلانی مهمترین فیلمساز«جنسیتسوژهگرا»ی ایران ذیل «زنسوژهگرایی» و به شکل جزئیتر مکتب فمینیسم است و تلاش دارد در این زمینه آثاری را خلق کند و ارائه دهد. از نیمه دهه هفتاد با ایجاد فضایی جدید و دغدغههایی جدید امکان حضور پررنگتر مطالبات گروههای مختلف جامعه فراهم شد....
۱۴۰۴/۰۹/۰۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از بنی اعتماد و پناهی تا مهدویان و آبیار؛ بیانیه مهم تهیهکننده- کارگردانان: پروانه ساخت را حذف کنید
هشتاد و هفت تهیه کننده_کارگردان سینمای ایران با امضای بیانیهای حمایت قاطع خود از مواضع نوزده صنف سینمایی و بیانیه خانه سینما را اعلام کردند و خواستار حذف پروانه ساخت و پایان ممیزی فیلمنامه شدند. به گزارش سینماسینما، رخشان بنی اعتماد، علیرضا داوودنژاد، جعفرپناهی، کیانوش عیاری، محمدرسول اف، تهمینه میلانی،...
۱۴۰۴/۰۸/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
حامد بهداد؛ بازیگر مولف و قائم به انرژی
سینماسینما، آریو همتی حامد بهداد در کنار شهاب حسینی، ترانه علیدوستی، باران کوثری و لیلا حاتمی پنج ستاره طبقه متوسط و مطالبهگر در دوران گذار از موج نخست سینمای مطالبهگر به موج دوم آن بودند. این دوره گذار از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۴ طول کشید و پس از آن نیز...
۱۴۰۵/۰۴/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«شهر خاموش»؛ طلسم فاوست بر فراز شهر
سینماسینما، پویا عاقلیزاده فروید درباره مواجهه با زخمهای روانی دو رویکرد را معرفی میکند: تکرار و تقلید. او انسان زخمخورده را در عطش تکرار موقعیتی میداند که منجر به ایجاد زخم عمیق او شده است؛ اما چون ساختن موقعیتی عیناً مشابه، غیرممکن است، مکانیسم تقلید به بهترین پیشنهاد برای او...
۱۴۰۴/۱۰/۰۱
تیزر تازه «پروین» منتشر شد
تیزر تازهای از فیلم سینمایی «پروین» به کارگردانی محمدرضا ورزی و تهیهکنندگی محمدرضا شریفینیا منتشر شد. نوشته تیزر تازه «پروین» منتشر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«پروین» به برنامه «هفت» میآید
سیوچهارمین برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه ۱۴ دیماه با بررسی فیلمهای «پروین»، «علت مرگ؛ نامعلوم» و «برف آخر» از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته «پروین» به برنامه «هفت» میآید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۱۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
انتشار نسخه ویژه نابینایان «ئی.تی.» با صدای محمدرضا غفاری
محمدرضا غفاری فیلم سینمایی «ئی.تی.» ساخته استیون اسپیلبرگ را برای نابینایان توضیحدار کرد. به گزارش سینماسینما، سوینا در تازهترین فعالیت خود، نسخه ویژه نابینایان فیلم سینمایی کلاسیک «ئی.تی.» به کارگردانی استیون اسپیلبرگ را پنجشنبه ۲۹ شهریور ماه منتشر میکند. این برنامه قسمت ۳۸ از سینماکلاسیک سوینا است که زیرنظر گلاره...
۱۴۰۳/۰۶/۲۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اکران آنلاین آخرین ساخته کیومرث پوراحمد
فیلم سینمایی «پرونده باز است» آخرین ساخته زندهیاد کیومرث پوراحمد از امروز چهارشنبه هشتم آذرماه اکران آنلاین میشود. به گزارش سینماسینما، «پرونده باز است» آخرین فیلم زنده یاد کیومرث پوراحمد درباره فرهاد نوجوانی است که ناخواسته مرتکب قتل میشود وی در آستانه هجدهسالگی قرار دارد و باید… پژمان بازغی، محمدرضا...
۱۴۰۲/۰۹/۰۸