کیارستمی در آثار خود بیشتر به دنبال راه حل بود/ فرم برای کیارستمی همیشه اهمیت داشت | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

کیارستمی در آثار خود بیشتر به دنبال راه حل بود/ فرم برای کیارستمی همیشه اهمیت داشت

lazy_placeholder.gif

63174658-300x200.jpgبرنامه نمایش و نشست نقد و بررسی مستندهای «دو راه حل برای یک مسئله» و «قضیه شکل اول شکل دوم» ساخته زنده یاد عباس کیارستمی با حضور روبرت صافاریان مستند ساز و منتقد پیشکسوت سینما در سالن فردوس موزه سینمای ایران برگزار شد.

به گزارش سینماسینما، پس از نمایش این دو اثر، روبرت صافاریان گفت: آنچه از این فیلم‌ها بیش از هر چیز به یاد می‌ماند، مصاحبه‌های موجود در آن است و یکی از دلایل جذابیت این مصاحبه‌ها، افرادی هستند که با آن‌ها گفت‌و‌گو می‌شود. بسیاری از این افراد در فعالیت‌های سیاسی سال‌‌های ابتدایی انقلاب نقش بسیاری داشتند و بسیاری از آن‌ها امروز دیگر در قید حیات نیستند.

وی با بیان اینکه کتابی درباره کیارستمی نوشته‌ که در آن به فیلم «قضیه شکل اول شکل دوم» پرداخته شده است، افزود: من معتقدم این اثر یک شاهکار است البته نقص‌هایی نیز به آن وارد است. یکی دیگر از دلایل جذابیت‌ این اثر مربوط به سال ساخت آن است زیرا در سال ۱۳۵۸ و در ابتدای انقلاب ساخته شده است اما با این وجود کیارستمی خود را درگیر آن فضا نکرده و این موضوع بسیار قابل تقدیر است.

صافاریان بیان داشت: کیارستمی حتی در فیلم‌های بلند خود نیز به موضوعات دراماتیک نزدیک نمی‌شود و در گفت‌وگوهایی به این موضوع اشاره کرده بود. بخش ابتدایی این فیلم دربردارنده اثری با مختصات آموزشی است و دارای دکوپاژ، بازیگر، تدوین و… بوده و  شکل مستند ندارد.

این منتقد سینما خاطرنشان کرد: فاصله گرفتن از احساسات گرایی مقوله‌ای است که با روحیه مستندسازی بسیار هم جهت است. یک مستندساز زمانی که موضوعی را انتخاب می‌کند، به جای اینکه خود درگیر آن شود و به موضع گیری روی آورد، باید اجازه دهد که افراد مقابل دوربین موضع گیری کرده و مخاطب را در معرض نظرات متفاوتی قرار دهند و کیارستمی در این دو فیلم چنین رویکردی را در پیش گرفته است.

این منتقد پیشکسوت سینما ادامه داد: فیلم «قضیه شکل اول شکل دوم» دارای بخشی داستانی است و در ادامه به شکلی مستند، نظر افراد مختلف درباره آن بخش پرسیده می‌شود. برای من سوال است که چرا از چنین ساختاری آنطور که باید دیگر در سینمای مستند ایران استفاده نشده است؟ این ساختار علاوه بر اینکه دارای کشش و جذابیت زیادی است به فیلمساز نیز کمک می‌کند تا از موضوع فاصله گرفته و از قضاوت خودداری کند.

صافاریان یادآور شد: در فیلم «دو راه حل برای یک مسئله» نیز شباهت‌هایی با اثر مذکور از نظر ساختاری مشاهده می‌شود. در این فیلم قرار بود کارشناسان تعلیم و تربیت درباره موضوع مورد بحث اظهار نظر کنند اما مصادف شدن این فیلم با زمان انقلاب باعث شد تا کیارستمی به سراغ افراد سیاسی برای انجام گفت‌و‌گو برود. کیارستمی در آن‌ سال‌ها بیش از هر چیز به مسئله ارائه «راه حل» می‌پرداخت و این موضوع در چگونگی نام گذاری اثر هم به چشم می‌خورد.

وی در ادامه گفت: اگر دستیابی به حقیقت برای ما ممکن نیست در عوض می‌توانیم نسبت به مسائل روزمره به دنبال ارائه راه حل باشیم و این موضوع در فیلم‌های کیارستمی دارای پیشینه تاریخی است. او پیش از انقلاب به دو گونه فیلم‌های آموزشی و فیلم‌های داستانی بلند و نیمه بلند همچون «مسافر»، «تجربه» و «گزارش» گرایش داشت و این آثار او در ادامه جریان تلخ اندیش سینمای ایران قرار می‌گیرند و او در ساخت آن‌ فیلم‌ها تحت تاثیر فضای روشنفکری موجود در دهه پنجاه قرار دارد. اما فیلم‌های آموزشی کیارستمی نیز وجوهی دیگر از نوع نگرش او را بازتاب می‌دهد و آن نوع تفکر روشن اندیش اوست که تمایل دارد آموزش‌هایی را برای کودکان داشته باشد و این موضوع را به صورت جدی دنبال می‌کند.

صافاریان با بیان اینکه در فیلم‌هایی که دیدیم جزئیات جذاب بسیاری مشاهده می‌شود، افزود: هر دو اثر از نظر فرمال دارای سادگی هستند و با این وجود، او در نمای آخر فیلم دست به موضع گیری می‌زند. فیلم دارای یک پرسش مهم با این مضمون است که آیا همبستگی یا مقاومت همیشه دارای صورتی مثبت است و یا بستگی به موضوع دارد. فیلم «قضیه شکل اول شکل دوم» اگر مورد پرداخت جدی قرار گیرد متوجه خواهیم شد مواردی در آن اضافه است. برای مثال، فصل مربوط به گفت‌و‌گو با والدین بچه‌ها از جمله این موارد است که به راحتی فراموش می‌شوند.

صافاریان ادامه داد: برای کیارستمی مقوله فرم دارای اهمیت زیادی است به همین دلیل در این دو اثر اندازه کادرها همه به یک اندازه بوده و او به دنبال نوعی مینیمالیزم است و کیارستمی از به کار بردن المان‌های زیاد که ممکن است ذهن مخاطب را منحرف کند پرهیز می کند.

این منتقد درباره ساختار این دو اثر بیان داشت: ساختار «قضیه شکل اول شکل دوم» بر مصاحبه استوار است در حالی که امروزه بسیاری از مستندسازان گمان می‌کنند به کاربردن مصاحبه در فیلم مستند چندان رویکرد درستی به نظر نمی‌رسد و به وجه هنری آثار لطمه وارد می کند، در حالی که مصاحبه یکی از ارکان فیلم مستند است و اگر به خوبی از آن استفاده شود می‌تواند به تاثیر یک اثر اضافه کند. ضمن اینکه افراد با توجه به علایق شخصی خود می‌توانند بخشی از یک فیلم را جذاب دانسته و نسبت به سایر بخش‌ها نقد داشته باشند. زمانی که فیلمساز یک موضوع محوری را برای اثر خود انتخاب می‌کند لازم است از پرداختن به موضوعات دیگر بپرهیزد و روی مسئله اصلی تمرکز کند.

وی افزود: یکی از انتقادهایی که به کیارستمی می‌شود این است که آثار او شکل و شمایلی خنثی دارند در حالی که گوینده چنین صحبت‌هایی احتمالا بر این عقیده است که فیلمسازان باید سمت و سوی سیاسی داشته باشند و به صورت شعار زده با موضوع برخورد کند.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/120417
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

عباس کیارستمی

موزه سینمای ایران و شبی برای بزرگداشت عباس کیارستمی

اندیشکده دیپلماسی ملل، همزمان با آغاز به کار رسمی دپارتمان دیپلماسی هنری، با همکاری موزه سینمای ایران آیین ویژه‌ای را به مناسبت بزرگداشت زنده‌یاد عباس کیارستمی، سینماگر برجسته و چهره ماندگار فرهنگ و هنر ایران، در روز پنج‌شنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۵ از ساعت ۱۶:۰۰ تا ۲۱:۰۰ در سالن فردوس موزه...

۱۴۰۵/۰۴/۲۳

عباس کیارستمی

بزرگداشت عباس کیارستمی در موزه سینما برگزار می‌شود

موزه سینمای ایران در تاریخ پنج‌شنبه ۲۵ تیر میزبان شبی برای بزرگداشت عباس کیارستمی خواهد بود. نوشته بزرگداشت عباس کیارستمی در موزه سینما برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۴/۲۳

عباس کیارستمی
مجید برزگر
۱

به بهانه زادروز کیارستمی، شهیدثالث، تقوایی و پناهی؛ چهار شیوه برای دیدنِ جهان

سینماسینما، مجید برزگر؛ در تقویم، ماه‌ها تفاوت چندانی با هم ندارند. هر کدام سی روزی می‌آیند و می‌روند و سهم خود را از گرما و سرما بر زمین می‌گذارند. اما در حافظه فرهنگی یک ملت، گاهی یک ماه، وزنِ دیگری پیدا می‌کند؛ نه به دلیل حادثه‌ای تاریخی، بلکه به سبب...

۱۴۰۵/۰۴/۲۰

عباس کیارستمی

عباس کیارستمی؛ برجسته‌ترین سینماگران ایرانی در صحنه جهانی

سینماسینما، محمد حقیقت؛ عباس کیارستمی در ۱۴ تیر ماه ۱۳۹۵ ( ۴ ژوییه ۲۰۱۶) در پاریس در گذشت. وی در ابتدا‌ با به پرده آمدن فیلم «خانه دوست کجاست؟» در ماه مارس ۱۹۹۰ در پاریس نزد تماشاگران بین المللی راهش باز شد و سپس دیگر کشورهای اروپایی و غیره، شروع...

۱۴۰۵/۰۴/۱۰

عباس کیارستمی
داستین هافمن

شصتمین جشنواره فیلم کارلووی واری؛فیلم عباس کیارستمی نمایش داده می‌شود/ اهدای سه جایزه و یک تجلیل

داستین هافمن، ژولیت بینوش و جفری رایت در جشنواره فیلم کارلووی واری جایزه می‌گیرند و از رابرت ریچاردسون، فیلمبردار، تجلیل می‌شود. به گزارش سینماسینما، داستین هافمن، ژولیت بینوش و جفری رایت بازیگران و نیز رابرت ریچاردسون فیلمبردار، در شصتمین دوره جشنواره فیلم کارلووی واری که از ۳ تا ۱۱ جولای...

۱۴۰۵/۰۴/۰۶

عباس کیارستمی
۱

نمایش «کپی برابر اصل» به افتخار ژولیت بینوش

نمایش «کپی برابر اصل» به افتخار ژولیت بینوش

فیلم «کپی برابر اصل» ساخته عباس کیارستمی به عنوان بخشی از مراسم بزرگداشت ژولیت بینوش، ستاره فرانسوی سینما در جشنواره کارلووی‌واری به نمایش گذاشته می‌شود.

۱۴۰۵/۰۴/۰۶

محسن مخملباف
محمود کلاری
۳

محمود کلاری رییس هییت داورانِ جشنواره زردآلوی طلایی شد

محمود کلاری، فیلمبردار ایرانی، رییس هیئت داوران مسابقه منطقه‌ای جشنواره فیلم زردآلوی طلایی شد. به گزارش سینماسینما، جشنواره فیلم زردآلوی طلایی اعلام کرد: شما پیشگامان سینمای مدرن ایران – عباس کیارستمی، محسن مخملباف، جعفر پناهی و اصغر فرهادی – را به عنوان مهمانان جشنواره زردآلوی طلایی دیده‌اید. اکنون، مردی را...

۱۴۰۵/۰۴/۰۴

عباس کیارستمی
۱

«ترکیب عجیبی از کیارستمی و زندگی»

«ترکیب عجیبی از کیارستمی و زندگی»

اول تیر ماه سالروز تولد عباس کیارستمی است، نوشتن درباره فیلم‌سازی که با خاطره فیلم‌هایش از «خانه دوست کجاست» تا «طعم گیلاس» بزرگ شدیم، سخت است و این بار برخلاف همه سال‌روزهای تولدش، بخشی از پشت صحنه فیلم «پنج» را منتشر می‌کنیم.

۱۴۰۵/۰۴/۰۱

عباس کیارستمی

فیلمسازی که عاشق «طعم گیلاس» شد

آنیس واردا، کارگردان فقید و پیشگام موج نوی فرانسه، همواره «طعم گیلاس» ساخته عباس کیارستمی را یکی از محبوب‌ترین فیلم‌هایش معرفی می‌کرد.

۱۴۰۵/۰۳/۰۹

بهرام بیضایی
عباس کیارستمی

در رثای مردی که از فرهنگ ایران نوشید/ بیضایی؛ دلباخته شاهنامه

سینماسینما، منوچهر دین‌پرست خبر درگذشت بهرام بیضایی، اگرچه همچون انفجاری رسانه‌ای جامعه هنری و فرهنگی ایران را در اندوهی عمیق فرو برد، اما بار دیگر ما را با حقیقتی تلخ و در عین حال بیدارکننده مواجه ساخت؛ حقیقتی شبیه به مرگ عباس کیارستمی که همچون بسیاری از آثارش، نه فریادی...

۱۴۰۴/۱۰/۰۸

جعفر پناهی
عباس کیارستمی

از «بادکنک سفید» تا «طعم گیلاس» در نیویورک

سالن سینمای بزرگ نیویورک میزبان مرور آثار جعفر پناهی و استاد و راهنمای او عباس کیارستمی خواهد بود؛ دو فیلم‌ساز ایرانی که تنها برندگان نخل طلای جشنواره کن از ایران به شمار می‌روند. به گزارش سینماسینما، مرکز «IFC» نیویورک از ۲ تا ۸ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۲ تا ۱۸ دی ۱۴۰۴)...

۱۴۰۴/۰۹/۳۰

عباس کیارستمی

افتتاح جشنواره جهانی فیلم فجر با فیلمی از عباس کیارستمی

نسخه مرمت شده فیلم سینمایی «زیر درختان زیتون» ساخته عباس کیارستمی به عنوان فیلم افتتاحیه چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر در هنرشهر آفتاب شیراز به نمایش گذاشته می‌شود. نوشته افتتاح جشنواره جهانی فیلم فجر با فیلمی از عباس کیارستمی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۹/۰۴

محمود کلاری
عباس کیارستمی
۳

داوران ایرانی معرفی شدند؛ افتتاح جشنواره جهانی فیلم فجر با فیلمی از عباس کیارستمی

نسخه مرمت شده فیلم سینمایی «زیر درختان زیتون» اثر ماندگار عباس کیارستمی کارگردان مطرح سینمای ایران به عنوان فیلم افتتاحیه چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر در هنرشهر آفتاب شیراز به نمایش گذاشته می‌شود. به گزارش سینماسینما به نقل از ستاد خبری جشنواره جهانی فیلم فجر، در این دوره از جشنواره...

۱۴۰۴/۰۹/۰۴

همایون ارشادی
عباس کیارستمی

برای همایون ارشادی که به تازگی به ابدیت پیوست؛ بازیگر سکوت و تأمل

سینماسینما، منوچهر دین پرست؛ «همایون ارشادی» از آن دسته بازیگرانی است که حضورش در قاب سینما با آرامش، عمق و وقار همراه است. او از اواسط دهه ۱۳۷۰ با فیلم ماندگار«طعم گیلاس»ساخته عباس کیارستمی به سینمای ایران معرفی شد و همان نقش آغازین، مسیر بازیگری‌اش را تعریف کرد: مردی در...

۱۴۰۴/۰۸/۲۹

همایون ارشادی
عباس کیارستمی
۱

یاد همایون ارشادی در قاب بهزاد خورشیدی

بهزاد خورشیدی با طراحی پوستری از فیلم «طعم گیلاس» و انتخاب بخشی از دیالوگ ماندگار این اثر، یاد و خاطره‌ همایون ارشادی، بازیگر تازه درگذشته سینمای ایران را گرامی داشت؛ هنرمندی که با ایفای نقش در فیلم عباس کیارستمی به چهره‌ای ماندگار در تاریخ سینمای جهان بدل شد.

۱۴۰۴/۰۸/۲۱

هوشنگ گلمکانی
۲

هفته سوم آموزش عالی «مطالعات فیلم: نظریه، نقد و تحلیل» برگزار می شود

سینماپرس: در هفته سوم از دوره آموزش عالی «مطالعات فیلم: نظریه، نقد و تحلیل» منتقدانی چون روبرت صافاریان، هوشنگ گلمکانی و جواد طوسی سرفصل آموزشی «آسیب شناسی جریان نقد در سینمای ایران» را تدریس کنند.

۱۳۹۷/۰۵/۰۷


اعلام اسامی نامزدهای بخش جایزه هیات‌داوران فصل سوم جشنواره مستند

اسامی نامزدهای دریافت جایزه فصل سوم جشنواره تلویزیونی مستند به هیات‌داوران اعلام شد. به گزارش رسیده، مهدی مطهر، مهدی شامحمدی و روبرت صافاریان داوران فصل سوم جشنواره تلویزیونی مستند پس از بررسی ۴۱ اثر نامزدهای دریافت جایزه این جشنواره در بخش‌های مستند بلند، مستند نیمه بلند و مستند کوتاه را...

۱۳۹۶/۱۰/۰۳


به تولید نظریه در سینمای ایران نیاز داریم؟!

چهارمین نشست از سلسه نشست‌های تخصصی جایزه پژوهش سینمایی سال با عنوان «تولید و پردازش نظریه در سینمای ایران» عصر روز سه شنبه ۳۱ مرداد در تالار امیرخانی خانه هنرمندان ایران برگزار شد. روبرت صافاریان و دکتر محمد جعفر یوسفیان نیز به عنوان سخنرانِ کارشناس، دیدگاه‌ها و تحلیل خود را...

۱۳۹۶/۰۶/۰۱


«تولید و پردازش نظریه در سینمای ایران» بررسی می‌شود

چهارمین نشست تخصصی جایزه پژوهش سینمایی سال با عنوان «تولید و پردازش نظریه در سینمای ایران» در خانه هنرمندان برگزار می‌شود. روبرت صافاریان و دکتر محمدجعفر یوسفیان به عنوان سخنرانان این نشست، به ترتیب در رابطه با موضوع «آیا به نظریه سینمایی احتیاج داریم؟» و «نظریه فیلم و محدودیت‌های بازتولید...

۱۳۹۶/۰۵/۲۹


چهره‌ی زنانه‌ی جنگ در شماره‌ی خرداد ماهنامه‌ی «۲۴»

به گزارش فیلم‌نت نیوز، این پرونده با نقد روبرت صافاریان درباره‌ی فیلم شروع می‌شود و با روایت‌هایی از شاهدان عینی سوژه‌ی فیلم ادامه پیدا می‌کند. در این بخش طوبی عرب‌پوریان، زنی که شخصیت خانم خیری فیلم ویلایی‌ها از او الگو گرفته شده است، داستان‌های زندگی در ویلاهای اندیمشک در دوران...

۱۳۹۶/۰۳/۰۳


معرفی داوران بخش مسابقه سینمای مستند سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر

اسامی هیأت داوران بخش مسابقه سینمای مستند سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر

۱۳۹۵/۱۱/۰۴


انصراف انجمن منتقدان از جلسات نقد و بررسی جشنواره فجر به دلیل خلف وعده دبیر جشنواره

انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی با انتشار بیانیه‌ای اذعان کرد که قرار بوده

۱۳۹۵/۱۱/۰۳


انجمن منتقدان خانه سینما به خاطر عدم حضور در هیات داوری، جلسات نقد فیلم را برگزار نمی کند

سینماپرس: انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران از برگزاری جلسات نقد فیلم‌های سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر انصراف داد.

۱۳۹۵/۱۱/۰۳


مستندهای منتخب هجدهمین جشن «خانه سینما» معرفی شدند

سینماپرس: با پایان کار هیات انتخاب هشتمین جشن مستند سینمای ایران ۴۱ مستند کوتاه، نیمه بلند و بلند برای حضور در این رویداد انتخاب شدند.

۱۳۹۵/۰۶/۰۳


چه کسانی فیلم‌های مستند جشن «خانه سینما» را داوری می کنند؟

سینماپرس: داوری فیلم های بخش مستند هجدهمین جشن سینمای ایران آغاز شد.

۱۳۹۵/۰۵/۲۳