پرسه‌ای در اقلیم نقد سینمایی بخش دوم/ «بی بدن» یا «بی‌پرداخت»؟ | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

پرسه‌ای در اقلیم نقد سینمایی بخش دوم/ «بی بدن» یا «بی‌پرداخت»؟

المیرا ندائی فیلم «بی بدن» به کارگردانی مرتضی علیزاده و نویسندگی کاظم دانشی -یکی از ۱۲ فیلم راه یافته به بخش «نگاه نو» در چهل و دومین جشنواره‌ی فیلم فجر- بدون شک از منظر آکادمیک و حرفه ای، هم در فرم و هم در محتوا، اثری فاقد هویت است. فیلمی که در اولین روز جشنواره با جنجال غیرحرفه‌ای و نمایشی یکی از بازیگران نقش اصلی آن، الناز شاکردوست، حاشیه ساز شد و در روز دوم یکی از بی‌کیفیت ترین نشست‌های خبری را به دنبال داشت تا باری دیگر ثابت کند سینمای ایران تا چه حد «بی بدن» در باتلاق ابتذال گرفتار شده است که فیلمسازش به هیچ عنوان خود را مستلزم احترام به شعور مخاطب نمی‌داند!

«بی‌بدن» اساساً اقتباسی وفادار و نه برداشتی آزاد از یکی از پیچیده‌ترین و جنجالی‌ترین پرونده‌های جنایی در تاریخ معاصر ایران است؛ پرونده‌ای حساس و پر از معما که حدود ۸ سال به همراه جزئیات مراحل دادرسی در رأس اخبار جنایی کشور بود و در تمام این سال‌ها تشکل‌های مدنی در جهت گرفتن رضایت از خانواده مقتول و ابطال حکم قصاص از هیچ تلاشی فروگذار نبودند. فارغ از تصمیم نهایی اولیای دم و حکم نهایی دادگاه، فیلم دست روی محتوایی گذاشته است که در کشور ما از سالیان دور همواره جزو بحث‌برانگیزترین موضوعات بوده است. بنابراین اخلاقاً شایسته یک فیلمساز نیست که برای گرفتن مجوز در خدمت یک ایدئولوژی پذیرفته شده باشد. شایان ذکر است که جوامع شرقی به دلایل فرهنگی برای معناگرایی و محتوا ارزش بالاتری قائل هستند. بدیهی‌ست که داشتن یک نگاه تجاری به محتوایی از این قبیل نگاهی ابزاری، صرفأ سوژه محور و ضدسینماست. نوک تیز تیغ نقد متوجه نویسنده اثر، کاظم دانشی‌ست؛ نویسنده‌ای که در چهلمین دوره جشنواره‌ی فیلم فجر موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه برای فیلم «علفزار» شده بود، یک درام دادگاهی دیگر با ادعایی یکسان مبنی بر اینکه برای فیلمنامه‌اش از چندین پرونده مشابه تنها الهام گرفته است و اثری که خلق کرده است اثری اصیل است. این ادعا شاید می‌توانست در مورد سوژه‌ی فیلم «علفزار» قابل توجیه باشد، اما در مورد «بی بدن» به صورت کامل مردود و غیراخلاقی است. در نشست خبری «بی بدن»، کاظم دانشی با لحنی تند گفت که بچه‌ی این سینماست و سینمای اجتماعی به جایی رسیده که هر چه بخواهند می‌توانند بگویند. باید از آقای دانشی پرسید که شما دقیقاً از کدام سینما سخن می‌گویید؟ شاید شما در اقلیمی متفاوت از ما و یا در جهانی به موازات ما زیست می‌کنید. فیلمنامه‌ی «بی بدن»، یک فیلمنامه‌ی اقتباسی نعل به نعل است. مخاطب از ابتدا تا انتهای قصه را می‌داند و با هیچ گره‌ای مواجه نیست. مطرح کردن یک موضوع فرعی و مبهم مانند موضوع مهدکودک که به پرونده‌ی معروف ربطی ندارد، تنها تلاشی مبتدیانه برای رد گم کردن است؛ نه تنها به اصالت فیلمنامه چیزی اضافه نمی کند بلکه ثابت می‌کند که نویسنده‌ی اثر با مقوله‌ی ژانر درام جنایی و مولفه‌هایش کاملاً بیگانه است. ژانری که فاقد هر گونه پلان و سکانس اضافه و بی ربط است مگر آنکه نویسنده به منظور ایجاد کشش، تعلیق و جذابیت بیشتر، در صدد ایجاد گره‌ای نو در قصه باشد. به انضمام اینکه چنین سوژه‌ی حساس و مهمی نیازمند شخصیت پردازی‌ای پیچیده و عمیق است. کاراکترهای «بی بدن» واقعاً هم بی‌بدن هستند و هم فاقد شخصیتی چند لایه و پرداخته شده. تنها تلاشی که صورت گرفته در خصوص یک تیپ‌سازی کلیشه‌ای با ترکیب نامتجانسی از بازیگران معروف و محبوب بوده است. البته آنچه در «بی بدن» با آن روبرو هستیم بیشتر از اینکه بازی باشد، دامنه‌ی متنوعی از اداها و اکت‌های سطحی‌ست. نکته‌ی حائز اهمیت دیگری که در مورد این محتوای قربانی شده مطرح است این است که زمانی که یک فیلمساز علاقه‌مند به درام دادگاهی‌ست، نباید تنها یک روز قبل از شروع فیلمبرداری، فیلمنامه را برای مطالعه در اختیار کارگروه قوه قضاییه قرار دهد. قطعأ تخصیص زمان به مشاوره گرفتن از وکلای خبره در حوزه‌ی کیفری مربوطه در حین نگارش فیلمنامه، تأثیر بسزایی بر باورپذیری داستان، وقایع و شخصیت‌پردازی‌ها دارد. به جای توهین به شأن وکلا که سالهاست در سینما تبدیل به یک کلیشه‌ای بی‌مقدار شده است، می‌توان از تجربیات ارزشمند آنها در پیشبرد یک فیلمنامه منسجم و باکیفیت یاری جست. در غیر اینصورت با اثر بی بدن دیگری مواجه خواهیم بود که علیرغم ادعا به تکیه بر واقع گرایی، پر از تناقضات فاحش حقوقی ست. «بی بدن» حتی در ترکیب فرم و محتوا نیز به شدت ضعیف عمل کرده است. از منظر فرم، این اثر کاملا اثری شتاب زده است. کج سلیقگی در دکوپاژ و میزانسن کاملأ مشهود است. فضاسازی‌ها تصنعی و فکر نشده هستند. گریم و طراحی لباس هیچ یک گذر زمان را نشان نمی‌دهند و تنها با خواندن زیر نویس می‌توان متوجه گذر سال‌ها شد، البته به استثنای سفید شدن موهای سر مادر مقتول. و اما مهمترین و بارزترین مهر اثبات بر صداقت نداشتن سازندگان «بی بدن» در قبال مخاطب، ادعای مستندنمایی است؛ فیلم در فرم مستند ادعای صداقت و سندیت می‌کند ولی در کنار آن عناصری را با خود به همراه دارد که چنین ادعایی را به چالش می‌کشاند مانند بازی تئاترگونه‌ی الناز شاکردوست. از طرف دیگر، به بهانه‌ی القای یک فضای مستندگونه، برای دوربین هیچ حرکت و زاویه ی خاصی طراحی نشده است، این موضوع در خصوص صدا و نورپردازی نیز صدق می‌کند. فرم ماکیومنتری یا شبه‌مستند یک فرم زیرکانه است که خود را بین مرزهای مستند و داستانی قرار می‌دهد تا بتواند در صورت لزوم به امکانات هر دو حوزه دسترسی داشته باشد. قطعا شالوده شکنی و اشاره به برخی ایدئولوژی‌ها با ادعای مستند بودن اثر کار آسان‌تری‌ست و برای تهیه کننده‌ی یک اثر تجاری یک برگ برنده‌ی باارزش است. سید مصطفی احمدی، تهیه کننده‌ی «بی بدن»، شتاب زده اثری را به چهل و دومین جشنواره ی فیلم فجر رساند که نیاز مبرم به تدوینی دوباره داشت. چرایی این شتابزدگی خود جای تأمل و تفکر دارد. به طور کلی، از لحاظ فرم، بخشی از کیفیت نامطلوب اثر مشخصأ متوجه زمان محدود در مرحله‌ی پیش تولید است. در ادامه به تناقضات فاحش حقوقی «بی بدن» خواهیم پرداخت، تناقضاتی که در کنار ابعاد جامعه شناسی و روانشناسی این پرونده جنایی پیچیده، ادعای نویسنده مبنی بر «ساختن فیلمی آبرودار» را به چالشی سخت خواهد کشید. با ما همراه باشید.

نوشته پرسه‌ای در اقلیم نقد سینمایی بخش دوم/ «بی بدن» یا «بی‌پرداخت»؟ اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

منبع: بانی فیلم
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/126434
دیدگاه

آخرین خبرها
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید

الناز شاکردوست

احضار الناز شاکردوست به دادگاه انقلاب/ اتهام او چیست؟

الناز شاکردوست بازیگر سینمای ایران از احضار خود به دادگاه انقلاب خبر داد.

۱۴۰۵/۰۴/۲۱

الناز شاکردوست
۱

فیلم کوتاه «مثل یک راز» به اکران آنلاین رسید

فیلم کوتاه «مثل یک راز» به نویسندگی و کارگردانی سعید زمانیان با بازی الناز شاکردوست یکشنبه ۱۲ بهمن اکران آنلاین می‌شود. نوشته فیلم کوتاه «مثل یک راز» به اکران آنلاین رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۱/۱۰

الناز شاکردوست
۱

«کج پیله» از ۲۳ دی‌ در سینما آنلاین فیلم‌نت

فیلم سینمایی «کج پیله» به کارگردانی هاتف علیمردانی از سه‌شنبه ۲۳ دی در سینما آنلاین پلتفرم فیلم‌نت به نمایش گذاشته می‌شود. نوشته «کج پیله» از ۲۳ دی‌ در سینما آنلاین فیلم‌نت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۰/۱۵

الناز شاکردوست

«کج ‌پیله» وقتی زن‌ها‌ از پوست خودشان، خارج می‌شوند

سینماسینما،عدنان شاه طلایی فیلم «کج پیله»  قصه زنی است به نام سیما ثروتی که زیر سایه سال‌ها بی‌اعتمادی و رنج از روابط گذشته، دل از جهان مردانه کنده و آرامش خود را در پوششی تازه جستجو می‌کند؛ پوششی مردانه با ریش و سبیلی که نه برای پنهان شدن،  بلکه برای...

۱۴۰۴/۰۹/۲۹

الناز شاکردوست

الناز شاکردوست در فیلم سینمایی «عروس چشمه»

الناز شاکردوست در فیلم سینمایی «عروس چشمه» به کارگردانی فریدون نجفی به ایفای نقش می‌پردازد. نوشته الناز شاکردوست در فیلم سینمایی «عروس چشمه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۹/۱۹

بهروز شعیبی
ناصر تقوایی
۳

از وداع باشکوه با «ناخدا» تا بازگشت «سحر» به صحنه

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم ناصر تقوایی، بهروز شعیبی، الناز شاکردوست، سحر دولتشاهی و مهدی زمین‌پرداز از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از وداع باشکوه با «ناخدا» تا بازگشت «سحر» به صحنه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۷/۲۵

الناز شاکردوست
۱

بازیگر کودک «مثل یک راز» در هندوستان جایزه گرفت

ترنم آهنگر با فیلم کوتاه «مثل یک راز» به کارگردانی سعید زمانیان برنده جایزه بهترین بازیگر کودک از دوازدهمین دوره جشنواره بین‌المللی «شهر صورتی» در هندوستان شد. نوشته بازیگر کودک «مثل یک راز» در هندوستان جایزه گرفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۷/۱۹

الناز شاکردوست
۲

«مثل یک راز» نامزد دریافت جایزه از جشنواره پورتوبلو بریتانیا شد

فیلم کوتاه «مثل یک راز» ساخته سعید زمانیان با بازی الناز شاکردوست نامزد دریافت جایزه از جشنواره بین‌المللی فیلم پورتوبلو در بریتانیا شد. نوشته «مثل یک راز» نامزد دریافت جایزه از جشنواره پورتوبلو بریتانیا شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۲۹

الناز شاکردوست
۱

«مثل یک راز» با الناز شاکردوست به انگلیس می‌رود

فیلم کوتاه «مثل یک راز» به کارگردانی سعید زمانیان در سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم پورتوبلو به رقابت خواهد پرداخت. نوشته «مثل یک راز» با الناز شاکردوست به انگلیس می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۳۱

الناز شاکردوست
۲

فیلم کوتاه «مثل یک راز» به جشنواره آمریکا راه یافت

الناز شاکردوست با فیلم کوتاه «مثل یک راز»، به تهیه‌کنندگی حسن محمدی و کارگردانی سعید زمانیان، به آمریکا می‌رود. نوشته فیلم کوتاه «مثل یک راز» به جشنواره آمریکا راه یافت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۲/۰۷

الناز شاکردوست
۱

پوستر «گوزن‌های اتوبان» رونمایی شد

پوستر فیلم سینمایی «گوزن‌های اتوبان» ساخته ابوالفضل صفاری با طرحی از آرش وکیل‌زاده رونمایی شد. نوشته پوستر «گوزن‌های اتوبان» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۱

الناز شاکردوست
صدف اسپهبدی
۱

آخرین روزهای آماده‌سازی «گوزن‌های اتوبان»

فیلم سینمایی «گوزن‌های اتوبان» ساخته ابوالفضل صفاری آخرین روزهای پس از تولید را سپری می‌کند. نوشته آخرین روزهای آماده‌سازی «گوزن‌های اتوبان» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۰/۳۰

مهران مدیری
الناز شاکردوست
۱

مهران مدیری و الناز شاکردوست در فیلم جدید هاتف علیمردانی

مهران مدیری و الناز شاکردوست بزودی به عنوان اولین بازیگران فیلم سینمایی «کج پیله» جلوی دوربین می‌روند. به گزارش سینماسینما، فیلمنامه سینمایی «کج پیله» به تهیه کنندگی و کارگردانی هاتف علیمردانی، مدتی قبل پروانه ساخت گرفته و با پیوستن مهران مدیری و الناز شاکردوست به گروه بازیگران، وارد مرحله پیش...

۱۴۰۳/۱۰/۱۰

الناز شاکردوست
پژمان جمشیدی
۱

فیلم سینمایی «یادگار جنوب» اکران آنلاین می‌شود

فیلم سینمایی «یادگار جنوب» ساخته مشترک حسین دوماری و پدرام پورامیری از چهارشنبه ۲۵ مهر به صورت اختصاصی در فیلیمو اکران آنلاین می‌شود. نوشته فیلم سینمایی «یادگار جنوب» اکران آنلاین می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۷/۲۴

الناز شاکردوست
نوید محمودی

راهیابی «آخرین تولد» به پنج جشنواره بین‌المللی

«آخرین تولد» در پنج جشنواره بین‌المللی در سه قاره نمایش داده می‌شود. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «آخرین تولد» به نویسندگی و کارگردانی نوید محمودی به بخش مسابقه پنج جشنواره بین المللی در کشورهای آمریکا، سوئد، سوئیس و تونس راه پیدا کرد. این اثر در بخش مسابقه جشنواره فیلم‌های دوازدهمین...

۱۴۰۳/۰۶/۱۶

سروش صحت
الناز شاکردوست
۱

«بی‌بدن» رکورد فروش آنلاین را شکست

فیلم سینمایی «بی‌بدن» به کارگردانی مرتضی علیزاده رکورد فروش آنلاین را در کم‌تر از ۲۰ روز شکست و از ده و نیم میلیارد تومان عبور کرد. نوشته «بی‌بدن» رکورد فروش آنلاین را شکست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۵/۱۴

سروش صحت
الناز شاکردوست
۱

«بی‌بدن» به اکران آنلاین رسید

فیلم سینمایی«بی‌بدن» در شبکه نمایش خانگی اکران می‌شود. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی«بی‌بدن» به کارگردانی مرتضی علیزاده بعد از فروش حدود ۴۷ میلیارد تومانی به صورت اختصاصی در فیلیمو اکران می‌شود. «بی‌بدن» به تهیه‌کنندگی سیدمصطفی احمدی که فیلمنامه آن توسط کاظم دانشی نوشته شده، فیلمی جنایی است که از یک...

۱۴۰۳/۰۴/۲۵

الناز شاکردوست
۱

الناز شاکردوست بازیگر نبرد «رستم و سهراب» شد

الناز شاکردوست بازیگر نبرد «رستم و سهراب» شد

الناز شاکردوست به عنوان تازه‌ترین بازیگر نمایش نبرد «رستم و سهراب» در نقش تهمینه روی صحنه خواهد رفت. نوشته الناز شاکردوست بازیگر نبرد «رستم و سهراب» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۳/۰۸

سروش صحت
الناز شاکردوست
۱

خانواده قاتل از «بی‌بدن» شکایت می‌کنند؟

اکران پرمخاطب‌ترین فیلم غیرکمدی سال «بی‌بدن» ادامه دارد و شباهت روایت جنایی موجود در فیلم با پرونده قتل دختری نوجوان، همچنان گریبان فیلم را گرفته است. به گزارش سینماسینما، به تازگی برخی رسانه‌ها گزارش داده‌اند که خانواده پسر متهم به قتل از سازندگان فیلم خواسته‌اند که اگر برخی سکانس‌های ملتهب...

۱۴۰۳/۰۲/۰۷

الناز شاکردوست

ریسک‌ناپذیزی/ نگاهی به فیلم «بی‌بدن»

سینماسینما، یاسمن خلیلی‌فرد «بی‌بدن» فیلمی‌ست که حواشی‌اش از همان زمان شرکت در جشنواره و پذیرفته نشدن در بخش سودای سیمرغ آغاز شد و با مسائلی چون اعتراض نامتعارف یکی از بازیگرانش در جشنواره و سپس شکایت خانواده‌ی غزاله شکور از آن ادامه یافت و به نظر می‌رسد همه‌ی این جنجال‌ها...

۱۴۰۳/۰۱/۱۶

الناز شاکردوست

همدردی خبرگزاری دولت با بازیگر معترض؛ برای الناز شاکردوست و بغض‌های دیروزش

بانی‌فیلم: در حالی که ویدیوی اعتراضی الناز شاکردوست در واکنش به قرار گرفتن فیلم «بی بدن» در بخش اصلی جشنواره امسال در فضای مجازی دست به دست می‌شد، منتقد خبرگزاری ...ادامه مطلب نوشته همدردی خبرگزاری دولت با بازیگر معترض؛ برای الناز شاکردوست و بغض‌های دیروزش اولین بار در بانی فیلم....

۱۴۰۲/۱۱/۱۳

الناز شاکردوست
۱

نگاهی به «تی‌تی» ساخته آیدا پناهنده/ زنی سرخوش و شکننده

سینماسینما، منوچهر دین پرست در روزنامه اطلاعات نوشت:ملودرام های فانتزی، بعضاً زیبایی های خاطره  انگیزی دارند که سال ها در ذهن مخاطب می ماند. ما اغلب با ملودرام های تلخ و خشن و پر از بدبختی و فلاکت در سینما عادت کردیم. اما با اکران فیلم «تی تی» آیدا پناهنده...

۱۴۰۱/۰۶/۰۸

الناز شاکردوست

نوشتار الناز شاکردوست برای منتقدان و جشن شان

الناز شاکردوست معتقد است:هنرمند از لحظه‌ای که به خلق اثر می‌اندیشد، چه بخواهد و چه نخواهد مخاطبی در ذهن دارد.

۱۴۰۰/۱۰/۰۸

الناز شاکردوست
پدرام شریفی

پدرام شریفی هم بازی الناز شاکردوست در یک فیلم

پدرام شریفی با فیلم «کابل پلاک ۱۰» در چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر حضور خواهد داشت 

۱۴۰۰/۰۹/۱۳

پارسا پیروزفر
الناز شاکردوست
۲

اکران «تی‌تی» به تعویق افتاد

اکران فیلم سینمایی «تی‌تی» به کارگردانی «آیدا پناهنده»، با تصمیم تیم پخش و سازنده‌ی فیلم به تعویق افتاد. ‎به گزارش سینماسینما، به نقل از روابط عمومی فیلم «تی‌تی»، چهارمین فیلم سینمایی آیدا پناهنده با بازی الناز شاکردوست، پارسا پیروزفر و هوتن شکیبا، بنا بود در اواخر آذر ماه سال جاری...

۱۴۰۰/۰۹/۱۲

الناز شاکردوست
۱

تعویق اکران فیلمی با بازی الناز شاکردوست و هوتن شکیبا

اکران فیلم سینمایی «تی‌تی» به کارگردانی «آیدا پناهنده»، با تصمیم تیم پخش و سازنده‌ی فیلم به تعویق افتاد.

۱۴۰۰/۰۹/۱۲

الناز شاکردوست
نرگس آبیار

نمایش «شبی که ماه کامل شد» در یک جشنواره سوئدی

دوازدهمین جشنواره بین المللی فیلم «سماع» استکهلم میزبان فیلم سینمایی «شبی که ماه کامل شد» ساخته نرگس آبیار خواهد بود. به گزارش سینماسینما، این رویداد سینمایی به مباحثی چون آزادی بیان، دموکراسی، برابری جنسیتی، توجه به حقوق کودکان، و ارزش های مثبت زندگی می پردازد و فیلم هایی از کشور...

۱۴۰۰/۰۹/۰۷

الناز شاکردوست
نوید محمودی

فیلم سینمایی «کابل پلاک ۱۰» در راه جشنواره فیلم فجر

الناز شاکردوست با فیلم سینمایی «کابل پلاک ۱۰» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی نوید محمودی در چهلمین جشنواره فیلم فجر حضور دارد. نوشته فیلم سینمایی «کابل پلاک ۱۰» در راه جشنواره فیلم فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۰/۰۹/۰۶

الناز شاکردوست
نوید محمودی

الناز شاکردوست در فیلم نوید محمودی

الناز شاکردوست امسال با فیلمی به کارگردانی و تهیه کنندگی نوید محمودی در جشنواره فیلم فجر حضور دارد.

۱۴۰۰/۰۹/۰۶