در همین راستا، کمال تبریزی که خود از چهرههای شاخص سینمای کمدی ایران محسوب میشود و در این دوره از جشنواره در مقام داور همه آثار را رصد کرده بود، به انتقاد از وضعیت کنونی این ژانر پرداخت. اگرچه فیلمهای اخیر تبریزی در یک دهه اخیر نیز نتوانستهاند موفقیتهایی فیلمهای کمدی شاخص کارنامهاش را تکرار کنند، اما نقدهای او درباره افول کمدی در سینمای ایران قابل تأمل است.
چهلو سومین جشنواره فیلم فجر به پایان رسید اما حواشی آن همچنان ادامه دارد و آنچه در این بین جلب توجه کرد، سخنان کمال تبریزی، یکی از اعضای هیات داوران و یکی از شاخصترین کارگردانان کمدیساز در سینمای ایران بود؛ فیلمسازی که با آثاری چون «مارمولک»، «همیشه پای یک زن در میان است»، «لیلی با من است» و حتی فیلم در توقیف مانده «خیابانهای آرام» سهم مهمی در ارتقای کمدیهای اجتماعی داشته است.
کارگردانهایی همچون کمال تبریزی توانایی این را داشتند که کمدی را به ابزاری برای بررسی مسائل اجتماعی تبدیل کنند. تبریزی به پشتوانه همکاری با فیلمنامهنویسان طنزشناسی همچون رضا مقصودی و پیمان قاسمخانی در آثارش موفق شد طنز را بهعنوان یک وسیله برای نقد و تحلیل جامعه معرفی کند و شخصیتها و داستانها را به شکلی غیرمستقیم درگیر دغدغههای روز جامعه کند.
بحران کمدی از نگاه کارگردان «مارمولک»
کمال تبریزی بعد از اتمام جشنواره چهلوسوم در گفتوگویی مشروح با خبرگزاری ایسنا، با صراحت اعلام کرد «فیلمهای کمدی در سالهای اخیر آنقدر بیاعتبار شدهاند که حتی مخاطبان نیز دیگر رغبتی برای دیدن آنها در جشنواره ندارند.» او تأکید کرد: «این فیلمها چنان از ارزشهای هنری تهی شدهاند که بیشتر به ابزاری صرفاً برای سرگرمی سطحی تبدیل شدهاند.» این انتقاد در شرایطی مطرح میشود که جشنواره امسال میزبان چندین فیلم کمدی بود؛ اما واکنشها به این آثار بهوضوح نشان داد که انتظارات از این ژانر برآورده نشده است.
نگاهی به کمدیهای حاضر در جشنواره امسال این نگرانیها را تأیید میکند. فیلم «آنتیک» به کارگردانی هادی نائیجی که در ابتدا بهعنوان یک کمدی نوستالژیک معرفی شد، به دلیل استفاده از شوخیهای کلیشهای و سطحی، نتوانست نظر منتقدان را جلب کند. برخی نقدها حتی پا را فراتر گذاشتند و فیلم را به بازتولید خرافات بهجای نقد آن متهم کردند. حضور زوج پژمان جمشیدی و بیژن بنفشهخواه هم نتوانست کمکی به جلب توجه مخاطبان به فیلم بکند. فیلم «صددام» به کارگردانی پدرام پورامیری با بازی رضا عطاران هم که با محوریت فضای جنگ ایران و عراق ساخته شده بود، در ابتدا نوید یک تجربه تازه را میداد اما در نهایت به دام تکرار و شوخیهای لفظی پیشپا افتاده، افتاد و از پتانسیلهای خود بهدرستی استفاده نکرد. کمدی دیگر جشنواره هم «کفایت مذاکرات» به کارگردانی سهیل موفق و تهیهکنندگی ابراهیم عامریان بود که نیز با فیلمنامهای پراکنده و وابستگی بیش از حد به عنصر اتفاق، بهعنوان اثری ناامیدکننده در کارنامه کارگردانش ثبت شد. نکته قابلتأمل اینکه در میان کمدیهای حاضر در جشنواره فیلم بیادعای «سونسوز» علاوهبر کسب نمره قبولی از منتقدان و اصحاب رسانه توانست سیمرغ ویژه هیأت داوران را هم به دست بیاورد تا شاخصی برای ارزیابی کمدی مطلوب و نامطلوب در ویترین فجر باشد.
اما پرسش اصلی این است که چه شد که جریان غالب سینمای کمدی ایران، که زمانی با آثاری چون «آپارتمان شماره۱۳» یداله صمدی، «اجارهنشینها» و «مهمان مامان» داریوش مهرجویی، «لیلی با من است» و «مارمولک» کمال تبریزی، «سنپترزبورگ» بهروز افخمی و حتی «ورود آقایان ممنوع» رامبد جوان میتوانست مفاهیم عمیق اجتماعی و نقدهای جدی را در قالب طنز ارائه دهد، امروز به تولید آثاری سطحی و کممایه رسیده است؟
تغییر ذائقه مخاطب یا افت کیفیت؟
بخشی از این پاسخ شاید به تغییر ذائقه مخاطب بازگردد، اما عامل مهمتر، تکرار بیشازحد فرمولهای دمدستی، شوخیهای تکراری و فاصله گرفتن از ریسکپذیری است. زمانی فیلمهای کمدی ایرانی با نگاهی انتقادی و رویکردی هوشمندانه مسائل جدی جامعه را در قالب طنز به تصویر میکشیدند؛ اما امروز، بسیاری از آثار بهجای نقد و طنز گزنده، به تولید لحظاتی زودگذر از خندههای سطحی بسنده میکنند.
تبدیل کمدیها به یک سرگرمی صرف، بخشی از تحولاتی است که در الگوهای مصرف فرهنگی در جامعه ایران بهویژه در نسلهای جدید اتفاق افتاده است. در گذشته، سینما بهویژه سینمای کمدی، یک ابزار برای انتقاد اجتماعی و بررسی بحرانهای جامعه بود، اما امروزه این ابزار بیشتر به ابزار سرگرمی و فرار از واقعیت تبدیل شده است. این تغییر، روی نوع کمدیهایی که در جشنوارهها و سینماها به نمایش درمیآید، تأثیر گذاشته و باعث شده است که آثاری که عمق و پیام دارند، در برابر فیلمهای سطحیتر قرار گیرند.
باید توجه داشت یکی از مهمترین مشکلاتی که در این میان مطرح میشود، ضعف فیلمنامه در آثار کمدی است. فیلمنامه پاشنهآشیل فیلمهای طنز محسوب میشود، اما متأسفانه این تصور غلط وجود دارد که صرف کنار هم قرار دادن چند بازیگر طنز، به خودی خود اثری خندهدار و موفق خلق میکند. این در حالی است که بسیاری از آثار ماندگار این ژانر، دقیقاً به دلیل داشتن فیلمنامهای محکم، دیالوگهای هوشمندانه و پرداختی ظریف از طنز اجتماعی به موفقیت رسیدهاند. بیتوجهی به این عنصر کلیدی باعث شده است که بخش عمدهای از فیلمهای کمدی امروز، فاقد انسجام و تأثیرگذاری باشند و صرفاً بر شوخیهای سطحی و لحظهای متکی شوند.
آینده کمدی در سینمای ایران
شاید انتقاد تبریزی هشداری برای بازگشت به همان مسیری باشد که زمانی کمدیهای ایرانی را در جایگاهی متفاوت قرار داده بود؛ مسیری که نیازمند جسارت، نوآوری و احیای ارزشهای هنری در بطن طنز است. شاید زمان آن رسیده باشد که سینمای ایران بار دیگر به این پرسش پاسخ دهد: آیا کمدی فقط برای خنداندن است یا میتواند همچنان آینهای از واقعیتهای تلخ و شیرین جامعه باشد؟ اظهارات تبریزی و نقدهای وارده به فیلمهای جشنواره امسال نشان میدهد که سینمای کمدی ایران با بحران هویت مواجه شده است. از کمدیهای درخشان و پرمفهوم دهههای گذشته، به آثاری رسیدهایم که بیشتر بر شوخیهای سطحی و داستانهای تکراری تکیه دارند.
آیا زمان آن نرسیده که سینمای کمدی ایران دوباره به ریشههای اصیل خود بازگردد و همانند «لیلی با من است»، بار دیگر ترکیبی از طنز، تفکر و نقد اجتماعی را ارائه دهد؟
نوشته چه کسی «کمدی» را «بیآبرو» کرد!؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
شورای پروانه فیلمسازی در جلسه اخیر، با ساخت ۷ فیلم سینمایی موافقت کرد. به گزارش سینماسینما، فیلمنامههای «خون خانه» به تهیهکنندگی و کارگردانی کمال تبریزی و نویسندگی محمدرضا گوهری، «طلا یاب» به تهیهکنندگی کیان آقاباباییان و کارگردانی فرزانه امینی و نویسندگی مصطفی شمشکی، «یک قدم به عقب» به تهیهکنندگی ساسان...
۱۴۰۴/۱۰/۰۷
شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی در جلسه اخیر خود با ساخت ۷ فیلم از جمله «خون خانه» به کارگردانی کمال تبریزی موافقت کرد. نوشته کمال تبریزی برای «خون خانه» پروانه ساخت گرفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۰/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
کارگردانهای متعددی از جمله کمال تبریزی، سامان مقدم، مرتضی آتشزمزم، امیر پذیرفته و مصطفی رزاق کریمی درصدد ساخت فیلم جدید خود هستند. نوشته فیلمهای جدید در راه هستند؛ از کمال تبریزی و سامان مقدم تا برادران رزاق کریمی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۲۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
هادی اسماعیلی، کمال تبریزی، ابراهیم داروغهزاده، مجید زینالعابدین، بهروز شعیبی، منیر قیدی و حسین کرمی به عنوان داوران بخش سریال نهمین جشنواره بینالمللی فیلم شهر معرفی شدند. نوشته معرفی داوران بخش سریال نهمین جشنواره فیلم شهر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«وحشی» هومن سیدی، «بامداد خمار» و «سووشون» نرگس آبیار، «بی عاطفه» کمال تبریزی، «هزار و یک شب» مصطفی کیایی، «شکارگاه» ...ادامه مطلب نوشته بازیگران به صف، سریالها آماده! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۱/۲۲
به گزارش سینماسینما، گلاویژ نادری در روزنامه سازندگی نوشت: یک هفته از اختتامیه جشنواره فیلم فجر میگذرد اما هنوز حاشیهها و جنجالهای مربوط به انتخابهای هیات داوران فروکش نکرده است. برخی از دستاندرکاران جشنواره تلاش کردند، نشست خبری را با حضور داوران ترتیب دهند اما آنها حاضر به برگزاری این...
۱۴۰۳/۱۲/۰۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
محمد تاجیک : کمال تبریزی و علیرضا رییسیان دو عضو هیئت داوری جشنواره فیلم فجر ، در بخشهایی از گفت وگوی خود با بهناز شیربانی در روزنامه شرق ، با صراحت از بهرام رادان انتقاد کردند . به گزارش سینماسینما ، بخشهایی از این مصاحبه که به این موضوع پرداخته...
۱۴۰۳/۱۲/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اعضای هیات داوران مسابقه سینمای ایران چهل و سومین جشنواره فیلم فجر معرفی شدند. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی چهل و سومین جشنواره فیلم فجر؛ طی احکامی از سوی منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره، کمال تبریزی، رضا درستکار، بهرام رادان، علیرضا رئیسیان، علیرضا زریندست، عزتالله ضرغامی و مستانه...
۱۴۰۳/۱۱/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
محمدحسین سلطانی در روزنامه فرهیختگان نوشت : گرمی هوای تابستان ۹۳ خوابیده است. عکاسان جلوی در بیمارستان جمع شدهاند. گویا چند لحظه قبل حاتمیکیا، مجید مجیدی و کمال تبریزی و چند نفر دیگر به عیادت رهبر انقلاب رفتند. مقابل تخت رهبری جای سوزن انداختن نیست و صدای فلاشها...
۱۴۰۳/۱۰/۱۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سیدعباس صالحی در احکامی جداگانه نرگس آبیار، علی آشتیانیپور، کمال تبریزی، حسن خجسته، علی دهکردی، مجید زینالعابدین، هادی صادقی، هادی نائیجی و سیدضیا هاشمی را به عنوان اعضای شورای بازبینی فیلمهای سینمایی منصوب کرد. نوشته وزیر ارشاد اعضای شورای بازبینی فیلمهای سینمایی را منصوب کرد اولین بار در سوره سینما...
۱۴۰۳/۱۰/۰۵
سینماسینما؛ امیر اثباتی در نامهای خطاب به کمال تبریزی نوشت: آقای کمال تبریزی سلام اجازه بدهید بابت انتصابتان در شورای بازبینی فیلم -فعلاً- به شما تبریک نگویم. قطعاً شما طی سیچهل سالِ گذشته بیشتر از بقیۀ همکارانتان در این شورا زخمخوردۀ تصمیماتِ اعضای شورای بازبینیِ فیلم یا همان «پروانۀ نمایش»...
۱۴۰۳/۱۰/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در احکامی جداگانه اعضای شورای بازبینی فیلمهای سینمایی را منصوب کرد. به گزارش سینماسینما به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدعباس صالحی، نرگس آبیار(نویسنده و فیلمساز)، علی آشتیانی پور (تهیه کننده)، کمال تبریزی (نویسنده و فیلمساز)، حسن...
۱۴۰۳/۱۰/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
حامد بهداد، کمال تبریزی، بهزاد خورشیدی، شهابالدین عادل و کامران قدکچیان به عنوان داوران بخش مسابقه تبلیغات سینمای ایران در چهلوسومین جشنواره فیلم فجر معرفی شدند. نوشته معرفی داوران بخش مسابقه تبلیغات جشنواره فیلم فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۹/۲۷
کمال تبریزی، یکی از داوران بخش مسابقه سینمای ایران در جشنواره فیلم کوتاه تهران تإکید کرد که هیچ نظری خارج ...ادامه مطلب نوشته پاسخ کمال تبریزی به برخی سوءتفاهمها در اختتامیه جشنواره فیلم کوتاه تهران اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۸/۰۴
چهارمین رویداد شب سینمایی سوره، جمعه ۲۳ شهریورماه با پاسداشت سه پرچمدار سینمای ایران و همچنین هنرمندان برجسته این عرصه در حوزه هنری برگزار شد. نوشته تجلیل از کمال تبریزی، محسن شاهابراهیمی و محمدعلی فارسی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۶/۲۴
چهارمین رویداد «شب سینمایی سوره»، جمعه ۲۳ شهریور با پاسداشت سه پرچمدار سینمای ایران و همچنین هنرمندان برجسته این عرصه در حوزه هنری برگزار شد. به گزارش سینماسینما، به مناسبت روز ملی سینما، چهارمین رویداد «شب سینمایی سوره»، با محوریت دورهمی سالانه سینماگران بیش از چهار دهه تاریخ سینمای حوزه...
۱۴۰۳/۰۶/۲۴
محمد تاجیک : از طریق استوری یکی از دوستان متوجه شدم حوزه هنری در مراسمی از کمال تبریزی تقدیر کرده است ! این هم از عجایب و تناقض های روزگار ماست .یک زمانی حوزه هنری فیلمهای کمال تبریزی را تحریم می کرد و الان از او تقدیر می کند !...
۱۴۰۳/۰۶/۲۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
حسن معجونی فیلم سینمایی «لیلی با من است» ساخته کمال تبریزی را برای نابینایان توضیحدار کرد. به گزارش سینماسینما، سوینا، نسخه ویژه نابینایان فیلم سینمایی «لیلی با من است» ساخته کمال تبریزی را پنجشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۳ در چارچوب برنامه فیلمخانه منتشر میکند. این فیلم روز پنجشنبه ساعت ۱۹ از...
۱۴۰۳/۰۵/۲۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سریال «سرزمین مادری» به کارگردانی کمال تبریزی از یکشنبه ۱۷ تیر ماه از شبکه سه سیما پخش میشود. به گزارش سینماسینما، در فصل سوم «سرزمین مادری» زمان وقوع اتفاقات سریال به سالهای ۵۶ و ۵۷ میرسد و داستان وارد مرحله میانسالی رهی میشود و به همین جهت آرش مجیدی جایگزین...
۱۴۰۳/۰۴/۱۷
بانیفیلم: امروز و همزمان با برگزاری انتخابات چهاردهمین دوره ریاست جمهوری تعدادی از هنرمندان با حضور در محلهای اخذ رای، در این انتخابات شرکت کردند. کمال تبریزی، داود میرباقری، مهران ...ادامه مطلب نوشته کدام هنرمندان در رایگیری امروز شرکت کردند؟ اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۴/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
حسن فتحی با سریال «ازازیل»، محمدحسین مهدویان با سریال «زخم کاری ۳» و کمال تبریزی با سریال «بی عاطفه» و رضا دادویی با سریال «پوکر» این روزها مشغول ساخت سریال ...ادامه مطلب نوشته شبکه نمایش خانگی و مجموعههای در حال ساخت اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۲/۰۸
جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی به دلیل مشغله کاری کمال تبریزی و تغییراتی که در تاریخ برگزاری جشنواره پیش آمده، بدون دبیری این سینماگر برپا خواهد شد. به گزارش سینماسینما، صبح دوشنبه سوم اردیبهشتماه نشست خبری فیلم اقوام ایرانی در بنیاد ایرانشناسی برگزار شد که در آن کنارهگیری کمال تبریزی...
۱۴۰۳/۰۲/۰۳
دبیر نخستین دوره جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی گفت: این رویداد ۲۶ تا ۳۰ اردیبهشت سال ۱۴۰۳ در تهران برگزار می شود. به گزارش ایرنا، کمال تبریزی جزئیات جدیدی از ...ادامه مطلب نوشته نخستین جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی اردیبهشت ۱۴۰۳ در تهران برگزار میشود اولین بار در بانی فیلم....
۱۴۰۲/۱۲/۲۰
دبیر نخستین دوره جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی تصمیمات تازه درباره زمان و مکان برگزاری این رویداد سینمایی را اعلام کرد. به گزارش سینماسینما، کمال تبریزی، کارگردان و دبیر نخستین دوره جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی در گفتوگو با روابط عمومی جشنواره، درباره برنامهریزیها در مورد این رویداد سینمایی گفت:...
۱۴۰۲/۱۲/۱۹
کمال تبریزی با اشاره به تراکم تولید فیلمهای کمدی در سینمای ایران تأکید کرد که مدیران و اهالی سینما باید از خواب خرگوشی بیدار شوند. به گزارش مهر، کمال تبریزی ...ادامه مطلب
۱۴۰۲/۰۹/۰۲
محمدتقی فهیم، منتقد باسابقه سینما و تلویزیون معتقد است: سریال «سرزمین مادری» به عنوان یک سریال مهم همراه با ترکیب بازیگران خوب، فاقد حس و حال است و همین ایراد، ...ادامه مطلب
۱۴۰۲/۰۸/۱۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
معرفی سینماگران ایرانی حاضر در کارگاههای سینما حقیقت، رونمایی از اعلان فیلم شهرام مکری، جدیدترین تصمیمات در هنر و تجربه و اکران آنلاین فیلم کمال تبریزی در روسیه از جمله خبرهای سینمایی رسیده است.
۱۴۰۰/۰۹/۱۰
سینماسینما: کمال تبریزی درباره ادغام دو جشنواره جهانی و ملی فجر نظرات خود را در یک مصاحبه بیان کرده که میخوانید: فرانک آرتا: بازخوردهای تصمیم ناگهانی رئیس جدید سازمان سینمایی برای ادغام جشنواره جهانی و ملی فیلم فجر همچنان ادامه دارد؛ تصمیمی که به عقیده بسیاری از اهالی سینما نهتنها...
۱۴۰۰/۰۸/۲۵
به همت رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در اسپانیا و با مشارکت دانشگاه کمپلوتنسه مادرید، مرکز فرهنگی خانه آسیا و انجمن سینمایی ایران و اسپانیا روز چهارشنبه ۵ آبان (۲۷ اکتبر) هفتمین کنگره سینمای ایران با محوریت آثار کمال تبریزی به صورت وبینار برگزار شد. به گزارش سینماسینما، در...
۱۴۰۰/۰۸/۰۷