«کلاغ»؛ به دنبال روایتی غیرکلیشهای
سینماسینما، مازیار معاونی
تازه ترین ساختهی محمدحسین مهدویان در شبکه نمایش خانگی که پس از سریال چهارفصلی «زخم کاری» دومین سریال تحت هدایت او در این شبکه هم به حساب میآید از یک سو فضای تیره و تار آثار سیاسی کارنامهی سینمایی او یعنی دو گانهی «ماجرای نیم روز» و «ماجرای نیم روز ردّ خون» را به خاطر میآورد و از سوی دیگر تداعی کنندهی دیگر سریال سیاسی شبکه نمایش خانگی یعنی «تاسیان» است که آغازگر قرائتی جدید از مناسبات درونی و بیرونی سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) بود.
مهدویان در «کلاغ» سنگ بنای درام را بر بن مایهی «عشق ممنوعه» استوار کرده است، عشق ممنوعهی یک مأمور میانسال امنیتی به یکی از اعضای جوان رده پایین یک گروه سیاسی مسلح که البته تأهل مأمور بر دوز ممنوعه بودن آن افزوده است، تلاشی جدید برای بُعد بخشی و شخصیتسازی از تیپهای خشن و کلیشهای از مأموران ساواک در آثار نمایشی سالهای آغازین انقلاب که کت و شوار، عینک آفتابی و رفتارهای بیرحمانهی رباتیک شاخصترین ویژگی آنها بود و به نظر میرسد تغییر نگاه تکراری و قابل پیشبینی و تشخص فردی بخشیدن به آنها، گذشت زمانی نزدیک به نیم قرن را میطلبیده است. اگر در ساختهی تینا پاکروان یعنی سریال «تاسیان» جوانکی طرد شده از خانواده برای کسب قدرت و رسیدن به معشوقی از یک خانوادهی متمول، راه چاره را در راهیابی به ساختار ساواک میدید و وصال معشوق بهای ورود به یک سازمان بدنام و جنایتکار بود (ایدهای که هم به لحاظ طرح و هم از منظر شکل پرداخت، ساده انگارانه به نظر میرسید) اما در «کلاغ» با مقولهای جدیتر یعنی انحراف یک مأمور امنیتی آموزش دیده از پروتکلهای سختگیرانهی سازمان متبوعش روبرو هستیم که بر خلاف تمام آن آموزشها با منبع/سوژهی پرونده نرد عشق میبازد، اگرچه در منابع و مستندات به جامانده از دوران استیلای ساواک بر امنیت کشور، نمونهای از آن ذکر نشده ولی به جهت برخاستن از احساسات انسانی و باورپذیر بودن میتواند گسترهای به ابعاد تمام سازمانهای امنیتی و نفرات تحت کنترل آنها در سرتاسر جهان و قدمتی به اندازه تمام تاریخ سیاسی مدرن دنیا داشته باشد.
نقطهی عطف نخست سریال یعنی زخمی و مفقود شدن سایه از صحنهی درگیری ساواک با مبارزین سیاسی، خیلی زود از راه می رسد تا مراحل چینش مقدمات و طی فاصله مقدمه تا اولین نقطهی عطف روایت به شکلی موجز و هنرمندانه سپری شود هر چند در ادامه، سریال در حفظ آن ریتم عالی آغازین کمی ناکام میماند و مخاطب تا رسیدن روایت به نقطه عطف دوم یعنی شائبهی جاسوس دوجانبه بودن سایه و احتمال ارتباط عاشقانهاش با جوان هم قطارش در گروه اپوزسیون مسلح، باید مدت انتظار بیشتر و دشوارتری را تحمل کند.
«کلاغ» با توجه به سوژهی ملتهب برساخته از عشق، معما و تنش، فضاسازی خوب و ملموسی دارد و بافت تصویری کار کاملاً در خدمت چنین اتمسفری پردازش شده است، غلبهی کنتراست تیره، عدم استفاده از رنگهای شاد و فضای بارانی و مه آلود همه و همه از جمله شاخصههای فضاسازی سریال هستند که در ترکیب با تم موسیقایی ساده ولی مؤثر کار که بر خوف و هراس و انتظار تأکید دارد در مجموع فضایی وهم آلود به اثر بخشیدهاند.
سریال تا زمان نگارش این یادداشت در پایان قسمت هفتم، به رغم برخورداری از اتمسفر سیاسی، از ورود مستقیم به حوادث سیاسی دارای مابه ازای عینی پرهیز کرده است، شاخصهای که «کلاغ» را از دوگانه سیاسی مهدویان که در ابتدای مطلب به آنها اشاره شد و به ترتیب بر «حمله نیروهای امنیتی به خانه تیمی نفر دوم سازمان مجاهدین خلق» و تقابل نیروهای انقلابی با حمله نظامی این گروه مسلح در عملیات «مرصاد» تمرکز داشتند متمایز میکند و شاید مؤید این مطلب باشد که برای مهدویان در ساختهی تازهاش، نمایش چگونگی گیرافتادگی قهرمان در موقعیتهای اخلاقی، بزنگاههای عاطفی و چالشهای خانوادگی/زناشویی مهمتر از صرف نمایش سیاست و وقایع مترتب بر آن بوده است.
اما توجه به چند نکته دیگر هم خالی از لطف نیست، یکی بازی فوق العادهی محسن قصابیان در نقش بهروزی که در ادامهی مسیر رو به رشد چند سال اخیر خود این بار هم از عهدهی نقش به خوبی برآمده و به رغم فاصله گرفتن از گویش همیشگی خود که به اقتضای نقش بوده گویش تازه و دیگرمختصات فیزیکی نقش از میمیمک صورت تا خمودگی قامت را به گونهای در نقش آفرینی خود هضم کرده که چیزی به نام تیپسازی اغراقگونه از نقش بیرون نمیزند، در سریال به جایگاه اداری دقیق نقش بهروزی اشارهای نشده ولی با توجه به توقّفش بر تمام دیگر مأموران امنیتی اداره کل مخوف سوم ساواک، میتوان جایگاهی معادل پرویز ثابتی (مدیر کل مشهور اداره کل سوم ساواک مشهور به مقام امنیتی) یا حداکثر یک پایه پایینتر از او را برایش در نظر گرفت، ارائه تصویر دقیقتر از ساختار ساواک که از ترکیبی از کارمندان جذب شده توسط خود این سازمان و انتقال یافته از شهربانی و ارتش بوده از دیگر مختصات «کلاغ» است که البته به لحاظ شخصیتپردازی و دراماتیک هم بدون دلیل نبوده و سه کاراکتر جلال (هادی حجازیفر)، ابراهیم (مهران غفوریان) و شاهرخ (سید جواد یحیوی) که هر سه انتقالی از نهادهای انتظامی و نظامی دیگر هستند در مقایسه با دیگر کارمندان لباس شخصی جذب شده توسط خود ساواک، از روحیات انسانی و لطافت روحی بیشتری برخوردارند و همین به ارائه تصویر غیرکلیشهایتر از آنچه که در آثار نمایشی پیشین از این سازمان جهنمی تصویر شده کمک کرده است. استفاده از ترفندی که حس فیلمبرداری با نگاتیو را تداعی میکند، برفکها و خشخشهای تیتراژ ابتدایی و معرفی عوامل کار با عناوین شغلی/هنری همچون سناریست (به جای نویسنده فیلمنامه)، مونتاژ (به جای تدوین) و… که در دهههای دور در تیتراژها به کار برده میشدند از جمله دیگر جزئیاتی هستند که «کلاغ» را در مجموع به اثری گرم، دیدنی و دارای قابلیت ارتباط با مخاطب بدل کردهاند البته بدیهی است برای قضاوت نهایی درباره سریال باید هنوز مدتی به انتظار نشست.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
اکران آنلاین «نیمشب» از ۲۳ تیر در فیلمنت
اکران آنلاین فیلم سینمایی «نیمشب» ساخته محمدحسین مهدویان از سهشنبه ۲۳ تیر در پلتفرم فیلمنت آغاز میشود. نوشته اکران آنلاین «نیمشب» از ۲۳ تیر در فیلمنت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۴/۲۰
«قایقسواری در تهران» و «نیمشب» پروانه نمایش گرفتند
شورای بازبینی فیلمهای سینمایی با صدور پروانه نمایش ۶ فیلم از جمله «قایقسواری در تهران» به کارگردانی رسول صدرعاملی و «نیمشب» به کارگردانی محمدحسین مهدویان موافقت کرد. نوشته «قایقسواری در تهران» و «نیمشب» پروانه نمایش گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۲/۰۵
انتقاد شریفینیا از جشنواره و مهدویان
محمدرضا شریفینیا بازیگر فیلم «کافه سلطان» ضمن انتقاد از محمدحسین مهدویان بیان کرد: هنرمندان ترسو نیستند بلکه عزاداری آن ها متفاوت بوده است. این دوقطبی کردن جامعه برای خود ما بسیار بد است. نوشته انتقاد شریفینیا از جشنواره و مهدویان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۱/۱۷
وقتی پای ایران وسط باشد شعار میدهیم
محمدحسین مهدویان کارگردان فیلم «نیمشب» بیان کرد وقتی پای ایران وسط باشد شعار میدهیم، تنها شعاری که میتوان در فیلم پایش ایستاد وطن است. نوشته وقتی پای ایران وسط باشد شعار میدهیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۱/۱۳
این فیلم هنوز برای اکران آماده نیست/ واکنش تهیهکننده «نیمشب» به حضور در جشنواره شهر
تهیهکننده فیلم «نیمشب» درباره حضور این فیلم در جشنواره فیلم شهر گفت: در حال حاضر در مرحله پس تولید هستیم و این فیلم هنوز برای اکران آماده نیست تا بتواند در جشنواره فیلم شهر شرکت کند. به گزارش سینماسینما، حبیب والینژاد تهیهکننده فیلم «نیم شب» به کارگردانی محمدحسین مهدویان در...
۱۴۰۴/۰۸/۱۹
بازدید اهالی وزارت بهداشت از پشت صحنه «ماجرای نیمه شب»
محمد حسین مهدویان پس از چند فصل حضور در شبکهی نمایش خانگی با سریال «زخمکاری» این بار خود را برای رقابت در چهل وچهارمین جشنواره فیلم فجر آماده میکند. به گزارش سینماسینما، اثر جدید وی که به وقایع جنگ ۱۲ روزه میپردازد به تهیهکنندگی حبیب والینژاد که سابقه همکاری موفق...
۱۴۰۴/۰۶/۰۵
محمدحسین مهدویان و کاظم دانشی پروانه ساخت گرفتند
شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی در جلسه اخیر خود با ساخت ۶ فیلم از جمله «ماجرای نیمهشب» به کارگردانی محمدحسین مهدویان و «زنده شور» به کارگردانی کاظم دانشی موافقت کرد. نوشته محمدحسین مهدویان و کاظم دانشی پروانه ساخت گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۲۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از درخشش «بامداد» با رباتها تا سرگیجه «بهنوش» در میان مجانین!
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم حامد بهداد، بهنوش طباطبایی، محمدحسین مهدویان، بامداد افشار و بهرام افشاری از مهمترین چهرهها در محافل رسانهای بودند. نوشته از درخشش «بامداد» با رباتها تا سرگیجه «بهنوش» در میان مجانین! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۱۷
تاریخ بخوانیم تا شکوه ایران را بفهمیم
یادداشت محمدحسین مهدویان همزمان با روزهای حمله رژیم کودککش صهیونیستی به خاک ایران، منتشر شد. نوشته تاریخ بخوانیم تا شکوه ایران را بفهمیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۲۷
تنور داغ جشنواره با حضور مهدویان، کریمی و جوانان پرشور
دومین روز از چهاردهمین جشنواره فیلم ۱۰۰ با برگزاری کارگاه محمدحسین مهدویان و نشست محمود کریمی کارگردان فیلم «بچه مردم» و حضور پرتعداد مخاطبان در پردیس ملت برگزار شد. نوشته تنور داغ جشنواره با حضور مهدویان، کریمی و جوانان پرشور اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
معرفی اساتید کارگاههای چهاردهمین جشنواره فیلم ۱۰۰
رامبد جوان، محمدحسین مهدویان و مهدی جعفری به عنوان اساتید کارگاههای چهاردهمین جشنواره بینالمللی فیلم ۱۰۰ معرفی شدند. نوشته معرفی اساتید کارگاههای چهاردهمین جشنواره فیلم ۱۰۰ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سروش صحت و محمدحسین مهدویان فیلم جدید میسازند
هشت فیلمنامه از جمله «استخر» به کارگردانی سروش صحت و «خون سهراب» به کارگردانی محمدحسین مهدویان موافقت شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی را اخذ کردند. نوشته سروش صحت و محمدحسین مهدویان فیلم جدید میسازند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۲۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مجوز ساخت سینمایی برای ۸ فیلمنامه صادر شد
شورای پروانه فیلمسازی در جلسه اخیر، با ساخت ۸ فیلمنامه موافقت کرد. به گزارش سینماسینما، فیلمنامههای «موی گرگ» به تهیهکنندگی امیرحسین علم الهدی، کارگردانی و نویسندگی فریدون نجفی حاجیور، «آتشبان» به تهیهکنندگی، کارگردانی و نویسندگی علی قویتن درجزی، «استخر» به تهیهکنندگی محمدحسین شایسته، کارگردانی سروش صحت و نویسندگی امیرحسین صفایی...
۱۴۰۳/۱۲/۲۱
نسخه ویژه نابینایان «زخم کاری ۴» در راه است
نسخه ویژه نابینایان فصل چهارم سریال «زخم کاری» به کارگردانی محمدحسین مهدویان در فیلیمو منتشر میشود. نوشته نسخه ویژه نابینایان «زخم کاری ۴» در راه است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۱۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نسخه سینمایی «زخم کاری ۳» منتشر شد
در آستانه پخش فصل چهارم «زخم کاری» به کارگردانی محمدحسین مهدویان، نسخه سینمایی فصل سوم این سریال منتشر شد. نوشته نسخه سینمایی «زخم کاری ۳» منتشر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۹/۱۰
انتشار نسخه سینمایی «زخم کاری ۳»
در آستانه پخش فصل چهارم سریال «زخم کاری»، نسخه سینمایی فصل سوم این سریال، منتشر شد. به گزارش سینماسینما، «زخم کاری ۳» به کارگردانی محمدحسین مهدویان در ادامه داستان فصل دوم و با نگاهی به تراژدی شاه لیر و همینطور تراژدی ریچارد سوم اثر ویلیام شکسپیر ساخته شد. در فصل...
۱۴۰۳/۰۹/۱۰
منتظر بمانید..
زخم کاری» این فصل تمام می شود
فصل چهارم «زخم کاری» به کارگردانی محمدحسین مهدویان با عنوان «مجازات» به زودی منتشر میشود. به گزارش ایسنا، فصل چهارم ...ادامه مطلب نوشته زخم کاری» این فصل تمام می شود اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۹/۰۳
تصویربرداری «زخم کاری۴» در نروژ به پایان رسید
تصویربرداری فصل چهارم سریال «زخم کاری» به کارگردانی محمدحسین مهدویان در نروژ به پایان رسید. نوشته تصویربرداری «زخم کاری۴» در نروژ به پایان رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۸/۰۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بازگشت جواد عزتی با فصل سوم «زخم کاری»
فصل سوم سریال «زخم کاری» به کارگردانی محمدحسین مهدویان از جمعه ۲۵ خردادماه در فیلیمو پخش میشود. نوشته بازگشت جواد عزتی با فصل سوم «زخم کاری» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۳/۱۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
شبکه نمایش خانگی و مجموعههای در حال ساخت
حسن فتحی با سریال «ازازیل»، محمدحسین مهدویان با سریال «زخم کاری ۳» و کمال تبریزی با سریال «بی عاطفه» و رضا دادویی با سریال «پوکر» این روزها مشغول ساخت سریال ...ادامه مطلب نوشته شبکه نمایش خانگی و مجموعههای در حال ساخت اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۲/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
گیشه سینمای ایران در سال ۱۴۰۲؛ ۱۰ فیلمی که کمتر از انتظار فروختند
در میان قبضه کمدیها و فروش خیرهکننده آنها، فیلمهایی روی پرده رفتند که اکران برخی از آنها بدون در نظر گرفتن فضای فعلی سینمای ایران میتوانست اتفاقات خوبی را رقم بزند. درامهایی اجتماعی که نامهای سرشناسی چون محمدحسین لطیفی، محمدحسین مهدویان، منوچهر هادی و یا رضا میرکریمی هم نتوانستند پشتوانه...
۱۴۰۳/۰۱/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
چهرههای خبرساز؛ از اوجگیری رشیدپور تا پرونده مدیری
سیروس مقدم، رضا رشیدپور، مهران مدیری، محسن یزدی و محمدحسین مهدویان چهرههایی هستند که سال گذشته به واسطه حاشیه یا نکته یا اتفاقی خبرساز شدند. به گزارش مهر، مطلب پیش ...ادامه مطلب نوشته چهرههای خبرساز؛ از اوجگیری رشیدپور تا پرونده مدیری اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۱/۱۰
«ماجرای نیمروز»؛ جنایات منافقین بر پرده سینما
همراه با حادثه تلخ کرمان در دی ماه گذشته ستونی را شروع کردیم که در آن سراغ خرده روایتهایی از ۱۰ فیلم امنیت ملی سینمای کشورمان رفتیم. در قسمت چهارم این مجموعه سراغ «ماجرای نیمروز» میرویم. ساخته تحسین برانگیز محمدحسین مهدویان. نوشته «ماجرای نیمروز»؛ جنایات منافقین بر پرده سینما اولین...
۱۴۰۲/۱۲/۲۰
منتظر بمانید..
کیهان از آخرین سریال محمدحسین مهدویان خوشش نیامد/ «زخم کاری» کجا، «ایستاده در غبار» کجا
کیهان نوشت:فصل دوم سریال «زخم کاری» با عنوان «بازگشت» به نمایش درآمد و به پایان خط رسید، اما بیش از بازگشت، شاهد فروپاشی، آشفتگی و سقوط بودیم! اگر هم قرار بر بازگشت باشد، قطعا بازگشت به عقب اتفاق افتاده است، آن هم فرسنگها. ضرباهنگ نامتعادل و بد ریتم، داستان سطحی...
۱۴۰۲/۰۹/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
انتشار نخستین عکس و اطلاعات رسمی از «مرد بازنده»
همزمان با انجام آخرین مراحل فنی، اولین عکس از نقشآفرینی جواد عزتی در فیلم سینمایی «مرد بازنده» منتشر شد. نوشته انتشار نخستین عکس و اطلاعات رسمی از «مرد بازنده» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۰/۱۰/۱۲
«مرد بازنده» در راه جشنواره فیلم فجر
فیلم سینمایی «مرد بازنده» در جشنواره چهلم فیلم فجر به نمایش درمیآید. به گزارش رسیده، نخستین عکس از فیلم سینمایی «مرد بازنده» به کارگردانی محمدحسین مهدویان و تهیهکنندگی مشترک امیر ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۱۰/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
معرفی بازیگران فیلم تازه مهدویان/ «مرد بازنده» در راه فجر
همزمان با انجام آخرین مراحل فنی، اولین عکس از نقش آفرینی جواد عزتی در فیلم سینمایی «مرد بازنده» منتشر شد. به گزارش سینماسینما به نقل از مشاور رسانهای پروژه، نخستین عکس از فیلم سینمایی «مرد بازنده» به کارگردانی محمدحسین مهدویان و تهیهکنندگی مشترک کامران حجازی و امیر بنان منتشر شد....
۱۴۰۰/۱۰/۱۲
«ایستاده در غبار» از کانال بالکان
فیلم سینمایی «ایستاده در غبار» به نویسندگی و کارگردانی محمدحسین مهدویان از کانال بالکان شبکه سحر پخش میشود. به گزارش روابط عمومی معاونت برون مرزی رسانه ملی، در خلاصه داستان ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۹/۲۱
پروانه ساخت سه فیلم صادر شد
شورای صدور پروانه ساخت در جلسه اخیر مجوز ساخت سه فیلمنامه را صادر کرد. به گزارش سینماسینما، به نقل از اداره کل روابط عمومی سازمان امور سینمایی و سمعی بصری؛ فیلمنامه های «پسر مریم» به تهیه کنندگی مشترک مهدی فرجی برزگر و جلیل شعبانی، به کارگردانی و نویسندگی علی جعفرآباد،...
۱۴۰۰/۰۹/۰۶