«روسری آبی»؛ فرا رفتن از چارچوب بسته | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

«روسری آبی»؛ فرا رفتن از چارچوب بسته

lazy_placeholder.gifphoto_2025-11-11_06-34-27-300x280.jpg سینماسینما، آریو همتی

در میان فیلم‌هایی که زنان کارگردان ساخته‌اند وجوهی از فرا رفتن از چارچوب بسته را می‌توان مشاهده کرد؛ از جمله در آثاری مانند: «شهر موش‌ها» مرضیه برومند و محمدعلی طالبی۱۳۶۳، «پرنده کوچک خوشبختی» پوران درخشنده ۱۳۶۶، «روسری آبی» رخشان بنی‌اعتماد ۱۳۷۳، «سیب» سمیرا مخملباف ۱۳۷۶، «بانوی اردیبهشت» رخشان بنی‌اعتماد ۱۳۷۷، «نیمه پنهان» تهمینه میلانی ۱۳۸۰، «هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند» پوران درخشنده ۱۳۹۱، «بنفشه آفریقایی» مونا زندی حقیقی ۱۳۹۶، «یه وا» آناهید آباد ۱۳۹۶، «سرزمین رویاها » شیرین نشاط ۱۴۰۰، «کیک محبوب من » مریم مقدم و بهتاش صناعی‌ها ۱۴۰۳.

فیلم دارای ساختار آوانگارد «روسری آبی» اثر رخشان بنی‌اعتماد فیلمنامه‌نویس، کارگردان و روشنفکر دردآشنا و محصول ۱۳۷۳ است که می‌توان آن را در کنار آثاری مانند «زیر درختان زیتون» عباس کیارستمی، «بادکنک سفید» جعفر پناهی، «گبه » محسن مخملباف، «لیلا » داریوش مهرجویی و «بچه‌های آسمان» مجید مجیدی از ماندگارترین آثار نیمه اول دهه هفتاد دانست.

قصه فیلم درباره رسول رحمانی پیرمردی تنها است که داشتن  مزرعه گوجه فرنگی، کارخانه، کارگران زیاد و همچنین فرزندان و نوه‌ها پاسخی برای حس تنهایی او نیست. ورود کارگر زنی به نام نوبر به مزرعه او و آشنایی او با نوبر و زیست شخصی در واقع این حس تنهایی سرکوب شده را به ناگاه بیدار می‌کند و کم‌کم خود را در دام عشقی که به درستی او را ویران می‌کند و از نو می‌سازد تسلیم می‌بیند.

درک صحیح اتمسفر و ایجاد درام مکانی با تفاوت‌سازی زیست سرمایه‌دار ـ کارگر، شهر نشین ـ حاشیه‌نشین، و تفاوت‌سازی‌های دیگر مانند مرد ـ زن، دختر ـ پدر، و حتی تفاوت‌سازی سنی در رسول و نوبر  و… به گیرایی اثر کمک می‌کند. اما از همان ابتدا با چند مواجهه رسول در صحنه‌های  مختلف مانند استخدام همه کارگرها و رد نکردن هیچ کدام، گیر دادنش به گوجه‌های خراب و حمایت از مشتری نهایی گوجه‌ها، سفره مشترک برای نهار و نشستن همزمان رسول ، کارگزاران و کارگران بر یک سفره ما را با مردی انسان، بی‌تکلف، خیرخواه و بزرگ‌منش و بخشنده رو به رو می‌کند که محوریت او اخلاق و روزی حلال است.

رسول از حس تنهایی در ادامه ارتباط با نوبر به عشق و دلدادگی می‌رسد و نوبر نیز از حس احترام به رسول به عشق و دلدادگی می‌رسد. هر دو گویا نسبت به ساختارها نه رویکرد شکستن دارند و  نه ایستایی، بلکه می خواهند از ساختار هایی که در آن به هر دلیلی زیست داشته و دارند فراروی کنند. کشمکش دختران رسول با او و نوبر به دو دلیل ترس از آبرو ـ عشق به دختری کارگر ـ که شأن خانوادگی آنها در آن رعایت نمی‌شود و ترس برای از دست دادن ثروت خانوادگی و یا بخشی از ثروت است و آنها در جایگاه سوژه نمی‌توانند پدرشان رسول و نوبر را در جایگاه سوژه تصور کنند برای همین دنبال پایان این رابطه هستند.

سه بازی برون‌گرای درون ریز از عزت‌الله انتظامی، فاطمه معتمدآریا و فرهاد اصلانی کنار بازی‌های برون‌گرای برون ریز فرزندان رسول و اصغر آقا منجر به جذابیت بیش از پیش اثر شده است. این فیلم صحنه زورآزمایی بازی عزت الله انتظامی است و یکی از مهمترین آثار سینمایی انتظامی در کنار بازی او در «گاو»، «دایره مینا»، «هزاردستان» و «گراند سینما» است. فرهاد اصلانی با وجود کوتاهی نقش اما همان حضور کوتاه را نیز مانند بیشتر آثار پسینی خود با امضای خاص خود ثبت می‌کند. اما بازی معتمدآریا و کاراکتر نوبر انگار خود رنج است که تجسم یافته و با وجود سختی زیاد، نداری و فشار اقتصادی و خانواده یا اولیه‌ی پر از مشکل، اما همچنان غرور خود را نیز حفظ کرده است. این روحیه که در صحنه پس دادن گوشت به اصغر آقا بعد از شنیدن طعنه یک خانم کارگر پیرامون چشم و ابروی او و چه در مواجهه نهایی با خانواده رسول که چنین برداشت می‌شود که قلب رسول برای او کافی است و حس امنیت کنار او را به  کارخانه و مزرعه و سرمایه مادی رسول ترجیح می‌دهد .

دقت بنی‌اعتماد در نشان دادن جزئیات مانند لحظه برگشتن رسول از محل سکونت نوبر و دوربین که عکس همسفر فوت شده رسول را نشان می‌دهد ،کلافگی رسول که حتی با شنیدن صدای فرزندانش هم رفع نشده و پرده را با حس خفگی کنار می‌زند . آنجا جرقه این عشق را با دیدن نخستین بار شکستن رسول می‌شود حس کرد. یا در صحنه توقف ماشین رسول در کنار مردم حاشیه‌نشین، به یکباره کودکان گرسنه، رنگ پریده، بدون پرنسیب‌های خاص زیست بالانشین‌ها دور ماشین او جمع می‌شوند. هم حس تعجب و هم حس ابراز ناتوانی برای فردی که نمی‌دانند کیست فقط می‌دانند از جنس آنها نیست. اما به هر حال محیط حاشیه هم صمیمیت‌های خاص خود ، با هم بودن‌ها، هم درد بودن‌ها و… را دارد و وقتی که نوبر خانه خود را به جای دیگر تغییر می دهد اهالی با حس دلتنگی دور او جمع می شوند.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/157098
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

مرضیه برومند
۱

مرضیه برومند دبیر جشنواره سی و یکم تئاتر کودک و نوجوان شد

با حکم اتابک نادری، مدیر کل هنرهای نمایشی مرضیه برومند به عنوان دبیر سی و یکمین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان معرفی شد. به گزارش سینماسینما، در متن حکم مدیرکل هنرهای نمایشی خطاب به دبیر جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان آمده است: «به نام پروردگار هنر و امید...

۱۴۰۵/۰۵/۰۶

مرضیه برومند
۱

مرضیه برومند حکم گرفت

با حکم اتابک نادری، مدیر کل هنرهای نمایشی، دبیر سی و یکمین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان معرفی شد.

۱۴۰۵/۰۵/۰۶

فرهاد توحیدی
مرضیه برومند

مرضیه برومند: سینمای کودک باید لحن سرخوشانه داشته باشد

نهمین نشست تخصصی «کتاب و سینما» با عنوان «ادبیات کودک؛ رویای شیرین» با حضور مرضیه برومند، فرهاد توحیدی و مهرزاد دانش در نمایشگاه کتاب تهران برگزار شد. نوشته مرضیه برومند: سینمای کودک باید لحن سرخوشانه داشته باشد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۲/۲۶

مرضیه برومند
رضا بابک
۱

مرضیه برومند و رضا بابک، آینه عبرت هنرمندان!

جبار آذین در مراسم افتتاحیه جشنپاره فیلم فجر و آیین تجلیل از رضا بابک بازیگر شهیر سینما و تلویزیون، او ...ادامه مطلب نوشته مرضیه برومند و رضا بابک، آینه عبرت هنرمندان! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۹

مرضیه برومند
رضا بابک

انتشار یک متن از سوی مرضیه برومند

‎مرضیه برومند پس از انتشار خبری مبنی بر تشکیل پرونده قضایی برای خودش و رضا بابک بابت حاشیه‌ای در افتتاحیه ...ادامه مطلب نوشته انتشار یک متن از سوی مرضیه برومند اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۱۷

سمیرا مخملباف
۱

برگزیدگان کن۷۷؛ فیلم رسول‌اف جایزه ویژه داوران را گرفت

بانی‌فیلم: دقایقی پیش و در مراسم پایانی هفتادوهفتیمن دوره کن فیلم «دانه انجیر معابد» محمد رسول اف توانست جایزه داوران را بگید. این جایزه پیش از این به سمیرا مخملباف ...ادامه مطلب نوشته برگزیدگان کن۷۷؛ فیلم رسول‌اف جایزه ویژه داوران را گرفت اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۳/۰۵

سمیرا مخملباف
جعفر پناهی
۶

۳۹ جایزه‌ی سهم «ایران» در تمام ادوار کن

با کسب جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره کن ۲۰۱۸ برای جعفر پناهی، مجموع جوایزی که سینمای ایران و سینماگرانی ایرانی در طول ۷۱ دوره برگزاری کن کسب کرده‌اند به عدد ۳۹ رسید. به گزارش سینماسینما، بی‌تردید همچنان عباس کیارستمی با دریافت نخل طلا در سال ۱۳۷۶ و سه جایزه دیگر،پرافتخارترین سینماگر...

۱۳۹۷/۰۲/۳۰

سمیرا مخملباف

فیلم کوبایی برنده جایزه اصلی بخش «روزهای ونیز» شد

جدیدترین ساخته یونی خندریکس اینستروسا فیلمساز موج نو کلمبیا جایزه اصلی بخش روزهای هفتاد و چهارمین جشنواره فیلم ونیز را از آن خود کرد. درام ۸۷ دقیقه‌ای «کاندلاریا» که محصول مشترک کشورهای کلمبیا، آرژانتین، کوبا، آلمان و نروژ به شمار می‌رود روایتگر رنج و سختی زندگی زوجی سالخورده در جریان...

۱۳۹۶/۰۶/۱۸

پوران درخشنده
هما روستا

«پرنده کوچک خوشبختی»؛ مهمترین اثرِ روان سوژه‌گرای سینمای ما

سینماسینما، آریو همتی پوران درخشنده که به واسطه تحقیق و پژوهش در میان اهالی سینما یکی از چهره‌های برجسته محسوب می‌شود، در دومین اثر خود «پرنده کوچک خوشبختی» و در اوج سینمای پلیسی و دفاع مقدس و همچنین ملودرام‌های «گل‌های داوودی»زده، از سینمای ساختار کلاسیک تا حدودی عبور کرده و...

۱۴۰۵/۰۳/۲۸

پوران درخشنده

«شمعی در باد»؛ جسورانه‌ترین فیلم نیمه اول دهه هشتاد

سینماسینما، آریو همتی فیلم «شمعی در باد» پوران درخشنده، جسورانه‌ترین فیلم نیمهٔ اول دههٔ هشتاد در کشمکش الگوهای متعینِ پیشینی با موقعیت‌های جدید برای اثبات خویش در عصر پساساختارگرا / پسامدرن است. این فیلم به لحاظ اجرا قوی‌ترین اثر پوران درخشنده است و در واقع، بنا بر مقوله‌بندیِ ساختاریک ـ...

۱۴۰۴/۱۰/۰۲

آتش تقی پور
مریم سعادت
۷

بزرگداشت و رونمایی از کتاب فرهاد آییش با حضور علی نصیریان برگزار شد

مراسم بزرگداشت فرهاد آییش همراه با رونمایی از مجموعه نمایشنامه‌های او با عنوان «چمدان تئاتر» شامگاه جمعه دوم آبان ماه در تالار رودکی برگزار شد. به گزارش سینماسینما، این برنامه با حضور هنرمندانی چون علی نصیریان، داریوش مودبیان، ابراهیم حقیقی، حسن فتحی، مریم سعادت، حمید نعیمی، آتش تقی‌پور، شقایق فراهانی،...

۱۴۰۴/۰۸/۰۳

پوران درخشنده
همایون شجریان
۱

از بازگشت «هادی» با روایت یسنا تا رپ‌خوانی «سینا» برای امیرکبیر

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم همایون شجریان، هادی حجازی‌فر، سینا ساعی، پوران درخشنده و رایان سرلک از مهمترین چهره‌ها در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از بازگشت «هادی» با روایت یسنا تا رپ‌خوانی «سینا» برای امیرکبیر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۱۴

مسعود کیمیایی
پوران درخشنده

مسعود کیمیایی و پوران درخشنده پروانه ساخت گرفتند

شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی در جلسه اخیر خود با ساخت ۴ فیلم‌ از جمله «عشق در انفرادی» به کارگردانی مسعود کیمیایی و «مادر زمین» به کارگردانی پوران درخشنده موافقت کرد. نوشته مسعود کیمیایی و پوران درخشنده پروانه ساخت گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۰۳

رخشان بنی اعتماد
۱

به مناسبت هفت سالگی سوینا؛ نسخه ویژه نابینایان «گیلانه» با صدای گلاب آدینه منتشر می‌شود

گلاب آدینه فیلم سینمایی «گیلانه» ساخته رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب را برای نابینایان توضیح‌دار کرد. به گزارش سینماسینما، سوینا به مناسبت هفت سالگی فعالیتش، نسخه ویژه نابینایان فیلم سینمایی «گیلانه» ساخته رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب را پنجشنبه اول مرداد ماه در چارچوب برنامه فیلمخانه منتشر می‌کند. این فیلم...

۱۴۰۵/۰۴/۳۱

کیانوش عیاری
رخشان بنی اعتماد
۴

از بنی اعتماد و پناهی تا مهدویان و آبیار؛ بیانیه مهم تهیه‌کننده- کارگردانان: پروانه ساخت را حذف کنید

هشتاد و هفت تهیه کننده‌_کارگردان سینمای ایران با امضای بیانیه‌ای حمایت قاطع خود از مواضع نوزده صنف سینمایی و بیانیه خانه سینما را اعلام کردند و خواستار حذف پروانه ساخت و پایان ممیزی فیلمنامه شدند. به گزارش سینماسینما، رخشان بنی اعتماد، علیرضا داوودنژاد، جعفرپناهی، کیانوش عیاری، محمدرسول اف، تهمینه میلانی،...

۱۴۰۴/۰۸/۱۲

فریدون جیرانی
علی مصفا
۷

زنجیره بیانیه‌ها درباره اسکار ادامه دارد؛ حمایت۸۰ سینماگر دیگر از تصمیم خانه‌سینما

چندی پیش ۱۳۰ نفر از سینماگران تصمیم خانه سینما مبنی بر پرهیز از مشارکت در ساز و کار ابهام امیز و ناکارآمد معرفی فیلم به اسکار را تصمیمی مسئولانه اعلام کردند که رخشان بنی اعتماد، فریدون جیرانی، علیرضا داوودنژاد، جعفرپناهی، مصطفی کیایی، آیدا پناهنده، مازیار میری، محمد رسول‌اف، علی مصفا،...

۱۴۰۴/۰۶/۲۸

رخشان بنی اعتماد

در سومین دوره فستیوال انجام می‌شود؛ نمایش فیلم‌های ایرانی در جشنواره زنان شرقی

سومین جشنواره فیلم زنان شرقی از ۲۶ تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵ در کوبلنز آلمان برگزار می‌شود؛ رویدادی که به نمایش آثار برجسته‌ای از فیلم‌سازان زن ایران، افغانستان و سایر کشورهای شرقی اختصاص دارد. به گزارش سینماسینما، سومین جشنواره فیلم زنان شرقی در کوبلنز آلمان از ۲۶ تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵...

۱۴۰۴/۰۶/۲۴

بهرام رادان
رخشان بنی اعتماد

نمایش «گیلانه» در روز سوم «سینمای ایران برای وطن»

فیلم سینمایی «گیلانه» به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب دوشنبه ۶ مرداد در موزه سینمای ایران به نمایش در می‌آید. نوشته نمایش «گیلانه» در روز سوم «سینمای ایران برای وطن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۰۵