«بت»؛ روایتی  پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

«بت»؛ روایتی  پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال

lazy_placeholder.gifphoto_2025-11-11_06-34-27-300x280.jpg سینماسینما، آریو همتی

فیلم  پساساختارگرای «بت» اثر حمید نعمت‌الله اثری زبان سوژه‌گرا و مفهومی است و در فضای سینمای ایران اثری بکر محسوب می‌شود .همچنین دارای سوژه شیزوفرن است که آن را از سوژه عقلانیت مدرنیسم جدا کرده و وارد سوژه جنون متناسب با عصر پسامدرن کرده است.

این فیلم دارای فرم باز است و ساختار آن پسینی است برای همین مخاطب به راحتی با آن نمی‌تواند ارتباط بگیرد.

عوامل این فیلم عبارتند از نویسنده حمید نعمت‌الله و حسین فرخ‌زاده، تهیه کننده و کارگردان نعمت‌الله، بازیگران: لیلا حاتمی، محمدرضا فروتن، لیلی رشیدی، کاظم سیاحی، الناز حبیبی، نوید پورفرج، مهتاب ثروتی و بانیپال شومون و در مدت ۱۴۴ دقیقه به اکران عمومی درآمده است.

از امور محوری فیلم پیرامون امر فضای مجازی و رسانه سوژگی است. بیدار ماندن کاراکتر لیلا در لایو بنابر کسب نگاه، توجه، تبلیغ و نهایت کسب پول برای صاحبان کاسبی‌ها و همچنین فردی که خود را در اختیار آنها قرار داده است ایده‌ای جذاب است .

بی‌خوابی و انتقال انواع حس‌های تحت تاثیر آن و همچنین نمود رنج بی‌خواب بودن در چهره، حرکات و رفتار لیلا جلوه‌ای خوب به بازی او داده و توانسته بخش‌های دیگری از توانایی اجرای خود را بر پرده نمایان کند.

خسته‌کننده بودن فیلم بنابر زمان بلند آن و نوع تدوین جهت سینرژیسم فرمیک ساختاری اثر با شخصیت آن است و اینکه کلافگی کاراکتر با کلافگی تماشاچی همزمان اتفاق بیافتد منجر به هم ذات‌پنداری می‌شود.

زیست ما در جهان به شدت متغیر، در امورات و مفاهیم به شدت نسبی و قراردادی، انواع متعدد کسب درآمد و زیست طبیعی ما، آیکون‌های جدید ناشناخته و خطراتی که با نوع خطرات انسان در دهه قبل، دهه‌های قبل، قرن‌های قبل و …بسیار متفاوت است. وضعیتی ناهمگون، نامتوازن و نامتقارن که ما را لحظه به لحظه سمت نیستی می‌کشاند.

اضطراب جهان اکنون حاصل انباشت اطلاعات و دسترسی به شبکه اطلاعات در ظاهر خوب که انسان اکنون را به قول معروف در اصطلاح  «اقیانوسی با عمقی کم» و توهمات زیاد متوقف کرده است.

نعمت‌الله جرات و جسارت مواجه شدن با این فضا را بارها تجربه کرده است .

سوژه شیزوفرنی در هنر ایران با رضا براهنی و ایزانیزه شدن مکتب بیت و مکتب شعر زبان آمریکا در هنر ایران آغاز شد. برای نمونه از کسانی که بعد از براهنی و در طول دو دهه توانستند داستان پسامدرن و سوژه شیزوفرن آن را در ادبیات ایران تثبیت کنند می‌توان از شهریار مندنی پور، مهسا محب‌علی، حسین مرتضائیان آبکنار، آرش آذرپیک،  حسین سناپور، منصور کوشان، منیرو روانی‌پور، ابوتراب خسروی، فریبرز حمزه‌ای، ناصر زراعتی، ناتاشا امیری، الهام یعقوبیان، فریبا وفی، آذر نفیسی، شهریار وقفی پور، هوشیار انصاری‌فر و… نام برد.

گروهی خود را از سوژه‌های خام جدا کرده و با پیوند خوردن با یک سیستم اندیشگانی جدید دنبال معنا بخشی به کلمه ـ پدیدار خود هستند.(۱)

در امر فروش یک فیلم نمی توان موفقیت و عدم موفقیت آن را با قطعیت اعلام کرد. چون موفقیت یک اثر فقط جنبه مادی ندارد. هر چند به لحاظ مادی یک فروش اکران رسمی و یک فروش پسینی مانند اکران در پلتفرم‌ها  و… را داریم و در موفقیت در سینمای اندیشه نیز یک موفقیت اکران و پسااکران و یک موفقیت بلند مدت که ممکن است دهه‌ها بعد پتانسیلی از یک اثر کشف شود مانند فیلم «شطرنج باد» محمدرضا اصلانی که پس از چند دهه هم در سطح کشور و هم بین‌الملل توانست نگاه‌های زیادی را به خود معطوف کند.

اینکه مخاطب با یک اثر اندیشه ارتباط برقرار نکند به معنی ضعف مخاطب یا ضعف اثر نیست بلکه به معنی «اعتیاد ذهن » به نوعی خاص از فیلم است و آن اعتیاد تا شکسته شدن ممکن است زمانی چند ماهه تا چند ساله نیاز داشته باشد.

برخی از منتقدان به بی‌مکانی و بی‌زمانی فیلم اشاره دارند، همانگونه که گفته شد این اثر چون «متن ـ ارجاع» گر محسوب می‌شود معانی پسینی خودساخته دارد برای همین زمان پیشینی یا مکان پیشینی که در سینمای کلاسیک یا ساختار آوانگارد به شکل بدیهی زمینه اثر بود و الصاق آن خود به خود اتفاق می‌افتاد را نمی توان و نباید اینجا جستجو کرد. در آثاری که جهان ابژیکال و سوبژیکال ازمحوریت خلع شده‌اند همه چیز از اثر آفریده شده شروع می‌شود. در واقع در آثار پست مدرنیستی اثر مجزا از همه چیز و همه کس باید مورد بررسی قرار گیرد و قرار نیست ما دنبال ارجاعات بیرونی چندانی باشیم و حتی اگر چنین ارجاعاتی بود معمولا درجهت معنازدایی حضور می‌یابند.

بازی درون‌گرای درون ریز لیلا حاتمی و درون‌گرای درون ریز محمدرضا فروتن به عمق پیدا کردن بیش ازپیش فیلم کمک کرده است.

نعمت الله فضاهای جدید را به خاطره سینمایی مشترک ما افزوده است.

منابع :

۱ـ صفحه ۲۶ از کتاب« تئوری فرافیلم و کارکرد مکتب نقد عمیق گرا در ژانر شناسی سینما » آریو همتی

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/160613
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

حمید نعمت الله
۱

«بُت»؛ طوفانی که به پا نشد

سینماسینما، دامون ترابی «بُت» حمید نعمت‌الله که با شعار پرطمطراق «طوفان به پا خواهد شد» روی پرده آمد، نه‌تنها هیچ طوفانی به پا نکرد، بلکه حتی یک صاعقه گذرا هم نزد. فیلم تا حدود زیادی ناامیدم کرد. شاید اگر اثری از کارگردانی دیگر می‌دیدم که شناخت کمتری از جهان سینمایی‌اش...

دیروز

حمید نعمت الله

پاسخ‌های فریدزاده درباره معرفی دبیر جشنواره فجر و اکران فیلم نعمت‌الله

رئیس سازمان سینمایی وعده داد که دبیر جشنواره فیلم فجر در زمان مقتضی معرفی و فیلم «بُت» حمید نعمت‌الله به‌زودی و با نسخه‌ای کوتاه‌تر اکران شود.

۱۴۰۵/۰۷/۱۵

لیلا حاتمی
حمید نعمت الله
۲

تاخیر در اکران فیلمی با بازی لیلا حاتمی و ماجرای «همسفر»

تاخیر در اکران فیلمی با بازی لیلا حاتمی و ماجرای «همسفر»

شورای صنفی نمایش، جدیدترین مصوبات اکران را اعلام کرد و خبر داد که اکران فیلم سینمایی «بُت» به کارگردانی حمید نعمت‌الله به درخواست تهیه‌کننده با یک هفته تأخیر انجام می‌شود.

۱۴۰۵/۰۷/۱۲

لیلا حاتمی
حمید نعمت الله
۱

جدیدترین تصویر لیلا حاتمی در یک فیلم

گروه سازنده فیلم سینمایی «بُت» به کارگردانی حمید نعمت‌الله همزمان با اعلام زمان اکران عمومی این فیلم نخستین تصویر لیلا حاتمی را در «بت» منتشر کردند.

۱۴۰۵/۰۶/۱۱

حمید نعمت الله
۱

حمید نعمت‌الله: «بُت» فیلم امروز ایران است

حمید نعمت‌الله: «بُت» فیلم امروز ایران است

فیلم «بُت» جدیدترین ساخته حمید نعمت‌الله در حالی پروانه نمایش گرفته و برای اکران پاییزی آماده می‌شود که فیلم «قاتل و وحشی» این کارگردان هنوز در توقیف است و او همچنان بر درخواست خود برای اکران آن تأکید دارد.

۱۴۰۵/۰۶/۱۱

حمید نعمت الله
۱

«بت» و «اسکورت» پروانه نمایش گرفتند

شورای بازبینی فیلم‌های سینمایی با صدور پروانه نمایش ۴ فیلم از جمله «بت» به کارگردانی حمید نعمت‌الله و «اسکورت» به کارگردانی یوسف حاتمی‌کیا موافقت کرد. نوشته «بت» و «اسکورت» پروانه نمایش گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۶/۰۱

حمید نعمت الله
۱

احوالپرسی حمید نعمت‌الله از رابعه مدنی / برایش نقش مناسبی در «داش‌آکل» دارم

حمید نعمت‌الله، کارگردان سینما پس از عیادت از رابعه مدنی از بهبودی وضعیت این بازیگر گفت و تأکید کرد که برای او در سریال جدیدش «داش‌آکل» نقش مناسبی در نظر گرفته شده است.

۱۴۰۵/۰۵/۲۴

حمید نعمت الله
۳

مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق می‌کند

مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق می‌کند

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «دونده» شور فیلمسازی را در من بوجود آورد. این نقل معروف حمید نعمت‌الله است که برای رونمایی مستند «جستجو در تنگنا» به پردیس چهارسو آمده بود. امیر نادری شور فیلم‌بینی و سینماگردی را در خیلی‌ها به‌وجود آورد. البته فقط برای این مستند کارخانی را دوست نداریم....

۱۴۰۴/۰۹/۲۹

حمید نعمت الله

این فیلم انعکاس واقعیت‌های زندگی آدم‌هاست/ لیلا حاتمی: حواس کسی به «قاتل و وحشی» نیست

لیلا حاتمی با بیان اینکه «کسانی که برای حمایت از تداوم کار حمید نعمت‌الله کاری از دستشان برمی‌آید انجام نمی‌دهند،» از اینکه‌ کسی حواسش به فیلم «قاتل و وحشی» نیست انتقاد کرد. به گزارش سینماسینما، شش سال از توقیف فیلم «قاتل وحشی» به کارگردانی حمید نعمت الله می‌گذرد و با...

۱۴۰۴/۰۹/۲۴

حمید نعمت الله

بررسی توقیف و انتظار ۶ ساله اکران «قاتل و وحشی»

«قاتل و وحشی» داستان توقیف فیلم حمید نعمت‌الله و انتظاری شش ساله برگزار خواهد شد. به گزارش سینماسینما، این برنامه را موسسه فرهنگی هنری حقوق هنر با همکاری خانه هنرمندان ایران، انجمن حقوق‌شناسی، گروه حقوق خانه اندیشمندان علوم انسانی و موسسه مطالعاتی بشیریه در قالب هشتمین پادکست زنده رادیو کارنگ...

۱۴۰۴/۰۹/۲۰

حمید نعمت الله
۱

مستند سینمایی «جستجو در تنگنا» رونمایی شد

آئین رونمایی مستند سینمایی «جستجو در تنگنا» به کارگردانی مهرشاد کارخانی ۲۶ آبان در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد. نوشته مستند سینمایی «جستجو در تنگنا» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۸/۲۷

فرهاد اصلانی
لاله اسکندری
۳

از وداع آرام با «همایون» تا مأموریت کاریزماتیک «شهرام»

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم همایون ارشادی، فرهاد اصلانی، شهرام حقیقت‌دوست، لاله اسکندری و حمید نعمت‌الله از مهمترین چهره‌ها در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از وداع آرام با «همایون» تا مأموریت کاریزماتیک «شهرام» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۸/۲۳

حمید نعمت الله
۱

حمید نعمت‌الله: تا تکلیف «قاتل و وحشی» مشخص نشود «بُت» را به جشنواره نمی‌دهم

روز گذشته خبری منتشر شد که فیلم «بُت» تازه‌ترین ساخته حمید نعمت‌الله در چهل و چهارمین جشنواره فجر به نمایش درمی‌آید. به گزارش سینماسینما، حمید نعمت‌الله با تکذیب این خبر اعلام کرد: «تا زمانی که تکلیف نمایش فیلم قبلی ام «قاتل و وحشی» مشخص نشود، «بُت» را به جشنواره فجر...

۱۴۰۴/۰۸/۱۶

ترانه علیدوستی
مهران مدیری
۱

از رویای امیدبخش «رویا» تا سکوت حرفه‌ای «حمید»

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم ترانه علیدوستی، حمید نعمت‌الله، رویا میرعلمی، مهران مدیری و کاظم دانشی از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از رویای امیدبخش «رویا» تا سکوت حرفه‌ای «حمید» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۳۱