نگاهی به فیلم «سیانور»؛ روایت یک گسست | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

نگاهی به فیلم «سیانور»؛ روایت یک گسست

cianor234640x480.jpg
داستان شکل‌گیری، فراز و فرود سازمان منافقین، یکی از عبرت آموزترین وقایع دوران معاصر است. سازمانی که پس از به بن‌بست رسیدن مبارزات مدنی، با هدف شکل‌دهی به مبارزات مسلحانه علیه رژیم پهلوی شکل گرفت.

سازمان، در ابتدای کار، از درون‌مایه‌ای مذهبی برخوردار بود، اما به تدریج، اعتقادات دینی در مرامنامه آن، جای خود را به گرایش‌های مارکسیستی داد. دلیل این مسئله را باید در وقایعی جست وجو کرد که در آن سال‌ها، سراسر جهان سوم را متأثر کرده‌بود.پس از رنگ باختن کمونیسم روسی، مائوئیسم چینی و جریان‌های مشابه یا هم‌سو با آن، مانند جریان «کاسترو» و «چگوارا» در کوبا و «انور خوجه» در آلبانی، در میان جوانانی که سودای مبارزه با رژیم شاه را داشتند، طرفدارانی پیدا کرد.

به این ترتیب، چریکیسم به الگوی روز مبارزانی تبدیل شد که می‌خواستند در جامعه، خودی نشان بدهند و طبعاً، سازمان منافقین نیز نمی‌توانست از این موج گرایش به چریکیسم در امان بماند. آنها به تدریج، تحت تأثیر آموزه‌های مارکسیستی، به این نتیجه رسیدند که اسلام نمی‌تواند انقلاب ایجاد کند. گروه‌هایی مانند چریک‌های فدایی خلق و منافقین، آن‌قدر به این دیدگاه اطمینان داشتند که حتی باور وقایع بهمن ۱۳۵۷ و پیروزی انقلاب اسلامی، برای آنها ممکن نبود. در غلتیدن در سراشیبی ارتداد و بریدن از باورهای دینی، نتیجه جدایی این گروه‌های چپ‌گرا از آموزه‌های اسلامی و اصل فرض کردنِ چریکیسم، به عنوان یگانه راه از بین بردن رژیم پهلوی، بود.

روایت یک گسستاین مقدمه را نوشتم، تا بتوانم بهتر درباره داستان فیلم «سیانور»، آخرین ساخته «بهروز شعیبی»، مطالبی ارائه کنم. داستان «سیانور»، روایت گسست و شکاف عمیق اعتقادی و‌ایدئولوژیک در سازمانی است که ۱۰ سال پس از شکل‌گیری‌اش برای براندازی رژیم پهلوی، اعضایش به بن‌بست رسیدند و گروهی از آنها، برای تحمیل اعتقاداتشان به دیگران، به حذف فیزیکی مخالفان روی آورده‌اند. در یک سو، گروهی قرار دارند که حاضر به ترک باورهای دینی نیستند و به مبارزه‌ای اعتقاد دارند که در آن، نقش خداوند پررنگ است و در سوی دیگر، افرادی حاضرند که اصولاً، بر مبنای آموزه‌های مارکسیسم، دین را تریاک توده‌ها می‌دانند و قابلیت آن را برای ایجاد تحول در جامعه، باور ندارند.تمام تلاش «مسعود احمدیان»، نویسنده فیلمنامه و «بهروز شعیبی»، کارگردان فیلم، بر نمایان کردن همین شکاف متمرکز است. شاید به همین دلیل است که مخاطب در جریان مشاهده فیلم، نمی‌تواند ارتباط مؤثری با شخصیت «مجید شریف واقفی»، «مرتضی صمدیه لباف» و حتی «تقی شهرام» برقرار کند. در واقع، «سیانور» می‌خواهد مخاطبش را با ریشه‌های اصلی انحراف سازمان منافقین آشنا کند.

نقش‌هایی که باید بیشتر دیده می‌شددر این میان، نویسنده و کارگردان، نقش برخی شخصیت‌ها، مانند «مجید شریف واقفی»، «مرتضی صمدیه لباف»، «لیلا زمردیان»، «وحید افراخته» و«تقی شهرام» را برجسته‌تر از دیگران نشان می‌دهند و از نقش «محسن سیدخاموشی» یا «حسین سیاه‌کلاه»، افرادی که در قتل و سوزاندن «شریف‌ واقفی» نقش مهمی برعهده داشتند، تقریباً حرفی به میان نمی‌آورند. با وجود این‌که «سیانور»، توانسته است از پَسِ ارائه تصویری روشن از خواسته‌های اعضای اسلامگرای سازمان منافقین که قصد جدایی از گروه را داشتند، به خوبی برآید؛ اما جای ارائه شناسنامه دقیق‌تر از افرادی مانند «مجید شریف واقفی» که داستان فیلم، حول زندگی و اعتقادات او دور می‌زند، در داستان «سیانور»، خالی است.«شریف واقفی» در خانواده‌ای مذهبی با اصالت نطنزی، در شهر تهران به دنیا آمده بود و در قیام ۱۵ خرداد نقش فعالی داشت. او از کسانی بود که در حمایت از امام‌خمینی(ره)، کفن پوشیده بودند. «شریف واقفی» بنیانگذار انجمن اسلامی دانشگاهی است که پس از انقلاب، به یاد او، دانشگاه صنعتی شریف نامیده شد. زمانی که «واقفی» به سازمان پیوست، تصور او از مشی آن، مبارزه با رژیم پهلوی، بر اساس اصول اسلامی بود. با این حال، در داستان «سیانور»، جای این مباحث تقریباً خالی است و نویسنده، تنها بخشی از آنها را در قالب گفت‌وگوهای «مجید شریف واقفی» با دوست و همسرش روایت کرده است.

یک شروع خوب

«سیانور» را باید یک گام مثبت دانست؛ گامی مثبت از سوی کارگردانان جوان سینمای ایران که می‌خواهند تاریخ ۵۰ سال اخیر سرزمینشان را برای نسل جدید، روایت کنند. به همین دلیل، «سیانور» با همه ایرادهایی که می‌توان به روایت و داستان آن وارد کرد، دست‌کم در ایجاد سوال در ذهن مخاطبانش، موفق عمل کرده‌است و این را باید در فضایی که درآن، دست‌های پیدا و ناپیدای دشمنان، در پی تطهیر جنایتکاران و خائنان نسبت به این مرز و بوم است، به فال نیک گرفت.
روزنامه خراسان / جواد نوائیان رودسری
منبع: نقد فارسی
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/2700
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

بهروز شعیبی

ما یک سینمای کوتاه قدرتمند داریم/ بازگشت جایزه بازیگری

بهروز شعیبی در نشست رسانه‌ای چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران گفت: سینمای کوتاه دارد کار خودش را می‌کند. قاعدتاً فراز و نشیب‌هایی در سینمای همه جهان وجود دارد و فیلم کوتاه استثنا نیست. ما یک سینمای کوتاه قدرتمند داریم که قابل اعتناست. نوشته ما یک سینمای کوتاه قدرتمند داریم/ بازگشت...

۱۴۰۵/۰۷/۱۹

بهروز شعیبی

تدوین آیین‌نامه استفاده از هوش مصنوعی در سینما ضروری است

نشست خبری چهل و سومین جشنواره فیلم کوتاه تهران صبح امروز، یکشنبه (۱۹ مهر) در پردیس سینمایی ملت برگزار شد. دبیر این جشنواره تاکید کرد: باید هوش مصنوعی را به عنوان ابزار بگیریم و نه هدف. با این نگاه تکنیک و محتوا مهم است و هر دو اینها، ملاک هیات...

۱۴۰۵/۰۷/۱۹

بهروز شعیبی

همه حرف‌های بهروز شعیبی درباره یک رویداد / «سال عجیبی را گذراندیم»

بهروز شعیبی، دبیر چهل و سومین جشنواره فیلم کوتاه تهران گفت: در پرداختن به موضوعات، محدودیتی برای فیلمسازان قائل نمی‌شویم و همه چیز را به روایت فیلمساز منوط می‌کنیم.

۱۴۰۵/۰۷/۱۹

بهروز شعیبی

پوستر چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران رونمایی شد

پوستر چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران با حضور اعضای شورای سیاست‌گذاری این رویداد رونمایی شد. نوشته پوستر چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۷/۱۶

بهروز شعیبی

بزرگداشت جعفر صانعی‌مقدم در جشنواره فیلم کوتاه تهران

بزرگداشت جعفر صانعی‌مقدم در چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران برگزار خواهد شد. نوشته بزرگداشت جعفر صانعی‌مقدم در جشنواره فیلم کوتاه تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۷/۱۰

بهروز شعیبی

معرفی هیأت انتخاب و فیلم‌های تجربی راه‌یافته به جشنواره فیلم کوتاه تهران

اسامی فیلم‌های تجربی راه‌یافته به چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به انتخاب سعید پوراسماعیلی، روناک رنجی و محسن آقالر معرفی شدند. نوشته معرفی هیأت انتخاب و فیلم‌های تجربی راه‌یافته به جشنواره فیلم کوتاه تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۵

بهروز شعیبی

معرفی هیأت انتخاب و آثار پویانمایی چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران

اسامی فیلم‌های پویانمایی پذیرفته‌شده بخش ملی چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به همراه اعضای هیأت انتخاب این بخش اعلام شد. نوشته معرفی هیأت انتخاب و آثار پویانمایی چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۶/۲۱

خسرو معصومی
بهروز شعیبی

تقدیر از خسرو معصومی در پاتوق فیلم کوتاه

هجدهمین جلسه از فصل دهم پاتوق فیلم کوتاه با حضور و تقدیر از خسرو معصومی از پیشکسوتان سینمای آزاد برگزار شد. نوشته تقدیر از خسرو معصومی در پاتوق فیلم کوتاه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۰/۱۰

کمال تبریزی
منیر قیدی
۳

معرفی داوران بخش سریال نهمین جشنواره فیلم شهر

هادی اسماعیلی، کمال تبریزی، ابراهیم داروغه‌زاده، مجید زین‌العابدین، بهروز شعیبی، منیر قیدی و حسین کرمی به عنوان داوران بخش سریال نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر معرفی شدند. نوشته معرفی داوران بخش سریال نهمین جشنواره فیلم شهر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۸/۱۸

بهروز شعیبی

جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران ۴۲ برگزیدگانش را شناخت/ فیلم کوتاه «معیار» از شیلی به اسکار راه یافت

آیین اختتامیه چهل‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران شامگاه جمعه برگزار شد و برگزیدگان این دوره از جشنواره معرفی شدند. به گزارش سینماسینما، اختتامیه چهل‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران شامگاه جمعه دوم آبان ۱۴۰۴ در ایران‌مال برگزار شد. در این آیین زهرا بهروز آذر معاون ریاست جمهوری در امور...

۱۴۰۴/۰۸/۰۲

بهروز شعیبی

دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران به «هفت» می‌آید

جدیدترین قسمت از برنامه «هفت» به بررسی چهل‌و‌دومین جشنواره فیلم کوتاه تهران پرداخته و گفتگوی ویژه نیز با حضور بهروز شعیبی دبیر جشنواره برگزار می‌شود. نوشته دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران به «هفت» می‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۸/۰۲

بهروز شعیبی
ناصر تقوایی

آغاز رسمی جشنواره «تهران» با یاد ناصر تقوایی و شهدای جنگ ۱۲ روزه

بهروز شعیبی دبیر جشنواره بین‌المللی فیلم‌ کوتاه تهران با حضور در اولین نشست تخصصی ۲۰۴۲، رسماً دوره چهل و دوم این رویداد را آغاز کرد. نوشته آغاز رسمی جشنواره «تهران» با یاد ناصر تقوایی و شهدای جنگ ۱۲ روزه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۷/۲۷

بهروز شعیبی

جشنواره «تهران» در گام چهل‌ودوم/ فیلم کوتاه عین زندگی‌ست

چهل‌و‌دومین دوره از جشنواره فیلم کوتاه تهران از امروز آغاز می‌شود و این امیدواری وجود دارد که باوجود تجربه‌های پیشین، به بهترین شکل ممکن آغاز و به سرانجام برسد. نوشته جشنواره «تهران» در گام چهل‌ودوم/ فیلم کوتاه عین زندگی‌ست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۷/۲۷

بهروز شعیبی
ناصر تقوایی
۳

از وداع باشکوه با «ناخدا» تا بازگشت «سحر» به صحنه

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم ناصر تقوایی، بهروز شعیبی، الناز شاکردوست، سحر دولتشاهی و مهدی زمین‌پرداز از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از وداع باشکوه با «ناخدا» تا بازگشت «سحر» به صحنه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۷/۲۵

بهروز شعیبی

بهروز شعیبی: ما هیچ تیتری برای ممنوعیت نگذاشتیم/«بدون چالش بودن فیلم‌ها» اتفاق خوبی برای جشنواره نیست

دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران با بیان اینکه «بخش آرای مردمی جشنواره امسال به روال سال‌های قبل انجام می‌شود»، از بخش‌های مختلف این رویداد سینمایی سخن گفت و تاکید کرد: من از زاویه فیلمسازی نگاه می‌کنم و معتقدم بیشتر از اینکه مضمون، ممنوع شود، ساختار ممکن است آن را ممنوع...

۱۴۰۴/۰۷/۲۱


بازدید مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی از پشت صحنه «خاله قورباغه»

به گزارش فیلم‌نت نیوز و به نقل از روابط عمومی بنیادسینمایی فارابی؛ علیرضا تابش به همراه مسعود احمدیان معاون فرهنگی بنیاد عصر دوشنبه ۱۶ اسفند از پشت صحنه این فیلم در پلاتو شماره یک بنیاد فارابی دیدن کرد. مدیرعامل بنیاد در این دیدار ضمن ابراز خرسندی از روند تولید فیلم...

۱۳۹۵/۱۲/۱۷

حامد محمدی
۲

علیرضا تابش به پشت صحنه «اکسیدان» و «خاله قورباغه» رفت

سینماپرس: علیرضا تابش مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی به همراه مسعود احمدیان معاون فرهنگی بنیاد عصر دیروز ۱۶ اسفند از مکان فیلم برداری فیلم سینمایی "اکسیدان" به کارگردانی حامد محمدی و فیلم سینمایی «خاله قورباغه» بازدید کرد.

۱۳۹۵/۱۲/۱۷

بابک حمیدیان
هومن برق نورد

آغاز فیلمبرداری «سرو زیر آب» با بازی بابک حمیدیان و مینا ساداتی

سینماپرس: حجت الله ایوبی رییس سازمان سینمایی از پشت صحنه فیلم سینمایی «سرو زیر آب» بازدید کرد.

۱۳۹۵/۱۰/۲۲

سیدمحمود رضوی
حامد کمیلی

آذین: «سیانور» از نظر مضمون و محتوا یک اثر کم نظیر در سینمای ایران است/ این فیلم از بررسی ابعاد فکری، حادثه ای و تأثیرات آن ها غافل بوده است

سینماپرس: جبار آذین منتقد و مدرس سینما همزمان با آغاز اکران فیلم «سیانور» جدیدترین ساخته سینمایی بهروز شعیبی گفت: «سیانور» از نظر مضمون و محتوا یک اثر کم نظیر در سینمای ایران است و به رغم کاستی های موضوعی و ساختاری از نظر مضمون و محتوا یک اثر سیاسی-اجتماعی افشاگرانه...

۱۳۹۵/۰۹/۱۳

مینا ساداتی
مهدی کوشکی

گزارش جدول فروش سینمای ایران؛ بازگشت یک فیلم کمدی به صدر گیشه سینما

گزارش جدول فروش سینمای ایران؛ بازگشت یک فیلم کمدی به صدر گیشه سینما

جدول فروش هفتگی سینمای ایران با اعلام صدرنشینی فیلم کمدی "آس و پاس" به کارگردانی آرش معیریان منتشر شد.

۱۳۹۵/۰۹/۰۴

مهدی هاشمی
بهروز شعیبی
۱

عطر خوش کلاسیک‌ها در «سیانور»/ درام سیاسی جذاب که باج نمی‎دهد!

سینما را نیت ها نمی‌سازد. سینما جایی برای صدور بیانیه نیست. سینما جای فیلم‌های خوب است و سیانور فیلم خیلی خوبی است. این مهم‌ترین دلیلی است که باید به خاطرش عوامل این فیلم را ستایش کنیم...

۱۳۹۵/۰۹/۰۱

کیانوش عیاری
فرهاد آئیش
۶

علیرضا تابش بر روی «کاناپه» کیانوش عیاری نشست!

سینماپرس: علیرضا تابش مدیر عامل بنیاد سینمایی فارابی از پشت صحنه فیلم «کاناپه» به کارگردانی و تهیه کنندگی کیانوش عیاری بازدید کرد.

۱۳۹۵/۰۸/۱۷

مهران غفوریان
خاطره اسدی

گزارش جدول فروش سینمای ایران؛ "فروشنده" دومین فیلم پرفروش سال ۹۵ شد

گزارش جدول فروش سینمای ایران؛ "فروشنده" دومین فیلم پرفروش سال ۹۵ شد

جدول فروش هفتگی سینمای ایران با اعلام تثبیت دوباره صدرنشینی فیلم "فروشنده" برای نهمین هفته، فروش خوب فیلم "سیانور"

۱۳۹۵/۰۸/۱۳

بهروز شعیبی
۱

فیلم سیاسی در مقابل سیاست‌زدگی جامعه/ حذف فیزیکی نتیجه تردید در سازمان بود/ «سیانور» شروعی تازه برای سینمای انقلاب

سینماپرس: ما چون یک جامعه ی سیاست زده هستیم که دچار انقلاب هم شده ایم ظرفیت شنیدن چنین نقدهایی را داریم. این نوع فیلمها برای آگاهی مردم باید ساخته شود. این ظرفیت هم در سینما و مردم ما وجود دارد، به شرط آنکه عده ای ترش نکنند و ناراحت نشوند!

۱۳۹۵/۰۸/۱۰

مینا ساداتی
مهدی کوشکی

گزارش جدول فروش هفتگی سینمای ایران؛ شروع فصل تازه فروش در سینمای ایران

گزارش جدول فروش هفتگی سینمای ایران؛ شروع فصل تازه فروش در سینمای ایران

جدول فروش هفتگی سینمای ایران با اعلام صدرنشینی فیلم "فروشنده" به کارگردانی اصغر فرهادی برای هشتمین هفته متوالی منتشر

۱۳۹۵/۰۸/۰۶

خسرو معصومی
رهبر قنبری
۲

پروانه ساخت جدیدترین اثر سینمایی کارگردان «ایستاده در غبار» صادر شد

سینماپرس: شورای صدور پروانه ساخت با سه فیلمنامه در جلسه اول آبان موافقت کرد.

۱۳۹۵/۰۸/۰۴

وحید جلیلوند
نوید محمدزاده

تابش به پشت‌صحنه «بدون تاریخ، بدون امضاء» رفت/ فیلم‌های فارغ از سیاه‌نمایی؛ دغدغه بنیاد فارابی

تابش به پشت‌صحنه «بدون تاریخ، بدون امضاء» رفت/ فیلم‌های فارغ از سیاه‌نمایی؛ دغدغه بنیاد فارابی

سینماپرس: علیرضا تابش مدیر عامل بنیاد سینمایی فارابی از پشت صحنه فیلم «بدون تاریخ، بدون امضاء» به کارگردانی وحید جلیلوند و تهیه کنندگی علی جلیلوند بازدید کرد.

۱۳۹۵/۰۸/۰۱

بهروز شعیبی
۱

حضور رضوی با «دارکوب» شعیبی و «ماجراهای نیم روز» مهدویان در جشنواره فجر

سینماپرس: تهیه کننده فیلم سینمایی «سیانور» امسال با دو فیلم به کارگردانی بهروز شعیبی و محمد حسین مهدویان به جشنواره فیلم فجر می آید.

۱۳۹۵/۰۷/۳۰

حامد کمیلی
بهنوش طباطبایی

آغاز نمایش «سیانور» از امروز در سینماهای تهران و شهرستانها

سینماپرس: اکران عمومی «سیانور» ساخته بهروز شعیبی از امروز ۲۸ مهرماه در سینماهای تهران و شهرستانها آغاز شد.

۱۳۹۵/۰۷/۲۸