نگاهی به فیلم «برگ جان» ساخته ابراهیم مختاری/ تکههای جامانده از دیروز
سینماسینما، زهرا مشتاق:
در کلاسهای فیلمنامهنویسی بهروز افخمی گفته میشد در جهان هیچ قصه ناگفتهای وجود ندارد. مهم آن است که این قصههای دوباره چگونه تعریف شود.
«برگ جان» یکی از همین قصههای تکراری است. بی هیچ خلاقیتی در بازتعریف روایت. در سادهترین بیان ممکن فیلم شوری در دل نمیاندازد و نفست را در هیچ کجای فیلم در سینه حبس نمیکند. نه قصه تازه است و نه روایت. فیلم چند عکس قشنگ دارد. مثل مردی که در پهنای دشت و بر خطی عمود بر زمین خوابیده است. برداشت زعفران در شب. چیدمان زیبای گلهای زعفران بر پارچهای سفید. نمای نخریسی زن روستایی. تصویر حیاط و باغچه و درخت زیبای انار و تصاویری از این دست. اما یک فیلم تنها با عکسهای قشنگ ساخته نمیشود. اگر قرار به دیدن تصاویر زیبا بود، به جای تماشای فیلم، مخاطب راهی یک گالری عکاسی میشد. وقتی میگوییم فیلم، از گونهای مشخص از هنر صحبت میشود که برگرفته از مجموعهای عناصر است که حاصل نهایی آن تبدیل به فیلم میشود. چه داستانی و چه مستند. و باید پذیرفت هر شاخه از فیلم با الزامات خاص خود تعریف میشود و شکل میگیرد. درست مثل نوع صدادهی حنجره یک خواننده است. از یک خواننده تنورخوان در اپرا نمیتوان انتظار داشت پاپ بخواند. یا نمیتوانیم از خواننده پاپ تقاضای خواندن تصانیف سنتی داشته باشیم. بعضی سوژهها در روایتی مستند، به شکل درستتری روایت میشوند. همچنانکه برای مثال یک سوژه فانتزی در قالب انیمیشن زیباتر و باورپذیرتر ارائه میشود.
«برگ جان» خردهروایتهای جامانده از یک قصه مستند درباره زعفران است. تکههایی که به شکل خیلی مشخص، فیلمساز علاقهمند به بیان آن بوده است. بخشهایی که به هر دلیل امکان گنجانیدن آن در آن فیلم مستند مهیا نشده است. دلایلی که میتواند از گونهگونی دو فرهنگ متفاوت نشئت گرفته باشد. تفاوتهایی که گاه حتی به تعارض نزدیک شده است. درست مثل پلان آغازین «برگ جان»؛ آنجا که پیرمرد روستایی برای چندمین بار در پلانی که معلوم است بارها تکرار شده است، به دست و پای خر خود پارچهای میبندد تا حتی غباری از زمین همسایه کناری با خود نبرد. یا جایی که پیرمرد روستایی با غیظ میگوید تو از زمستان هم بیرحمتری. پیرمرد روستایی نمیتواند قبول کند که چگونه ممکن است کسی به بریدن یک درخت زنده رضایت دهد. آن هم برای یک چیزی که دروغ است. برای تبدیل کردن واقعیت به دروغ. برای همین است که با خشم میگوید این چه شغل مزخرفی است که شما دارید. همه کارتان قلابی است. خانه ویران در فیلم درست شده است. حوض بیآب در فیلم تبدیل به باغچهای زیبا شده است. درخت انار بریده شده و تا چند روز دیگر خشک خواهد شد. چرخ نخریسی و مستطیل پرآب و همه چیزهای دیگر بعد از فیلم از بین میرود و از یک هستی دروغین به ذات فناشده خود برمیگردند و همین است که مرد روستایی را از درک این اندازه از دروغ ناتوان و عصبانی میکند. «برگ جان» بازمانده از یک مستندی است که نتوانسته این چیزها را در درون خود جای دهد و فیلمساز گویا خود را موظف به بیان این تکهها میداند. درست مثل کسانی که انگار در فیلم کوتاهی که از یک موضوع ساختهاند، مجالی برای گفتن همه چیز پیدا نکردهاند. و حال همان موضوع را در قالب یک داستان بلند دوبارهگویی میکنند.
قصه، داستان تازهای برای روایت ندارد. یک گروه فیلمساز که در جایی مشغول ساخت فیلم است و بیرون و درون صحنه در هم تنیده میشود. روایتی هزار بار دیدهشده که هیچ انگیزهای برای تماشای مجدد برنمیانگیزد. یا رابطه زن و مرد جداشده از هم. یا تلاش برای خریدن یک آپارتمان و تصمیم برای فروختن آن.
«برگ جان» شاید این یادآوری مهم باشد که بعضی در روایت مستند، استادانهتر عمل میکنند. همچنانکه هر داستانیسازی توان روایت گونه مستند را نیز ندارد. گرچه باید تاکید کرد برخی واقعا یک استثنا هستند.
ماهنامه هنر و تجربه
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
افخمی مستند «حال خونین دلان ۲» را مقابل دوربین میبرد
پیشتولید مستند سینمایی «حال خونین دلان ۲، پهلوان جهان» به کارگردانی بهروز افخمی با محوریت روایت حضور دلدادگان و علاقهمندان غیرایرانی در آیین تشییع رهبر شهید، آغاز شد. نوشته افخمی مستند «حال خونین دلان ۲» را مقابل دوربین میبرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۳/۳۱
توضیح بهروز افخمی درباره ساخت فیلمی از تشییع رهبر شهید
بهروز افخمی در تدارک ساخت فیلمی از مراسم تشییع رهبر شهید با روایت از افرادی است که از کشورهای خارجی برای حضور در این مراسم به ایران میآیند.
۱۴۰۵/۰۳/۳۱
منتظر بمانید..
روایت بهروز افخمی از «فرزند صبح» پس از ۳۰ سال
بهروز افخمی با بیان خاطراتی از روند تولید «فرزند صبح»، از ملاحظاتش درباره ساخت فیلمی از زندگی امام خمینی (ره)، انتخاب بازیگر و دلایل طولانی شدن نسخه نهایی فیلم و اکران نشدنش صحبت کرد.
۱۴۰۵/۰۳/۱۵
منتظر بمانید..
ویدیو/ روایت بهروز افخمی از ماجراهای «فرزند صبح»
بهروز افخمی ۳۰ سال پس از اولین باری که پیشنهاد ساخت فیلمی درباره زندگی امام خمینی (ره) مطرح شد، ماجرای شکلگیری ایده «فرزند صبح» را تا به سرانجام رسیدن این فیلم روایت میکند؛ فیلمی که با وجود نمایش در برخی جشنوارهها هنوز به اکران عمومی نرسیده در حالی که افخمی...
۱۴۰۵/۰۳/۱۵
«صبح اعدام» وارد شبکه نمایش خانگی شد
فیلم سینمایی «صبح اعدام» به کارگردانی بهروز افخمی همزمان با آغاز دهه فجر وارد شبکه نمایش خانگی شد. نوشته «صبح اعدام» وارد شبکه نمایش خانگی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۱/۱۲
آغاز برنامه «فیلمهایی که نمیشناسیم» از ۹ دیماه
برنامه «فیلمهایی که نمیشناسیم» با اجرای بهروز افخمی و امیر قادری، از سهشنبه ۹ دیماه از رسانه تصویری «آن» پخش میشود. نوشته آغاز برنامه «فیلمهایی که نمیشناسیم» از ۹ دیماه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۰/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مقایسه فیلمنامه «کوچک جنگلی» تقوایی با سریال افخمی/ از پژوهشِ روایتمحور تا روایتِ موردپسند صداوسیما
سینماسینما، سیدحسام فروزان فیلمنامه «کوچک جنگلی» نوشته ناصر تقوایی محصول سالهای پایانی دهه پنجاه و اوایل دهه شصت است؛ دورهای که سینما و تلویزیون ایران در وضعیت پرآشوب پس از انقلاب و تغییرات ساختاری نهادهای تولیدی قرار داشتند. تقوایی در ابتدا این سناریو را برای یک فیلم سینمایی سه ساعته...
۱۴۰۴/۰۹/۲۳
معرفی هیات داوران جایزه شهید آوینی در جشنواره «سینماحقیقت»
هیات داوران جایزه شهید آوینی در نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» معرفی شدند. نوشته معرفی هیات داوران جایزه شهید آوینی در جشنواره «سینماحقیقت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۹/۲۱
آشنایی با سینما از طریق «فیلمهایی که نمیشناسیم؟!»
بهروز افخمی با اجرای برنامه سینمایی «فیلمهایی که نمیشناسیم؟!» به رسانه تصویری «آن» میآید. نوشته آشنایی با سینما از طریق «فیلمهایی که نمیشناسیم؟!» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۲۷
«بچه مردم» به برنامه «هفت» میآید
جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه ۹ آبان با بررسی فیلم سینمایی «بچه مردم» و پرونده ویژه پیرامون «تصویر مردم در سینما» از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته «بچه مردم» به برنامه «هفت» میآید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۰۹
نمایش مستند «اجاره نشین ها» در موزه
مستند «اجاره نشین ها» در موزه سینما به نمایش در می آید. به گزارش ایسنا ، مستند « اجاره نشینی» ساخته ابراهیم مختاری و کیوان کیانی در موزه سینما نمایش ...ادامه مطلب نوشته نمایش مستند «اجاره نشین ها» در موزه اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۲/۱۱/۰۶
نمایش فیلم «چیغ» در نشست ماهانهی «مستندهای ایرانشناسی»
بیستوسومین نشست ماهانهی «مستندهای ایرانشناسی» به نمایش و نقد و بررسی فیلم مستند «چیغ» ساخته محمدرضا اصلانی اختصاص دارد. به گزارش سینماسینما، این نشست با حضور محمدرضا اصلانی سازنده اثر، ابراهیم مختاری نویسنده، کارگردان و مستندساز و سعید عقیقی فیلمنامهنویس، مدرس و منتقد سینما برگزار میشود و پس از نمایش...
۱۴۰۲/۱۰/۲۳
شبی برای ابراهیم مختاری و تماشای نسخه مرمت شده "زعفران"
سخه ترمیم شده مستند «زعفران» ساخته ابراهیم مختاری در حاشیه پانزدهمین جشنواره بینالمللی «سینماحقیقت» با حضور مستندسازان و علاقهمندان به آثار این کارگردان و در آیینی ویژه اکران شد.
۱۴۰۰/۰۹/۲۳
رونمایی از نسخه ترمیم شده مستند «زعفران»
در بخش مروری بر آثار ابراهیم مختاری در پانزدهمین جشنواره سینماحقیقت، دو پنل تخصصی برای دو فیلم این فیلمساز و یک مراسم رونمایی از نسخه ترمیم شده مستند «زعفران» در ششمین روز جشنواره برگزار خواهد شد.
۱۴۰۰/۰۹/۲۱
گردهمایی با حضور بنی اعتماد، مهوش شیخ الاسلام ، ابراهیم مختاری
اعضای انجمن مستندسازان سینمای ایران بیست و چهارمین سالگرد تاسیس این انجمن را جشن گرفتند.
۱۴۰۰/۰۹/۱۴
منتظر بمانید..
نمایش چهار فیلم از ابراهیم مختاری در فرانسه
چهار فیلم از آثار ابراهیم مختاری در پاریس به نمایش درمیآید. به گزارش سینماسینما، فیلمهای «زعفران»، «زینت: یک روز بهخصوص»، «برگ جان» و «زینت» به کارگردانی ابراهیم مختاری در ماه نوامبر ۲۰۲۱ میلادی (آبان و آذر ۱۴۰۰) در پاریس به نمایش درمیآید. این برنامه فرهنگی به صورت مشترک توسط مرکز...
۱۴۰۰/۰۸/۲۲
نمایش ۴ فیلم ابراهیم مختاری در فرانسه
چهار فیلم از آثار ابراهیم مختاری در پاریس به نمایش درمیآید.
۱۴۰۰/۰۸/۲۲
میزگرد بحث آزاد درباره مدیریت خانه سینما را بارها پیشنهاد دادم
ابراهیم مختاری رییس پیشین هیات مدیره خانه سینما که متنی را با عنوان «در کانون کارگردانان سینمای ایران» چه خبر است، چندی قبل منتشر کرد؛ در پی آن ابوالحسن داودی پاسخی به آن داد و به تازگی در پاسخ به این سینماگر متن جدیدی را منتشر کرده است.
۱۴۰۰/۰۴/۲۹
ابراهیم مختاری: در کانون کارگردانان سینمای ایران چه خبر است؟
ابراهیم مختاری عضو سابق هیات مدیره خانه سینما و کارگردان در مطلبی تحت عنوان "در کانون کارگردانان سینمای ایران چه می گذرد؟" نقطه نظراتش را مطرح کرده است.
۱۴۰۰/۰۴/۱۴
نکوداشت «ستونهای سینمای مستند» برگزار شد
مراسم نکوداشت محمد تهامی نژاد و ابراهیم مختاری در هتل پارسیان انقلاب به همراه تقدیر از سه کارگردان مستند برگزار شد.
۱۳۹۸/۰۴/۲۷