سعید مروتی در همشهری نوشت :
از میان موج نوییهای سینمای ایران در دهه ۵۰، علی حاتمی، سهراب شهید ثالث و فریدون گله از دنیا رفتهاند، پرویز کیمیایی سالهاست در فرانسه حضور دارد، امیر نادری از اواسط دهه ۶۰ به سودای جهانیشدن سر از آمریکا درآورده، بهرام بیضایی چندسالی است در آن سوی مرزها به پژوهش و تدریس و کارگردانی تئاتر میپردازد و ناصر تقوایی هم عملا بازنشسته شده است.
فیلمسازان جوان و خوشفکری که از انتهای دهه ۴۰ به میدان آمدند و حدود یک دهه کوشیدند خون تازهای در رگهای سینمای ایران جاری کنند، اغلب یا از دنیا رفتهاند، یا به انتهای خط رسیدهاند و یا افقهای خود را در سرزمینهای دیگر جستوجو میکنند.
از آن نسل طلایی فقط ۳ نفر باقی ماندهاند که هنوز چراغشان در این خانه میسوزد و تن به کنار رفتن ندادهاند: مسعود کیمیایی،داریوش مهرجویی و بهمن فرمانآرا؛ فیلمسازانی که پس از حدود نیمقرن هنوز از نفس نیفتادهاند و با سماجتی تحسینبرانگیز همچنان میکوشند در دل همین سینما و همین مناسبات موجود، فیلمشان را بسازند و حرفشان را بزنند. برخلاف کیمیایی و مهرجویی که فیلمسازی در دهه ۶۰ را هم تجربه کردهاند و اتفاقا بهترین آثارشان در ۴ دهه اخیر را در این دوران ساختهاند («سرب» و «دندان مار» از کیمیایی و «اجارهنشینها» و «هامون» از مهرجویی)، فرمانآرا از دهه ۷۰ امکان بازگشت به سینمای ایران را یافت. از نیمه دوم دهه ۷۰ و بعد از تغییرات گسترده سیاسی – اجتماعی، کارگردان «شازده احتجاب» و «سایههای بلند باد» پس از ۲ دهه غیبت با «بوی کافور، عطر یاس» بازگشتی موفقیتآمیز را تجربه کرد. حالا حدود ۲۰ سال از آن دوران گذشته و فرمانآرا در این فاصله «خانهای روی آب»، «یک بوس کوچولو»، «خاک آشنا»، «دلم میخواد» و «حکایت دریا» را ساخته است؛ فیلمهایی که هم به شدت شخصیاند و هم نمایانگر واکنش فیلمساز به رخدادهای اجتماعی این سالها. اگر در ابتدای بازگشت فرمانآرا به سینمای ایران، با اهدای ۸ سیمرغ بلورین هجدهمین جشنواره فیلم فجر به بوی کافور، عطر یاس و اهدای جایزه بهترین فیلم جشنواره بیستم فجر به خانهای روی آب شاهد پهنکردن فرش قرمز برای این فیلمساز بودیم، در ادامه هم دشواریها و چالشها بیشتر شدند و هم از قدرت متقاعدکنندگی فیلمها کاسته شده است. فرمانآرا بهترین آثار دوره دوم فیلمسازیاش را در دوران اصلاحات ساخت. مشکلاتش هم از همین دوران آغاز شد و با فشار مخالفان سیاستهای فرهنگی دولت وقت، خانهای روی آب با ممیزی فراوان روی پرده آمد. یک بوس کوچولو به عنوان یکی از شخصیترین فیلمهای سازندهاش چنان که باید نتوانست انتظارات دوستداران آثار فرمانآرا را برآورده کند. خاک آشنا که با تأخیر و جرح و تعدیلهای زیاد و در شرایطی نامناسب اکران شد، تنها فیلمی بود که فرمانآرا در دولت اول احمدینژاد کارگردانی کرد.
در فاصله سالهای ۸۸ تا ۹۲ که جواد شمقدری سکان هدایت سینمای ایران را بر عهده داشت، فرمانآرا رسما اعلام کرد که فیلمی نخواهد ساخت و به عهد خود نیز وفادار ماند.
«دلم میخواد» که این روزها بر پرده سینماهاست، در دولت اول تدبیر و امید ساخته شد و محصول امیدواری به تغییر شرایط و رسیدن به نشاط اجتماعی در دوران «فرج بعد از شدت» است؛ ماجرای بهرام فرزانه، نویسندهای افسرده و منزوی که چشمه خلاقیتش خشکیده و دیگر نمیتواند چیزی بنویسد؛ نویسندهای که پس از یک تصادف ذهنی، موسیقیای را میشنود که او را وادار به رقصیدن میکند. فرمانآرا در دوره دوم فیلمسازیاش از بوی کافور، عطر یاس و خانهای روی آب تا یک بوس کوچولو و خاک آشنا و همین دلم میخواد و فیلم آخرش حکایت دریا، همواره زندگی روشنفکران را دستمایه خلق آثارش قرار داده است. اغلب شخصیتهای فیلمهای این دوره فرمانآرا، نویسنده و هنرمندند؛ روشنفکرانی که دچار انزوا شدهاند و در محاصره اخبار و رخدادهای تلخ قرار گرفتهاند. در «دلم میخواد» این نویسنده تلخاندیش با شنیدن موسیقی در ذهنش، روحیهاش عوض میشود و میکوشد حال و هوای خوشش را به نشاطی عمومی تبدیل کند. فرمانآرا در «دلم میخواد» بیشترین ارجاع را به فیلمهای قبلیاش میدهد. برخورد با دختر سیدیفروش که سیدی موسیقی را در ماشین بهرام فرزانه میاندازد ما را یاد فرشتهای میاندازد که دکتر سپیدبخت در ابتدای خانهای روی آب با او تصادف میکرد. زنی که با بچهای در بغل در خیابان ایستاده و نویسنده سوارش میکند صحنه مشابهی را در بوی کافور، عطر یاس به یاد میآورد. نام همسر درگذشته نویسنده هم ژاله است، همچنان که نام پسرش نیماست. این نام های آشنا با همین نسبتها با کاراکتر اصلی را در فیلمهای قبلی فرمانآرا دیدهایم. مشکل از جایی شروع میشود که فرمانآرا دقت نظری را که در پردازش شخصیتها و پیشبرد روایت داشت فدای زدن حرفهایش کرده است. به این ترتیب فیلم با وجود ایده اولیه جذابش، پس از ۲پرده اول، از نفس میافتد و ورود مهناز افشار و محمدرضا گلزار به قصه هم نمیتواند کمکی به ماجرا بکند. رضا کیانیان هم از دوران اوجش که با خانهای روی آب فرمانآرا رقم خورد، فاصله زیادی گرفته و اجرای اغراقآمیزش را میشود کنار دیگر ناکامیهای این سالهایش قرار داد. (هر چند که در فیلم فرمانآرا بسیار بهتر از «کفشهایم کو؟» ظاهر شده است.)
در «دلم میخواد» مرز خیال و واقعیت داستانی که نویسنده در حال نوشتنش است و واقعیتهای عینی کنار گذاشته میشود. لحن فانتزی فیلم در پرده آخر با امیدواریهای فراوان همراه میشود. مهناز افشار قید مهاجرت را میزند و جایش داستان بهرام فرزانه را منتشر میکند. نیما و همسرش هم آشتی کرده و صاحب فرزند میشوند. در نمای پایانی فرمانآرا با نمایش نوزادانی که در بیمارستان به حرکات موزون جمعی روی آوردهاند، فیلمش را با امید میبندد؛ امید به اینکه نسلهای بعدی بانشاطتر و شادتر از ما باشند.
این سرخوشی پایانی، کمی هم یادآور کمدیهای خوشبینانه فرانک کاپراست. با این تفاوت که کاپرا در بهترین فیلمهایش با مقدمهچینیهای دقیق و حسابشده تماشاگر را به پایانی امیدبخش، سرخوش و امیدوار به زندگی میکرد. در این ساخته فرمانآرا، چنین دقتی به ندرت دیده میشود. آنچه امیدبخش است این است که فرمانآرا با تمام دشواریها و ناکامیها، همچنان فیلم میسازد، همچنان به دنیای خویش وفادار است و به آنچه پیرامونش رخ میدهد واکنش نشان میدهد. اینجا این صاحب اثر است که به پشتوانه کارنامه ای معتبر، از اثر پیش میافتد و تماشاگر پیگیر و علاقهمند را همچنان امیدوار نگه میدارد.
انفجار بزرگ
فکر اولیه دلم میخواد از داستان «انفجار بزرگ» هوشنگ گلشیری میآید. در داستان گلشیری راوی از زندگی ملالآور و خستهکننده روزمره به ستوه آمده و علاقهمند به شادی مردم است و حالا شنیده ۲ جوان قرار است در میدان ونک برقصند: «یک بابایی همین یک ساعت پیش تلفن کرد که امروز عصر ۲تا جوان ساعت ۵ میآیند توی میدان ونک که برقصند. تو رفتی بیرون تلفن کرد. مطمئن نیستم که گفته باشد ونک، اما مطمئنم که گفت میخواهند برقصند. من هم زنگ زدم به اصغر گفتم: عمو شنیدی که ۲ تا جوان خیال دارند ساعت ۵عصر توی میدان ونک برقصند؟ گفت: که چی؟ گفتم: چیش را نمیدانم اما مطمئنم که میرقصند.» (نیمه تاریک ماه، مجموعه داستانهای کوتاه هوشنگ گلشیری، داستان انفجار بزرگ، انتشارات نیلوفر) داستان گلشیری لحن پیشگویانهای دارد. انفجار بزرگ اولین بار در فروردین ۱۳۷۳ چاپشده است. چند سال قبل از دوم خرداد و بروز شادی و نشاط عمومی در رخدادهایی چون بازی ایران و استرالیا و پیروزیهای سیاسی در چند انتخابات.
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، محمد تاجیک – مسافران، فیلمی است به نویسندگی و کارگردانی بهرام بیضایی که سال ۱۳۶۹ (اواخر سال) و ۱۳۷۰ ساخته شد وبه نوشته ویکی پدیا بهرام بیضایی در سخنرانی خود به تاریخ ۱۱ فوریه ۲۰۱۱ در دانشگاه استنفورد گفت که این فیلم را در پاسخ به فیلم مادر علی...
۱۴۰۴/۱۰/۱۸
دستنوشتهای از علی حاتمی درباره آخرین روز فیلمبرداری «حاجی واشنگتن» که در اختیار موزه سینما است منتشر شد. نوشته دستنوشته علی حاتمی از آخرین روز فیلمبرداری «حاجی واشنگتن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
زمستان سال ۱۳۵۶ پخش یک سریال با بازی لیلا حاتمی خیابانهای تهران را خلوت کرد. به گزارش سینماسینما، سریال «طلاق» ساخته شادروان مسعود اسدالهی در زمستان سال ۱۳۵۶ شبهای شنبه از شبکه یک تلویزیون پخش میشد. لیلا حاتمی که در هنگام ساخت این سریال ۵ سال بیشتر نداشت از طریق...
۱۴۰۳/۱۰/۱۲
پوستر جشنواره چهل و سوم فیلم فجر که روز چهارشنبه ۵ دیماه رونمایی شد، با بهره گیری از نظرات سازنده مطرح شده مجددا اصلاح و منتشر خواهد شد. به گزارش سینماسینما، مدیر روابط عمومی جشنواره با اعلام این مطلب اظهار داشت: خوشبختانه ایده اصلی پوستر که از اثر ماندگار زنده...
۱۴۰۳/۱۰/۰۷
به بهانه رونمایی از پوستر چهلوسومین جشنواره فیلم فجر که با تصویری از فیلم «مادر» علی حاتمی طراحی شده و ...ادامه مطلب
۱۴۰۳/۱۰/۰۶
در مراسم رونمایی از پوستر جشنواره فیلم فجر، درباره دلایل انتخاب فیلم «مادر» علی حاتمی برای این اعلان صحبت شد. ...ادامه مطلب
۱۴۰۳/۱۰/۰۶
مراسم شبچراغ نمایش «میراث» نوشته بهرام بیضایی و کارگردانی غلامرضا عربی با حضور اسماعیل خلج و جمعی از هنرمندان و اساتید تئاتر برگزار شد.
۱۴۰۵/۰۴/۱۲
چهل و سومین جشنواره فیلم مونیخ میزبان نمایش چند فیلم از جمله نسخه مرمت شده فیلم «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی خواهد بود.
۱۴۰۵/۰۳/۲۹
نسخه مرمت شده فیلم «سگکشی» بهرام بیضایی پس از ۲۵ سال با این یادآوری نمایش داده شد که «زمانی در سینمای ایران فیلمهایی ساخته میشد که مدیران را جابجا میکرد ولی الان واقعیتگرایی مبتذل، سینما را نابود کرده است.»
۱۴۰۵/۰۳/۲۷
در ادامه برنامه «کلاسیکهای کانون» کانون کارگردانان سینمای ایران، سه شنبه۲۶ خرداد ماه اولین نمایش نسخه اصلاح و مرمت شده«سگ کشی»به کارگردانی استاد بهرام بیضایی در موزه سینمای ایران به نمایش گذاشته خواهد شد. به گزارش سینماسینما، در این مراسم «سگکشی» به عنوان یکی از مهمترین آثار بهرام بیضایی که...
۱۴۰۵/۰۳/۲۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
۲۶ سال پس از ساخت «سگکشی»، نسخه اصلاح و مرمت شده این اثر ماندگار بهرام بیضایی به نمایش درمیآید.
۱۴۰۵/۰۳/۲۴
سینماسینما، ساسان گلفر پنجاهوهشت سال پیش که بهرام بیضایی نمایشنامه «چهار صندوق» را نوشت، صورتهایی را در افق میدید که دیگران توانایی دیدنشان را نداشتند. آن دیگران یا اصلاً تصوری نداشتند که مدتی پیش در جهان چه روی داده است یا باور نمیکردند که ممکن است چنان رویدادهایی در زادبوم...
۱۴۰۴/۱۱/۲۸
همزمان با آغاز فیلمبرداری فیلم اقتباسی «چشمهایش» به کارگردانی بهمن فرمانآرا به مرور فیلمهای شاخصی پرداختهایم که از یک اثر ادبی اقتباس کردهاند. نوشته وقتی کتابها روی پرده جان میگیرند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلمبرداری فیلم «چشمهایش» به کارگردانی بهمن فرمانآرا بر اساس رمان بزرگ علوی آغاز شد. به گزارش سینماسینما، با پیوستن بهناز جعفری، علی شادمان، پانته آ پناهیها و ژاکلین آواره به عنوان بازیگر به پروژه «چشمهایش» به کارگردانی بهمن فرمانآرا، تیم بازیگران این اثر تکمیل شدند. پیشتر نیز مهدی پاکدل،...
۱۴۰۴/۰۴/۱۸
فیلمبرداری فیلم سینمایی «چشمهایش» به کارگردانی بهمن فرمانآرا بر اساس رمان بزرگ علوی آغاز شد. نوشته فیلمبرداری «چشمهایش» کلید خورد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مهدی پاکدل و لاله مرزبان به فیلم سینمایی «چشمهایش» به کارگردانی بهمن فرمانآرا پیوستند. نوشته مهدی پاکدل و لاله مرزبان به «چشمهایش» پیوستند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مهدی پاکدل و لاله مرزبان به فیلم سینمایی «چشمهایش» به کارگردانی بهمن فرمانآرا پیوستند که با حمایت بنیاد سینمایی فارابی در مراحل پیش تولید است. به گزارش سینماسینما، با حضور مهدی پاکدل و لاله مرزبان گروه بازیگران اصلی فیلم سینمایی «چشمهایش» کامل شد. از دیگر بازیگران این فیلم میتوان به...
۱۴۰۴/۰۳/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مهدی پاکدل و لاله مرزبان به فیلم سینمایی «چشمهایش» به کارگردانی بهمن فرمانآرا پیوستند که با حمایت بنیاد سینمایی فارابی ...ادامه مطلب نوشته «چشمهایش» فرمان آرا بازهم بازیگر گرفت؛ مهدی پاکدل و لاله مرزبان اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۱۲
سینماسینما، فرنوش رضائی دُرجی فیلم «کندو» به کارگردانی و نویسندگی فریدون گُله محصول سال ۱۳۵۴ است. گُله در این فیلم سعی کرده با اتخاذ نگاهی اجتماعی به نقد مناسبات موجود در تهران آن دوران بپردازد و این خود فیلم «کندو» را به اثری شایان توجه تبدیل می کند؛ اما نکته...
۱۴۰۳/۱۲/۲۰
ششم شهریورماه سالروز تولد فیلمسازی است که اگرچه در شروع جریانی تازه در سینمای ایران نقش بسزایی داشته، اما آنقدرها که باید به شهرت نرسید و به جایش یکی از ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۶/۰۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فضاسازی و طراحی صحنه فیلم «سیانور» نسبت به فیلم ها و سریال هایی که چند وقت اخیر مرتبط با
۱۳۹۵/۰۸/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماپرس: هنر و تجربه یک امکان فرهنگی است ولی یک امکان فرهنگی جدیدی نیست و تجربههای است که قبلا هم انجام شده و شکست هم خورده و تجربه ای هم که در حال حاضر در آن قرار داریم طرح موفقی نخواهد شد
۱۳۹۵/۰۵/۰۳
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «دونده» شور فیلمسازی را در من بوجود آورد. این نقل معروف حمید نعمتالله است که برای رونمایی مستند «جستجو در تنگنا» به پردیس چهارسو آمده بود. امیر نادری شور فیلمبینی و سینماگردی را در خیلیها بهوجود آورد. البته فقط برای این مستند کارخانی را دوست نداریم....
۱۴۰۴/۰۹/۲۹
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه فیلم خوب ساختن، آن هم درآوردن مستندی دربارهی امیر نادری کار هر کسی نیست. باید فیلمساز خیابانی باشی و با نادری حشر و نشر داشته باشی، و مولفههای سینمای خیابانی دههی پنجاه در خون و ریشهات رفته باشد، تا بتوانی فیلم خاطرهنگاری درخشانی مثل جستجو در...
۱۴۰۴/۰۹/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، آریو همتی «پیرپسر» به کارگردانی و نویسندگی اکتای براهنی بنا بر مقولهبندی ساختاریک، یعنی سینمای پیشا ساختارگرا، ساختارگرا، پسا ساختارگرا و فراساختارگرا در نوع سینمای فراساختارگرا و در ادامه مسیر فیلمهای «دونده» امیر نادری، «بادکنک سفید» جعفر پناهی، «طعم گیلاس» عباس کیارستمی، «فروشنده» اصغر فرهادی و… قرار میگیرد. این...
۱۴۰۴/۰۸/۲۰
سینماسینما، امیر نادری حبیب، من امیرنادری هستم. آقا میرویم سرفیلمت. اولأ به عنوان فیلم اول، فیلم خیلی خوبی ساختی. چند صحنهاش خیلی خوب است. صحنه قهوهخانه خوب است. صحنهای که شخصیت فیلم میرود توی آن ساختمان جنگ زده و بالای پشت بام خیلی خوب است. قبل از این که برود...
۱۴۰۴/۰۸/۱۶
سینماسینما، فرزانه متین اصطلاح موج نو نخستینبار در ادبیات انتقادی اوایل دهه ۱۳۵۰ در ایران بهکار رفت و برای توصیف مجموعهای از فیلمهای متفاوت و بحثبرانگیز ایرانی که در دهههای ۴۰ و ۵۰ توسط گروهی از فیلمسازان جوان و روشنفکر ساخته شده بودند، استفاده شد. فیلمسازانی همچون فرخ غفاری، ابراهیم...
۱۴۰۴/۰۸/۰۱
بیست و دومین دوره جشنواره فیلم زردآلوی طلایی ایروان ارمنستان با اعطای جوایزی به امیر نادری و دو فیلم از سینماگران ایرانی به کار خود پایان داد. به گزارش سینماسینما، بیستودومین دوره جشنواره بینالمللی فیلم «زردآلوی طلایی» ایروان امسال میزبان امیر نادری به عنوان میهمان ویژه و رئیس هیات داوران...
۱۴۰۴/۰۵/۰۱