حسی از گمشدگی در اتاقی تاریک که نوری به آن راه ندارد
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه
«گلهای داوودی» شاید اولین فیلم ایرانی بعد انقلاب باشد که موضوع نابینایی تم اصلی فیلم است. فیلمی که خیلی حرفهای و پرسوز و اشک گداز ساخته شده و هر ترفندی در آن به کار رفته تا از شدت و غلظت بارِ ملودرامگونهاش کم نشود. نابینایی در فیلم، تنها عاملی است که تماشاگر را پای فیلم نگه میدارد. ستونی است که همهی داستان روی آن بنا شده. موسیقی فیلم روی همین تِم بنا شده. بازیهای اغراق شدهی فیلم با همین منطق توجیه میشود. قاببندیهای عموماً ثابت فیلم بر همین ناتوانی حسی شکل گرفته. جز صحنهی ابتدایی فیلم که با دوربین روی دست و از پشت بازیگر زن با بازی پروانه معصومی، گرفته شده باقی فیلم روی این اصل پیش میرود که روی نوعی ناتوانی چون نابینایی تاکید شود تا تماشاگر بر این معضل دل بسوزاند. سینمای جدید ایران هنوز به آن اوج نرسیده که انتظار داشته باشیم نوعی ساخت زیباییشناسانه روی این تِم بنا شود.
«گل داوودی گل غم انگیزی است که در فصل پاییز میروید و نشانه همدلی و همزبانی نیز به شمار میرود.»* بنا بر همین منطق، فیلم همذاتپنداری تماشاگر را طلب میکند. انگار نابینایی شخصیت اصلی، وسیلهای باشد که حسهای عاطفی مخاطب را به غلیان درآورد. نابینایی وسیلهای است که میتوان به قلب بیننده راه یافت و توجهش را به داستانی جلب کرد که در آن جز مصیبت چیز دیگری نیست. مخاطب خود را از بلایی که بر خانوادهی فیلم آوار شده دور میبیند و با شخصیتِ نابینای داستان همذاتپنداری میکند.
در آن زمان بیشتر کلیشههایی که موفقیت فروش یک فیلم را تضمین میکرد دیگرجایی در سینمای بعد از انقلاب نداشت. نابینایی، تنها رابطی است که ارتباط با تماشاگر گریزان از سینما را برقرار نگه میدارد. در غیابِ همهی عناصری که تماشاگرعام را به سینما میکشاند نابینایی همان رگهی طلایی گمشدهای است که بر بازار حکم میراند.
نابینایی، همواره به یاد تماشاگر میآورد که چیزی سرجای خودش نیست. اینکه هر لحظه انتظار مصیبتی تازه را باید کشید. خبرِ شومی که هنوز از راه نرسیده. نوعی انتظار نه فقط برای آزادی پدر خانواده از زندان، که از چیزی که خواهد آمد. نوعی حسی از گمشدگی در اتاقی تاریک، که نوری به آن راه ندارد. انگار حس جهتیابیمان را گم کرده باشیم و در مقابل حضور ناپیدای مرگ خود را به نوعی بیخیالی خوش بینانه سپرده باشیم. به دنیایی پناه بریم که در آن تاریکی حکمفرما است و خبری از حضور پیک شوم مرگ نیست.
ازاین منظر برآشفتگی و احساساتگرایی شخصیت اصلی و پرخاشش به مادر که بر او دل میسوزاند برای مخاطب عام معنا پیدا میکند. بیپناهی را میبینیم اما کاری از دستمان برنمیآید. این درست حس و حال مخاطب دههی شصتی است. مخاطبی گذر کرده از کوران انقلاب و درگیر جنگ و فضایی ایدئولوژیک زده که همهی فعالیتهای عادی زندگیاش را مختل کرده.
این همه دلیل اقبال تماشاگر به چنین فیلمی است که نابینایی موضوع اصلی آن است. نابینایی در فیلم، چون قطب مغناطیسی است که تماشاگر را به خود جذب میکند. او را ناخواسته به مشکلات خودش ارجاع میدهد. به اتفاقی که خواهد آمد و مخاطب فیلم برایش آماده نیست. اینجا، نابینایی دیگر موضوع و دغدغهی اصلی شخصیت اصلی فیلم نیست، معضلِ خود مخاطب است.
نابینایی چون زنگ هشداری است که مخاطب را به تکاپو وامیدارد. مخاطب فرصت اندیشدن بر این معضل را ندارد. ار تباط با محیط و اجتماع مختل شده. مخاطب خود را در وضعیتی مشابه حس میکند. نوعی حسِ انفعال از چیزی که میبیند و کاری برایش نمی تواند انجام دهد. به همین دلیل است که مخاطب عام، درد خود را در فیلم جستجو میکند و با فیلم نوعی واگویهی یک طرفه برقرار میکند. البته که موسیقی کامبیز روشن روان در تشدید این حس موثر است و نمیتوان این حقیقت را منکر شد که مخاطب در هر صورت داستانهای سادهی ملودارماتیک را دوست دارد و زودتر با آن ارتباط برقرار میکند.
پیش از این چنین داستانهایی را در پاورقیهای مجلات پرخواننده دنبال میکرد یا در کتابهای نویسندگانی چون ر.اعتمادی که در آنها هر بلایی سر شخصیتهای داستان میآمد. فیلم یاد آن روزگاران را زنده میکند و مخاطب را به نوعی حس مهربانی پیوند میزند که در گذر سالیان با توجه به شرایط جامعه و خشن شدن فضای زندگی نیاز به حضورش بیش از هر زمانی حس میشود. نابینایی بیژن امکانیان به این حس همدردی جواب میدهد.
حال بغضهای فروخورده امکان بروز پیدا میکنند. میتوان بر شخصیتی که قدرت بیناییاش را از دست داده با دقتی بیش از گذشته تأمل کرد. گویی نابینایی نه مشکل شخصیت اصلی که مشکل خانوادهای است که به تماشای فیلم نشسته. ضمیرِ ناخودآگاه تماشاگر ایرانی به چنین همدلیای نیاز دارد و «گلهای داوودی» آن را تقدیمش میکند؛ در قالب داستانی ساده که سریع حسهای ضربهدیدهی مخاطب را التیام میبخشد. این نوشدارویی است که یکباره امکان بروز یافته و منعی هم از بالا برایش صادر نشده. بر حسب اتفاق مسئولانِ وقت، نیاز به این همدلی را احساس میکنند. کشور در شرایط جنگی است و در چنین شرایطی نیاز به وحدت جمعی است تا از آشفتگی حاصل از وقوع آلام جنگ کاسته شود.
فیلم را در پسِ گذر سالها که میبینیم، گویی شکل دیگری از نابینایی است که خود را از اعماق پنهان اجتماع بالا کشیده و روی پردهی سینما به معرض نمایش گذاشته. به همین دلیل است که همهی آدمهای فیلم ملاحظهی جوان نابینای داستان، جواد با بازی بیژن امکانیان، را میکنند. با وجودی که زمان داستان قبل اتقلاب است، حتی مدیر اداره خبث طینت فیلمهای آن زمان را ندارد و درجواب درخواست جواد که از گرمای اتاق کارش شکایت دارد قول چند پنکه میدهد.
بدمنهای فیلم، جایی دور از جامعه، درون زندانی که عباس، پدر خانواده با بازی داود رشیدی، محکومیتش را سَر میکند خود را نشان میدهند. بر حسب اتفاق، پدر در زندان با وجود سلامت کامل در نبود عنصر نابینایی بیشتر از همه در معرض خطر است و دست آخر جانش را هم سر آمالش، ممانعت از ورود مواد مخدر به زندان توسط نگهبانان، میدهد.
«گلهای داوودی» تعریفی تازه در زمان خودش از نابینایی میدهد. گویی نابینایی سپر مدافعی باشد که مخاطب و دیگر شخصیتهای فیلم در پناهش آرام میگیرند و این چیزی است که زمامداران و مردم به یک اندازه طالبش هستند. «گلهای داوودی» پنج سیمرغ اصلی جشنواره فیلم فجر را میبرد و در گیشه موفقیت کسب میکند. حال تعادلی برقرار شده. پیکِ شومِ مرگ سایهاش را از سر شخصیتهای داستان و مخاطب زمان فیلم برداشته و در پناه این آرامش، زندگی به روال سابق ادامه پیدا میکند.
* مصاحبه فیلمساز باخبرگزاری دانشجویان ایسنا ۲۳ اسفند ۱۳۸۳٫
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
صدرعاملی: دور افتادن از ادبیات آسیب مهم سینما است
نشست «کتاب و سینما؛ آنها که میخرند آنها که میفروشند» با حضور رسول صدرعاملی، حسین سناپور و مرتضی فرشباف در خانه سینما برگزار شد. نوشته صدرعاملی: دور افتادن از ادبیات آسیب مهم سینما است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۴/۲۸
رسول صدرعاملی و حسین سناپور در یک نشست
نشست تخصصی «کتاب و سینما» با محوریت کتاب «آنها که میخرند، آنها که میفروشند» با حضور رسول صدرعاملی، حسین سناپور برگزار میشود.
۱۴۰۵/۰۴/۲۵
پیام متفاوت علی رفیعی به رسول صدرعاملی
علیرفیعی، در پی درگذشت مادر رسول صدرعاملی، در پیامی نوشت: «خبر فقدان ایشان چون فقدان مادرم مرا اندوهگین کرد. چارهای جز لذت بردن از خیالهای خوشی که برایمان ساخته نیست.» به گزارش سینماسینما و به نقل از ایسنا، علیرفیعی -کارگردان تئاتر- که در حال حاضر در پاریس حضور دارد در...
۱۴۰۵/۰۳/۰۴
«قایقسواری در تهران» و «نیمشب» پروانه نمایش گرفتند
شورای بازبینی فیلمهای سینمایی با صدور پروانه نمایش ۶ فیلم از جمله «قایقسواری در تهران» به کارگردانی رسول صدرعاملی و «نیمشب» به کارگردانی محمدحسین مهدویان موافقت کرد. نوشته «قایقسواری در تهران» و «نیمشب» پروانه نمایش گرفتند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۲/۰۵
رونمایی از تیزر «قایقسواری در تهران»
تیزر فیلم سینمایی «قایقسواری در تهران» به کارگردانی رسول صدرعاملی رونمایی شد. نوشته رونمایی از تیزر «قایقسواری در تهران» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۱/۱۹
تغییر روز نمایش «قایقسواری در تهران» در خانه جشنواره فجر
روز نمایش فیلم سینمایی «قایقسواری در تهران» به کارگردانی رسول صدرعاملی در پردیس ملت خانه چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر تغییر کرد. نوشته تغییر روز نمایش «قایقسواری در تهران» در خانه جشنواره فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۱/۱۶
رونمایی از گریم امین حیایی در «قایقسواری در تهران»
گریم متفاوت امین حیایی در فیلم سینمایی «قایقسواری در تهران» به کارگردانی رسول صدرعاملی رونمایی شد. نوشته رونمایی از گریم امین حیایی در «قایقسواری در تهران» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۱/۱۵
در بیست و چهارمین دوره جشنواره؛ ۱۴ اثر از سینماگران ایرانی در داکا نمایش داده میشود
بیست و چهارمین جشنواره فیلم داکا در کشور بنگلادش با نمایش چند فیلم ایرانی برگزار میشود. به گزارش سینماسینما، بیست و چهارمین جشنواره فیلم داکا از ۱۰ تا ۱۸ ژانویه (۲۰ تا ۲۸ دی) در بنگلادش برگزار و هدا مقدم منش عضو هیات داوری فیلمسازان زن و مهناز تافاقی، تهیه...
۱۴۰۴/۱۰/۰۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«زیبا صدایم کن» از دوم دیماه در سینما آنلاین فیلمنت
فیلم سینمایی «زیبا صدایم کن» به کارگردانی رسول صدرعاملی از دوم دیماه در سینما آنلاین پلتفرم فیلمنت به نمایش درمیآید. نوشته «زیبا صدایم کن» از دوم دیماه در سینما آنلاین فیلمنت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۹/۳۰
رسول صدرعاملی «تهران» را میسازد
رسول صدرعاملی در جدیدترین فعالیت خود، فیلم سینمایی «تهران» را میسازد. نوشته رسول صدرعاملی «تهران» را میسازد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۷/۲۸
غفلت سینمای ایران از نوجوانان قهرمان دفاع مقدس
محمدرضا شریفینیا و رسول صدرعاملی در سومین نشست «قرار هفت» درباره غفلت سینمای ایران از نوجوانان قهرمان در دوران دفاع مقدس سخن گفتند. نوشته غفلت سینمای ایران از نوجوانان قهرمان دفاع مقدس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۷/۰۸
شریفینیا و صدرعاملی در نشست «کنشگری نوجوان و سینمای دفاع مقدس»
نشست «کنشگری نوجوان و سینمای دفاع مقدس» با حضور محمدرضا شریفینیا و رسول صدرعاملی به همت جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان در بنیاد سینمایی فارابی برگزار میشود. نوشته شریفینیا و صدرعاملی در نشست «کنشگری نوجوان و سینمای دفاع مقدس» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۷/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از بازگشت تماشایی «کوروش» تا حمایتگری به سبک «رسول»
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم کوروش تهامی، پژمان جمشیدی، آزاده صمدی، گوهر خیراندیش و رسول صدرعاملی از مهمترین چهرههای خبرساز در محافل رسانهای بودند. نوشته از بازگشت تماشایی «کوروش» تا حمایتگری به سبک «رسول» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۲۱
«زیبا صدایم کن»؛ نجواى مردى از دل باران
سینماسینما، عدنان شاه طلایی «زیبا صدایم کن… یهبار دیگه همینو بگو. انگار که چیزی هنوز باقی مونده باشه بین ما…» این جمله، صدایی است که از درون خسرو می آید؛ پدری که سال هاست با جهان بیرون بیگانه است، اما هنوز امیدوار است صدای دخترش را بشنود؛ یا دست کم،...
۱۴۰۴/۰۴/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
واکنش سینماگران به حواشی «پیر پسر»/ قلبهایی که برای «سینما» میتپد
بهدنبال برخی حاشیهسازیهای غیرسینمایی نسبت به فیلم سینمایی «پیر پسر» تعدادی از سینماگران با انتشار متنهایی ضمن انتقاد از این واکنشها، بر لزوم صیانت از «سینما» تأکید کردند. نوشته واکنش سینماگران به حواشی «پیر پسر»/ قلبهایی که برای «سینما» میتپد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۲۹
بازگشت بیژن امکانیان با نمایش «خانه دراکولا» به صحنه تئاتر
بیژن امکانیان پس از ۱۷ سال دوری از تئاتر با نمایش «خانه دراکولا» به صحنه نمایش باز میگردد. نوشته بازگشت بیژن امکانیان با نمایش «خانه دراکولا» به صحنه تئاتر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۷/۲۸
بازگشت سریال «بوقچی» به آنتن تلویزیون
سریال «بوقچی» به کارگردانی حسن حبیبزاده از هفته آینده هر شب از شبکه سه سیما پخش خواهد شد. نوشته بازگشت سریال «بوقچی» به آنتن تلویزیون اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۱۲
تیزر سریال «بوقچی» منتشر شد
در آستانه پخش «بوقچی» به کارگردانی حسن حبیبزاده از شبکه سه سیما، تیزر این سریال منتشر شد. نوشته تیزر سریال «بوقچی» منتشر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۱۲
پوستر رسمی سریال «بوقچی» رونمایی شد
در آستانه پخش «بوقچی» به کارگردانی حسن حبیبزاده و تهیهکنندگی محمدجواد موحد، از پوستر این سریال رونمایی شد. نوشته پوستر رسمی سریال «بوقچی» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۱۰
«بوقچی» از ۱۵ خرداد روی آنتن شبکه سه میرود
سریال «بوقچی» به کارگردانی حسن حبیبزاده و تهیهکنندگی محمدجواد موحد از پنجشنبه ۱۵ خرداد هر شب از شبکه سه سیما روی آنتن میرود. نوشته «بوقچی» از ۱۵ خرداد روی آنتن شبکه سه میرود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۰۸
ستاره حسینی و مجید عراقی بازیگر سریال «بوقچی» شدند
سریال «بوقچی» به کارگردانی حسن حبیبزاده با بازی ستاره حسینی و مجید عراقی بهزودی از شبکه سه سیما پخش میشود. نوشته ستاره حسینی و مجید عراقی بازیگر سریال «بوقچی» شدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۳۱
شهره سلطانی در سریال «بوقچی»
سریال «بوقچی» به کارگردانی حسن حبیبزاده با بازی شهره سلطانی به زودی از شبکه سه روی آنتن میرود. نوشته شهره سلطانی در سریال «بوقچی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۲۶
بیژن امکانیان بازیگر سریالی درباره فساد در فوتبال
بیژن امکانیان بازیگر سریال «بوقچی» که روایتی از فساد در فوتبال دارد، قرار است نقش مدیر یک باشگاه فوتبال را ...ادامه مطلب نوشته بیژن امکانیان بازیگر سریالی درباره فساد در فوتبال اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۵/۲۰
بیژن امکانیان بازیگر سریال «بوقچی» شد
بیژن امکانیان بازیگر سریال «بوقچی» به تهیهکنندگی محمدجواد موحد و کارگردانی حسن حبیبزاده شد. نوشته بیژن امکانیان بازیگر سریال «بوقچی» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۵/۱۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
عکسی خاطرهانگیز که فریدون جیرانی منتشر کرد
عکسی خاطرهانگیز از فریدون جیرانی، غلامرضا موسوی، داریوش ارجمند، بیژن امکانیان و مهرداد تدین را ببینید:
۱۳۹۹/۱۲/۲۱
کانون پخشکنندگان سینمای ایران ثبت وزارت کار شد
«کانون پخش کنندگان سینمای ایران» با عنوان جدید «انجمن صنفی کارفرمایی مؤسسات پخش فیلم سینمایی استان تهران» ثبت وزارت کار شد و علی سرتیپی ریاست هیأت مدیره و بیژن امکانیان نایب رییس این انجمن صنفی شدند.
۱۳۹۷/۰۹/۲۸
روایت بیژن امکانیان از بازی در سریال «لیلا»/ برای این نقش خیلی فحش خوردم
آخرین قسمت سریال «پدر»، چهارشنبه هفته گذشته روی آنتن رفت. یکی از شخصیتهای منفی این سریال به نام توفیق، با بازی بیژن امکانیان جان گرفته بود. این بازیگر در گفتوگویی درباره این نقش و واکنشهای مخاطبان پس از دیدن آن صحبت کرده است. به گزارش سینماسینما، توفیق در سریال «پدر»...
۱۳۹۷/۰۶/۱۰
منتظر بمانید..
رونمایی از تیزر جدید سریال «پدر»
تیزر جدید سریال «پدر» که مربوط به پررنگ تر شدن حضور کاراکتر توفیق با بازی بیژن امکانیان و صحنه درگیری او با با حاج علی با بازی مهدی سلطانی است رونمایی شد. به گزارش رسیده، «پدر» به تهیه کنندگی و نویسندگی حامد عنقا این شبها در حال پخش از شبکه...
۱۳۹۷/۰۵/۲۸
پخش سریال «پدر» از فردا در شبکه دو سیما/ سریال بهرنگ توفیقی با صدای علیرضا قربانی روانه آنتن میشود
شبکه دو سیما از فردا دوشنبه ۲۵ تیر سریال «پدر» را به تهیه کنندگی حامد عنقا و کارگردانی بهرنگ توفیقی برای علاقمندان به سریال های تلویزیونی تدارک دیده است. به گزارش سینماسینما؛ طراحی و نگارش سریال «پدر» را حامد عنقا نویسنده سریال های بسیاری چون «نردبام آسمان»، «انقلاب زیبا»، «تنهایی...
۱۳۹۷/۰۴/۲۴