هر شخصی، خود داند!
محسن دامادیبنده در زمانِ تاسیسِ بانک فیلمنامه کانون فیلمنامه نویسان که امروز به عنوان بانک فیلمنامه خانه سینما فعالیت میکند، تصور نمی‌کردم چه بحران‌هایی (یا به قولِ امروزی چالش‌هایی) در راه است؛ یکی از مهم‌ترین آنها، سرقت‌های آشکار یا شباهت‌های ناگزیر و ناخواسته بینِ دو طرح یا فیلمنامه، یا بین طرح و فیلمنامه و فیلم بود، که موجب شد پیوسته شورای داوری خانه‌ی سینما در این باره، کانون را مرجع رسیدگی کند. تاریخِ ثبت هر طرح، ایده و فیلمنامه یکی از شاخص‌های مهمِ داوری شد، در عینِ حال که این تاریخ، چندان مناط اعتبار نبود، زیرا هر کسی دسترسی عادلانه به ثبتِ فوری کارِ خودش نداشت. این موضوع، یعنی سرقتِ ادبی، یا پیشگامی کسی در نوشتن، یا برداشت کسی از روی دستِ دیگری، یا اینکه کسی طرح و ایدهای را به کسی بگوید، و فردِ دوم آن را متعلق به خود بداند، بعدها فصلی از کتابم چگونه داستان را به فیلمنامه تبدیل کنیم؟ شد. در آن کتاب با آوردن مثالهای زیاد از تاریخ ادبی ایران نوشتم که این ماجرا سرِ دراز دارد. اما این یادداشت بیشتر مدیونِ گفت‌وگو با دوستِ نازنینی است که در باره‌ی دو فیلم «قهرمان» و مستندِ «دو سر برد، دو سر باخت» از من پرسید. گفتم هیچ کدام از فیلم‌ها را ندیدم و به عنوان کسی که بانی تاسیس بانک فیلمنامه و ریاستِ کانون فیلمنامه نویسان بودم، اگر هم می‌دیدم با دیدنِ شباهت‌های احتمالیِ آنها، نمی‌توانستم حکم بدهم یکی از دیگری برداشته یا برنداشته.
به همین دلیل در تمامِ آن سالها، برای بررسی ادعاها و شکایت‌ها هرگز خودم یکی از سه فردی نبودم که برای داوری بین دو اثر انتخاب می‌شد؛ در اینجا نیز مطلقا در جایگاه داوری نیستم که اصولا یک فیلمنامه‌نویس توانا، نیاز داشته باشد برای فیلمنامه‌ی خودش، از دیگری وام بگیرد، یا دیگری ادعای بلاوجه کرده، یا شواهدی دارد که بدونِ تردید از اثرِ او برداشت شده و حقوقِ معنوی و مادی او از بین رفته. این یادداشت محصولِ همان گفت‌وگوی ساده با آن دوستِ نازنین و فرهیخته است، تا اشاره کنم کمتر پیش می‌آید داستان‌ها بازآفرینی نشوند و شباهت‌ها پیش نیاید، به ویژه در تاریخ ادبیاتِ ایران، کمتر حرفِ ناگفته‌ای مانده که گفته نشده باشد، اما اگر شباهت‌های ناگزیر بی‌شمارند، سرقت‌های بی‌شمار، به ویژه در تلویزیون نیز بی‌حسابند. اگر گاهی یکی از آنها بیان و سوژه‌ی اخبار می‌شود، به دلیلِ شهرتِ یکی از دو اثر است، وگرنه بازارِ شباهت و سرقت، مانندِ بازارِ بورس است که گاه رونق دارد و گاه از سکه می‌افتد، تا یا گروهی به نوایی برسند و یا کسانی از هستی ساقط شوند. اگر در بازارِ بورس، کلیدِ خوشبختی یا فلاکت را کسی دیگر روشن میکند، در بازارِ هنر تنها صاحب اثر می‌تواند با خودش، کارش و وجدانش صادق باشد و بگوید یا نگوید که منبعِ نگارشِ او اثری دیگر بوده یا نبوده؟ وگرنه در این روزگارِ سیاه بی‌اخلاقی، راه گریز همواره باز است… شاید بتوانم در اینجا تنها به دو نکته اشاره کنم: نکته‌ی نخست؛ مقامِ فردوسی بزرگ است که در شاهنامه به روشنی آورده که ابومنصور دقیقی پیش از او سرایش شاهنامه را آغاز کرده و کارِ او ادامه‌ی نگارشِ کارِ ناتمامِ آن شاعر است. فردوسی می‌نویسد هزار بیت از شاهنامه، همان است که دقیقی سروده و او بی کم و کاست و بدونِ دستبردی در شاهنامه آورده. چون نیک بنگریم، یکی از دلایلِ بزرگ بودنِ فردوسی همین پاکیِ سخن و اندیشه و امانت‌داری کم نظیرِ اوست. نکته‌ی دوم؛ سخنِ پژوهشگر نامدارِ زبانِ فارسی، دکتر محمد معین خالقِ فرهنگ فارسی است که نقل به مضمون چنین نوشته: خدا نبخشد کسی، چیزی را از جایی بردارد و به نامِ خود عرضه کند. با این نگاه، هر کس خودش می‌ماند و وجدانش، چه خالقِ اثر، چه کسی که ادعایی دارد. بنای کارِ هنری در این سرزمینِ اهورایی چنان است که همه به ویژه هنرمندان، سالها پس از مرگ‌شان موردِ داوری واقعی قرار می‌گیرند تا گفته شود روحِ فلانی شاد که فلان کرد… یا او را در زمره‌ی بدترینِ مردمان بدانند. ممکن است کسی بگوید پس از من، زندگی چه خواب و چه سراب… شاید از این آشکارتر نتوان وعده‌ی خدا را انکار کرد. هر کس خود داند.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین می‌شود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران می‌شود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه می‌تواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیه‌کنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر می‌شد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
انتشار هجدهمین کتاب؛ در جست‌و‌جوی شاه، مکتوب شد
به نیکی گِرای و مَیازار کس/ رَهِ رستگاری همین است و بس کتاب هجدهم از مجموعه داستان‌های شاهنامه از سوی ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۱۷
«ایرانیان در نبرد با ستمگران» منتشر شد
بانی‌فیلم: کتاب هفدهم شاهنامه، با نامِ «ایرانیان در نبرد با ستمگران» نوشته محسن دامادی نویسنده و سینماگر سرشناس کشورمان در ...ادامه مطلب نوشته «ایرانیان در نبرد با ستمگران» منتشر شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۱۹
انتشار کتاب شانزدهم داستان‌های شاهنامه، فرنگیس و سووشون؛ گلوی سیاوش به خنجر بُرید!
کتاب شانزدهم از مجموعه داستان های شاهنامه، نگارش محسن دامادی منتشر شد. به گزارش رسیده، در بخشی از این کتاب ...ادامه مطلب نوشته انتشار کتاب شانزدهم داستان‌های شاهنامه، فرنگیس و سووشون؛ گلوی سیاوش به خنجر بُرید! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۰۴
انتشار کتاب پانزدهم از داستان های شاهنامه نوشته‌ی محسن دامادی
بانی‌فیلم: کتاب پانزدهم از مجموعه داستان‌های شاهنامه نوشته‌ی محسن دامادی نویسنده و کارگردان سینمای ایران از سوی انتشارات کتابسرای نیک ...ادامه مطلب نوشته انتشار کتاب پانزدهم از داستان های شاهنامه نوشته‌ی محسن دامادی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۰۱
انتشار دومین رمان سینماگر ایرانی؛ «ایران نام دختر است…
بانی‌فیلم: رمان «ایران نام دختر است…» به قلم محسن دامادی نویسنده و کارگردان سینمای ایران چندی‌ست که به بازار کناب ...ادامه مطلب نوشته انتشار دومین رمان سینماگر ایرانی؛ «ایران نام دختر است… اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۵/۰۲
انتشار «سیاوش در آغوش آتش» چهاردهمین کتاب از داستان‌های شاهنامه
کتاب چهاردهم از داستان‌های شاهنامه، با نامِ «سیاوش در آغوش آتش» منتشر شد. به کزارش بانی‌فیلم، چهاردهمین کتاب از مجموعه داستان‌های شاهنامه نوشته محسن دامادی همزمان با روز چهارشنبه‌سوری منتشر ...ادامه مطلب نوشته انتشار «سیاوش در آغوش آتش» چهاردهمین کتاب از داستان‌های شاهنامه اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۲/۱۲/۲۲
مرگِ سینمایی!
کتاب مرگ سینمایی نوشته محسن دامادی از سوی انتشارات نگاه منتشر شد. به گزارش بانی‌فیلم، کتاب مرگ سینمایی شامل چهار داستانِ نیمه بلندِ است که از زبانِ چهار نوجوان در ...ادامه مطلب
۱۴۰۲/۰۴/۱۹
انتشار جلد چهارم مجموعه‌داستان‌های شاهنامه به قلم محسن دامادی
جلد چهارم «مجموعه‌داستان‌های شاهنامه» نوشته محسن دامادی توسط انتشارات کتابسرای نیک منتشر و راهی بازار نشر شد. به گزارش مهر، چهارمین‌جلد «مجموعه‌داستان‌های شاهنامه» نوشته محسن دامادی، با نام «قیام کاوه، ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۰۶
چاپ و انتشار جلد دوم و سوم مجموعه داستان‌های شاهنامه
مجلدات دوم و سوم مجموعه داستان‌های شاهنامه نوشته محسن دامادی توسط انتشارات کتابسرای نیک منتشر و راهی بازار نشر شدند. به گزارش روابط عمومی انتشارات کتابسرای نیک، مجلدات دوم و ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۶/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
۵ درگذشت، لغو یک کنسرت و خبری از اصغر فرهادی
اصغر فرهادی: چه کسی از شما خواست ما را نجات دهید؟، چرا شیوا مقانلو دبیر «جلال» شد؟، فردوس کاویانی و مهرانه مهین‌ترابی چگونه ماندگارترین زوج هنری تلویزیون شدند؟، بافت تاریخی تهران در خطر است!، سرمایه‌گذاری جدید تهرانی‌ها، لحظات نفس‌گیر چند عملیات به روایت یک فرمانده، گرامیداشت کودکان میناب در نخستین...
۱۴۰۵/۰۷/۱۷
تجلیل از اصغر فرهادی در ترکیه
فستیوال فیلم آدانا در ترکیه جایزه یک عمر دستاوردهنری خود را به اصغر فرهادی، فیلمساز شناخته شده ایرانی، اهدا کرد. به گزارش سینماسینما، برگزار کنندگان این رویداد سینمایی اعلام کردند که این جایزه به پاس نقش و تاثیرگذاری فرهادی بر سینمای معاصر جهان به او اهدا می شود. فرهادی که...
۱۴۰۵/۰۷/۰۸
اصغر فرهادی از ترک‌ها جایزه گرفت
جشنواره فیلم آدانا در ترکیه جایزه یک عمر دستاوردهنری خود را به اصغر فرهادی، فیلمساز شناخته شده ایرانی، اهدا کرد.
۱۴۰۵/۰۷/۰۸
جایزه ویژه جشنواره ترکیه‌ای برای اصغر فرهادی
سی و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم آدانا در کشور ترکیه از اصغر فرهادی کارگردان ایرانی با اعطای جایزه یک عمر دستاورد هنری تقدیر میکند.
۱۴۰۵/۰۷/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
۲ درگذشت، خبری از اصغر فرهادی و پاچه‌خاری هفته!
حریم کاخ فلاحتی کوچک شد!، از دوستی با خلیل ملکی تا همنشینی با سایه، نخندیدن کنار مهران مدیری سخت است، واکنشی به صادر نشدن ویزا برای تیم رسانه‌ای رییس‌جمهور، از رهاترین عضو جشنواره‌های فجر چه می‌دانیم؟!، چرا کنسرت‌های علیرضا قربانی حتی یک شب خالی نمی‌ماند؟، حضور اصغر فرهادی در شب...
۱۴۰۵/۰۷/۰۳
منتظر بمانید..
«داستان‌های موازی» برنده‌ی بهترین فیلمنامه از فستیوال جاده‌ی ابریشم چین
برندگان سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم جاده ابریشم، شامگاه چهارشنبه ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، در مراسم اختتامیه این جشنواره در شهر شی‌آن چین معرفی شدند. به گزارش سینماسینما، جایزه بهترین فیلمنامه این دوره به فیلم «داستان‌های موازی» (Parallel Stories)، اهدا شد. این جایزه در بخش رقابتی جوایز جاده ابریشم به فیلمنامه «داستان‌های...
۱۴۰۵/۰۷/۰۲
اصغر فرهادی برگزیده جشنواره جاده ابریشم شد
اصغر فرهادی برای فیلم «داستان‌های موازی»، برنده جایزه بهترین فیلمنامه از جشنواره جاده‌ی ابریشم چین شد.
۱۴۰۵/۰۷/۰۲
«داستان‌های موازی»؛ تغییر پارادایم در زبان سینمایی اصغر فرهادی
در نشست نقد و تحلیل فیلم «داستان‌های موازی» که در مجموعه «اداپا» برگزار شد، مهرزاد دانش، نویسنده و منتقد سینما، این فیلم را فراتر از یک اثر سینمایی و نقطه عطفی در سیر تکاملی زبان سینمایی اصغر فرهادی دانست. به گزارش سینماسینما، دانش گفت: «داستان‌های موازی» فراتر از یک اثر...
۱۴۰۵/۰۷/۰۱
«داستان‌های موازی»؛ چشم‌چرانیِ وراثتی
سینماسینما، پویا عاقلی‌زاده «هیزدزدی» یا «چشم‌چرانی»، از مفاهیم روانشناسانه‌ایست که گرهی محکم و معنایی با سینما خورده است؛ «پنجره عقبی» هیچکاک، «هیزدزد» مایکل پاول و «مالنا»ی تورناتوره، تنها چند نمونه‌ی معروف از میان خیل عظیم پرداخت سینمایی به این مفهوم روانکاوانه هستند. اصغر فرهادی در «داستان‌های موازی»، همان‌طور که قدرت...
۱۴۰۵/۰۷/۰۱
تجلیل از پیشکسوتان صدا با حضور اصغر فرهادی
مراسم بزرگداشت حسن زاهدی، اسحاق خانزادی و محمد شهامت سه پیشکسوت عرصه صدابرداری و صداگذاری با حضور اصغر فرهادی در خانه سینما برگزار شد. نوشته تجلیل از پیشکسوتان صدا با حضور اصغر فرهادی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۶/۳۱