هر شخصی، خود داند!
محسن دامادیبنده در زمانِ تاسیسِ بانک فیلمنامه کانون فیلمنامه نویسان که امروز به عنوان بانک فیلمنامه خانه سینما فعالیت میکند، تصور نمیکردم چه بحرانهایی (یا به قولِ امروزی چالشهایی) در راه است؛ یکی از مهمترین آنها، سرقتهای آشکار یا شباهتهای ناگزیر و ناخواسته بینِ دو طرح یا فیلمنامه، یا بین طرح و فیلمنامه و فیلم بود، که موجب شد پیوسته شورای داوری خانهی سینما در این باره، کانون را مرجع رسیدگی کند. تاریخِ ثبت هر طرح، ایده و فیلمنامه یکی از شاخصهای مهمِ داوری شد، در عینِ حال که این تاریخ، چندان مناط اعتبار نبود، زیرا هر کسی دسترسی عادلانه به ثبتِ فوری کارِ خودش نداشت. این موضوع، یعنی سرقتِ ادبی، یا پیشگامی کسی در نوشتن، یا برداشت کسی از روی دستِ دیگری، یا اینکه کسی طرح و ایدهای را به کسی بگوید، و فردِ دوم آن را متعلق به خود بداند، بعدها فصلی از کتابم چگونه داستان را به فیلمنامه تبدیل کنیم؟ شد. در آن کتاب با آوردن مثالهای زیاد از تاریخ ادبی ایران نوشتم که این ماجرا سرِ دراز دارد. اما این یادداشت بیشتر مدیونِ گفتوگو با دوستِ نازنینی است که در بارهی دو فیلم «قهرمان» و مستندِ «دو سر برد، دو سر باخت» از من پرسید. گفتم هیچ کدام از فیلمها را ندیدم و به عنوان کسی که بانی تاسیس بانک فیلمنامه و ریاستِ کانون فیلمنامه نویسان بودم، اگر هم میدیدم با دیدنِ شباهتهای احتمالیِ آنها، نمیتوانستم حکم بدهم یکی از دیگری برداشته یا برنداشته.
به همین دلیل در تمامِ آن سالها، برای بررسی ادعاها و شکایتها هرگز خودم یکی از سه فردی نبودم که برای داوری بین دو اثر انتخاب میشد؛ در اینجا نیز مطلقا در جایگاه داوری نیستم که اصولا یک فیلمنامهنویس توانا، نیاز داشته باشد برای فیلمنامهی خودش، از دیگری وام بگیرد، یا دیگری ادعای بلاوجه کرده، یا شواهدی دارد که بدونِ تردید از اثرِ او برداشت شده و حقوقِ معنوی و مادی او از بین رفته. این یادداشت محصولِ همان گفتوگوی ساده با آن دوستِ نازنین و فرهیخته است، تا اشاره کنم کمتر پیش میآید داستانها بازآفرینی نشوند و شباهتها پیش نیاید، به ویژه در تاریخ ادبیاتِ ایران، کمتر حرفِ ناگفتهای مانده که گفته نشده باشد، اما اگر شباهتهای ناگزیر بیشمارند، سرقتهای بیشمار، به ویژه در تلویزیون نیز بیحسابند. اگر گاهی یکی از آنها بیان و سوژهی اخبار میشود، به دلیلِ شهرتِ یکی از دو اثر است، وگرنه بازارِ شباهت و سرقت، مانندِ بازارِ بورس است که گاه رونق دارد و گاه از سکه میافتد، تا یا گروهی به نوایی برسند و یا کسانی از هستی ساقط شوند. اگر در بازارِ بورس، کلیدِ خوشبختی یا فلاکت را کسی دیگر روشن میکند، در بازارِ هنر تنها صاحب اثر میتواند با خودش، کارش و وجدانش صادق باشد و بگوید یا نگوید که منبعِ نگارشِ او اثری دیگر بوده یا نبوده؟ وگرنه در این روزگارِ سیاه بیاخلاقی، راه گریز همواره باز است… شاید بتوانم در اینجا تنها به دو نکته اشاره کنم: نکتهی نخست؛ مقامِ فردوسی بزرگ است که در شاهنامه به روشنی آورده که ابومنصور دقیقی پیش از او سرایش شاهنامه را آغاز کرده و کارِ او ادامهی نگارشِ کارِ ناتمامِ آن شاعر است. فردوسی مینویسد هزار بیت از شاهنامه، همان است که دقیقی سروده و او بی کم و کاست و بدونِ دستبردی در شاهنامه آورده. چون نیک بنگریم، یکی از دلایلِ بزرگ بودنِ فردوسی همین پاکیِ سخن و اندیشه و امانتداری کم نظیرِ اوست. نکتهی دوم؛ سخنِ پژوهشگر نامدارِ زبانِ فارسی، دکتر محمد معین خالقِ فرهنگ فارسی است که نقل به مضمون چنین نوشته: خدا نبخشد کسی، چیزی را از جایی بردارد و به نامِ خود عرضه کند. با این نگاه، هر کس خودش میماند و وجدانش، چه خالقِ اثر، چه کسی که ادعایی دارد. بنای کارِ هنری در این سرزمینِ اهورایی چنان است که همه به ویژه هنرمندان، سالها پس از مرگشان موردِ داوری واقعی قرار میگیرند تا گفته شود روحِ فلانی شاد که فلان کرد… یا او را در زمرهی بدترینِ مردمان بدانند. ممکن است کسی بگوید پس از من، زندگی چه خواب و چه سراب… شاید از این آشکارتر نتوان وعدهی خدا را انکار کرد. هر کس خود داند.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
انتشار هجدهمین کتاب؛ در جستوجوی شاه، مکتوب شد
به نیکی گِرای و مَیازار کس/ رَهِ رستگاری همین است و بس کتاب هجدهم از مجموعه داستانهای شاهنامه از سوی ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۱۷
«ایرانیان در نبرد با ستمگران» منتشر شد
بانیفیلم: کتاب هفدهم شاهنامه، با نامِ «ایرانیان در نبرد با ستمگران» نوشته محسن دامادی نویسنده و سینماگر سرشناس کشورمان در ...ادامه مطلب نوشته «ایرانیان در نبرد با ستمگران» منتشر شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۱۹
انتشار کتاب شانزدهم داستانهای شاهنامه، فرنگیس و سووشون؛ گلوی سیاوش به خنجر بُرید!
کتاب شانزدهم از مجموعه داستان های شاهنامه، نگارش محسن دامادی منتشر شد. به گزارش رسیده، در بخشی از این کتاب ...ادامه مطلب نوشته انتشار کتاب شانزدهم داستانهای شاهنامه، فرنگیس و سووشون؛ گلوی سیاوش به خنجر بُرید! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۰۴
انتشار کتاب پانزدهم از داستان های شاهنامه نوشتهی محسن دامادی
بانیفیلم: کتاب پانزدهم از مجموعه داستانهای شاهنامه نوشتهی محسن دامادی نویسنده و کارگردان سینمای ایران از سوی انتشارات کتابسرای نیک ...ادامه مطلب نوشته انتشار کتاب پانزدهم از داستان های شاهنامه نوشتهی محسن دامادی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۰۱
انتشار دومین رمان سینماگر ایرانی؛ «ایران نام دختر است…
بانیفیلم: رمان «ایران نام دختر است…» به قلم محسن دامادی نویسنده و کارگردان سینمای ایران چندیست که به بازار کناب ...ادامه مطلب نوشته انتشار دومین رمان سینماگر ایرانی؛ «ایران نام دختر است… اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۵/۰۲
انتشار «سیاوش در آغوش آتش» چهاردهمین کتاب از داستانهای شاهنامه
کتاب چهاردهم از داستانهای شاهنامه، با نامِ «سیاوش در آغوش آتش» منتشر شد. به کزارش بانیفیلم، چهاردهمین کتاب از مجموعه داستانهای شاهنامه نوشته محسن دامادی همزمان با روز چهارشنبهسوری منتشر ...ادامه مطلب نوشته انتشار «سیاوش در آغوش آتش» چهاردهمین کتاب از داستانهای شاهنامه اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۲/۱۲/۲۲
مرگِ سینمایی!
کتاب مرگ سینمایی نوشته محسن دامادی از سوی انتشارات نگاه منتشر شد. به گزارش بانیفیلم، کتاب مرگ سینمایی شامل چهار داستانِ نیمه بلندِ است که از زبانِ چهار نوجوان در ...ادامه مطلب
۱۴۰۲/۰۴/۱۹
انتشار جلد چهارم مجموعهداستانهای شاهنامه به قلم محسن دامادی
جلد چهارم «مجموعهداستانهای شاهنامه» نوشته محسن دامادی توسط انتشارات کتابسرای نیک منتشر و راهی بازار نشر شد. به گزارش مهر، چهارمینجلد «مجموعهداستانهای شاهنامه» نوشته محسن دامادی، با نام «قیام کاوه، ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۰۶
چاپ و انتشار جلد دوم و سوم مجموعه داستانهای شاهنامه
مجلدات دوم و سوم مجموعه داستانهای شاهنامه نوشته محسن دامادی توسط انتشارات کتابسرای نیک منتشر و راهی بازار نشر شدند. به گزارش روابط عمومی انتشارات کتابسرای نیک، مجلدات دوم و ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۶/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
محمود کلاری رییس هییت داورانِ جشنواره زردآلوی طلایی شد
محمود کلاری، فیلمبردار ایرانی، رییس هیئت داوران مسابقه منطقهای جشنواره فیلم زردآلوی طلایی شد. به گزارش سینماسینما، جشنواره فیلم زردآلوی طلایی اعلام کرد: شما پیشگامان سینمای مدرن ایران – عباس کیارستمی، محسن مخملباف، جعفر پناهی و اصغر فرهادی – را به عنوان مهمانان جشنواره زردآلوی طلایی دیدهاید. اکنون، مردی را...
۱۴۰۵/۰۴/۰۴
اصغر فرهادی در پرتغال مسترکلاس کارگردانی برگزار میکند
اصغر فرهادی، فیلمساز برنده دو جایزه اسکار، به عنوان یکی از اساتید و مهمانان ویژه بیست و دومین دوره فستیوال بینالمللی فیلم FEST (کارگردانان جدید | فیلمهای جدید) راهی کشور پرتغال میشود. به گزارش سینماسینما، فرهادی در این رویداد معتبر بینالمللی که پاتوق کشف استعدادهای نوظهور سینمای جهان است، یک...
۱۴۰۵/۰۳/۲۶
اصغر فرهادی به پرتغال میرود
اصغر فرهادی به عنوان یکی از اساتید و مهمانان ویژه بیست و دومین دوره جشنواره بینالمللی فیلم «کارگردانان جدید، فیلمهای جدید» راهی کشور پرتغال میشود.
۱۴۰۵/۰۳/۲۶
ورایتی گزارش داد؛ فروش گسترده فیلم اصغر فرهادی در بازارهای جهانی
ورایتی در گزارشی نوشته است که: درام پرستارهٔ «داستانهای موازی» ساختهٔ اصغر فرهادی پس از نخستین نمایش جهانی خود در بخش مسابقهٔ جشنواره فیلم کن، برای پخش بین الملل به مجموعهای گسترده از کشورهای مختلف به فروش رسید؛ اتفاقی که نشاندهندهٔ تقاضای بالای جهانی برای تازهترین اثر این فیلمساز برندهٔ...
۱۴۰۵/۰۳/۲۴
بازار داغ «داستانهای موازی» فرهادی
فیلم «داستانهای موازی» ساخته اصغر فرهادی، کارگردان دو بار برنده اسکار، پس از نمایش در بخش مسابقه جشنواره کن، موفق به فروش در بازارهای کلیدی اروپا، آسیا-اقیانوسیه، آمریکای لاتین و کانادا شده است.
۱۴۰۵/۰۳/۲۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
استقبال از فیلمهای سینماگران ایرانی در فرانسه چطور است؟
سینماسینما، پاریس از اول سال جاری میلادی تاکنون سه فیلم از سینماگران ایرانی بر پرده رفتهاند که تازهترین آن «همه خواهران من» مستند بلند از مسعود بخشی است که از چهارشنبه هفته قبل، سوم ژوین، در ۳۵ سالن پاریس و شهرستانها به نمایش درآمد. با توجه به «سانسنهای پیش نمایش»...
۱۴۰۵/۰۳/۱۹
هندیها خریدار فیلم فرهادی شدند
شرکت ایمپکت فیلمز هند، حق اکران چند فیلم از آثار جشنواره کن از جمله فیلم «داستانهای موازی» اصغر فرهادی را به دست آورد.
۱۴۰۵/۰۳/۱۲
ستارههای جشنوارههای سینمایی در سال ۲۰۲۶ کداماند؟/ شانسی برای فیلمهای مجیدی و فرهادی
سینماسینما، محمد حقیقت سال نوی میلادی آغاز شد و از هم اکنون در رسانههای سینمایی آمریکا از جمله ددلاین و همچنین سایتهای اروپایی، از فیلمهای بسیاری نام بردهاند که مدیران جشنواره و منتقدان را وسوسه میکند و باید منتظر دیدن آنها در جشنوارههای مهم مثل کن، ونیز و غیره باشیم....
۱۴۰۴/۱۰/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
در اندوه فقدان چهره شاخص موج نو سینمای ایران؛ بازتاب جهانی درگذشت بهرام بیضایی
«هالیوود ریپورتر» و «فیگارو» به درگذشت بهرام بیضایی، نویسنده و کارگردان برجسته ایرانی و یکی از چهرههای شاخص موج نو سینمای ایران واکنش نشان دادند؛ هنرمندی که به گفته اصغر فرهادی «استاد بزرگ» او بود و در روز تولد ۸۷ سالگیاش، دور از وطن، چشم از جهان فروبست. به گزارش...
۱۴۰۴/۱۰/۰۷
پایان فیلمبرداری «داستانهای موازی» در پاریس
فیلمبرداری دهمین فیلم سینمایی اصغر فرهادی با عنوان «داستانهای موازی» در پاریس به پایان رسید. نوشته پایان فیلمبرداری «داستانهای موازی» در پاریس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۹/۲۴