«صحنه» جای دروغ نیست؛ در باره حمید سمندریان که جایش همچنان خالیست
اگر دردی را که نقشت تحمل میکند، حس نکنی، دروغ میگویی. و صحنه، جای دروغ نیست. / حمید سمندریانالمیرا ندائی
صحنه تاریک است، پردههای ضخیم مخملی، بیحرکت و سنگین در سکوت فرو رفتهاند. چراغهای سالن خاموشاند، اما هنوز در گوشه و کنار این صحنه، رد پای کسی مانده است که سالها با چشمانی جستجوگر و صدایی لرزان، حقیقت را هدایت میکرد. هنوز گامهای مردی که تئاتر را زندگی میکرد، در دل این تختهچوبها شنیده میشود. حمید سمندریان، نه فقط کارگردانی بزرگ، بلکه معلمی بود که به شاگردانش آموخت که چگونه بر صحنه قدم بگذارند، چگونه در تاریکی سالن نمایش بدرخشند، و چگونه کلمات را با جان و دل درک کنند تا اول خود حقیقت را در میان دیالوگها بیابند. تئاتر برای حمید سمندریان، صرفاً یک اجرای نمایشی زنده نبود، بلکه تمرینی برای زیستن بود. او باور داشت که صحنه، تقلیدی از زندگی نیست، بلکه خودِ زندگی است؛ زندگی در عریانترین، بیپیرایهترین و صادقترین شکل ممکن اش. او با دقت و سواسگونهاش، و آن نگاه نافذ و دستهای لرزان از شوقش هنگام اجرای یک صحنهی درست، هیچگاه به تئاتر به چشم سرگرمی نگاه نکرد. برای او، نمایشنامههای چخوف، برشت، سارتر، ابسن و میلر، صرفاً داستانهایی برای اجرا نبودند. بلکه آینههایی بودند که حقیقت را منعکس میکردند، مسیری بودند برای اندیشیدن و برای کشف زخمهای روح انسان، بالاخص در دورانی که حقیقت بیش از همیشه در پردههایی از اشتباه و دروغ فرو رفته بود. او با جسارتی بیبدیل، این متون را بر صحنه میآورد، دیالوگها را جان میبخشید و نور را بر زوایای تاریک روح آدمی میتاباند. «کلمه را نفهمی، صحنه تو را پس میزند!» هنوز هم میتوان صدای هیجانزدهاش را حس کرد.
نفر اول نامش مشخص نیست اما افراد حاضر به ترتیب حمید سمندریان، پرویز کاردان، عباس جوانمرد و جمشید لایقجای او خالی است. سالها از خاموشیاش میگذرد، اما این سکوت هنوز سنگین است، هنوز صحنه در انتظار اوست. انگار چراغها هنوز امید دارند که روزی درها باز شوند و مردی آرام، اما پرصلابت، از میان ردیف صندلیها بگذرد و بر صحنه قدم بگذارد. شاید روزی بیاید که تئاتر ایران باری دیگر، با همان شرافت به راه خود ادامه دهد؛ روزی که میراث او نه در خاطرهها، که در نبض تئاتر این سرزمین جاری شود. اما تا آن روز، این سکوت ادامه دارد، و صحنه، هنوز در انتظار مردی از جنس اصالت هنر است، مردی که روح تئاتر را به ما آموخت. او فقط یک کارگردان، یک استاد دانشگاه، یک مترجم، و یک مربیِ بازیگری نبود.
حمید سمندریان، شاعری بود که زبانش حرکت بود، که وزن و قافیهاش درون دیالوگهای برشت و آرتور میلر و فردریش دورنمات جاری میشد. او ایمان داشت که تئاتر، فراتر از نمایش، فراتر از سرگرمی، فراتر از قابهای زیبا و نورپردازیهای چشمنواز است. او معتقد بود که تئاتر، همان حقیقتِ بیرحمی است که جهان را برملا میکند، همان رازی است که پشت درهای بسته پنهان شده است، و همان آوازی است که در سکوتی مطلق طنین میاندازد. تئاتر ایران، هنوز وامدار اوست. و هنوز، صحنههای نمایش در انتظار گامهای اویند، در انتظار آن دستهای مهربان و سختگیر، در انتظار آن صدایی که از حقیقت سخن میگفت.
هنوز هم، وقتی پردهها بالا میروند، وقتی بازیگری بر روی صحنه دیالوگی را با تمام وجود ادا میکند، وقتی نور، بر چهرهی شخصیتها سایههایی از حقیقت میافکند، حمید سمندریان در میان ماست، در گوشه ای از صحنه ای روشن یا در دل تاریکی در میان نفسهای درهمتنیدهی تماشاگران، به نظاره ایستاده است.
نوشته «صحنه» جای دروغ نیست؛ در باره حمید سمندریان که جایش همچنان خالیست اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
«این صحنه خانه من است»؛ افسانه، حمید، تئاتر و باقی ماجرا
سینماسینما، محدثه واعظیپور؛ این روزها، شاید صحبت کردن از تئاتر و کلانتر از آن، هنر گزاف به نظر برسد، اما اگر هنر نبود، این روزهای سخت، دشوارتر و غیرقابل تحملتر از کار درمیآمد. هنوز هم، هنر پناهگاهی است برای انسان، تا شاید اندوهِ زیستن در بحران را دوام بیاورد. آریان...
۱۴۰۵/۰۴/۲۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منوچهر فرید درگذشت
منوچهر فرید، بازیگر قدیمی سینما و تئاتر و تلویزیون که همنسل پرویز فنیزاده، جمشید مشایخی و… بود، در شهر ملبورن، استرالیا چشم از جهان فروبست. به گزارش سینماسینما، منوچهر فرید متولد ۱۳۱۶ بود. او پس از تجربههای مختلف تئاتری از اجراهای صحنهای گرفته تا نمایشهای زنده تلویزیونی، به خصوص همکاریهای...
۱۴۰۵/۰۴/۱۳
اجرای «گالیله»؛ رویای محقق نشده حمید سمندریان
نام حمید سمندریان با نمایشنامه «گالیله» گره خورده است؛ نمایشنامهای که او بارها قصد اجرایش را داشت و هرگز فرصت ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نگاهی به مستند «حمید هما»؛ مرور یک زندگی عاشقانه با چاشنی تئاتر
محمداحسان مفیدی کیا فعال فرهنگی در یادداشتی به مستند «حمید هما» و زندگی هما روستا و حمید سمندریان پرداخته است. ...ادامه مطلب نوشته نگاهی به مستند «حمید هما»؛ مرور یک زندگی عاشقانه با چاشنی تئاتر اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۲۲
«باغ وحش شیشهای» روی صحنه سالن استاد انتظامی
نمایشنامه «باغ وحش شیشهای» اثر تنسی ویلیامز با ترجمه استاد حمید سمندریان، بهکارگردانی محمد برهمنی و سعید زارعی در سالن ...ادامه مطلب نوشته «باغ وحش شیشهای» روی صحنه سالن استاد انتظامی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۱۳
دهمین روز جشنواره تئاتر فجر به حمید سمندریان تقدیم شد
دهمین روز از چهل و سومین جشنواره بین المللی تئاتر فجر به نام و احترام حمید سمندریان برگزار می شود. ...ادامه مطلب نوشته دهمین روز جشنواره تئاتر فجر به حمید سمندریان تقدیم شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
ویدئو / مرور کوتاه زندگی و آثار «حمید لبخنده»
حمید لبخنده، کارگردان باسابقه تئاتر، تلویزیون و سینما، عصر شنبه (۱۸ دی) در سن ۷۰ سالگی درگذشت. او متولد اهواز بود و در دوران تحصیل کارگردانی و بازیگری تئاتر، نزد هنرمندانی نظیر حمید سمندریان، بهرام بیضایی و علی رفیعی تعلیم دید. لبخنده از دهه ۶۰ شروع به ساخت سریالهای تلویزیونی...
۱۴۰۰/۱۰/۱۹
نگاه در آکادمی سمندریان تربیت هنرجوست، نه تجارت
فرزند و مدیر آکادمی هنرهای نمایشی حمید سمندریان همزمان با آغاز کار مجدد این موسسه بعد از ۲۱ ماه تعطیلی، اظهار داشت: وجه ممیز این آکادمی، اتکا به تعهد و ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تلاش فرزند حمید سمندریان و هما روستا برای تحقق آرزوی پدر و مادرش
کاوه سمندریان، فرزند حمید سمندریان و هما روستا خبر داد که چراغ آموزشگاه پدرش، بعد از حدود دو سال تعطیل روشن شده و این آموزشگاه از پاییز امسال فعالیت خود را آغاز کرده است.
۱۴۰۰/۰۸/۰۹
کارگردانی که رستوران زد؛ روایت زندگی حمید سمندریان در «مخاطب خاص»
نمایش «مخاطب خاص» به نویسندگی و کارگردانی علی شمس از جمله نمایشهای موفق سال ۹۲ بود که به مقطعی از زندگی زندهیاد حمید سمندریان و راهاندازی رستوران توسط این چهره ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۶/۱۳
نام زندهیاد سمندریان بر کوچهای در تهران
بر اساس مصوبه دی ۱۳۹۹ شورای شهر تهران، کوچهای در پایتخت به یاد زندهیاد حمید سمندریان، نویسنده، کارگردان و مدرس تئاتر نامگذاری شد. به گزارش ایرنا، زندهنام حمید سمندریان متولد ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۳/۲۵
عکس یادگاری
حسین پاکدل زندهیاد حمید سمندریان به نقل از استاد خود ادوارد ماکس همیشه میگفت؛ «بدا به حال استادی که شاگردش از او پیشی نگیرد». میشود این حرف کاربردی را تعمیم داد به هنرمندان صاحبنامی که در آثار ماندگارشان موقعیت نشو و نما به جوانان مستعد و پرتلاش داده و آنها...
۱۳۹۹/۱۲/۰۱
همه ناکامیهای فروغ فرخزاد در تئاتر
روزنامهنگارانی که زمستان سرد سال ۱۳۴۲ به تماشای نمایش «شش شخصیت در جست وجوی نویسنده» نشستند، به دو موضوع توجه بسیار کردند؛ معرفی لوییجی پیراندللو، به عنوان نمایشنامهنویسی بزرگ و بازی فروغ فرخزاد روی صحنه تئاتر.
۱۳۹۹/۱۰/۰۷
عدهای میخواهند با نام «سمندریان» برای خود شناسنامه درست کنند
سینماپرس: کارگردان تئاتر گفت: تقرب به حمید سمندریان ضعف شخصیتی است؛ برخی با نام او در حال افزایش اعتبار خود هستند.
۱۳۹۹/۰۴/۲۳
چرا استاد انتظامی با توسل به حضرت فاطمه سلام الله علیها روی صحنه رفت؟
سینماپرس: نوبت انتظامی شد که بره توی صحنه، دستش رو بلند کرد طرف آسمون و با صدای کم و بیش ترسیده و مضطرب گفت:" یا فاطمه زهرا، خودمو به تو می سپارم."
۱۳۹۹/۰۲/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
وزیر ارشاد به دیدار محمدعلی کشاورز رفت
سینماپرس: وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عیادت «محمدعلی کشاورز» بازیگر پیشکسوت کشورمان رفت.
۱۳۹۸/۰۳/۲۵
آغاز «ازدواج آقای می سی سی پی» به یاد حمید سمندریان
اجرای نمایش «ازدواج آقای می سی سی پی» به کارگردانی احسان فلاحت پیشه جمعه شب چهاردهم دی ماه با گرامیداشت یاد و خاطره زندهیاد حمید سمندریان در تالار اصلی تئاتر شهر آغاز شد.
۱۳۹۷/۱۰/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
دیدار اعضای شورای مرکزی بازیگران سینما با «جمال اجلالی»
جمعی از اعضای شورای مرکزی انجمن بازیگران سینمای ایران به دیدار جمال اجلالی پیشکسوت سینما و تئاتر رفتند. در این دیدار علی دهکردی، فرشید زارعی فرد، افسانه چهره آزاد و فرامرز روشنایی (رییس، بازرس، عضو و مسئول اطلاع رسانی شورا) حضور داشتند. اجلالی چند ماه قبل براثر سکته در بیمارستان...
۱۳۹۷/۰۷/۰۳ ۳
«بازی استریندبرگ» به یاد حمید سمندریان خوانده میشود
نمایشنامه خوانی «بازی استریندبرگ» شنبه ۱۶ تیر به مناسبت سالروز درگذشت حمید سمندریان در تالار ناصرخسرو برگزار می شود. به گزارش مهر، به مناسبت سالروز درگذشت حمید سمندریان نمایشنامه خوانی «بازی استریندبرگ» به کارگردانی کوروش ساسانیان که از شاگردان این هنرمند در اوایل دهه هشتاد بوده است، اجرا می شود....
۱۳۹۷/۰۴/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
یک نمایشنامهخوانی نوجوانانه به یاد سمندریان و هما روستا
نمایشنامه «بیوههای غمگین سالار جنگ» نوشته محمد امیر یاراحمدی به یاد زوج هنرمند حمید سمندریان و هما روستا نمایشنامهخوانی میشود.
۱۳۹۷/۰۳/۲۹
نمایش گلن گری گلن راس در تماشاخانه پایتخت
نمایش گلن گری گلن راس این روزها در تماشاخانه پایتخت به روی صحنه می رود. به گزارش رسیده ، این روزها نمایشی با عنوان گلن گری گلن راس نوشته ی دیوید مامت به کارگردانی فرید رحمتی در تماشاخانه پایتخت روی صحنه می رود. نمایشی که با همت جمعی از هنرجویان...
۱۳۹۶/۰۸/۲۶
«دوزخ» روی صحنه میرود
رضا اصغری از چهاردهم آبان ماه در پردیس تئاتر شهرزاد نمایش «دوزخ» را با اقتباسى از نمایشنامه دوزخ اثرِ ژان پل سارتر روی صحنه میبرد. به گزارش رسیده،این اثر سالها پیش با ترجمه حمید سمندریان منتشر شده بود و حالا اصغرى در اولین تجربه کارگردانی خود، نگاهی متفاوت به این...
۱۳۹۶/۰۸/۱۰
«گالیله» با ۵۰ درصد تخفیف برای سه روز ابتدایی به ایرانشهر آمد
به گزارش رسیده، نمایش «گالیله» اثر برتولت برشت از نمایشنامه نویس آلمانی و ترجمهای از حمید سمندریان و کارگردانی علی پویان از شانزدهم مهر ماه در سالن استاد ناظرزاده کرمانی تماشاخانه ایرانشهر آغاز میشود. این نمایش ساعت ۱۸ اجرا خواهد شد و پیش فروش بلیتهایش آغاز شده است. سه روز...
۱۳۹۶/۰۷/۱۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اهدای نشان سمندریان به ۳ هنرمند
پنجمین دوره جشن آکادمی سمندریان با اهدای نشان آکادمی به بهرام بیضایی، محمد چرمشیر و حمید پورآذری در نبود هما روستا و حمید سمندریان برگزار شد.
۱۳۹۶/۰۶/۲۵
پخش تلهتئاتر زندهیاد سمندریان از تلویزیون
تلهتئاتر «به سوی دمشق» به کارگردانی زندهیاد حمید سمندریان پنجشنبه، ۲۶ مرداد به روی آنتن شبکه چهار سیما میرود.
۱۳۹۶/۰۵/۲۵
اجرای «آندورا» در تماشاخانه استاد انتظامی
بعد از گذشت۵۰ سال از اجرای نمایش «آندورا» به کارگردانی حمید سمندریان، افشین زمانی با اجرای این اثر، یاد سمندریان را زنده خواهد کرد. به گزارش روابط عمومی این اثر، نمایش «آندورا» که براساس متن ماکس فریش توسط حمید سمندریان ترجمه شده، از تاریخ سی ام خرداد به کارگردانی افشین...
۱۳۹۶/۰۳/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بازی در «ابد و یک روز» و «موج مرده» را رد کردم!
شبنم فرشادجو بازیگر با سابقه تئاتر است که همکاری با تیم مهران مدیری در تلویزیون باعث شهرت او شد. این بازیگر به تازگی گفت و گوی مفصلی درباره تئاتر و حضورش در کلاس های حمید سمندریان و بهرام بیضایی داشته است؛ اما جالب ترین قسمت صحبت های او بخشی است...
۱۳۹۶/۰۲/۱۱
مدیران سی امین جشنواره فیلم های کودکان و نوجوانان اصفهان مشخص شدند
سینماپرس: طی احکام جداگانه ای از سوی "علیرضا رضا داد" دبیر جشنواره بین المللی فیلم کودکان و نوجوانان ، مدیران جشنواره مشخص شدند.
۱۳۹۵/۰۹/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«مهران مدیری» بهترین چهره تلویزیونی و «شهرزاد» برترین سریال شد/ فرهاد اصلانی و مهتاب کرامتی تندیس «حافظ» را به خانه بردند/ درخشش علی نصیریان
سینماپرس: برگزیدگان شانزدهمین جشن «حافظ» با حضور هنرمندان سینما و تلویزیون در تالار وحدت معرفی شدند.
۱۳۹۵/۰۵/۰۳