
سینماسینما، محمدحسین فتحی
در وهلهی اول، اگر فرم را بهطور کلی، نظام ترکیب و روابط ساختاری موجود در یک مجموعهی واحد در نظر بگیریم و بهبیانی دیگر، شیوهی سازماندهی اجزای یک کل منسجم را مدنظر داشته باشیم آنگاه میتوان از این تعریف، راهی بهسوی توصیف فرمالیسم گشود؛ رویکردی زیباییشناسانه که بر این باور است: عناصر فرمالِ مرتبط با یکدیگر، نخستین خاستگاه ارزش زیباییشناختیاند؛ ارزشی که مستقل و مقدم بر دیگر ویژگیهای یک اثر هنری چون معنا، مصداق، یا حتی سودمندی آن قرار میگیرد.
بر همین مبنا، ابتدا به بررسی پیرنگ اصلی فیلم میپردازیم. اگر خط مرکزی داستان، ازدواج دو جوان باشد، و حادثهی محرکِ آن، برهم خوردن این پیوند بهواسطهی یک مثلث عشقی، آنگاه سایر موضوعاتی که پیرامون این محور شکل میگیرند، در حکم خردهپیرنگاند. اما در روایت فیلم، چنین به نظر میرسد که هر خردهپیرنگ، قصد دارد استقلال روایی خود را اعلام کند؛ بهعبارتی، آنها بهجای آنکه در خدمت پیشبرد پیرنگ اصلی باشند، میکوشند در جایگاه روایت مستقل عمل کنند. این ویژگی، ساختار کلاسیک پیرنگ را به چالش میکشد و فرم روایی اثر را بهسوی ساختاری چندکانونی سوق میدهد؛ فرمی که در آن، چند خردهروایت موازی، با درجاتی از تنش و تداخل، در کنار یکدیگر حرکت میکنند.
در چنین ساختاری، تمرکز صرف بر یک نقطهی اوج یا یک مسیر علتومعلولی واحد رنگ میبازد و جای خود را به نوعی چیدمان افقی اطلاعات میدهد؛ روایتی که نهتنها براساس پیشروی زمانی بلکه از طریق انباشت حسی، تداعی تماتیک، و ایجاد ریتمی درونی پیش میرود. بهعبارتی، آنچه روایت را پیش میراند، نه الزاماً منطق علی-معلولی کنشها، بلکه نظم فرمالِ خاصِ فیلم است: تعلیقهای موضعی، قطعهای ضربآهنگدار، برهمریزی انسجام گفتوگوها، و میزانسنهایی که اغلب بیش از آنکه روایت را بهپیش ببرند، حالوهوایی پدید میآورند.
در این میان، دکوپاژ و شیوهی قاببندی نیز با این فرم چندکانونی همراستا هستند. استفادهی مکرر از لانگشاتهایی که جمعهای خانوادگی را در قابهای بسته ثبت میکنند، یا کلوزآپهایی که در شلوغی صحنه، تنهایی کاراکترها را برجسته میسازند، نهتنها کارکرد بیانی دارند، بلکه خود بخشی از فرماند: فرم بهمثابهی تجربهای حسی که تماشاگر را به درون بحرانهای پنهان و متداخل هدایت میکند.
از سوی دیگر، موسیقی و طراحی صدا نیز بهجای تأکید بر لحظات عاطفی یا انفجار دراماتیک، در بسیاری از موارد غیاب را برجسته میکنند؛ سکوتهای کشدار، دیالوگهای ناتمام، و اصوات محیطی اغراقشده، بهگونهای تنظیم شدهاند که کنشها را در دل فضای روانی شخصیتها حل کنند، نه آنکه بیرونی و صریح بیانشان کنند. این گرایش به بیمیانجیگری، بخشی از گرایش فرمال فیلم به تأثیرگذاری از طریق تجربهی زیباشناختی مستقیم است؛ تجربهای که بیش از معنا، حس را منتقل میکند.
از منظرِ طراحی صدا، فیلم «زن و بچه» واجد دو بُرش صوتی متمایز است که تقابل آنها، نوعی ریتم پنهان اما معنادار میسازد. در یکسوم ابتدایی فیلم، صدا نقشی برونگرایانه دارد، گفتوگوهای درهم، شلوغی جمعی و صحنههایی پرهیاهو که همانند یک فرفرهی دیوانهوار، مخاطب را با خود به اعماق فشار اجتماعی و اضطرابهای پنهان میکشد و این دقیقاً شبیه همان فرفرهایست که علییار در مدرسه با آن شرطبندی میکرد؛ بازیای پرهیاهو که ناگهان به سکونی مرموز میرسد.
اینجا صدا، به تعبیر والتر مارچ، فراتر از واقعیتسازی، به عنصر ریتمدهنده و قاببخشنده به تصویر بدل میشود.
اما در یکسوم پایانی، پس از فریادهای جگرخراش مهناز در سوگ علییار، فرفره از چرخش بازمیایستد. صدا فروکش میکند، سکوت جای هیاهو را میگیرد و آنگاه این سکوت است که، بهمثابه صدایی پنهان، آغاز به سخن گفتن میکند. گویی آنچه تا پیش از این از دهان شخصیتها شنیده میشد، اکنون به درون آنها عقبنشینی کرده است؛ جایی که تنها دلصدای ذهن و نگاهها باقی میماند. این تغییر، بازتابی از همان قاعدهی مارچ است، صدا باید حامل چیزهایی باشد که تصویر به تنهایی از بیانشان ناتوان است.
موتیفهای بصری در «زن و بچه» نقش بسزایی در تعمیق مفاهیم روایی و روانی اثر ایفا میکنند. یکی از مهمترین آنها، تصویرسازی از جدایی است؛ جداییای که اغلب از خلال عناصری چون پنجرهها یا دیوارهای بزرگ نمود مییابد. این عناصر نهتنها بهصورت فیزیکی مهناز را از دیگر اعضای خانوادهاش جدا میکنند، بلکه نشانهای از گسست عاطفی و اجتماعی میان او و محیط پیرامونش هستند. نردههایی که در قاببندیهای متعدد همچون قفسهایی آهنین پیرامون او ظاهر میشوند، استعارهای از جامعهای هستند که چون زندانی عظیم، عرصهی زیست مهناز را هر لحظه تنگتر و تلختر میسازد.
درهای باز و بستهشوندهای که پیوسته در مقابل مهناز ظاهر میشوند نیز کارکردی دوگانه دارند: آنها بهمثابه نشانههایی از امید، امکان رهایی را تداعی میکنند، اما همزمان با بستهشدنشان، این رهایی را تعلیق میبخشند؛ گویی امید، برای او امری همزمان نزدیک و دستنیافتنی است.
در مجموع، «زن و بچه» نهفقط در محتوایش بلکه در فرم اجراییاش نیز با سنتهای کلاسیک فاصله میگیرد و سعی دارد زبان ویژهی خود را در روایت شکل دهد؛ زبانی که در آن، عناصر فرمال نه ابزار بلکه خود پیاماند. اینجا روایت، به جای آنکه حامل یک داستان روشن و سرراست باشد، درهمتنیدگیِ روابط، فضاها و ضرباهنگها را بازتاب میدهد؛ و از همین رهگذر است که میتوان گفت فیلم، بیش از آنکه داستانی را تعریف کند، تجربهای سینمایی را ایجاد میکند.
سینماسینما، شادی حاجی مشهدی اگر «ابد و یک روز» را ملموسترین و طبیعیترین بازنمایی روستایی از یک تراژدی خانوادگی بدانیم یا «متری شیش و نیم» را به واسطهٔ شخصیتپردازی دقیقتر و کاراکترهای ماندگارش به خاطر آوریم، هنوز هم جاهطلبی و جسارت فیلمساز در خلق موقعیتها و لحظات غافلگیرکنندهٔ «برادران لیلا»...
۱۴۰۵/۰۴/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلم سینمایی «زن و بچه» ساخته سعید روستایی و به تهیهکنندگی سید جمال ساداتیان، در فیلیمو آنلاین اکران میشود. به گزارش سینماسینما، در این فیلم سینمایی پریناز ایزدیار، پیمان معادی، حسن پورشیرازی، فرشته صدرعرفایی، سها نیاستی، مازیار سیدی، آرشیدا درستکار، سینان محبی و سحر گلدوست ایفای نقش میکنند.
۱۴۰۵/۰۳/۲۶
سینماسینما، یاسمن خلیلیفرد؛ «زن و بچه» تازهترین ساختهی سعید روستایی پس از فیلمهای موفق «ابد و یک روز»، «متری شش و نیم» و «برادران لیلا»ست. شاید بزرگترین نقطهضعف فیلم این باشد که به جای تمرکز بر مسئلهای واحد، سعی میکند به مسائل متعددی بپردازد و همین باعث میشود هستهی اصلی...
۱۴۰۴/۰۷/۱۶
برنامه «یک صبح متفاوت» به میزبانی سینما فرهنگ تهران جمعه ۱۴ شهریور با نمایش فیلم سینمایی «زن و بچه» ساخته سعید روستایی و گفتگوی کارشناسان و جوانان برگزار شد. نوشته سینما فرهنگ میزبان «یک صبح متفاوت» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۱۶
سینماسینما، شیوا مهرجو زن یا بچه؟ کدام یک؟ فیلمساز با بچه آغاز میکند و تا زمانیکه که پسربچه هست، فیلم سرپاست، اما با حذف او، آنهم با علتی مخدوش فیلم از نفس میافتد و در کلاف خرده پیرنگهایش گم میشود. نزدیک به نیمی از زمان فیلم صرف ساختن کاراکتر پسربچه...
۱۴۰۴/۰۶/۰۵
سینماسینما، فرهاد خالدی نیک سعید روستایی با همان اولین فیلم بلند کارنامهی سینماییاش به چنان شهرت و اعتباری دست یافت که شاید بسیاری از فیلمسازان کهنه کار و باتجربهی سینمای ایران، آرزو و حسرت آن را داشتند. ساخت و نمایش «متری شیش و نیم» نشان داد که موفقیتهای «ابد و...
۱۴۰۴/۰۶/۰۲
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی دلبستگی سعید روستایی به واقعگرایی چیزی نیست، که بر کسی پوشیده باشد. او لایه لایه واقعیت را میکاود، و از آن غریبترین واقعیتهای زندگی را بیرون میکشد. این همه را به نوعی زبان سینمایی خاص خودش تصویر میکند، که پر از اِلهمانهای آمده از سینمای حادثهای...
۱۴۰۴/۰۵/۲۱
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه فیلمساز صحنههای شلوغ، و آدمهای طبقهی آسیبپذیر، که در لحظهای با معضلی جدی در زندگیشان روبرو شدهاند، و فیلم سعید روستایی تصویرگر تقلا و تکاپویشان برای رهایی است. انگار بلیهی نازل شده سر شخصیتها، همچون محرک داستانی، به شخصیتها گونهای تحرک بخشیده، که آنها را هویتدار...
۱۴۰۴/۰۵/۱۶
سینماسینما، فرزانه متین نظام مردسالاری بر پایه ی خشونت، غیرت، قدرت نمایی و سرکوب احساسات بنا شده است این مردانگی نه فقط به زن، ستم می کند بلکه مرد را در نهایت به ویرانی می کشاند. یکی از مهمترین مشکلات سینمای ایران، نمای مردانه، نگاه جنسی شده به زن، روایت...
۱۴۰۴/۰۵/۱۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تهیهکننده فیلم «زن و بچه» با بیان اینکه این فیلم در دولت قبل مجوز نگرفت، از دیدار با اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس در ارتباط با همین فیلم خبر داد و گفت: متوجه شدیم دوستان بهشدت مشغول نمادسازی هستند و خواهش کردیم نمادها را کنار بگذارند. برخیها آتشی در وزارت ارشاد...
۱۴۰۴/۰۵/۱۳
سینماسینما، شکرخدا گودرزی* در دنیایی که ما را احاطه کرده آنقدر غرق بیرون می شویم و مشکلاتی که خرد و ریز برای ما درست شده اند که از نزدیکترین نزدیکان خویش دور می شویم. چنان دور می شویم که فکر می کنیم تهیه مقدمات خوردن و جای خواب همه ی...
۱۴۰۴/۰۵/۱۲
سینماسینما، عدنان شاه طلایی فیلم «زن و بچه» آخرین ساخته سعید روستایی، بی وقفه در دل فضای سرد و ملتهب تهران معاصر قدم می زند، جایی که شخصیت ها درمیان پیچ وخم های زندگی روزمره خود را بازیافته و گاهی گم می کنند. در نمای افتتاحیه فیلم، زن جوانی به...
۱۴۰۴/۰۵/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اکران مردمی فیلم «زن و بچه» شامگاه سهشنبه ۳۱ تیرماه با حضور سعید روستایی و پریناز ایزدیار در سینما فرهنگ برگزار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پیشفروش بلیت فیلم سینمایی «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی که از چهارشنبه اول مرداد اکران میشود، آغاز شد. نوشته پیشفروش «زن و بچه» آغاز شد/ روستایی در گیشه چه میکند؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۲۹
«مرد عینکی» به کارگردانی کریم امینی و «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی جدیدترین فیلمهایی هستند که به زودی به سینماهای سراسر کشور میآیند. نوشته خون تازه در رگهای سینما/ «مرد عینکی» و «زن و بچه» به سینما میآیند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۲۵
سینماسینما، محمد ناصریراد فیلم «برادران لیلا» ساختهٔ سعید روستایی، در ژرفترین لایههای خود، داستان انحطاطِ یک نهاد پدرسالار است؛ پدری در سودای احیای شکوهی که هرگز نداشته، در مسیری ویرانگر قدم مینهد. این نوشتار میکوشد با اتکا به نظریهٔ روانکاوانهٔ عقدهٔ حقارت از آلفرِد آدلر، شخصیت پدر را به مثابه...
۱۴۰۴/۰۴/۲۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اکران فیلم سینمایی «زن و بچه» که قرار بود از ۱۸ تیرماه آغاز شود به تعویق افتاد. به گزترش سینماسینما، سیدجمال ساداتیان که پیشتر گفته بود، جدیدترین ساخته سعید روستایی از تاریخ ۱۸ تیرماه (چهارشنبه هفته آینده) در سینماها اکران میشود، از تغییر برنامه نمایش این فیلم خبر داد و...
۱۴۰۴/۰۴/۱۱
«مایکی مدیسون» و «کیرن کالکین» بازیگران برنده اسکار، «آریانا گرانده» و «سباستین استن» نامزد اسکار، «پیمان معادی» و «سعید روستایی» بازیگر و کارگردان فیلم «زن و بچه»، و «حسین ملایمی» و «شیرین سوهانی» کارگردانان برنده اسکار «در سایه سرو» به عضویت آکادمی علوم و هنرهای سینمایی درمیآیند. به گزارش سینماسینما،...
۱۴۰۴/۰۴/۰۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
آکادمی اسکار از ۵۳۴ چهره جدید برای عضویت دعوت کرد و در این میان سعید روستایی، پیمان معادی، شیرین سوهانی ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۰۶
فیلم سینمایی «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی بعد از رونمایی در جشنواره فیلم کن، برای اکران عمومی در سینماهای کشور پروانه نمایش گرفت. نوشته «زن و بچه» زودتر از «پیر پسر» به اکران میرسد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
شورای بازبینی فیلمهای سینمایی با صدور پروانه نمایش ۵ فیلم موافقت کرد. به گزارش سینماسینما، فیلمهای «اتاقک گلی» به تهیهکنندگی داود صبوری و جمال شورجه و کارگردانی محمدعلی عسگری، «برهوت» به تهیهکنندگی محمد کمالیپور و کارگردانی منصور وثوقی، «زن و بچه» به تهیهکنندگی سیدجمال ساداتیان و کارگردانی سعید روستایی، «شوهر...
۱۴۰۴/۰۳/۱۲
سیدجمال ساداتیان تهیهکننده فیلم سینمایی «زن و بچه» درباره اکران این فیلم توضیحاتی ارائه کرد. نوشته «زن و بچه» به سینماها میآید/ نسبت به کن تغییری نداشتیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تهیهکننده فیلم «زن و بچه» خبر داد که این فیلم تیرماه امسال در سینماهای کشور روی پرده میرود. به گزارش سینماسینما، سیدجمال ساداتیان بیان کرد: فیلم «زن و بچه» آماده نمایش است و سرگروه آن نیز تقریبا مشخص شده و قرار است از تیرماه (چهارشنبه، هجدهم تیر) توسط دفتر پخش...
۱۴۰۴/۰۳/۰۵
بانیفیلم: فیبم «زن و بچه» سعید روستایی پس از آن که در جشنواره کن نتوانست در کورس رقابت گرفتن جایزه ...ادامه مطلب نوشته پس از ناکامی در کن۷۸، «زن و بچه» تیرماه در ایران اکران میشود اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
جشنواره کن / محمد حقیقت امروز شنبه ۲۴ می ساعت ۶ و ۴۵ دقیقه مراسم اختتامیه دوره هفتادوهشتم فستیوال کن ...ادامه مطلب نوشته لیبراسیون نظر داد؛ برندگان جشنواره امسال کن/ پریناز ایزدیار جزو جایزه بگیران! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۰۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نشست خبری فیلم «زن و بچه» ساخته سعید روستایی با حضور کارگردان و پریناز ایزدیار ، پیمان معادی دو بازیگر اصلی فیلم برگزار شد. به گزارش سینماسینما، در نشست خبری فیلم «زن و بچه» در جشنواره کن، سعید روستایی از تولد مستقلترین شخصیت زن در سینمایش سخن گفت؛ زنی که...
۱۴۰۴/۰۳/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، محمد حقیقت در طول جشنواره وقتی دوستان و آشنایان به هم می رسند قبل از اینکه بپرسند «حال و احوالت چطوره؟» سراغ فیلم ها را می گیرند – اینطوری است که فیلمی با دهان به دهان چرخیدن می تواند یک بخش موفقیت یا شکست خود را نا خواسته رقم...
۱۴۰۴/۰۳/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نشست خبری فیلم «زن و بچه» ساخته سعید روستایی با حضور کارگردان و پریناز ایزدیار ، پیمان معادی دو بازیگر ...ادامه مطلب نوشته سعید روستایی در نشست کن: «زن و بچه» مستقلترین زن سینمای من را روایت میکند اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۰۲
سعید روستایی، کارگردان ایرانی شناختهشده با جدیدترین اثر خود با عنوان «زن و بچه» بار دیگر در بخش رقابتی جشنواره ...ادامه مطلب نوشته نگاهی به «زن و بچه» سعید روستایی به بهانه نمایش در جشنواره کن اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۰۲