«زن و بچه»؛ دوئلی تصویری با چهره‌هایی خیره‌شده به دوربین | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

«زن و بچه»؛ دوئلی تصویری با چهره‌هایی خیره‌شده به دوربین

lazy_placeholder.gifphoto_2025-08-08_03-33-50-300x300.jpg سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی

دلبستگی سعید روستایی به واقع‌گرایی چیزی نیست، که بر کسی پوشیده باشد. او لایه لایه واقعیت را می‌کاود، و از آن غریب‌ترین واقعیت‌های زندگی را بیرون می‌کشد. این همه را به نوعی زبان سینمایی خاص خودش تصویر می‌کند، که پر از اِله‌مان‌های آمده از سینمای حادثه‌ای است. صحنه ی جمع‌آوری معتادها توسط پلیس، و آن لوله‌های استوانه‌‌ای بزرگ را در «متری شیش و نیم» یا صحنه‌های تعقیب و گریز همین فیلم را به یاد بیاورید، تا متوجه شوید از چه تسلطی در کارگردانی صحبت می‌کنیم.

شخصیت‌های فیلم‌های او مدام در حال تکاپو یا فرارند. این تلاش برای دور شدن از خطر، هم فیزیکی است (به طوری که در «زن و بچه» یکی از هایپرترین شخصیت‌های تین ‌ایجر تاریخ سینمای ایران را در قالب پسر نوجوان مهناز، می‌بینیم، که بی‌قراری‌اش او را به مرز شخصیتی منفی و زورگو هم نزدیک می‌کند)، و هم تکاپویی درونی است، برای دور ماندن از مصیبتی که بر سر او و خانواده‌اش آوار شده (در «زن و بچه» مهناز، با بازی زیبای پریناز ایزدیار، بیش از همه‌ی شخصیت‌های دیگر، با دنیای بیرون خود در حال جدل بیرونی، و در عین حال با خود درونی‌اش مدام در حال کشمکشی مدام است).

با فیلمسازی روبروییم، که به منازعه‌های کلامی شخصیت‌های فیلمش شُهره است. زمانی وارد دنیای شخصیت‌های فیلم‌هایش می‌شویم، که آنها درگیرودار فاجعه‌ای بر سرشان نازل شده، برای تنازع بقا می‌جنگند. این البته به آنها نیرو انگیزه‌ای دو چندان برای مبارزه می‌دهد. مصیبت در فیلم‌های روستایی وسیله‌ای است تا استقامت شخصیت‌هایش را به نمایش بگذارد، و وجدان بیدارشده‌ی آنها را به مثابه‌ی راهی برای رستگاری به نمایش بگذارد. فریادهای برادر معتاد «ابد و یک روز» را به یاد بیاورید، وقتی ماموران برای بردنش به خانه ریخته‌اند، و همه‌ی دغدغه‌ی او اینست که خواهرشان، پریناز ایزدیار (زن مثالی فیلم‌های روستایی)، در ازدواجی اجباری به شکل کالا فروش نرود.

روستایی در عین حال به این معروف بود، که در دو فیلم اولش طیف متنوعی از شخصیت‌ها، با انگیز‌ه‌های اخلاقی متفاوت را پیش چشمان‌مان زنده می‌کرد. از «برادران لیلا» به این طرف، شخصیت‌های فیلم‌های او یک شکل و تک بُعدی‌تر شده‌اند، و از آن تنوع شخصیتی خبری نیست. برای مثال پدرشوهر نه چندان خوشنام مهناز «زن و بچه»، یا شخصیت منفی حمید همین فیلم، به صورت تیپ ارائه شده‌اند، و فاقد پیچیدگی شخصیت‌های منفی فیلم‌های قبلی‌اند (برای مثال قاچاقچی فیلم «ابد و یک روز»، با بازی نوید محمدزاده، با جلوه‌های انسانی‌اش، که او را شخصیتی در مرز خیر وشر گیر افتاده نشان می‌دهد).

مهناز فیلم «زن و بچه»، برآیند همه‌ی شخصیت‌های فیلم‌های قبلی روستایی است. تمامی بحران فیلمنامه‌ای داستان، ماجرای حادثه‌ای که برای پسر نوجوان مهناز اتفاق می‌افتد، و انصافاً خوب هم طراحی شده، به دوش مهناز می‌افتد. او باید جواب همه‌ی تناقض‌های اجتماعی که شخصیت‌های فیلم با آن درگیرند را بدهد. شخصیت زنانه‌ای که مسیح‌وار جلوی مصائب می‌ایستد، تا دروغ و فریب تحمیل شده از سوی جامعه، روح و جانش را تسخیر نکند. برای اینست که تمرکز روستایی این همه روی شخصیت اصلی زن فیلمش، با بازی پراحساس و به زیبایی طراحی‌شده‌ی پریناز ایزدیار است، و به همین خاطر است که بازی او این همه پرجلوه به نظر می‌رسد.

در فیلمی چون «زن و بچه» که حفره‌های داستانی‌اش آن قدر زیاد است، که فیلم را از نیمه به بعد به ورطه‌ی ملودرام‌های احساساتی فیلمفارسی‌وار می‌اندازد، تنها ایستادگی زن شخصیت اصلی است، که به فیلم معنا و هدفی می‌بخشد. در واقع این فیلمی است درباره‌ی پریناز ایزدیار، و توانایی‌های قابل تحسینش برای رفتن در پوست و گوشت زنی رنج کشیده، که نمی‌خواهد نقش قربانی را بازی کند.

در «زن و بچه»، شاید تکنیکی‌ترین فیلم روستایی، تماشایی‌ترین زوم‌های سینمایی را می‌بینید. اغراق نکرده‌ایم اگر بگوییم محور اصلی فیلم، زوم‌ روی چهره‌ی شخصیت‌ها است. نوعی دوئل تصویری، با محوریت چهره‌هایی که یا به دوربین خیره شده‌اند، یا با زبان چشم‌های خیره به دوربین، بُرنده‌ترین منازعه‌های کلامی فیلم‌های پیشین روستایی را زنده می‌کنند. زوم‌هایی که به صورت نوعی تک‌گویی بصری سینمایی خود را به نمایش می‌گذارند.

اشکال فیلم شاید در غافل ماندن روستایی از باقی شخصیت‌های فیلمش است. پیمان معادی یکی از پرابهام‌ترین بازی‌هایش را ارائه کرده. بازی او مصنوعی به نظر می‌رسد. از آن صحنه‌های جادویی شخصیت‌های فیلم‌های پیشین، و حاضرجوابی‌های کلامی خبری نیست. این البته به فیلمنامه‌ی چند پاره‌ی فیلم برمی‌گردد، که می خواهد همزمان به معضلاتی چندگانه سرک بکشد، بی‌آنکه خط محوری برای ربط دادن به این داستان‌های چندگانه وجود داشته باشد. «زن و بچه» از این منظر فیلمی چند پاره است با چند پایان‌بندی پشت سر هم. چیزی که داستان را از ریتم و تَک و تا می‌اندازد.

چه کسی تصورش را می‌کرد سعید روستایی فیلمی بسازد، که خط سیر رویدادها از نیمه به بعد از دستش خارج شود؟ برگ برنده‌ی او، اما همچنان تسلطش بر کارگردانی است. صحنه‌ی حیاط مدرسه، را به یاد بیاورید، جایی که پسر مهناز خرده چوبی در قفل بسته‌ی حیاط خروجی مدرسه می‌کند، و آن صحنه‌ی هلی شات دیدنی از تلاش بچه‌ها برای خروج، و والدین بر افروخته‌شان در سوی دیگر، که به این در بسته می‌کوبند. انگار این مشت‌هایی باشد، که به در بسته‌ی سرنوشتی از پیش تعیین شده کوبیده می شود. دیدگاهی تلخ و بدبینانه، که جوهره‌ی سینمای اوست، و همین فیلم‌هایش را تا اینجا دیدنی کرده.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/144251
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

حمید نعمت الله
۳

مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق می‌کند

مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق می‌کند

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «دونده» شور فیلمسازی را در من بوجود آورد. این نقل معروف حمید نعمت‌الله است که برای رونمایی مستند «جستجو در تنگنا» به پردیس چهارسو آمده بود. امیر نادری شور فیلم‌بینی و سینماگردی را در خیلی‌ها به‌وجود آورد. البته فقط برای این مستند کارخانی را دوست نداریم....

۱۴۰۴/۰۹/۲۹


«غریزه»؛ وقتی همچون تبعیدی از شهر خود می‌گریزی

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «غریزه»، عاشقانه‌ی سیاوش اسعدی، به مکان داستان هم راه یافته. شروع فیلم با دباغ‌خانه است، با سر و صدا و قیل و قال آدم‌ها، و کارخانه‌ی بزرگی که شخصیت مرد قصه، رسول، مالک آن است، با پالتویی که روی دوشش انداخته، و شیوه‌ی حرف زدنش و...

۱۴۰۴/۰۸/۰۷


درباره انتخاب نماینده ایران برای معرفی به آکادمی اسکار/ تا خورشیدی بالای سرت، چه وقت دوام بیاورد

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی سینمای ایران به لابیرنتی بدل شده، به طاوسی هزار نقش و نگار. هزار وجه و تصویر دارد، و از سویی به آدم‌های نقاشی‌های رنه ماگریت، نقاش سورئالیست بلژیکی می‌ماند؛ به مردان بی‌چهره‌ای که به معما و راز می مانند. به عبارتی انگار نه تکلیف مخاطب ایرانی...

۱۴۰۴/۰۷/۲۸

مجید برزگر
۱

درباره «علت مرگ: نامعلوم»/ کاش نبود پنجره‌ای، یا چشم‌هایی که ما را بپاید

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی شرایطی که به داستان فیلمِ «علت مرگ: نامعلوم» شکل داده، گونه‌ای اضطرار است. یک جور موقعیت تحمیلی، که شخصیت‌های فیلم را وا می‌دارد، سفری را در دل یک بیابان، درون یک وَن، در کنار هم پشت سر بگذارند. از همان آغاز، داستان ناخواسته حالتی استعاری پیدا...

۱۴۰۴/۰۷/۰۲

محمود کلاری
۱

«آدم‌فروش» نوعی بازی با نور و رنگ، که آدم‌ها در آن مهمان تصاویرند

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «آدم‌فروش»، فیلم محمود کلاری، خاطره را در عکاسی صحنه‌های خوش ترکیبش سر و شکل داده. می‌گوییم عکاسی، چون قاب‌های عموما ساکن فیلم، حس و حالی عکاسانه را القا می‌کند. به تابلوهای طبیعت بی‌جان می‌ماند، یا نوعی کنارِ هم گذاری عکاسانه، با حاکمیت رنگ زرد خردلی بر...

۱۴۰۴/۰۶/۲۴


«پیرپسر»؛ خون بر زمین حاکم می‌شود

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی خط لو رفتن داستان شاید هنر کارگردانی اُکتای براهنی در دومین فیلمش، «پیر پسر»، نمایش خشونت زیرپوستی‌ باشد، که در جای جای فیلم به چشم می‌خورد. نمایشی از اعماق جهنم، وقتی مصداق زمینی‌اش را پیدا کرده باشد. خشونتی تهدیدکننده، که تعلیق و ناامنی ایجاد می‌کند. نمایش...

۱۴۰۴/۰۴/۲۶


«سلب مسئولیت»؛‌ کابوسی پنهان‌شده پشت نور

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «سلب مسئولیت» (Disclaimer) ساخته آلفونسوکوارون، مینی سریالی که شگفتی تمام‌عیاری است در نقاشی با نور. فصل‌های بازگشت به گذشته، آن فصل‌هایی که از دید شخصیت مادر نویسنده و پسر از دست داده، روایت می‌شود، وام‌گیری‌ آشکار و زیبایی است از فیلم «مرگ در ونیز» (۱۹۷۱) ویسکونتی....

۱۴۰۴/۰۱/۰۱


چیزی شبیه پرسه‌زدن در سالن نمایشی با آدم‌هایی که نمی‌شناسی

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی مقدمه: سال‌هاست که جریان فیلم‌های جشنواره فیلم فجر را دنبال می‌کنم، و به رغم ساکن بودن در خارج کشور، هر سال به این مناسبت خودم را به وطن می‌رسانم، تا از قافله‌ی نمایش فیلم‌ها عقب نمانم. فارغ از هر چیزی، همواره دنباله‌رو  فیلم‌های جشنواره‌ام. در این‌...

۱۴۰۳/۱۱/۲۸


سه فیلم و همه راه‌هایی که به بیراهه رفتند

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی تاکسیدرمی یک فاجعه‌ی به تمام معنا. آن‌قدر بد و مبتذل، که حتی فیلم‌های گیشه‌ای روی اکران به چنین چیزی شرف دارد. با نگاهی به فیلم‌های امسال متوجه می‌شویم که یا خیلی خوبند یا آثاری در نهایت ناامیدی کامل. انگار حد وسطی این میان وجود ندارد. با...

۱۴۰۳/۱۱/۲۷


فیلم‌هایی در بستر نگاه گیشه‌ای و ملودرامی غافلگیرکننده در سینمای ایران

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی دست تنها امیرحسین ثقفی فیلمی ساخته که بهترین ساخته‌ی این سال‌های سینمای ایران است. فیلمی خیابانی به سبک سیاق فیلم های خیابانی دهه‌ی پنجاه شمسی. به سیاق کارهای امیر نادری ، اما با رویکرد اجتماعی صریح‌تر و منکوب‌کننده تر. در این میان شکیب شجره و مجید...

۱۴۰۳/۱۱/۲۳


از فیلم‌های نصحیت‌گونه و سفارشی تا بازی میخکوب‌کننده یک بازیگر

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی کفایت مذاکرات  کمدی بی‌مایه و کلیشه‌ای و فیلمفارسی‌وار، که جایش در اکران عمومی است. از تصمیم‌های غریب هیأت انتخاب که چنین فیلمی را انتخاب می‌کنند. ابتذال محض. فیلمنامه‌ای برای نقد به واقع وجود ندارد. هر چه هست مشتی شوخی بی‌مزه و حال به هم‌زن که مثلاً...

۱۴۰۳/۱۱/۲۲


یاداشت‌های جشنواره/ هفت فیلم زیر ذره‌بین

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی ترک عمیق محمود از بیمارستان روانی مرخص می‌شود و فخری از آمدن محمود با خبر است. زمان زیادی از آمدن محمود به خانه نمی گذرد که مهمان ناخوانده ای به جمع آنها اضافه می‌شود و رازهای تاریک به تدریج فاش می‌شوند. نخستین تجربه کارگردانی آرمان زرین‌کوب،...

۱۴۰۳/۱۱/۱۹


درباره سریال «پنگوئن»؛ بهای زنده بودن در کابوسی اکسپرسیونیستی

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی یکی از درخشان‌ترین اسپیبن‌آف‌های داستان‌های بتمن، که البته ربطی به شخصیت بتمن ندارد، درباره‌ی یکی از شرورترین شخصیت‌‌های دی‌سی کمیکز، از سرسخت‌ترین دشمنان بتمن، که با نویسندگی بیل فینگر و طراحی باب کین بزرگ، در شماره ۵۸ کتاب‌های مصور کمیک‌های کارآگاهی در دسامبر ۱۹۴۱ برای اولین...

۱۴۰۳/۰۸/۱۱

سعید روستایی

درباره «زن و بچه»/ زنی در میانه خشم و خروش و بخشش

سینماسینما، شادی حاجی مشهدی اگر «ابد و یک روز» را ملموس‌ترین و طبیعی‌ترین بازنمایی روستایی از یک تراژدی خانوادگی بدانیم یا «متری شیش و نیم» را به واسطهٔ شخصیت‌پردازی دقیق‌تر و کاراکترهای ماندگارش به خاطر آوریم، هنوز هم جاه‌طلبی و جسارت فیلمساز در خلق موقعیت‌ها و لحظات غافلگیرکنندهٔ «برادران لیلا»...

۱۴۰۵/۰۴/۰۵

پیمان معادی
سعید روستایی
۲

فیلم سینمایی «زن و بچه» به اکران آنلاین رسید

فیلم سینمایی «زن و بچه» ساخته سعید روستایی و به تهیه‌کنندگی سید جمال ساداتیان، در فیلیمو آنلاین اکران می‌شود. به گزارش سینماسینما، در این فیلم سینمایی پری‌ناز ایزدیار، پیمان معادی، حسن پورشیرازی، فرشته صدرعرفایی، سها نیاستی، مازیار سیدی، آرشیدا درستکار، سینان محبی و سحر گلدوست ایفای نقش می‌کنند.

۱۴۰۵/۰۳/۲۶

سعید روستایی

نگاهی به فیلم‌سینمایی «زن و بچه»؛ بحران‌زدگی

سینماسینما، یاسمن خلیلی‌فرد؛ «زن و بچه» تازه‌ترین ساخته‌ی سعید روستایی پس از فیلم‌های موفق «ابد و یک روز»، «متری شش و نیم» و «برادران لیلا»ست. شاید بزرگ‌ترین نقطه‌ضعف فیلم این باشد که به جای تمرکز بر مسئله‌ای واحد، سعی می‌کند به مسائل متعددی بپردازد و همین باعث می‌شود هسته‌ی اصلی...

۱۴۰۴/۰۷/۱۶

سعید روستایی

سینما فرهنگ میزبان «یک صبح متفاوت» شد

برنامه «یک صبح متفاوت» به میزبانی سینما فرهنگ تهران جمعه ۱۴ شهریور با نمایش فیلم سینمایی «زن و بچه» ساخته سعید روستایی و گفتگوی کارشناسان و جوانان برگزار شد. نوشته سینما فرهنگ میزبان «یک صبح متفاوت» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۶/۱۶

سعید روستایی

«زن و بچه»؛ کوچه پس‌کوچه‌های یک فیلمساز

سینماسینما، شیوا مهرجو زن یا بچه؟ کدام یک؟ فیلمساز با بچه آغاز می‌‌‌کند و تا زمانیکه که پسر‌بچه هست، فیلم سر‌پاست، اما با حذف او، آن‌هم با علتی مخدوش فیلم از نفس می‌افتد و در کلاف خرده پیرنگ‌هایش گم می‌شود. نزدیک به نیمی از زمان فیلم صرف ساختن کاراکتر پسر‌بچه...

۱۴۰۴/۰۶/۰۵

سعید روستایی

درباره «زن و بچه»؛ کدام زن؟! کدام بچه؟!        

سینماسینما، فرهاد خالدی نیک سعید روستایی با همان اولین فیلم بلند کارنامه‌ی سینمایی‌اش به چنان شهرت و اعتباری دست یافت که شاید بسیاری از فیلمسازان کهنه کار و باتجربه‌ی سینمای ایران، آرزو و حسرت آن را داشتند. ساخت و نمایش «متری شیش و نیم» نشان داد که موفقیت‌های «ابد و...

۱۴۰۴/۰۶/۰۲

سعید روستایی

«زن و بچه»؛ خیره با چشمان باز به کابوسی که زندگی‌ات را می‌بلعد

سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه فیلمساز صحنه‌های شلوغ، و آدم‌های طبقه‌ی آسیب‌پذیر، که در لحظه‌ای با معضلی جدی در زندگی‌شان روبرو شده‌اند، و فیلم سعید روستایی تصویرگر تقلا و تکاپوی‌شان برای رهایی است. انگار بلیه‌ی نازل شده سر شخصیت‌ها، همچون محرک داستانی، به شخصیت‌ها گونه‌ای تحرک بخشیده، که آنها را هویت‌دار...

۱۴۰۴/۰۵/۱۶

سعید روستایی
۱

بازنمایی جامعه مردسالار در «پیر پسر» و «زن و بچه»

سینماسینما، فرزانه متین نظام مردسالاری بر پایه ی خشونت، غیرت، قدرت نمایی و سرکوب احساسات بنا شده است این مردانگی نه فقط به زن، ستم می کند بلکه مرد را در نهایت به ویرانی می کشاند. یکی از مهم‌ترین مشکلات سینمای ایران، نمای مردانه، نگاه جنسی شده به زن، روایت...

۱۴۰۴/۰۵/۱۴

سیدجمال ساداتیان
سعید روستایی

بدهی ۳۵ میلیاردی سینما/ سعید روستایی فیلم جدید می‌سازد/ بزودی بلیت شناور اجرا خواهد شد

تهیه‌کننده فیلم «زن و بچه» با بیان اینکه این فیلم در دولت قبل مجوز نگرفت، از دیدار با اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس در ارتباط با همین فیلم خبر داد و گفت: متوجه شدیم دوستان به‌شدت مشغول نمادسازی هستند و خواهش کردیم نمادها را کنار بگذارند. برخی‌ها آتشی در وزارت ارشاد...

۱۴۰۴/۰۵/۱۳

سعید روستایی

«زن و بچه»؛ چرا غافل از احوال دل خویشتنم؟

سینماسینما، شکرخدا گودرزی* در دنیایی که ما را احاطه کرده آنقدر غرق بیرون می شویم و مشکلاتی که خرد و ریز برای ما درست شده اند که از نزدیکترین نزدیکان خویش دور می شویم. چنان دور می شویم که فکر می کنیم تهیه مقدمات خوردن و جای خواب همه ی...

۱۴۰۴/۰۵/۱۲

سعید روستایی

«زن و بچه»؛ فرم پیش از معنا

سینماسینما، محمدحسین فتحی در وهله‌ی اول، اگر فرم را به‌طور کلی، نظام ترکیب و روابط ساختاری موجود در یک مجموعه‌ی واحد در نظر بگیریم و به‌بیانی دیگر، شیوه‌ی سازمان‌دهی اجزای یک کل منسجم را مدنظر داشته باشیم آنگاه می‌توان از این تعریف، راهی به‌سوی توصیف فرمالیسم گشود؛ رویکردی زیبایی‌شناسانه که...

۱۴۰۴/۰۵/۰۹

سعید روستایی

«زن و بچه»؛ سفری در دل تلاطم زندگی یک زن

سینماسینما، عدنان شاه طلایی فیلم «زن‌ و بچه» آخرین ساخته سعید روستایی، بی وقفه در دل فضای سرد و ملتهب تهران معاصر قدم می زند، جایی که شخصیت ها درمیان پیچ وخم های زندگی روزمره خود را بازیافته و گاهی گم می کنند. در نمای افتتاحیه فیلم، زن جوانی به...

۱۴۰۴/۰۵/۰۷

پریناز ایزدیار
سعید روستایی

اکران مردمی فیلم «زن و بچه» / گزارش تصویری

اکران مردمی فیلم «زن و بچه» شامگاه سه‌شنبه ۳۱ تیرماه با حضور سعید روستایی و پریناز ایزدیار در سینما فرهنگ برگزار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۰۱

سیدجمال ساداتیان
پریناز ایزدیار
۳

پیش‌فروش «زن و بچه» آغاز شد/ روستایی در گیشه چه می‌کند؟

پیش‌فروش بلیت‌ فیلم‌ سینمایی «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی که از چهارشنبه اول مرداد اکران می‌شود، آغاز شد. نوشته پیش‌فروش «زن و بچه» آغاز شد/ روستایی در گیشه چه می‌کند؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۴/۲۹