«غریزه»؛ شکوهِ سینمای ناب

سینماسینما، یاسمن خلیلی‌فرد

جدا از قوت و ضعف‌هایش، «غریزه» خودِ سینماست. فیلمی که فضای نوستالژیک آن مخاطب را به دنیای «سینما پارادیزو» و حتی برخی از آثار ماندگار مسعود کیمیایی می‌برد. عاشقانه‌ای که داستانش در دهه‌ی چهل شمسی روایت می‌شود اما نوعی ناکجایی و بی‌مکانی نیز در آن به چشم می‌خورد؛ نوعی متعلق نبودن به مکانی خاص که باعث می‌شود فیلم در جغرافیای گسترده‌تری پذیرفته شود.

«غریزه» فیلمی‌ست که در آن توانمندی و خلاقیت کارگردان به اوج خود می‌رسد. عاشقانه‌ای که به‌دنبال بهره‌گیری از فرم و وجوه بصری عجیب‌وغریب و نامتعارف نیست و با این‌حال در چارچوب همان اسلوب‌های ژانری و سبکِ روایی کلاسیکش به لحاظ بصری نیز کم‌نقص و باورپذیر است.

فیلم، قابلیت بسزایی برای تعقیب کردن دارد، ریتم و تمپو تا پایان حفظ می‌شوند، خبری از پلان‌های زائد و اضافه‌گویی نیست و ضمن ساختار کلاسیک فیلمنامه، محتوا نیز به‌ شکلی موثر و کاربردی بر فرم غالب است.

قصه‌ی عشق سوزان و آتشین دو نوجوان، در سالیان دور، نقش خانواده‌ها در شکل‌گیری بستر این love story و جزئیات درگیرکننده‌ای که به ملموس و باورپذیر شدن هرچه بیش‌تر وقایع داستان کمک می‌کنند بی‌شک هر مخاطبی را به تماشای فیلم وسوسه می‌کند. فیلم می‌توانست یک داستان‌عشقی ساده و معمولی باشد اما این‌گونه نیست. کارگردانی و دیالوگ‌نویسی کار امتیاز اصلی آن هستند و در متن اثر روندی طی می‌شود. از نقطه‌ای به نقطه‌ی دیگر می‌رسد و این سیر را اتفاقاتی درست و پیش‌برنده شکل می‌دهند.

اگر داستان یک‌خطی کار را بخوانیم بی‌شباهت به بسیاری از فیلم‌های پیش از انقلاب نیست که در آن‌ها مضامینی چون جوانمردی، خیرخواهی، عشق‌های پاک و … برجسته بودند و اتفاقاً کار، داستان چندان پیچیده‌ای هم ندارد و شاید پیرنگ اصلی‌اش وام‌گرفته از بسیاری از همان فیلمفارسی‌ها باشد اما پرداخت متفاوت به خمیرمایه‌ی خام اولیه، روایت‌پردازی منسجم و صبورانه و هویت‌مندی منحصر به فرد، آن را تا مرتبه‌ی فیلمی خوش‌ساخت، عالی و با گره‌ها و چفت‌وبست‌های متناسب بالا برده است.

بدیهی‌ست که فیلمنامه می‌توانست به شکل دیگری هم پیش برود. درواقع اگر منطق روایی اثر تغییر می‌کرد یا حتی کاراکترها تصمیمات دیگری می‌گرفتند فضای تنش‌آلود اثر نیز کم‌رنگ می‌شد. به‌عنوان مثال اگر با توجه به تعرض صورت‌گرفته، دختر تصمیم به سقط جنین می‌گرفت آن‌وقت دیگری نیازی به فداکاری رسول‌خان (امین حیایی) نمی‌بود، آن‌وقت داستان عاشقانه مسیر دیگری را طی می‌کرد، اما تصمیم کاراکتر این نیست و داستان نیز بر مبنای تصمیم کاراکتر پیش می‌رود و نه ما.

همچنین معتقدم پایان‌بندی اثر می‌توانست کوبنده‌تر باشد؛ حتی کوبنده‌تر از نسخه‌ی فعلی. شاید در آن ‌صورت کار به شکلی کامل به نمونه‌ی بی‌نقصی از آثار دوران اوج کیمیایی چون «قیصر» و «غزل» بدل می‌شد، اما باز هم این اتفاق رخ نمی‌دهد و به باور نگارنده، قصه پایانی تلطیف‌شده و به دور از خون و خون‌ریزی‌های احتمالی است. درواقع این پایان‌بندی به نحوی حدسیات مخاطب را نیز دور می‌زند و او را غافلگیر می‌کند. کارگردان شاید خودش هم دلش نمی‌آید این قاب‌های خوش‌رنگ و مملو از زندگی را با تلخی‌های خشونت‌آمیز عجین کند.

موسیقی متن فیلم پر و کامل است. قدم به قدم با پلان به پلان درام جلو می‌آید و ترجمانی‌ست بر فضای نوستالژیک و شگفت‌انگیز آن. فیلم بارها، نقب می‌زند به موسیقی‌های به‌یادماندنی آثار کلاسیک سینمای ایران و جهان و به‌ علت عشق‌فیلم بودن کاراکتر اصلی، نقش و جایگاه و اهمیت تمامی این فیلم‌های مهم تاریخ سینما و قطعات موسیقی خاطره‌انگیزشان که در بطن اثر تبلور یافته نیز پررنگ و مهم می‌شود.

موسیقی متن خلاقانه و بیادماندنی فیلم، یکی از بهترین‌های فرزین قره‌گزلوست که بی‌شک در ذهن مخاطب ثبت می‌شود و مخاطب «غریزه» را با گنجینه‌ی درخشانی از قطعات موسیقیایی متن آن به یاد خواهد آورد.

در کنار امین حیایی- با آن بازی حسی/تکنیکی درخشان، پانته‌آ پناهی‌ها با تسلطی بی‌پروا بر نقش، پردیس پورعابدینی که بهتر از همیشه ظاهر شده و ژاله صامتی که در همان تک‌سکانس تأثیرگذار و به‌اندازه ظاهر می‌شود، دو بازیگر جوان فیلم نیز، انتخاب‌هایی هوشمندانه‌اند که نقش‌هایشان را درک کرده و آن را از خود عبور می‌دهند و بازی‌هایی هم‌سطح با بازیگران حرفه‌ای کار از خود به جا می‌گذارند و اتفاقاً چه خوب که اسعدی برای این دو نقش کلیدی به سراغ بازیگران حرفه‌ای نرفته و دو چهره‌ی جدید را برگزیده است.

شاید اگر چنین فیلمی چند دهه‌ی قبل ساخته شده بود این‌چنین مورد استقبال و تشویق مخاطب و منتقدان قرار نمی‌گرفت، اما حالا و پس از اشباع ذائقه‌ی بسیاری از مخاطبان از درام‌های اجتماعی تلخ و سیاه و کمدی‌های بی‌مایه و لوده، تماشای فیلمی خوش رنگ و لعاب، از جنس سینمای ناب، درباره‌ی اولین عشق و اولین شکست عشقی و با ادای دین به تاریخ سینما، با کارگردانی باکیفیت، میزانسن‌های درخشان و دکوپاژی بی‌نقص و مجموعه‌ی بازیگرانی درست و متناسب حال مخاطب را جا می‌آورد و او را با حسی متفاوت از سالن سینما خارج می‌کند.

«غریزه» فیلمی‌ست که می‌توان آن را بارها تماشا کرد و هر بار از تماشایش لذت برد و در جهانی که ساخته است زیست.

منبع: سینما سینما

آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/149258

دیدگاه

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

مسعود کیمیایی

امین حیایی

سیاوش اسعدی

خبرهای پربازدید

«زنان، بدون مردان»؛ از شهرنوش پارسی‌پور تا شیرین نشاط

سینماسینما، آریو همتی مهمترین نکته در زمینه اقتباس و ساختن فیلم بنا بر یک اثر ادبی هنری یعنی داستان و انواع مختلف آن این است که کارگردان یا تهیه‌کننده و عامل ساخت اثر ادبیات را بشناسد که بتواند اثری مولف و شاخص را انتخاب کند و سپس در مراحل پرداخت و ساخته شدن با وسواس […]

بازگشت امیدبخش محمد عسکری به سپاهان پس از کابوس رباط‌صلیبی

محمد عسکری، وینگر جوان سپاهان، پس از پشت سر گذاشتن دوران درمان و بازتوانی ناشی از پارگی رباط صلیبی، به تمرینات طلایی‌پوشان بازگشته و امیدوار است با جلب اعتماد محرم نویدکیا، جایگاه خود را در ترکیب سپاهان برای فصل جدید بازپس بگیرد.

پیکان بدون سرمربی تمرین کرد؛ مذاکره با گزینه‌های سرمربیگری

در حالی که هنوز وضعیت نیمکت پیکان به طور رسمی مشخص نشده، تمرینات این تیم از روز گذشته بدون حضور سرمربی و زیر نظر مدیر تیم آغاز شده و همزمان مدیران باشگاه مذاکرات خود را با پیروز قربانی و مجتبی حسینی برای انتخاب سرمربی جدید پیش برده‌اند.

صابر ابر در «برداشت آخر»

صابر ابر که این روزها با جدیدترین نمایش خود «خون بس»، در تالار وحدت روی صحنه است، با اجرای نمایش «برداشت آخر» نیز همکاری دارد.

جدیدترین خبر از نمایشی با بازی حسن معجونی و هوتن شکیبا

همزمان با رونمایی از پوستر نمایش «براساس دایی‌ وانیا از آنتون چخوف» به نویسندگی و کارگردانی یوسف باپیری، فهرست کامل عوامل این اجرا نیز منتشر شد.

نیلوفر حدادی درگذشت

نیلوفر حدادی، گوینده و مدیر دوبلاژ ، ۱۷ تیرماه ۱۴۰۵ دار فانی را وداع گفت. به گزارش سینماسینما، او متولد ۱۳۵۶ بود و از اواسط دهه هفتاد وارد دوبله شد و این هنر را نزد بزرگانی چون بهرام زند فرل گرفت. زنده‌یاد نیلوفر حدادی در سریال‌های آرکین و چرنوبیل، فیلم پسر کاراته‌باز، انیمیشن مهارت‌های زندگی، […]

اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم حسن پورشیرازی، پردیس احمدیه، اشکان اشتیاق، شهاب حسینی و نیلوفر حدادی از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه

فیلم سینمایی «پس از عاشقی» به کارگردانی محمدعلی صفورا از ۲۴ تیر در گروه سینمایی هنروتجربه اکران می‌شود. نوشته اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سایه‌ی سربازی بر سنگر تراکتور/ بیرو سرباز می‌شود و دروازه خالی؟

فرارسیدن خدمت سربازی علیرضا بیرانوند در آستانه آغاز فصل جدید لیگ برتر، دست سران باشگاه تراکتور را لای پوست گردو گذاشته است.

سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا

فیلم سینمایی «آنها مرا دوست داشتند» به کارگردانی محمدرضا رحمانی موفق شد سه جایزه جشنواره روزولت آیلند آمریکا را از آن خود کرد. نوشته سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

منتظر بمانید..

«غریزه»؛ شکوهِ سینمای ناب

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

مسعود کیمیایی

امین حیایی

سیاوش اسعدی

خبرهای پربازدید

«زنان، بدون مردان»؛ از شهرنوش پارسی‌پور تا شیرین نشاط

بازگشت امیدبخش محمد عسکری به سپاهان پس از کابوس رباط‌صلیبی

پیکان بدون سرمربی تمرین کرد؛ مذاکره با گزینه‌های سرمربیگری

صابر ابر در «برداشت آخر»

جدیدترین خبر از نمایشی با بازی حسن معجونی و هوتن شکیبا

نیلوفر حدادی درگذشت

اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها

اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه

سایه‌ی سربازی بر سنگر تراکتور/ بیرو سرباز می‌شود و دروازه خالی؟

سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا

مهران مدیری

mehran modiri

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

سعید پیردوست درگذشت

نیکی کریمی

niki karimi

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

تحلیل بازیگری نیکی کریمی؛ شمایل زن فیلسوف و پرسشگر

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

مسعود کیمیایی: حالم خوب است/۲۰ روز دیگر کار جدیدم را شروع می کنم

شاهد احمدلو

shahed Ahmadlou

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

نگاهی به فیلم سینمایی «شاه‌نقش»؛ وقتی میز و قدرت، آلودگی می‌آورد…

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

نقد و بررسی «دندان مار» در بنیاد حریری بابل

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

پوران درخشنده

pooran derakhshandeh

مسعود کیمیایی و پوران درخشنده پروانه ساخت گرفتند

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

پوران درخشنده

pooran derakhshandeh

پروانه ساخت سینمایی برای چهار فیلمنامه صادر شد

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

شهرزاد درگذشت

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

تهمینه میلانی

tahmineh milani

تهمینه میلانی : مردم ایران مطالبه گر شده اند

امین حیایی

amin hayai

رونمایی از گریم امین حیایی در «قایق‌سواری در تهران»

امین حیایی

amin hayai

مهران غفوریان

mehran ghafoorian

«زیبا صدایم کن» از دوم دی‌ماه در سینما آنلاین فیلم‌نت

امین حیایی

amin hayai

«غریزه»؛ عشق پرشور نوجوانی، عبور از ممنوعه‌ها

امین حیایی

amin hayai

شهاب حسینی

shehab hosseini

دو جایزه از جشنواره اسپانیایی برای سریال «آبان»

رامبد جوان

rambod javan

امین حیایی

amin hayai

از درخشش بامدادی «مرجانه» تا وسوسه بدنامی «امیر»

مهران مدیری

mehran modiri

امین حیایی