«غریزه»؛ وقتی همچون تبعیدی از شهر خود می‌گریزی

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی

«غریزه»، عاشقانه‌ی سیاوش اسعدی، به مکان داستان هم راه یافته. شروع فیلم با دباغ‌خانه است، با سر و صدا و قیل و قال آدم‌ها، و کارخانه‌ی بزرگی که شخصیت مرد قصه، رسول، مالک آن است، با پالتویی که روی دوشش انداخته، و شیوه‌ی حرف زدنش و آن خط و نشان کشیدنش پشت تلفن، با کسی که ازش پولی طلب دارد. نوع گویش کیمیاویی‌وار، که اسعدی شیفتگی‌اش را به آن نوع سینما پنهان که نمی‌کند، هیچ، جنس سینمایش را بر روی چنین حس و حالی پایه‌گذاری می‌کند.

این میان، یک اتفاق نادر در سینمای اسعدی روی می‌دهد. ناگهان از فضای دباغ‌خانه به حاشیه‌ی شهر، و مکان بهشت‌گونه‌ی محل زندگی شخصیت مرد قصه، صاحب دباغ‌خانه، می‌رویم. جاده‌ای درخت‌کاری شده، با رنگ‌آمیزی گرمی، که در عین حال حسی از گذشته را منتقل می‌کند. همراه وانت بزرگ خارجی‌، که ما را به سوی این بهشت می‌برد، و از متمول بودن صاحب آن حکایت دارد. با جنسی از موسیقی، که از فیلم‌های معروف تاریخ سینما الهام گرفته شده. استفاده از ماندولین و سازهای زهی، و گیتار و رنگ‌آمیزی عاشقانه‌ی ملودی، که همه در خدمت این رویا‌گونه‌گی است.

جنس نورپردازی و فیلمبرداری، فیلم‌های ایتالیایی را به یاد می‌آورد. نوعی حس و حال مدیترانه‌ای، که شخصیت‌های داستان را فارغ از واقعیت‌های زندگی نشان می‌دهد. نوعی نئورئالیسم معکوس عاشقانه، که کاراکترها در آن بیشتر در دنیای ذهنی عموماْ عاشقانه‌ی خود سیر می‌کنند. گونه‌ای خلوت دور از اغیار، که با نوعی حس سینه‌فیلیایی هم تلفیق شده. گونه‌ای ستایش از شور زندگی، از طریق عشق به سینما، و ربط آن به اولین عشق دوران نوجوانی، که با خلوص و معصومیت این دوره‌ی سنی خود را نشان می‌دهد.

با فیلمی روبروییم پر از نگاه‌هایی که مکمل دیالوگ‌های درخشان فیلم‌اند. جنسی از سینما، که نگاه شخصیت در آن بخشی از پردازش شخصیت است. فضاسازی و ایجاد حس و حالی خاص، در فیلمی که عشق تم اصلی آنست. برای نمونه اولین دیدار گذری دختر و پسر نوجوان فیلم را به یاد بیاوریم. کامی پیاده و قال گذاشته شده توسط دوستانش، در حالی که دوچرخه‌اش را هم دوستانش با خود برده‌اند، و آتیه، دخترک هم سن و سال او، در حالی که سرش را از شیشه‌ی ماشین بیرون کرده، و آدامس در دهان می‌ترکاند. نوع نگاه بی‌خیال دختر، انگار ملکه‌ای باشد در حال گذر، در تضاد با نگاه حیران پسر، که شیفته و خیره‌ی این زیباروی در حال گذر است، نوعی کنتراست عاشقانه خلق کرده. مثل این است این دو نوع نگاه در کنار هم باشد که زندگی را معنا کند.

ساینا روحانی، بازیگر نوجوان شانزده‌ ساله، ستاره‌ی اصلی فیلم است. او حس و مضمون اصلی فیلم را به زیبایی با بازی‌اش منتقل می‌کند. نوعی طنازی و زیبایی خاص دخترانه، با حرکات رقص‌گونه‌اش، انگار به پرواز درآمده باشد.به اینها اضافه کنید نگاه دخترک، که هم دعوت‌‌کننده است، هم انگار پسرک شیدای او را به بازی می‌گیرد. جالب آنکه این دو جنس نگاه، حالت چشم‌های طنازانه‌ی دختر و چشم‌های خیره‌ی عاشقانه‌ی پسر، در یک نقطه به هم می‌رسند. هر دو در اتاق تاریک پسر، به پرده‌ای که فیلم‌های جفتی پسر روی آن نقش بسته، خیره می‌شوند. مثل این است این پری باشد از جنس نور که برای آنها قصه می‌گوید.

در صحنه‌ای که کامی و آتیه به سینما برای تماشای «ال سید» رفته‌اند، اوج زیبایی و غنای این نگاه مشترک خیره شده روی پرده را می‌بینیم. جایی که صورت کامی و آتیه نشسته در سالن، روی صورت سوفیا لورن و چارلتون هستون می‌نشیند. مثل اینست این تجلی همان نگاهی باشد، که روی شخصیت‌های روی پرده‌ی سینما بازتاب یافته. در این صحنه نگاه و حواس پسر، به جایی خارج از پرده دوخته شده. به دست‌های دختر نشسته کنارش، که برخلاف پسر، محو دنیای روی پرده‌ی جلوی رویش شده، ولی آن‌قدر حواسش هست که دست پسرک را که به سویش دراز شده پس بزند.

شروع فیلم اصلا با همین جنس نگاه‌ها است. نگاه خیره‌ و به اشک نشسته‌ی مادر دخترک، در قطاری که آنها را در این ایستگاه خلوت پیاده می‌کند. نگاه‌ها در عین حال جنسی از حسرت و پشت سر گذاشتن دوره‌ای را نمایش می‌دهد. مثل نگاه‌های رسول ( امین حیایی) و زیور، معشوق و زن صیغه‌ایش، به سرنوشتی که دنیا برایشان رقم زده. نگاه زیور، بین انتظار و امید، و نوعی تمنا در چرخش است. در آن‌سو، نگاه رسول، بین یک‌جا ماندگی و نوعی خستگی از باری که بر روی دوشش گذاشته‌اند، در نوسان است.

چیزی که این نگاه‌ها را بارور کرده کیمیای عشق است. نگاه‌ها در عین حال، کار روایت را پیش می‌برند. مثل آخرین نگاهی که کامی به اتاقک ماشینی، که خلوت شخصی و رویایی‌اش قبل سوزاندن می‌کند. انگار پسر دارد بخشی از بلوغ و بزرگ شدن را پشت سر می‌گذارد، یا نگاه دزدیده‌اش به اتاق آتیه، برای آن‌که دخترک را دید بزند، یا نگاه خشمگینش، وقتی برای پس گرفتن فندکی آمده که پیش از این به آتیه داده بود.

نگاه‌ها در فیلم، همچنین فضاسازی می‌کنند. بخشی از دیالوگ به زبان نیامده‌ی شخصیت‌ها می‌شوند. مثل نگاه اسعدی رسول در صحنه‌ای که کنار آتیه در ایستگاه قطار نشسته، و حس و حالی از پدرانگی و حامی بودن را به مخاطب می‌رساند. با مونولوگی هفت دقیقه‌ای و بیست ثانیه‌ای، جایی که می‌کوشد آتیه را قانع کند بماند، و معامله‌ی ازدواج با مردی که جای پدرش را دارد بپذیرد. رسول در این صحنه به دختر نگاه نمی‌کند، گویی در حال دیدن آینده است، جایی که از مسئولیتی که به دوشش گذاشته‌اند رها خواهد شده. آتیه در فکر و نگاه روزهای آینده است. جایی که اختیار و آزادی‌اش را به دست خواهد گرفت.

این فیلمی است درباره‌ی سرزمینی رویایی، جایی که وعده داده شده، همه‌ی آرزوها برآورده می‌شود. نوعی تقابل واقعیت و خیال، که در همراهی موسیقی ملودیک عاشقانه و حرکات رقص‌گونه‌ی شخصیت‌ها مجسم می‌شود. مثل صحنه‌ی شبانه‌ای، که آتیه در بیابان به کامی نوجوان می‌آموزد با حرکات دستانش، رقصی از درون را تجربه کند. نوعی تجربه‌ی یکه، با همراهی چرخش دوربین دور پسرک در خلسه فرو رفته، و جنس سازبندی موسیقی، که ما را به دنیای خیالی دخترک وارد می‌کند. بعد آن، قطع یکباره صدا، و پایان چرخش دوربین، و بازگشت به واقعیت، با سر رسیدن وانت پدر، که آمده تا با حضور سهمگینش، این خیال عاشقانه‌ی شیرین نوجوانانه را در سرزمین سخت واقعیت به زمین بزند.

فیلم درباره‌ی رویارویی این دو دنیای خیالی و واقعی است. فیلم اسعدی، البته سویه‌ی خیال داستان را چسبیده، اما تناقض اینجاست ،در میانه‌ی رویا، واقعیت همچون عقابی بر سر شخصیت‌ها خراب می‌شود. همچون بارانی، که بعد برگرداندن کامی و آتیه به خانه، توسط پدر، یکباره در دل شب آغاز می‌شود. آتیه داخل ماشین است، نشسته کنار پدر، در اتاقک گرم واقعیت که از او محافظت می‌کند.

پسرک آن بیرون سوار موتوری روباز، زیر بارانی است که سراپا خیسش کرده. بی‌پناه و بی‌محافظ، و تلخ آنکه دنبال ماشین پدر( نشانی از واقعیت سخت زندگی) می‌رود. خیالی به بند کشیده توسط واقعیت دنیای بیرون. انگار آن بهشت رویاگون، واهه‌ای است بنا شده درون واقعیتی که از چشم پنهان است، و یکباره سر می‌رسد تا خیال خوش شخصیتهای نوجوان فیلم را خراب کند. مثل آن قهوه‌چی با حضور تهدید‌کننده‌اش، انگار متجاوزی باشد، که به دخترک، آتیه، چشم طمع دارد.

فرجام شخصیت‌ها، توضیح‌دهنده‌ی همه چیز است. کامی، اتاقک ماشینی که خلوت‌گاه شخصی اوست به آتش می کشد، و با همان قطاری از شهر می‌رود، که آتیه و مادرش را به شهر آورده. پدر، رسول، از رویای بودن با زن دلخواهش ، زیور ، دست می‌کشد، تا به واقعیت آنچه در دنیای بیرون به او سپرده شده، برسد.

بهشت رویایی فیلم، در تاریکی شب پوشانده شده (از یاد نبریم پسرک، کامی، شبانه محل زندگی‌اش را ترک می‌کند). دنیایی خیالی ظاهراْ برپا است، اما تغییر ماهیت داده و تمام عناصر آن از هم گسیخته. این پایان یک دوره است. جایی که بزرگ شدن را بدان واسطه معنا می‌کنند. جایی که باید عشق نوجوانی را پشت سرگذاشت، و همچون یک تبعیدی از شهر خود گریخت.

منبع: سینما سینما

آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/148891

دیدگاه

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

امیر احمدی

سیاوش اسعدی

خبرهای پربازدید

«زنان، بدون مردان»؛ از شهرنوش پارسی‌پور تا شیرین نشاط

سینماسینما، آریو همتی مهمترین نکته در زمینه اقتباس و ساختن فیلم بنا بر یک اثر ادبی هنری یعنی داستان و انواع مختلف آن این است که کارگردان یا تهیه‌کننده و عامل ساخت اثر ادبیات را بشناسد که بتواند اثری مولف و شاخص را انتخاب کند و سپس در مراحل پرداخت و ساخته شدن با وسواس […]

بازگشت امیدبخش محمد عسکری به سپاهان پس از کابوس رباط‌صلیبی

محمد عسکری، وینگر جوان سپاهان، پس از پشت سر گذاشتن دوران درمان و بازتوانی ناشی از پارگی رباط صلیبی، به تمرینات طلایی‌پوشان بازگشته و امیدوار است با جلب اعتماد محرم نویدکیا، جایگاه خود را در ترکیب سپاهان برای فصل جدید بازپس بگیرد.

پیکان بدون سرمربی تمرین کرد؛ مذاکره با گزینه‌های سرمربیگری

در حالی که هنوز وضعیت نیمکت پیکان به طور رسمی مشخص نشده، تمرینات این تیم از روز گذشته بدون حضور سرمربی و زیر نظر مدیر تیم آغاز شده و همزمان مدیران باشگاه مذاکرات خود را با پیروز قربانی و مجتبی حسینی برای انتخاب سرمربی جدید پیش برده‌اند.

صابر ابر در «برداشت آخر»

صابر ابر که این روزها با جدیدترین نمایش خود «خون بس»، در تالار وحدت روی صحنه است، با اجرای نمایش «برداشت آخر» نیز همکاری دارد.

جدیدترین خبر از نمایشی با بازی حسن معجونی و هوتن شکیبا

همزمان با رونمایی از پوستر نمایش «براساس دایی‌ وانیا از آنتون چخوف» به نویسندگی و کارگردانی یوسف باپیری، فهرست کامل عوامل این اجرا نیز منتشر شد.

نیلوفر حدادی درگذشت

نیلوفر حدادی، گوینده و مدیر دوبلاژ ، ۱۷ تیرماه ۱۴۰۵ دار فانی را وداع گفت. به گزارش سینماسینما، او متولد ۱۳۵۶ بود و از اواسط دهه هفتاد وارد دوبله شد و این هنر را نزد بزرگانی چون بهرام زند فرل گرفت. زنده‌یاد نیلوفر حدادی در سریال‌های آرکین و چرنوبیل، فیلم پسر کاراته‌باز، انیمیشن مهارت‌های زندگی، […]

اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه

فیلم سینمایی «پس از عاشقی» به کارگردانی محمدعلی صفورا از ۲۴ تیر در گروه سینمایی هنروتجربه اکران می‌شود. نوشته اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم حسن پورشیرازی، پردیس احمدیه، اشکان اشتیاق، شهاب حسینی و نیلوفر حدادی از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سایه‌ی سربازی بر سنگر تراکتور/ بیرو سرباز می‌شود و دروازه خالی؟

فرارسیدن خدمت سربازی علیرضا بیرانوند در آستانه آغاز فصل جدید لیگ برتر، دست سران باشگاه تراکتور را لای پوست گردو گذاشته است.

سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا

فیلم سینمایی «آنها مرا دوست داشتند» به کارگردانی محمدرضا رحمانی موفق شد سه جایزه جشنواره روزولت آیلند آمریکا را از آن خود کرد. نوشته سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«تهران کنارت»؛ همچون طنینی که در خود می‌پیچد

۱۴۰۵/۰۳/۱۸

منتظر بمانید..

«غریزه»؛ وقتی همچون تبعیدی از شهر خود می‌گریزی

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

امیر احمدی

سیاوش اسعدی

خبرهای پربازدید

«زنان، بدون مردان»؛ از شهرنوش پارسی‌پور تا شیرین نشاط

بازگشت امیدبخش محمد عسکری به سپاهان پس از کابوس رباط‌صلیبی

پیکان بدون سرمربی تمرین کرد؛ مذاکره با گزینه‌های سرمربیگری

صابر ابر در «برداشت آخر»

جدیدترین خبر از نمایشی با بازی حسن معجونی و هوتن شکیبا

نیلوفر حدادی درگذشت

اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه

اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها

سایه‌ی سربازی بر سنگر تراکتور/ بیرو سرباز می‌شود و دروازه خالی؟

سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا

«تهران کنارت»؛ همچون طنینی که در خود می‌پیچد

حمید نعمت الله

hamid nemat

مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق می‌کند

درباره انتخاب نماینده ایران برای معرفی به آکادمی اسکار/ تا خورشیدی بالای سرت، چه وقت دوام بیاورد

مجید برزگر

majid barzegar

درباره «علت مرگ: نامعلوم»/ کاش نبود پنجره‌ای، یا چشم‌هایی که ما را بپاید

محمود کلاری

mahmoud kalari

«آدم‌فروش» نوعی بازی با نور و رنگ، که آدم‌ها در آن مهمان تصاویرند

سعید روستایی

Saeed Roustaei

«زن و بچه»؛ دوئلی تصویری با چهره‌هایی خیره‌شده به دوربین

«پیرپسر»؛ خون بر زمین حاکم می‌شود

«سلب مسئولیت»؛‌ کابوسی پنهان‌شده پشت نور

چیزی شبیه پرسه‌زدن در سالن نمایشی با آدم‌هایی که نمی‌شناسی

سه فیلم و همه راه‌هایی که به بیراهه رفتند

فیلم‌هایی در بستر نگاه گیشه‌ای و ملودرامی غافلگیرکننده در سینمای ایران

از فیلم‌های نصحیت‌گونه و سفارشی تا بازی میخکوب‌کننده یک بازیگر

یاداشت‌های جشنواره/ هفت فیلم زیر ذره‌بین

درباره سریال «پنگوئن»؛ بهای زنده بودن در کابوسی اکسپرسیونیستی

امین حیایی

amin hayai

«غریزه»؛ عشق پرشور نوجوانی، عبور از ممنوعه‌ها

مسعود کیمیایی

masavd kimiai

امین حیایی

amin hayai

«غریزه»؛ شکوهِ سینمای ناب

بیانیه سینماگران برای فیلم سینمایی «غریزه»

امین حیایی

amin hayai

«غریزه» اکران می‌شود

امین حیایی

amin hayai

فیلم سینمایی «غریزه» به سینماها می‌آید

«غریزه»؛ عاشقانه‌ای ناآرام

«غریزه» به زودی اکران می‌شود/ جوایز بین‌المللی برای فیلم تازه سیاوش اسعدی

امین حیایی

amin hayai

فیلم سینمایی «غریزه» به‌زودی روی پرده می‌رود

محمدرضا مویینی «غریزه» را تدوین کرد

امین حیایی

amin hayai

جدیدترین خبر از فیلمی با بازی امین حیایی

امین حیایی

amin hayai

فیلم‌برداری فیلم سینمایی «غریزه» به پایان رسید

امین حیایی

amin hayai

ژاله صامتی

zhaleh samti

جدیدترین خبر از فیلمی با بازی امین حیایی، پانته آ پناهی و ژاله صامتی

امین حیایی

amin hayai

ژاله صامتی

zhaleh samti

معرفی بازیگران زن فیلم «غریزه»

مجید برزگر

majid barzegar

پنج فیلمنامه مجوز ساخت گرفتند