«این صحنه خانه من است»؛ افسانه، حمید، تئاتر و باقی ماجرا
سینماسینما، محدثه واعظیپور؛
این روزها، شاید صحبت کردن از تئاتر و کلانتر از آن، هنر گزاف به نظر برسد، اما اگر هنر نبود، این روزهای سخت، دشوارتر و غیرقابل تحملتر از کار درمیآمد. هنوز هم، هنر پناهگاهی است برای انسان، تا شاید اندوهِ زیستن در بحران را دوام بیاورد.
آریان رضایی در سالهای اخیر با انگیزه روی تولید گفتگوهایی تصویری متمرکز شده که درباره چهرههای شاخص تئاتر ایران است، در نبود منابع تصویری و مستندهای قابل استناد، این پایمردی تحسینبرانگیز و برگرفته از علاقه شخصی او به هنر تئاتر ایران است. این فیلمها را نمیتوان مستند نامید، اگر چه وجوهی مشترک با سینمای مستند دارند و در سایت تخصصی مستند (هاشور) عرضه میشوند، شاید منصفانهتر این است که این گفتگوهای تصویری را بخشی از یک پروژه تاریخ شفاهی با موضوع تئاتر ارزیابی کنیم. جنس این گفتگوها، شیوه کار آریان رضایی و فضای این آثار با مستندهای واقعی (حتی مستندهای پرتره) یکی نیست، اگر چه این روزها به هر چیزی که ردی از واقعیت داشته باشد یا درباره یک شخصیت ساخته شده باشد، واژه مستند اطلاق میشود اما این خطا را اینجا تکرار نکنیم.
آریان رضایی، در هر گفتگوی تصویری میکوشد علاوه بر ارزیابی و بررسی کارنامه یک بازیگر، نمایشنامهنویس یا کارگردان، مروری بر بخشی از تاریخ تئاتر ایران داشته باشد. گفتگو با افسانه ماهیان به عنوان یکی از بازیگران و کارگردانان زن مهم بیست سال اخیر، جذابیتهایی برای دوستداران تئاتر دارد. رضایی کوشیده به گذشته سر بزند و از تاثیر حمید سمندریان بر افسانه ماهیان بگوید، همان طور که پیشتر و در «در مضار توتون» تاثیر علی رفیعی بر حسن معجونی (بازیگر و کارگردان تئاتر) را محور قرار داده بود، ماهیان اصرار داشته بر نقش مهم حمید سمندریان بر مسیر و کارنامه حرفهایاش تاکید کند، در چند فصل او از روی کتابش درباره سمندریان میخواند (تاکید مجدد روی این علاقه و تاثیرپذیری) اما واقعیت این است زمانی که ماهیان وارد مسیر کار روی متنهای ایرانی و وام گرفته از شرایط روز میشود، آثارش جذابتر شده و حتی هویت مستقل پیدا کرده است. این از دید کارگردان دور میماند و به سادگی از کنارش عبور میکند. این موضوع میتوانست بخشی باشد که شاید ماهیان به اندازه ناظر بر روند فعالیت او، بر آن آگاه نیست اما کارگردان میتوانست با تمرکز بر آن، اهمیت استقلال یک کارگردان و تغییر موفق مسیرش را برجسته کند.
آریان رضاییِ گفتگوکننده و فیلمساز، در «این صحنه خانه من است» پرسشگر نیست، بیشتر شنونده است، به همین دلیل از نقاط منفی کارنامه سوژه عبور میکند و این شاید مهمترین نقطه ضعف این گفتگوها باشد. کاش میشد در این فرصت به دست آمده برای مرور و نقد تئاتر ایران، رضایی با ماهیان درباره ضعف نمایش «بچه» صحبت میکرد یا بیشتر بر نقش مهم بازیگری مثل الهام کردا در مجموعه همکاریهایش با افسانه ماهیان تمرکز میکرد. اگر چه الهام کردا، به واسطه قدرت بازیگریاش روی صحنه و انبوه نقش آفرینیهای درخشانش میتواند موضوع فیلم بعدی رضایی باشد. ارزش تاریخ شفاهی در این است که چند وجهی باشد، این که گفتگوشونده عنان گفتگو را در دست بگیرد و به طراح پروژه فرصت برابری ندهد، این گفتگوها را تکراری و غیرجذاب میکند، در حالی که سوژههای رضایی، آنقدر جذابیت دارند که بتوان با آنها چالش و بخشهایی از تاریخ و مناسبات تئاتر امروز ایران را از طریق خاطرات و یادآوریهای آنها مرور کرد.
برای یک شیفته تئاتر، تماشای «این صحنه خانه من است» و ادای احترام به حمید سمندریانِ بزرگ، دوست داشتنی است، حتی سهیم شدن در خاطرات تئاتر شهر و ایرانشهر و به یاد آوردن روزهای رونق تئاتر ایران، عزیز و محترم است. فرهنگ و رسانه ایران، نیازمند ثبت تجربههاست، همان طور که افسانه ماهیان به درستی در سکانسی از فیلم اشاره میکند نسل امروز خود را مستقل از استادان بزرگ میداند، این بیگانگی با گذشته و نادیده گرفتن نسل قبل، امروز بیش از گذشته خود را در همه مناسبات اجتماعی و زندگی ایرانی نشان داده است، پس هر تلاش برای گره زدن ما به آنچه در گذشته داشتهایم، مهم است.
جعفر صادقی در مستند «سمفونی حمید» شخصیت چندوجهی و خاص حمید علیدوستی را ثبت و به دنیای او ورود کرده است. محمدعلی سجادی هم در مستند «حمید هما» به زندگی حمید سمندریان و هما روستا پرداخته و نقش سمندریان را در جریان تئاتر ایران، بررسی کرده است. مستند میتواند از بایدها عبور کند، روایتهای کلیشهای را پشت سر بگذارد و از واقعیت بگوید. مستند، گاهی بدون آنکه سازندهاش بداند، وجوهی از واقعیت تحریف شده و پنهان مانده را فاش میکند، گفتگوهایی با محور تاریخ و مرور گذشته، با فاش کردن این رازها، ماندگار میشوند.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منوچهر فرید درگذشت
منوچهر فرید، بازیگر قدیمی سینما و تئاتر و تلویزیون که همنسل پرویز فنیزاده، جمشید مشایخی و… بود، در شهر ملبورن، استرالیا چشم از جهان فروبست. به گزارش سینماسینما، منوچهر فرید متولد ۱۳۱۶ بود. او پس از تجربههای مختلف تئاتری از اجراهای صحنهای گرفته تا نمایشهای زنده تلویزیونی، به خصوص همکاریهای...
۱۴۰۵/۰۴/۱۳
اجرای «گالیله»؛ رویای محقق نشده حمید سمندریان
نام حمید سمندریان با نمایشنامه «گالیله» گره خورده است؛ نمایشنامهای که او بارها قصد اجرایش را داشت و هرگز فرصت ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نگاهی به مستند «حمید هما»؛ مرور یک زندگی عاشقانه با چاشنی تئاتر
محمداحسان مفیدی کیا فعال فرهنگی در یادداشتی به مستند «حمید هما» و زندگی هما روستا و حمید سمندریان پرداخته است. ...ادامه مطلب نوشته نگاهی به مستند «حمید هما»؛ مرور یک زندگی عاشقانه با چاشنی تئاتر اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۲۲
«باغ وحش شیشهای» روی صحنه سالن استاد انتظامی
نمایشنامه «باغ وحش شیشهای» اثر تنسی ویلیامز با ترجمه استاد حمید سمندریان، بهکارگردانی محمد برهمنی و سعید زارعی در سالن ...ادامه مطلب نوشته «باغ وحش شیشهای» روی صحنه سالن استاد انتظامی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۱۳
«صحنه» جای دروغ نیست؛ در باره حمید سمندریان که جایش همچنان خالیست
اگر دردی را که نقشت تحمل میکند، حس نکنی، دروغ میگویی. و صحنه، جای دروغ نیست. / حمید سمندریان المیرا ...ادامه مطلب نوشته «صحنه» جای دروغ نیست؛ در باره حمید سمندریان که جایش همچنان خالیست اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۲/۰۹
دهمین روز جشنواره تئاتر فجر به حمید سمندریان تقدیم شد
دهمین روز از چهل و سومین جشنواره بین المللی تئاتر فجر به نام و احترام حمید سمندریان برگزار می شود. ...ادامه مطلب نوشته دهمین روز جشنواره تئاتر فجر به حمید سمندریان تقدیم شد اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
ویدئو / مرور کوتاه زندگی و آثار «حمید لبخنده»
حمید لبخنده، کارگردان باسابقه تئاتر، تلویزیون و سینما، عصر شنبه (۱۸ دی) در سن ۷۰ سالگی درگذشت. او متولد اهواز بود و در دوران تحصیل کارگردانی و بازیگری تئاتر، نزد هنرمندانی نظیر حمید سمندریان، بهرام بیضایی و علی رفیعی تعلیم دید. لبخنده از دهه ۶۰ شروع به ساخت سریالهای تلویزیونی...
۱۴۰۰/۱۰/۱۹
نگاه در آکادمی سمندریان تربیت هنرجوست، نه تجارت
فرزند و مدیر آکادمی هنرهای نمایشی حمید سمندریان همزمان با آغاز کار مجدد این موسسه بعد از ۲۱ ماه تعطیلی، اظهار داشت: وجه ممیز این آکادمی، اتکا به تعهد و ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تلاش فرزند حمید سمندریان و هما روستا برای تحقق آرزوی پدر و مادرش
کاوه سمندریان، فرزند حمید سمندریان و هما روستا خبر داد که چراغ آموزشگاه پدرش، بعد از حدود دو سال تعطیل روشن شده و این آموزشگاه از پاییز امسال فعالیت خود را آغاز کرده است.
۱۴۰۰/۰۸/۰۹
کارگردانی که رستوران زد؛ روایت زندگی حمید سمندریان در «مخاطب خاص»
نمایش «مخاطب خاص» به نویسندگی و کارگردانی علی شمس از جمله نمایشهای موفق سال ۹۲ بود که به مقطعی از زندگی زندهیاد حمید سمندریان و راهاندازی رستوران توسط این چهره ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۶/۱۳
نام زندهیاد سمندریان بر کوچهای در تهران
بر اساس مصوبه دی ۱۳۹۹ شورای شهر تهران، کوچهای در پایتخت به یاد زندهیاد حمید سمندریان، نویسنده، کارگردان و مدرس تئاتر نامگذاری شد. به گزارش ایرنا، زندهنام حمید سمندریان متولد ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۳/۲۵
عکس یادگاری
حسین پاکدل زندهیاد حمید سمندریان به نقل از استاد خود ادوارد ماکس همیشه میگفت؛ «بدا به حال استادی که شاگردش از او پیشی نگیرد». میشود این حرف کاربردی را تعمیم داد به هنرمندان صاحبنامی که در آثار ماندگارشان موقعیت نشو و نما به جوانان مستعد و پرتلاش داده و آنها...
۱۳۹۹/۱۲/۰۱
همه ناکامیهای فروغ فرخزاد در تئاتر
روزنامهنگارانی که زمستان سرد سال ۱۳۴۲ به تماشای نمایش «شش شخصیت در جست وجوی نویسنده» نشستند، به دو موضوع توجه بسیار کردند؛ معرفی لوییجی پیراندللو، به عنوان نمایشنامهنویسی بزرگ و بازی فروغ فرخزاد روی صحنه تئاتر.
۱۳۹۹/۱۰/۰۷
عدهای میخواهند با نام «سمندریان» برای خود شناسنامه درست کنند
سینماپرس: کارگردان تئاتر گفت: تقرب به حمید سمندریان ضعف شخصیتی است؛ برخی با نام او در حال افزایش اعتبار خود هستند.
۱۳۹۹/۰۴/۲۳
چرا استاد انتظامی با توسل به حضرت فاطمه سلام الله علیها روی صحنه رفت؟
سینماپرس: نوبت انتظامی شد که بره توی صحنه، دستش رو بلند کرد طرف آسمون و با صدای کم و بیش ترسیده و مضطرب گفت:" یا فاطمه زهرا، خودمو به تو می سپارم."
۱۳۹۹/۰۲/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
وزیر ارشاد به دیدار محمدعلی کشاورز رفت
سینماپرس: وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عیادت «محمدعلی کشاورز» بازیگر پیشکسوت کشورمان رفت.
۱۳۹۸/۰۳/۲۵
آغاز «ازدواج آقای می سی سی پی» به یاد حمید سمندریان
اجرای نمایش «ازدواج آقای می سی سی پی» به کارگردانی احسان فلاحت پیشه جمعه شب چهاردهم دی ماه با گرامیداشت یاد و خاطره زندهیاد حمید سمندریان در تالار اصلی تئاتر شهر آغاز شد.
۱۳۹۷/۱۰/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
دیدار اعضای شورای مرکزی بازیگران سینما با «جمال اجلالی»
جمعی از اعضای شورای مرکزی انجمن بازیگران سینمای ایران به دیدار جمال اجلالی پیشکسوت سینما و تئاتر رفتند. در این دیدار علی دهکردی، فرشید زارعی فرد، افسانه چهره آزاد و فرامرز روشنایی (رییس، بازرس، عضو و مسئول اطلاع رسانی شورا) حضور داشتند. اجلالی چند ماه قبل براثر سکته در بیمارستان...
۱۳۹۷/۰۷/۰۳ ۳
«بازی استریندبرگ» به یاد حمید سمندریان خوانده میشود
نمایشنامه خوانی «بازی استریندبرگ» شنبه ۱۶ تیر به مناسبت سالروز درگذشت حمید سمندریان در تالار ناصرخسرو برگزار می شود. به گزارش مهر، به مناسبت سالروز درگذشت حمید سمندریان نمایشنامه خوانی «بازی استریندبرگ» به کارگردانی کوروش ساسانیان که از شاگردان این هنرمند در اوایل دهه هشتاد بوده است، اجرا می شود....
۱۳۹۷/۰۴/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
یک نمایشنامهخوانی نوجوانانه به یاد سمندریان و هما روستا
نمایشنامه «بیوههای غمگین سالار جنگ» نوشته محمد امیر یاراحمدی به یاد زوج هنرمند حمید سمندریان و هما روستا نمایشنامهخوانی میشود.
۱۳۹۷/۰۳/۲۹
نمایش گلن گری گلن راس در تماشاخانه پایتخت
نمایش گلن گری گلن راس این روزها در تماشاخانه پایتخت به روی صحنه می رود. به گزارش رسیده ، این روزها نمایشی با عنوان گلن گری گلن راس نوشته ی دیوید مامت به کارگردانی فرید رحمتی در تماشاخانه پایتخت روی صحنه می رود. نمایشی که با همت جمعی از هنرجویان...
۱۳۹۶/۰۸/۲۶
«دوزخ» روی صحنه میرود
رضا اصغری از چهاردهم آبان ماه در پردیس تئاتر شهرزاد نمایش «دوزخ» را با اقتباسى از نمایشنامه دوزخ اثرِ ژان پل سارتر روی صحنه میبرد. به گزارش رسیده،این اثر سالها پیش با ترجمه حمید سمندریان منتشر شده بود و حالا اصغرى در اولین تجربه کارگردانی خود، نگاهی متفاوت به این...
۱۳۹۶/۰۸/۱۰
«گالیله» با ۵۰ درصد تخفیف برای سه روز ابتدایی به ایرانشهر آمد
به گزارش رسیده، نمایش «گالیله» اثر برتولت برشت از نمایشنامه نویس آلمانی و ترجمهای از حمید سمندریان و کارگردانی علی پویان از شانزدهم مهر ماه در سالن استاد ناظرزاده کرمانی تماشاخانه ایرانشهر آغاز میشود. این نمایش ساعت ۱۸ اجرا خواهد شد و پیش فروش بلیتهایش آغاز شده است. سه روز...
۱۳۹۶/۰۷/۱۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اهدای نشان سمندریان به ۳ هنرمند
پنجمین دوره جشن آکادمی سمندریان با اهدای نشان آکادمی به بهرام بیضایی، محمد چرمشیر و حمید پورآذری در نبود هما روستا و حمید سمندریان برگزار شد.
۱۳۹۶/۰۶/۲۵
پخش تلهتئاتر زندهیاد سمندریان از تلویزیون
تلهتئاتر «به سوی دمشق» به کارگردانی زندهیاد حمید سمندریان پنجشنبه، ۲۶ مرداد به روی آنتن شبکه چهار سیما میرود.
۱۳۹۶/۰۵/۲۵
اجرای «آندورا» در تماشاخانه استاد انتظامی
بعد از گذشت۵۰ سال از اجرای نمایش «آندورا» به کارگردانی حمید سمندریان، افشین زمانی با اجرای این اثر، یاد سمندریان را زنده خواهد کرد. به گزارش روابط عمومی این اثر، نمایش «آندورا» که براساس متن ماکس فریش توسط حمید سمندریان ترجمه شده، از تاریخ سی ام خرداد به کارگردانی افشین...
۱۳۹۶/۰۳/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بازی در «ابد و یک روز» و «موج مرده» را رد کردم!
شبنم فرشادجو بازیگر با سابقه تئاتر است که همکاری با تیم مهران مدیری در تلویزیون باعث شهرت او شد. این بازیگر به تازگی گفت و گوی مفصلی درباره تئاتر و حضورش در کلاس های حمید سمندریان و بهرام بیضایی داشته است؛ اما جالب ترین قسمت صحبت های او بخشی است...
۱۳۹۶/۰۲/۱۱
مدیران سی امین جشنواره فیلم های کودکان و نوجوانان اصفهان مشخص شدند
سینماپرس: طی احکام جداگانه ای از سوی "علیرضا رضا داد" دبیر جشنواره بین المللی فیلم کودکان و نوجوانان ، مدیران جشنواره مشخص شدند.
۱۳۹۵/۰۹/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«مهران مدیری» بهترین چهره تلویزیونی و «شهرزاد» برترین سریال شد/ فرهاد اصلانی و مهتاب کرامتی تندیس «حافظ» را به خانه بردند/ درخشش علی نصیریان
سینماپرس: برگزیدگان شانزدهمین جشن «حافظ» با حضور هنرمندان سینما و تلویزیون در تالار وحدت معرفی شدند.
۱۳۹۵/۰۵/۰۳