جاده پرسنگلاخ فیلمسازی منتقدان

بانی فیلم-گروه سینمای ایران- نسرین بختیاری: فیلمسازی و نقد دو کار کاملا جدا از یکدیگرند؛ این موضوعی بود که اکثر منتقدان روی آن تأکید داشتند اما بر این مسأله تمرکز داشتند که فیلمسازان موفقی مانند احمد امینی، کیومرث الوند، رسول صدرعاملی و حمید نعمت الله از جمله فیلمسازان موفقی بودند که در گذشته در مطبوعات و مجلات نقد می نوشتند و قلم می زدند. در این میان عده معدودی از منتقدان نیز بودند که دوست داشتند به جز کار نقد، فیلمسازی را هم تجربه کنند. ممکن است که این دسته از منتقدان تجربه های موفقی را پشت سرنگذاشته باشند اما بعدها که کار نقد را انجام دادند، سعی کردند واقع بینانه تر بنویسند که این یک نکته مثبت محسوب می شود. احمد طالبی نژاد">احمد طالبی نژاد با تأکید بر اینکه نباید قضیه شکاف بین فیلمسازان و منتقدان را برجسته کرد، در این رابطه به بانی فیلم گفت: نکته مهم این است که فیلمسازی یک موضوع و منتقد بودن مقوله دیگری است و ربطی با هم ندارند؛ یعنی لزوما کسی که منتقد خوبی است، فیلمساز خوبی هم نمی شود؛ چون کار نقد کارشناسانه است و کسی که نقد می نویسد باید کارشناس خوبی باشد، در حالی که کار فیلمسازی خلاقانه و هنرمندانه است. زمانی که اولین فیلم کوتاه سی و پنج میلی متری ام را در سال ۷۰ ساختم، در نقدنویسی دیدگاهم تغییر کرد و واقع بینانه تر به فیلم ها نگاه کردم تا اینکه صرفا نگاهی ایده آلیستی داشته باشم. طهماسب صلح جو نویسنده و منتقد نیز در خصوص گفت: کار هنر- تفاوتی ندارد که هنر سینما باشد یا هنرهای دیگر- نیازمند ذوق، توانایی و استعداد هنری است. کسی که فیلم می سازد باید روحیه هنرمندانه ای داشته باشد، اما کار نقد این طور نیست و یک نوع آگاهی، دانش و بینش نسبت به اثر هنری است. هنرمند بیشتر با تکیه بر ناخودآگاهش اثر هنری خلق می کند، اما منتقد با خودآگاهی موضوعی را نقد می کند. حسین فرخی فعال مطبوعاتی نیز در این خصوص گفت: سینما شرایط خاصی دارد که کار عملی، با زمانی که نظریه‌پردازی می کنید کاملاً متفاوت است. به عنوان مثال، وقتی آقای فراستی به عنوان یک منتقد سینمایی در برنامه های تلویزیونی می آید و فیلمی را نقد می‌کند مسائلی را در خصوص فیلم مطرح می کنند که تا حدودی ذهن گرایانه است؛ یعنی در ذهن انسان اتفاقاتی می‌افتد که فکر می‌کنند اگر فلان صحنه این طور فیلمبرداری می‌شد، شاید بهتر بود. اما زمانی که وارد عمل می‌شوند شرایط کاملاً متفاوت است. کسی که منتقد باشد الزاما نمی‌تواند فیلمساز خوبی هم باشد. آخرین بخش این گزارش را در ادامه از نظر می گذرانید:

پرویز نوری: اتفاق نگذاشت فیلمسازی ام را ادامه دهم

پرویز نوری که این روزها در خارج از کشور به سر می برد، در یادداشتی کوتاه در باره دوران فیلمسازی اش برای بانی فیلم نوشت: در مورد سؤال شما باید بگویم درباره دیکران نمی دانم، اما خودم با تاسف به خاطر اتفاقاتی که رخ داد نتوانستم فیلمسازی را ادامه دهم. بعد از فیلم «رشید» می خواستم همان زمینه را دنبال کنم که نشد. بعد هم همه سناریوهایم هیچ کدام به جایی نرسید. در شروع انقلاب هم با فیلم «طلوع انفجار» دوباره به سینما بازگشتم، اما موقعیت بعدی همان شد که قبلا هم شده بود. می خواستم «گل های داودی» را بسازم که تهیه کننده نتوانست. بعد «ترن» که تهیه کننده منصرف شد؛ و خیلی فیلم های دیگر. بنابراین، اتفاق نگذاشت فیلمسازی را ادامه دهم.

اکبر نبوی: ساحت نقد کشف و ساحت فیلمسازی خلق کردن است اکبر نبوی نویسنده و منتقد در پاسخ به این پرسش که چرا برخی منتقدانی که وارد عرصه فیلمسازی شدند، نتوانستند به کار خود ادامه دهند، به بانی فیلم گفت: البته ما فیلمسازان بسیاری داریم که قبلا روزنامه نگار و منتقد بودند و الآن هم در کار خود موفقند و آقایان احمد امینی، سیروس الوند، رسول صدرعاملی، ابوالحسن داوودی و رضا درمیشیان از جمله این هنرمندان هستند. یک یا دو نفر هم مانند آقای طالبی نژاد داشتیم که رفتند و دیگر نماندند. نبوی در پاسخ به این پرسش که آیا لزوما کسی که منتقد خوبی است، عنوان کرد: در هیچ جا از دنیا نه تنها در سینما بلکه در سایر شاخه های هنری هم الزاما یک منتقد باسواد نقاد نمی تواند آفریننده باشد. به عنوان مثال؛ در حوزه ادبیات ایران حدود چند دهه پیش فردی برجسته مانند آقای ناصح را به عنوان یک منتقد ادبی برجسته است، اما ما از ایشان شعر برجسته نداریم، اما اگر در کلاس های ایشان افراد بزرگی بودند. یک نمونه دیگر آنکه، شما آقای فروزان فر را به عنوان یک ادیب و دانشمند در حوزه ادبیات می شناسید، نه به عنوان یک شاعر برجسته. همچنین خانلری و ذبیح الله صفا استادان برجسته ادبیات هستند و در همه جای دنیا این طور است و تنها مربوط به ایران نمی شود. در تمام دنیا الزاما منتقد موسیقی و فیلم آفریننده و هنرمندان نیستند؛ همان طور که هنرمندان منتقدان خوبی نیستند؛ چون معمولا منتقدان کاشف و فیلمسازان خالق هستند و ساحت کشف و خلق با هم متفاوتند. اگر کسی واجد این توانمندی ذاتی و سرشتی باشد که هر دو ساحت را در خودش ببیند و شکوفا کند، ماجرای دیگری می شود.

اصغر نعیمی: فیلمسازی ارتباطی به منتقد بودن افراد ندارد اصغر نعیمی نویسنده و کارگردان که قبلا نویسندگی در مطبوعات را تجربه کرده است، در پاسخ به این پرسش که چرا برخی منتقدانی که وارد عرصه فیلمسازی شدند، نتوانستند به کار خود ادامه دهند، به بانی فیلم گفت: نقدنویسی یک کار ذوقی است و بیشتر کسانی که در این عرصه فعالند، به دلیل ارتزاق از این راه نیست و به آن به عنوان یک فعالیت جنبی نگاه می کنند. بسیاری از منتقدان را می شناسم که بعد از کار فیلمسازی، همچنان نقدنویسی انجام می دهند. فیلمسازی چندان ارتباطی به منتقد بودن افراد ندارد و فعالیت مستمر در سینما به خصوص به عنوان کارگردان، نیازمند شرایط و ویژگی های خاص و منحصر به فردی است. قرار نیست هرکس کارگردان می شود، بتواند کار خود را ادامه دهد و موفق به حفظ مسیر خود شود. بسیاری از فیلمسازان را می شناسم که منتقد هم نبودند، فیلمساز شدند و تنها یک یا دو فیلم ساختند و به هر دلیلی نتوانستند این مسیر را ادامه دهند. به نظرم این چندان ارتباطی به منتقد بودن افراد ندارد و بسیاری از فیلمسازان خوب ما مانند آقایان امینی، پوراحمد و سیروس الوند توانستند در مسیر حرفه ای، موفق و رو به بالا حرکت کنند و فیلم به فیلم موفق تر باشند. کارگردان فیلم های «بی وفا» و «سایه های موازی» با تأیید اینکه منتقدانی که فیلم می سازند، با واقعیت های این حرفه بیشتر آشنا می شوند، گفت: به هر حال شکل نگاه کردن این دوستان به مقوله سینما از حالت نظری به ورطه عمل وارد می شود و این از نظرم مثبت است.

بهزاد عشقی: فیلمسازان کار خود را با نقد شروع نکنند

بهزاد عشقی نویسنده و منتقد در پاسخ به این پرسش که چرا برخی منتقدانی که وارد عرصه فیلمسازی شدند، نتوانستند به کار خود ادامه دهند، به بانی فیلم گفت: شاید به این سوال بتوانیم به شیوه دیگری جواب بدهم و امکان این وجود دارد که سوال را به گونه دیگری مطرح کنم که چرا اغلب منتقدانی که در ایران وارد گود فیلمسازی می شوند، برخلاف منتقدان ما در فرانسه و آمریکا داشتیم، فیلمسازان بدی می شوند؟ در سالهای دور وقتی هوشنگ کاووسی از فرانسه به ایران آمد، کل سیستم سینمای ایران را بی ارزش، مبتذل با فیلمفارسی دانست. اما خودش دو فیلم ساخت که جزو بدترین فیلم های تاریخ سینمای ایران است. در سینمای بعد از انقلاب هم جز موارد استثنایی اغلب اینطور بود که مهمترین آنها ایرج کریمی است. او در عرصه ادبیات سینمایی یکی از چهره های ممتاز بود اما فیلم هایی که ساخت، چندان خوب نبود. این فیلمها را نه مردم می پسندیدند و نه مورد اقبال مردم قرار می گرفت. عشقی در رابطه با علت موفق نشدن فیلم های برخی منتقدان عنوان کرد: علت آن به طور معمول این است که عالم نظری با عملی زمین تا آسمان متفاوت است. ممکن است به عنوان یک نظریه پرداز اقتصادی تئوری های زیادی در این رابطه که چطور اقتصاد یک جامعه متحول می شود، ارائه دهم اما وقتی خودم وارد کار اقتصادی شوم، ممکن است یکی از بدترینها شوم؛ یعنی معمولاً کسانی که کار نظری انجام می دهند، نمی توانند کار عملی انجام دهند. همچنین کسانی که وارد عرصه عملی می شوندف کارهای نظریه پردازانه نمی توانند انجام دهند. نظریه پردازی هایی که آقای ایرج کریمی و هوشنگ کاووسی در زمینه سینما داشتند، بسیاری از فیلمسازان نداشتند. فیلمسازان چه در حوزه تکنیک، روایت و فرم در عمل کار کردند. اما آنها بیشتر به حوزه نظریه پردازانه تعلق دارند که دو حوزه کاملاً متفاوت است. این منتقد ادامه داد: در ایران بسیاری از منتقدان به این دلیل نقد فیلم را انتخاب کردند که بعد بتوانند فیلم بسازند و دستیارکارگردان شوند؛ یعنی ظاهراً خود عرصه نقد برای آنها هدف نبود. معتقدم اگر کسی بخواهد فیلمساز شود، از نقد شروع نکند، بهتر است با عمل فیلمسازی را شروع کنند. کما اینکه در ایران کیمیایی دستیار ساموئل خاچیکیان و امیر نادری عکاس فیلم های ایرانی بود. کسانی که به این شکل وارد سینما می شوند، افراد موفق تری هستند. وی با تائید اینکه فیلمسازی منتقدان قطعاً روی جهان بینی نقد آنها تأثیر می گذارد، توضیح داد: وقتی در عالم نظریه پردازی هستید، در فضای دیگری سیر می کنید. اما زمانی که وارد عمل فیلمسازی می شوید؛ یعنی از یک جهان آرمانی وارد جهان واقعی می شوید و به دلیل کسب این تجربیات، ممکن است در نقد نگاه مهربان تر و واقع بینانه تری داشته باشید. به عنوان مثال، وقتی اولین کار تئاترم را روی صحنه بردم و تماشاگران وارد سالن شدند، احساس کردم بر اندامم لرزه افتاده است؛ چون تماشاگر جزوی از تئاتر است و اگر شروع به اعتراض می کردند، تئاتر فرو ریخت. بنابراین؛ وقتی تئاتر کار می کنم، به این توجه می کنم که مخاطبان من چه کسانی هستند و من نباید با حوصله آنها بازی کنم. حالا کسانی که وارد عرصه فیلمسازی می شوند، ممکن است نگاه مهربان و واقع بینانه تری داشته باشند.

نوشته جاده پرسنگلاخ فیلمسازی منتقدان اولین بار در بانی‌فیلم پدیدار شد.

منبع: بانی فیلم

آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/20720

دیدگاه

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

رسول صدرعاملی

احمد امینی

حمید نعمت الله

خبرهای پربازدید

«زنان، بدون مردان»؛ از شهرنوش پارسی‌پور تا شیرین نشاط

سینماسینما، آریو همتی مهمترین نکته در زمینه اقتباس و ساختن فیلم بنا بر یک اثر ادبی هنری یعنی داستان و انواع مختلف آن این است که کارگردان یا تهیه‌کننده و عامل ساخت اثر ادبیات را بشناسد که بتواند اثری مولف و شاخص را انتخاب کند و سپس در مراحل پرداخت و ساخته شدن با وسواس […]

«شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه

سینماسینما، آریو همتی «شطرنج باد» به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا اصلانی و تهیه‌کنندگی بهمن فرمان‌آرا یکی از قله‌های موج نوی سینمای ایران محسوب می‌شود؛ موج نویی‌ها در سه شاخه: ۱ـ موفق در گیشه و تبدیل شدن به جریان اصلی با «قیصر » مسعود کیمیایی ۴۸ ۲ـ نیمه موفق بین مخاطبان سینما با «گاو» داریوش مهرجویی ۴۸ […]

نیلوفر حدادی درگذشت

نیلوفر حدادی، گوینده و مدیر دوبلاژ ، ۱۷ تیرماه ۱۴۰۵ دار فانی را وداع گفت. به گزارش سینماسینما، او متولد ۱۳۵۶ بود و از اواسط دهه هفتاد وارد دوبله شد و این هنر را نزد بزرگانی چون بهرام زند فرل گرفت. زنده‌یاد نیلوفر حدادی در سریال‌های آرکین و چرنوبیل، فیلم پسر کاراته‌باز، انیمیشن مهارت‌های زندگی، […]

اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه

فیلم سینمایی «پس از عاشقی» به کارگردانی محمدعلی صفورا از ۲۴ تیر در گروه سینمایی هنروتجربه اکران می‌شود. نوشته اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم حسن پورشیرازی، پردیس احمدیه، اشکان اشتیاق، شهاب حسینی و نیلوفر حدادی از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا

فیلم سینمایی «آنها مرا دوست داشتند» به کارگردانی محمدرضا رحمانی موفق شد سه جایزه جشنواره روزولت آیلند آمریکا را از آن خود کرد. نوشته سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سایه‌ی سربازی بر سنگر تراکتور/ بیرو سرباز می‌شود و دروازه خالی؟

فرارسیدن خدمت سربازی علیرضا بیرانوند در آستانه آغاز فصل جدید لیگ برتر، دست سران باشگاه تراکتور را لای پوست گردو گذاشته است.

رحمان احمدی به کادر فنی سپاهان اضافه شد

باشگاه سپاهان در تکمیل کادر فنی خود برای فصل جدید، رحمان احمدی، دروازه‌بان سابق تیم ملی فوتبال ایران را به عنوان مربی دروازه‌بان‌ها انتخاب کرد تا در کنار محرم نویدکیا فعالیت کند.

حمیدرضا احمدی لاری را می‌شناسید؟

حمیدرضا احمدی لاری که به عنوان مستندساز، مترجم و استاد دانشگاه شناخته می‌شود، قرار است مورد تقدیر قرار بگیرد.

روایت کمترشنیده شده از ناصر تقوایی

ناصر تقوایی می‌گفت: وظیفه اصلی ما فیلمسازان، نویسندگان و نقاش‌ها این است که زبانی بومی برای این حرفه‌ها پیدا کنیم و بزرگترین کاری که این نسل می‌تواند انجام بدهد، غنی‌تر کردن آن است.

پیام متفاوت علی رفیعی به رسول صدرعاملی

علی‌رفیعی، در پی درگذشت مادر رسول صدرعاملی، در پیامی نوشت: «خبر فقدان ایشان چون فقدان مادرم مرا اندوهگین کرد. چاره‌ای جز لذت بردن از خیال‌های خوشی که برایمان ساخته نیست.» به گزارش سینماسینما و به نقل از ایسنا، علی‌رفیعی -کارگردان تئاتر- که در حال حاضر در پاریس حضور دارد در...

۱۴۰۵/۰۳/۰۴

منتظر بمانید..

جاده پرسنگلاخ فیلمسازی منتقدان

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

رسول صدرعاملی

احمد امینی

حمید نعمت الله

خبرهای پربازدید

«زنان، بدون مردان»؛ از شهرنوش پارسی‌پور تا شیرین نشاط

«شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه

نیلوفر حدادی درگذشت

اکران «پس از عاشقی» از ۲۴ تیر در هنروتجربه

اعتبار مجدد برند «حسن» برای «بدنام» و «پردیسِ» صریح این روزها

سه جایزه دیگر برای «آنها مرا دوست داشتند» در آمریکا

سایه‌ی سربازی بر سنگر تراکتور/ بیرو سرباز می‌شود و دروازه خالی؟

رحمان احمدی به کادر فنی سپاهان اضافه شد

حمیدرضا احمدی لاری را می‌شناسید؟

روایت کمترشنیده شده از ناصر تقوایی

پیام متفاوت علی رفیعی به رسول صدرعاملی

محمدحسین مهدویان

mohammad hoseyn mahdavian

«قایق‌سواری در تهران» و «نیم‌شب» پروانه نمایش گرفتند

سحر دولتشاهی

sahar dolatshahi

رونمایی از تیزر «قایق‌سواری در تهران»

تغییر روز نمایش «قایق‌سواری در تهران» در خانه جشنواره فجر

امین حیایی

amin hayai

رونمایی از گریم امین حیایی در «قایق‌سواری در تهران»

در بیست و چهارمین دوره جشنواره؛ ۱۴ اثر از سینماگران ایرانی در داکا نمایش داده می‌شود

امین حیایی

amin hayai

مهران غفوریان

mehran ghafoorian

«زیبا صدایم کن» از دوم دی‌ماه در سینما آنلاین فیلم‌نت

رسول صدرعاملی «تهران» را می‌سازد

غفلت سینمای ایران از نوجوانان قهرمان دفاع مقدس

شریفی‌نیا و صدرعاملی در نشست «کنش‌گری نوجوان و سینمای دفاع مقدس»

مرتضی علی عباس میرزایی

Morteza-Ali Abbas-Mirzaei

شهرام مسلخی

shahram maslakhi

اولین گردهمایی جوانان کانون کارگردانان سینما برگزار شد/ سینما به سمت حذف کارگردانان صاحب فکر و اندیشه می‌رود

مهدی هاشمی

mahdi hashemi

مسعود کرامتی

masavd keramati

شبی برای داریوش فرهنگ

مهدی هاشمی

mahdi hashemi

مسعود کرامتی

masavd keramati

شبی برایداریوش فرهنگ / "منتظر آثار درخشان تان هستیم"

فرهاد توحیدی

farhad tohidi

محسن دامادی

mohsen damadi

کانون فیلمنامه نویسان مراسم مجازی بزرگداشت اصغر عبداللهی را برگزار می‌کند

واکنش احمد امینی به درگذشت اصغر عبداللهی / "خیلی سخت است"

توضیح درباره پذیرفته شدن فیلم رد شده جشنواره فجر پارسال در بخش نگاه نو

بهروز شعیبی

Behrouz Shoeibi

هیات انتخاب جشنواره فیلم فجر معرفی شد

اکران نوروزی باید به سلایق مخاطبان سینما پاسخ دهد

فرزاد موتمن

farzad motmaen

«سراسر شب» در هیات انتخاب جشنواره کمتر از چهار رای داشت

احمد امینی در گفت‌وگو با سینماسینما/ حضور نام‌ها در بخش مسابقه برای جشنواره سی و ششم مهم بود

حمید نعمت الله

hamid nemat

مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق می‌کند

حمید نعمت الله

hamid nemat

این فیلم انعکاس واقعیت‌های زندگی آدم‌هاست/ لیلا حاتمی: حواس کسی به «قاتل و وحشی» نیست

حمید نعمت الله

hamid nemat

بررسی توقیف و انتظار ۶ ساله اکران «قاتل و وحشی»

حمید نعمت الله

hamid nemat

مستند سینمایی «جستجو در تنگنا» رونمایی شد

فرهاد اصلانی