چه کسی ناصر ملکمطیعی را ممنوعالتصویر کرد؟ /روایت فارس از موافقت آیت الله خامنه ای با اکران «برزخی ها» تا مقابلهخاتمی، میرحسین و مخملباف با نمایش برزخی ها
فارس نوشت :در میان چهرههای فعال در سینمای ایران پیش از انقلاب اسلامی، نامهای درخشانی وجود دارد. چه در عرصه بازیگری و چه در حوزه کارگردانی. مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی، بهرام بیضایی، امیر نادری، علی حاتمی، ناصر تقوایی، عباس کیارستمی، علیرضا داوود نژاد و سیروس الوند چهره درخشانی بودند که فعالیت خود را در سالهای پیش از انقلاب اسلامی آغاز کردند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی بازهم به فعالیت خود ادامه دادند و بارها از جشنواره ملی فجر جایزه گرفتند. در حوزه بازیگری نیز تا حدود زیادی چنین شرایطی به وجود آمد.
عزتالله انتظامی، محمدعلی کشاورز، داود رشیدی، علی نصیریان، جمشید مشایخی، مهدی فخیم زاده، سعید راد، عنایت بخشی، بهزاد فراهانی، شهلا ریاحی، ملکه رنجبر، ژاله علو، محمد متوسلانی، بهمن زرین پور، آفرین عبیسی، فرامرز قریبیان، پروانه معصومی، حمیده خیرآبادی و ثریا قاسمی بخشی از بازیگرانی اند که فعالیت حرفهای آنها در سینما با انقلاب اسلامی دچار انقطاع نشده است.
اما در میان چهرههای مهم سینمای پیش از انقلاب، چند نفر را میتوان برشمرد که در فعالیت حرفهای آنها در سینمای ایران از ۱۳۵۷ به اینسو، بهشدت کمرنگ شده است. بهروز وثوقی، بهمن مفید، محمدعلی فردین، سوسن تسلیمی و ناصر ملکمطیعی مهمترین افراد این سیاهه هستند. برای پیگیری سرنوشت این چهرهها، بررسی موردی تجربه اکران فیلم برزخیها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
برزخیها را ایرج قادری در سال ۱۳۵۸ شروع کرد و تا اواخر سال بعد کارهای فنی آن به طول کشید. این فیلم، روایت فرار گروهی از زندانیان در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و تلاش آنها برای خروج از مرزهای کشور است. تلاشی که البته پس از مواجهه این افراد با سید یعقوب و صحبتهای او در خصوص مواجهه با تجاوز دشمن خارجی، به تلاش برای دفاع از میهن تغییر میکند. در این فیلم بخش قابلتوجهی از چهره های سرشناس عرصه بازیگری سالهای پیش از انقلاب ایفای نقش کردند. محمدعلی فردین، سعید راد، ناصر ملکمطیعی، حسین شهاب و محمدعلی کشاورز ازجمله این چهرههای سرشناس هستند.
این فیلم پس از آماده شدن، بهعنوان نخستین فیلم توقیفی در دوران انقلاب اسلامی شناخته شد. مهدی کلهر که نخستین معاون سینمایی بود، این فیلم را توقیف کرد. کلهر سالها بعد در مصاحبه با مجله عصر اندیشه این تصمیم را ناشی از اصرارهای میرحسین موسوی نخستوزیر وقت عنوان کرده بود. کلهر، نقش محسن مخملباف در این تصمیم را برجسته میداند.
عبدالمجید معادیخواه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت نیز در گفتگویی که سال ۹۲ با سایت خبری خبرآنلاین داشته است، روایت جالبی از این اتفاقات دارد: آن زمان یک دعوای مفصلی به وجود آمد که از آقای مخملباف در آن شرکت داشتند و علیه من موضع میگرفتند تا آقای مسیح مهاجری. دعوا بر سر اکران فیلم «برزخیها» بود.
این مساله خودش یک پرونده است که جنجال زیادی درست کرد به همهجا ازجمله مجلس هم کشید. بسیجی هم علیه بنده راه افتاد که بخشی از آن در مطبوعات آن دوران هست. هم مطبوعاتی که آقای خاتمی اداره میکردند، مثل کیهان به ما میتاختند و هم امثال آقای مخملباف فریاد «وا اسلاما» سر میدادند. در آن هیاهو هیچکس نیامد ببیند که اصلاً داستان فیلم «برزخیها» چیست.
معادیخواه در آن زمان به دو دلیل از اکران فیلم حمایت میکند. نخست به دلیل محتوای فیلم که اعلام همکاری بازیگران سرشناس سینمای پیش از انقلاب با مردم و انقلاب اسلامی بود، دلیل دوم هم حفظ حرمت امضای وزیری بود که به تهیهکننده مجوز ساخت این فیلم را داده بود و تهیهکننده به اعتبار این امضا ده میلیون تومان سرمایهگذاری کرده بود.
معادیخواه روایتی هم از جلسهای که با آقای خامنهای داشته است ارائه میدهد. او میگوید که ایشان را در جریان مسئله قراردادم و فشارها را هم توضیح دادم. نظر ایشان این بود که بهصرف حضور یک بازیگر در فیلم نباید جلوی اکران آن گرفته شود و اگر فیلم اشکالی ازنظر محتوایی ندارد میتواند اکران داشته باشد. مهدی کلهر در گفتوگویی با ماهنامه سینما رسانه گفت: روزی که ما جلوی فیلم برزخیها را گرفتیم، وزیر وقت که آقای معادیخواه بود رفت پیش حضرت آقا که آن زمان رئیسجمهور بودند. با من تماس گرفت و گفت: آقای خامنهای میگویند به دلیل بازی کردن فردین نباید جلوی فیلم گرفته شود. اگر فیلم اشکالی دارد؛ اشکالش را برطرف کنید و فیلم را نشان بدهید. بازی کردن فردین اشکالی ندارد!
به هر صورت برزخیها اکران شد، البته فقط در تهران. با شروع اکران فروش فیلم بسیار جلب توجه کرد. در همین زمان بود که نخستین نقد منتشره علیه «برزخیها» را روزنامه کیهان در تاریخ ۹ خرداد ۱۳۶۱ تحت عنوان «دوزخ ابتذال در برزخیها» نوشت. دومین نقد معترضانه را روزنامه جمهوری اسلامی با تیتر «برزخیها متن نامطلوب وقاحت» به چاپ رساند که نویسنده بینام در آن از «ذکر مصیبت» نوشت و اینکه «بیایید گریه کنیم در سوگ هنر اسلامی!». افزایش فشارها به وزارت ارشاد موجب کنارهگیری معادی خواه از این سمت شد و میرحسین موسوی شخصاً اداره وزارتخانه را به عهده گرفت. ازجمله نخستین تصمیمات موسوی نیز توقف اکران برزخیها بود. برزخیها طی یک ماهی که روی پرده بود، هشت میلیون تومان فروخت. با احتساب قیمت ۵ تومانی بلیت در آن زمان میتوان دریافت که یکمیلیون ششصد هزار نفر در تهران این فیلم را در سینماها دیدند.
حضور ستاره های سینمای پیش از انقلاب که عمدتاً بانام فیلم فارسی از آنها یاد میشد، با این اکران پررونق بسیار موردتوجه قرار گرفت اما سیاستهای سینمایی سالهای بعد موجب قطع ارتباط این افراد با سینمای ایران شد.
در دوران تصدی وزارت ارشاد توسط سید محمد خاتمی، سید فخرالدین انوار به معاونت سینمایی رفت و سید محمد بهشتی راهی بنیاد سینمایی فارابی شد. انوار و بهشتی در این دوره فضایی جدید در سینما ایجاد کردند و ریلگذاری متفاوتی از گذشتگان در پیش گرفتند. مسیر جدید بهصورت مشخص به سینمای هنری و معناگرا بها میداد و بدیهی بود که چهرههای پرمخاطبی همچون ملکمطیعی و فردین که برآمده از سینمای بدنه بودند امکان ادامه فعالیت در این فضا را پیدا نمیکردند. نتیجه این شد که فردین به کار فرشفروشی پرداخت و بهدوراز سینما فوت کرد. ملکمطیعی نیز گوشه انزوا کشیده شد.
محمد بهشتی در مصاحبهای که مجله پنجره داشته است چنین میگوید: این جماعت (بازیگران چهره سینمای پیش از انقلاب) توبه کردند و ما هم پذیرفتیم که در ایران بمانند و کار کنند؛ اما بعد دیدیم مگر میشود مخاطب سینما تکتک فیلمهای قبلی را از یاد ببرد؟ به همین خاطر مجبور شدیم تمام مصادیق سینمای قبل از انقلاب را پاککنیم و درنهایت تصمیم این شد که این افراد کار نکنند.
از تیم برزخیها محمدعلی کشاورز توانست به فعالیت حرفهای خود ادامه دهد. سعید راد هم مانند ملکمطیعی از ایران رفت اما در اواخر دهه هفتاد به کشور بازگشت و توانست در فیلم دوئل نقشآفرینی کند و این فعالیت ادامه داشت و بعدها سعید راد بدون حاشیه فیلمهای متعددی همچون فیلم چ را بازی کرد؛ اما ملکمطیعی شانس سعید راد را نداشت. او در سالهای اخیر نقشی کوتاه در فیلم نقش نگار به کارگردانی علی عطشانی ایفا کرده بود و بهنوعی زمینه بازگشت او به سینما فراهمشده بود اما با مشخص شدن سرمایهگذاری بابک زنجانی در این فیلم، فرصت اکران برای آن فراهم نشد و او بازهم ممنوع التصویر باقی ماند. ناصر ملکمطیعی روز گذشته در بیمارستان درگذشت.
منبع: خبرگزاری فارس
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
حقایقی درباره فیلم مسافران بیضایی به بهانه نمایش نسخه بازسازی شده آن در موزه سینما
سینماسینما، محمد تاجیک – مسافران، فیلمی است به نویسندگی و کارگردانی بهرام بیضایی که سال ۱۳۶۹ (اواخر سال) و ۱۳۷۰ ساخته شد وبه نوشته ویکی پدیا بهرام بیضایی در سخنرانی خود به تاریخ ۱۱ فوریه ۲۰۱۱ در دانشگاه استنفورد گفت که این فیلم را در پاسخ به فیلم مادر علی...
۱۴۰۴/۱۰/۱۸
دستنوشته علی حاتمی از آخرین روز فیلمبرداری «حاجی واشنگتن»
دستنوشتهای از علی حاتمی درباره آخرین روز فیلمبرداری «حاجی واشنگتن» که در اختیار موزه سینما است منتشر شد. نوشته دستنوشته علی حاتمی از آخرین روز فیلمبرداری «حاجی واشنگتن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
محمد احمدی، کارگردان و تهیهکننده سینما از سالهای همکاریاش با مخملباف میگوید
حسین آقابیگی در فرهیختگان نوشت : نام شاعر زبالهها را شاید تعداد زیادی از علاقهمندان سینمای ایران شنیده باشند؛ فیلمی که حدود ۱۶سال پیش ساخته شد و پس از گذراندن حواشی ریز و درشت، چند سال بعد توانست رنگ پردهها را ببیند. کارگردان این فیلم یک کار اولی بود که...
۱۴۰۰/۰۹/۱۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مهدویان: مخملباف و حاتمیکیا فیلمسازان مهمیاند، اما من هیچکدام آنها نیستم/ تماشاگر باید خشونت را از عمق جانش تجربه کند
سینماسینما: مهدی یزدانیخرم با محمدحسین مهدویان گفتگویی انجام داده که در روزنامه سازندگی منتشر شده است. این گفتگو را میخوانید: آیا برای ساخت سریال بر اساس اقتباس پیش زمینه داشتی یا اینکه فکر کردی این کار را باید به هر صورت انجام بدهی؟ بالاخره اقتباس در سینمای ایران یک ریسک...
۱۴۰۰/۰۶/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سعید پیردوست درگذشت
سعید پیردوست بازیگر سینما و تلویزیون بامداد امروز( ۱۶ دی ) به دلیل ابتلا به سرطان در منزل درگذشت. به گزارش سینماسینما، علیرضا پیردوست با نام هنری سعید پیردوست بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون متولد ۱۶ دی ۱۳۱۹ بود. او در آثار کارگردانان برجستهای از جمله مسعود کیمیایی، سیروس الوند،...
۱۴۰۴/۱۰/۱۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تحلیل بازیگری نیکی کریمی؛ شمایل زن فیلسوف و پرسشگر
سینماسینما، آریو همتی سنت بازیگری زنان در ایران یکی از پربارترین سنتهای بازیگری زنان در جهان سینما محسوب میشود. این امر نخست به سبب حضور سینماگران اندیشهمحور و دوم اندیشهگرایی طیف زیادی از زنان بازیگر که توانستند تعداد زیادی از کاراکترها را در دیالکتیک بازیگر ـ متن شکل بدهند به...
۱۴۰۴/۱۰/۱۴
«فریاد زیر آب» و موجی که فروکش نکرد
سینماسینما، آریو همتی فیلم «فریاد زیر آب» بنا بر مقولهبندی ساختاریک یعنی سینمای پیشاساختار، ساختارمند، پساساختارگرا و فراساختارگرا در نوع سینمای ساختارگرای کلاسیک قرار میگیرد. از سال ۱۳۵۳ با فرزان دلجو و امیر مجاهد موجی موسوم به موج فرزان دلجو در میان سینمای جوانگرای دهه پنجاه به وجود آمد که...
۱۴۰۴/۰۹/۲۹
به بهانه اجرای «چهار صندوق» بیضایی در تهران/ مترسکی که با دست خودمان میسازیم
سینماسینما، ساسان گلفر پنجاهوهشت سال پیش که بهرام بیضایی نمایشنامه «چهار صندوق» را نوشت، صورتهایی را در افق میدید که دیگران توانایی دیدنشان را نداشتند. آن دیگران یا اصلاً تصوری نداشتند که مدتی پیش در جهان چه روی داده است یا باور نمیکردند که ممکن است چنان رویدادهایی در زادبوم...
۱۴۰۴/۱۱/۲۸
منتظر بمانید..
دنبال ارجاع دادن به فیلم «لیلا» نبودم
مهدی برزکی کارگردان فیلم سینمایی «حال خوب زن» مطرح کرد که به دنبال ارجاع دادن به فیلم «لیلا» ساخته داریوش مهرجویی نبوده و اینکه فیلمش مخاطب را به یاد فیلم او انداخته برایش ارزشمند است. نوشته دنبال ارجاع دادن به فیلم «لیلا» نبودم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۱/۱۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مقایسه فیلمنامه «کوچک جنگلی» تقوایی با سریال افخمی/ از پژوهشِ روایتمحور تا روایتِ موردپسند صداوسیما
سینماسینما، سیدحسام فروزان فیلمنامه «کوچک جنگلی» نوشته ناصر تقوایی محصول سالهای پایانی دهه پنجاه و اوایل دهه شصت است؛ دورهای که سینما و تلویزیون ایران در وضعیت پرآشوب پس از انقلاب و تغییرات ساختاری نهادهای تولیدی قرار داشتند. تقوایی در ابتدا این سناریو را برای یک فیلم سینمایی سه ساعته...
۱۴۰۴/۰۹/۲۳
سیر تحول قهرمان و جبر محیط در سینمای ناصر تقوایی: از «صادق کرده» تا «ناخدا خورشید»
سینماسینما، مسعود ارجمندفر ناصر تقوایی، یکی از برجستهترین و وسواسیترین سینماگران موج نوی ایران، همواره مرزبانی ظریف بین ادبیات و سینما را بر عهده داشته است [۶]. او با پیشینه ادبی قدرتمند و شناخت عمیق از جغرافیا و فرهنگ جنوب ایران، آثاری خلق کرده که فراتر از روایت داستانی، به...
۱۴۰۴/۰۸/۱۹
فیلمسازی که عاشق «طعم گیلاس» شد
آنیس واردا، کارگردان فقید و پیشگام موج نوی فرانسه، همواره «طعم گیلاس» ساخته عباس کیارستمی را یکی از محبوبترین فیلمهایش معرفی میکرد.
۱۴۰۵/۰۳/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
در رثای مردی که از فرهنگ ایران نوشید/ بیضایی؛ دلباخته شاهنامه
سینماسینما، منوچهر دینپرست خبر درگذشت بهرام بیضایی، اگرچه همچون انفجاری رسانهای جامعه هنری و فرهنگی ایران را در اندوهی عمیق فرو برد، اما بار دیگر ما را با حقیقتی تلخ و در عین حال بیدارکننده مواجه ساخت؛ حقیقتی شبیه به مرگ عباس کیارستمی که همچون بسیاری از آثارش، نه فریادی...
۱۴۰۴/۱۰/۰۸
منتظر بمانید..
حضور ناصر ملکمطیعی و علی کسمایی پس از ۷۱ سال در فستیوال روتردام!
بانیفیلم: ناصر ملکمطیعی ستاره فقید سینمای پیش از انقلاب یکی از هنرپیشگان پر کار در ایران بود. آغاز فعالیت سینمایی ...ادامه مطلب نوشته حضور ناصر ملکمطیعی و علی کسمایی پس از ۷۱ سال در فستیوال روتردام! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۰/۲۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مصایب سعید راد بودن؛ سوپراستاری که سینمای پس از انقلاب، قدرش را ندانست
بانیفیلم: سعید راد بهترین نمونه از جمع هنرمندانیست که سینمای پس از انقلاب ایران نه تنها قدرشناساش نشد بلکه در ...ادامه مطلب نوشته مصایب سعید راد بودن؛ سوپراستاری که سینمای پس از انقلاب، قدرش را ندانست اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۵/۱۳
منتظر بمانید..
مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق میکند
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «دونده» شور فیلمسازی را در من بوجود آورد. این نقل معروف حمید نعمتالله است که برای رونمایی مستند «جستجو در تنگنا» به پردیس چهارسو آمده بود. امیر نادری شور فیلمبینی و سینماگردی را در خیلیها بهوجود آورد. البته فقط برای این مستند کارخانی را دوست نداریم....
۱۴۰۴/۰۹/۲۹
منتظر بمانید..
«جستوجو در تنگنا»؛ انگار این همه چیزی باشد که از شهر و دیوارهایش به میراث بردهایم
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه فیلم خوب ساختن، آن هم درآوردن مستندی دربارهی امیر نادری کار هر کسی نیست. باید فیلمساز خیابانی باشی و با نادری حشر و نشر داشته باشی، و مولفههای سینمای خیابانی دههی پنجاه در خون و ریشهات رفته باشد، تا بتوانی فیلم خاطرهنگاری درخشانی مثل جستجو در...
۱۴۰۴/۰۹/۲۶
روزنامه اصولگرا: در خواست اصلاح طلبان و خاتمی برای افزایش مشارکت، ایده شیطانی است
روزامه اصولگرا ، مشارکت جویی از مردم در انتخابات ریاست جمهوری را شیطانی دانست
۱۴۰۳/۰۴/۰۶
حمایت خاتمی می تواند پزشکیان را رئیس جمهور کند؟/ باید طبقه متوسط شهری را اقناع کرد
پس از اعلام راهبرد مشارکت مشروط جبهه اصلاحات و ورود به صحنه در صورت تائیدصلاحیت نامزدهای مورد تائید این تشکیلات، خاتمی در بیانیهای اعلام کرد که اگر شرایط لازم مهیا شود، در انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم شرکت خواهد کرد. پنجشنبه بهطور رسمی اعلام شد که خاتمی به پزشکیان رای خواهد...
۱۴۰۳/۰۳/۲۶