مروری بر فیلم‌هایی با محوریت معلولین در سینمای ایران

آنچه مسلم است همان‌طور که در فضاهای مختلف جامعه ما چه به لحاظ ساخت و ساز شهری و خانه‌ها و مکان‌های گوناگون و چه از نظر میزان اهمیت و توجه مسئولان و مدیران، معلولان با کم‌اعتنایی و کم‌مهری مواجهند، در سینمای ایران هم، چندان به معلولان نمی‌پردازند.

این درحالی است که زندگی معلولان واجد بار دراماتیک است و ظرفیت پرداختن در قالب قصه‌ای تاثیرگذار را دارد. با این حال هرازگاهی فیلم‌هایی در این زمینه ساخته می‌شود. به عنوان مثال فیلم «آبجی» به تهیه‌کنندگی محمدحسین قاسمی که نخستین اثر سینمایی مرجان اشرفی‌زاده است. این فیلم که گلاب آدینه، معصومه قاسمی‌پور و پانته‌آ پناهی‌ها از بازیگران آن هستند، قصه مادری به نام طلا و دخترانش را روایت می‌کند که یکی از آنها عطی (آبجی) معلولیت ذهنی دارد.

این فیلم که بزودی اکران عمومی می‌شود به اضافه فیلم «من پیش از تو» ساخته تئا شروک که به زندگی جوانی معلولِ حرکتی می‌پردازد و آخرین نمونه محبوب و جهانی در این زمینه است و براساس رمان پرفروش جوجو مویز ساخته شده، بهانه‌های تاکیدی ما برای گزارش پیش رو است.

پوران درخشنده
پوران درخشنده، فیلمساز متعهد و دغدغه‌مند سینمای ایران، جزو معدود فیلمسازانی است که 3 فیلم سینمایی درباره معلولیت در کارنامه دارد. او اصلا دو فیلم نخست خود را با موضوع معلولیت می‌سازد؛ «رابطه» با بازی خسرو شکیبایی، پرویز پورحسینی و علیرضا رضاییان، قصه نوجوانی ناشنوا و منزوی را روایت می‌کند. در «پرنده کوچک خوشبختی» با بازی عطیه معصومی، امین تارخ و هما روستا، با دختربچه‌ای به نام ملیحه روبروییم که به خاطر مشاهده اتفاقی تلخ، قدرت حرف زدن را از دست می‌دهد و به خاطر ناتوانی در حرف زدن پرخاشگر می‌شود. درخشنده در «بچه‌های ابدی» با بازی شهاب حسینی و الهام حمیدی، هم سراغ بچه‌هایی می‌رود که معلولیت ذهنی دارند.

مجید مجیدی
مجید مجیدی هم از جمله کارگردانانی است که در 3 فیلم شاخص خود، به معلولیت پرداخته است؛ او در فیلم «رنگ خدا»، ما را به دل قصه تاثیرگذار پسری نابینا به نام محمد (محسن رمضانی) و پدرش هاشم (حسین محجوب) می‌برد. سکانس پایانی این فیلم از ماندگارترین قاب‌های سینمای ایران است. مجیدی در «بید مجنون» هم سراغ نابینایی می‌رود؛ منتهی این بار قهرمان قصه با بازی پرویز پرستویی، مردی است که با یک عمل جراحی، بینایی خود را که از 8 سالگی از دست داده بود، دوباره به دست می‌آورد. بینایی و نابینایی در این فیلم بیش از آن‌که جسمی باشد، بیشتر جنبه تمثیلی پیدا می‌کند. مجیدی در «آواز گنجشکها» هم سراغ ناشنوایی می‌رود، اما قصه دخترکی که دارای این معلولیت است، در حاشیه ماجرای اصلی فیلم قرار دارد.

اینجا بدون من
نمایش معلولیت در فیلم‌های سینمای ایران به دو شیوه است؛ یا کاملا مستقیم که شخصیتهای معلول، قهرمان‌های فیلم هستند و حضورشان نقشی تعیین‌کننده و کاربردی دارد و یا حضور شخصیت‌های معلول در قصه، در بخش فرعی است. با این حساب، نقش یلدا با بازی نگار جواهریان در «اینجا بدون من» ساخته بهرام توکلی، از کاراکترهای اثرگذار محسوب می‌شود. سروسامان دادن این دختر، از مهم‌ترین دغدغه‌های مادرش است و باعث می‌شود شاهد تقابل نفسگیر امیدها و بیم‌ها باشیم.

بی‌خداحافظی
«بی‌خداحافظی» به کارگردانی احمد امینی، با نگاهی به زندگی رضا صادقی، خواننده محبوب و توانای کشورمان ساخته شده است و نشان می‌دهد که او باوجود معلولیت، با سختکوشی به هدف خود می‌رسد و موفق می‌شود. رضا صادقی در نقش اصلی فیلم بازی می‌کند و محمدرضا فروتن، پگاه آهنگرانی و افشین هاشمی هم از دیگر بازیگران آن هستند.

حوض نقاشی
شهاب حسینی و نگار جواهریان در «حوض نقاشی» نقش زوجی دارای معلولیت ذهنی را بازی می‌کنند که پسری سالم دارند، اما تفاهم، تعامل و درک میان آنها چالش اصلی قصه را تشکیل می‌دهد. با این حال عشق، می‌تواند ناتوانی را از میان بردارد و راه زندگی را هموار کند. «حوض نقاشی» با تحسین زیادی موقع اکران مواجه شد و در حضورهای جشنواره‌ای خارجی هم موفقیت هایی به دست آورد.

گل های داوودی
«گل‌های داوودی» ساخته رسول صدرعاملی، از نمونه‌ای‌ترین و محبوب‌ترین فیلم‌های سینمای ایران است که دو دلداده جوان آن، جواد (بیژن امکانیان) و مریم (هیلدا پیرزاد) نابینا هستند. سکانسی از این ملودرام، که این دو در پارک همدیگر را با به صدا درآوردن چوب‌هایی پیدا می‌کنند، از بخش‌های به یادماندنی اثر است.

مسافران مهتاب
شخصیت نمکی فیلم «مسافران مهتاب» با بازی مهدی فخیم‌زاده دارای معلولیت ذهنی است. فخیم‌زاده در این فیلم محبوب به کارگردانی خودش، تصویری تاثیرگذار از یک معلول ارائه می‌دهد؛ او ذات مهربانی دارد، اما در برابر زورگویی و بی‌عدالتی، به خروش می‌آید و با گفتن دیالوگِ «می‌خوای اذیت کنی؟» به جانِ افرادی می‌افتد که قصد آزار و اذیت او را دارند.

مادر
نقش غلامرضا در فیلم «مادر» ساخته ماندگار علی حاتمی هم از آن مصداق‌های نگاه فرعی به معلولیت در سینمای ایران است، اما اتفاقا همین نقش به لحاظ شخصیت‌پردازی خوب و بازی تاثیرگذار اکبر عبدی، در حافظه تماشاگر حک می‌شود و در کلیت اثر، مقامی والا می‌یابد. به ویژه این‌که غلامرضا با گفتن دیالوگ معروف «مادر مرد، از بس که جان ندارد»، بر مانایی این شخصیت می‌افزاید.

خانوم
یکی از اپیزودهای نخستین فیلم سینمایی تینا پاکروان، «خانوم» قصه مردی با بازی امین حیایی است که بر اثر حادثه‌ای هر دو دستش را از دست داده و این معلولیت هم باعث بحران روحی او و خانواده شده و هم آنها را در مضیقه مالی قرار داده است. زن خانواده مجبور است جور این وضعیت را بکشد. برخی نمونه‌های شاخص سینمای جهان
سینمای جهان اعتنای ویژه‌ای به معلولیت و وضع معلولان داشته و دارد و هر وقت که سراغ این موضوع می‌رود، سعی می‌کند بهترین و متفاوت‌ترین نگاه را داشته باشد. برای همین فیلمنامه‌نویسان این آثار نهایت بهره را از این بستر دراماتیک می‌برند و شخصیت‌هایی خلق می‌کنند که با هدایت صحیح کارگردان و بازی خوب بازیگران، ماندگار می‌شود. معمولا هم چون این نقش‌های چالش‌برانگیز توسط بهترین بازیگران، بازی می‌شود، آنها را با تحسین و تشویق و جایزه مواجه می‌کند. «پای چپ من» با بازی دانیل دی لوییس، «مرد بارانی» با بازی داستین هافمن، «من سام هستم» با بازی شان پن، «روز هشتم» با بازی پاسکال دوکن، «دریای درون» با بازی خاویر باردم، «تئوری همه چیز» با بازی ادی ردماین و «من پیش از تو» با بازی سم کلفلین فقط برخی از فیلم‌ها و نقش‌های ماندگار در این زمینه است.
منبع: جام‌جم

منبع: نقد فارسی

آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/4131

دیدگاه

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

پرویز پورحسینی

من

مسافران

مادر

مسافران مهتاب

مادر

معصومه قاسمی پور

محمدحسین قاسمی

رضا صادقی

افشین هاشمی

الهام حمیدی

عطیه معصومی

علیرضا رضاییان

بهرام توکلی

رضا صادقی

علی حاتمی

هما روستا

شهاب حسینی

تینا پاکروان

امین حیایی

احمد امینی

گلاب آدینه

محمدرضا فروتن

پگاه آهنگرانی

نگار جواهریان

امین تارخ

رسول صدرعاملی

خسرو شکیبایی

اکبر عبدی

پرویز پرستویی

خبرهای پربازدید

پوستر چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران رونمایی شد

پوستر چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران با حضور اعضای شورای سیاست‌گذاری این رویداد رونمایی شد. نوشته پوستر چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۵ درگذشت، لغو یک کنسرت و خبری از اصغر فرهادی

اصغر فرهادی: چه کسی از شما خواست ما را نجات دهید؟، چرا شیوا مقانلو دبیر «جلال» شد؟، فردوس کاویانی و مهرانه مهین‌ترابی چگونه ماندگارترین زوج هنری تلویزیون شدند؟، بافت تاریخی تهران در خطر است!، سرمایه‌گذاری جدید تهرانی‌ها، لحظات نفس‌گیر چند عملیات به روایت یک فرمانده، گرامیداشت کودکان میناب در نخستین شب کنسرت شجریان، ۵ درگذشت و... از جمله اخبار این هفته فرهنگی هنری ایسنا بودند.

«سفینه نجات» دومین فیلم پرفروش در روز کودک شد

انیمیشن سینمایی «سفینه نجات» به کارگردانی هادی محمدیان با ۲ میلیارد و ۴۶۶ میلیون تومان فروش در روز کودک، در جایگاه دوم فروش روزانه‌ گیشه‌ سینماها ایستاد. نوشته «سفینه نجات» دومین فیلم پرفروش در روز کودک شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

واکنش محسن تنابنده، زهرا داودنژاد و بهرنگ علوی به یک توهین

تعدادی از هنرمندان به توهین اخیر وزیر خارجه آمریکا به تاریخ ایران واکنش نشان دادند.

کریمی: بیرانوند باید درباره اظهاراتش پاسخگو باشد

مدیرعامل تراکتور با اشاره به اظهارات اخیر علیرضا بیرانوند گفت: این بازیکن برای ارائه توضیحات در کمیته انضباطی باشگاه حاضر خواهد شد.

حضور دوباره حامد بهداد در تئاتر

حامد بهداد پس از چند سال دوری از تئاتر با تهیه‌کنندگی نمایش «تاکسیدرمی» حضوری دوباره در این عرصه دارد.

پیروزی ارزشمند شباب الاهلی با درخشش سردار/ گلزنی قدوس برابر العین

شباب الاهلی با درخشش سردار آزمون توانست پیروزی ارزشمند را در لیگ کاپ امارات مارات کسب کند.‌ کلباء هم با گلزنی سامان قدوس یک تساوی ارزشمند را برابر العین به دست آورد.

با نگاهی به فیلم «بی‌داد»/ نسبت سینمای اجتماعی با اخلاق

سینماسینما، سید محمد حسینی سینمای اجتماعی، اگر قرار است از انسان و رنج‌ها و مسائل او سخن بگوید، پیش از هر چیز باید شأن انسانیِ همان انسانی را که مدعی دفاع از اوست، پاس بدارد. نمی‌توانم به‌سادگی باور کنم که دغدغه‌مندی سهیل بیرقی دربارهٔ زن و مسائل او، به معنایی که فیلم «بی‌داد» ادعا می‌کند، […]

واکنش کاپیتان تراکتور به اظهارات بیرانوند

کاپیتان تراکتور در واکنش به صحبت‌های علیرضا بیرانوند درباره وضعیت پرداختی‌های این باشگاه، از مالک تراکتور تقدیر کرد و گفت: محمدرضا زنوزی در شرایط دشوار اقتصادی نیز از تیم حمایت کرده است.

ادعای مشکلات مالی تراکتور واقعیت ندارد/ بیرانوند باید پاسخگوی اظهاراتش باشد

مدیرعامل باشگاه تراکتور گفت: ادعاهای مطرح‌شده درباره مشکلات مالی باشگاه با واقعیت همخوانی ندارد و علیرضا بیرانوند باید در کمیته انضباطی باشگاه درباره اظهارات خود توضیح دهد.

منتظر بمانید..

مروری بر فیلم‌هایی با محوریت معلولین در سینمای ایران

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

پرویز پورحسینی

من

مسافران

مادر

مسافران مهتاب

مادر

مادر

معصومه قاسمی پور

محمدحسین قاسمی

رضا صادقی

افشین هاشمی

الهام حمیدی

عطیه معصومی

علیرضا رضاییان

بهرام توکلی

رضا صادقی

علی حاتمی

هما روستا

شهاب حسینی

تینا پاکروان

امین حیایی

احمد امینی

گلاب آدینه

محمدرضا فروتن

پگاه آهنگرانی

نگار جواهریان

امین تارخ

رسول صدرعاملی

خسرو شکیبایی

اکبر عبدی

پرویز پرستویی

خبرهای پربازدید

پوستر چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران رونمایی شد

۵ درگذشت، لغو یک کنسرت و خبری از اصغر فرهادی

«سفینه نجات» دومین فیلم پرفروش در روز کودک شد

واکنش محسن تنابنده، زهرا داودنژاد و بهرنگ علوی به یک توهین

کریمی: بیرانوند باید درباره اظهاراتش پاسخگو باشد

حضور دوباره حامد بهداد در تئاتر

پیروزی ارزشمند شباب الاهلی با درخشش سردار/ گلزنی قدوس برابر العین

با نگاهی به فیلم «بی‌داد»/ نسبت سینمای اجتماعی با اخلاق

واکنش کاپیتان تراکتور به اظهارات بیرانوند

ادعای مشکلات مالی تراکتور واقعیت ندارد/ بیرانوند باید پاسخگوی اظهاراتش باشد

مهدی هاشمی

mahdi hashemi

بهرام بیضایی

Bahram Beyzai

بازخوانی؛ چگونه اصرار پرویز پورحسینی و مهدی هاشمی، سبب خیر شد؟

پروانه معصومی

parvaneh masomi

پرویز پورحسینی

parviz pour-hossieni

تجربه تکرارنشدنی پروانه معصومی در کنار پرویز پورحسینی

روایت مسیر پر پیچ و خم زندگی علی‌رضا حیدری در مستند «دوئل»

«بازیافتنی‌ها» شب یلدابه صحنه نمی‌رود

نرگس آبیار

narges abiar

محمدحسین قاسمی

mohammadhossein ghasemi

بازگشت «بامداد خمار» از ۲۲ تیر

محمدحسین قاسمی

mohammadhossein ghasemi

بیانیه «پلتفرم شیدا» درباره ادعای مطرح شده؛ رفتار غیرحرفه‌ای را نمی‌پذیریم

همایون شجریان

homayon shajarian

رضا صادقی

reza sadeghi

ادامه یک اتفاق تاریخی؛۹ خواننده دیگر در میدان آزادی کنسرت برگزار می‌کنند

رضا صادقی

reza sadeghi

بازگشت رضا صادقی با آلبوم «برنده»

افشین هاشمی در اینستاگرامش نوشت؛ ایده‌ای که به سرقت رفت، این بار محسن نامجو

گلاب آدینه با نمایشی زنانه به صحنه بازمی‌گردد

الهام حمیدی

elham hamidi

حرف‌های یک بازیگر درباره فساد و باند بازی در سینما

مهران مدیری

mehran modiri