حقایقی درباره فیلم «من ترانه ۱۵ سال دارم» ساخته رسول صدر عاملی به بهانه نمایش آن از تلویزیون

محمد تاجیک :فیلم سینمایی «من ترانه ۱۵ سال دارم» به کارگردانی رسول صدرعاملی، ساعت ۱۸ روز جکعه ۱۵ تیر  از شبکه امید پخش می شود .

به گزارش سینماسینما ،فیلم من ترانه پانزده سال دارم به کارگردانی رسول صدرعاملی که جوایز متعددی را از بیستمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر دریافت کرد از ۸ فروردین ماه سال ۸۱ به نمایش عمومی در سینماها درآمد. رسول صدر عاملی در همان زمان در گفت وگویی با ایسنا در خصوص حذف برخی از صحنه‌ها در اکران عمومی گفت : نسخه‌ای که برای جشنواره آماده کردیم ۱۱۷ دقیقه بود که بعد از نمایش در جشنواره که با تماشاگران فیلم را دیدم بر اساس حسی که از تماشاگران گرفتم آن را تدوین کردم.

/چرا ده دقیقه از فیلم کم شد ؟/

رسول صدرعاملی در ادامه گفت : فیلم حدود ۱۰ دقیقه نسبت به نسخه جشنواره کم شده ، مثلا در اواسط فیلم تماشاگران احساس خستگی می‌کنند در نتیجه در این قسمت دست بردم که اینهم در جهت بهتر شده فیلم و زیر نظر آقای مؤینی انجام شد. صدرعاملی یکی دیگر از دلایل حذف برخی صحنه‌ها را شرکت در جشنواره کن دانست و افزود : برای ارسال این فیلم به جشنواره باید زمان فیلم را کمتر می‌کردیم ، در واقع نسخه‌ای را که تماشاچی در اکران عمومی می‌بیند دقیقا همان نسخه‌ای است که برای جشنواره کن ارسال کردیم.

 

/در اطراف ما نمونه ترانه زیاد پیدا می‌شود/

رسول صدرعاملی در اظهاراتی در دانشکده صدا وسیما در بهمن سال ۸۰ گفت: در واقع بسیاری از مادران ما، در سال‌های خیلی دور در تنهایی و در اوج شرافت، مظلومیت و معصومیت زندگی را پشت سر گذاشته‌اند و هیچ وقت هم به آن پرداخته نشد. من با دیدن دختران و پسران نوجوانی که در خیابان‌ها پرسه می‌زنند و دیدگاه قبلی، شخصیت ترانه را پیدا کردم.

صدرعاملی در ادامه صحبت‌هایش چنین گفت: در همه کشورهای پیشرفته دنیا، مادران می‌توانند برای کودکان خود شناسنامه بگیرند، ولی زنان ما به دلایل شرعی و مذهبی و مدنی که داریم، نمی‌توانند این کار را انجام دهند و من دنبال داستانی بودم تا ترانه بتواند استواری و معصومیت خود را در آن نشان دهد. وی با اشاره به این نکته که در اطراف ما و در بین مادران و خواهران و فامیل‌های ما و یا شاید در بین دوستان ما نمونه “ترانه” زیاد پیدا می‌شود، گفت ‍: مشکل ما این است که آن قدر شخصیت چنین دختران استواری را کم دیده‌ایم یا اصلا دقت نکرده‌ایم که حالا این شخصیت به نظر ما خیلی آرمانی می‌نماید.

/من معتقدم ترانه در واقعیت وجود ندارد/

رسول صدر عاملی در اظهار نظر  دیگری در جشنواره فیلم شهر در سال ۸۷ پاسخ به سؤال یکی از دانشجویان در خصوص فیلم «من ترانه پانزده سال دارم»، می گوید : در این فیلم دختر نوجوانی را تصویر کردم که جامعه سعی دارد به انواع مختلف وی را تحقیر کند و ناتوان جلوه دهد. اما او با درایت و تکیه بر احساسات خود به ویژه میل به مادر شدن، در مقابل همه مشکلات مقاومت می کند و به نوعی به پیروزی می‌رسد که این پیروزی شاید در رویه سطحی اثر ، با رضایت مخاطب همراه شود اما لایه های زیرین اثر به ما یادآوری می‌کند که این بخشی از مشکلات است و آیا ترانه تا پایان (یعنی در ادامه مسیر زندگی خود) باز هم می‌تواند مقاومت کند.
صدرعاملی درادامه گفته است : شخصیت ترانه ، خوب است و خوب باقی می‌ماند اما آیا این شخصیت ما به ازای بیرونی در جامعه دارد؟ من معتقدم ترانه در واقعیت وجود ندارد اگر ما این شخصیت را دوست داریم به دلیل این است که مایلیم وی در دنیای واقعی وجود داشته باشد. اما فارغ از این مسائل، سعی کردم با ترانه، به نوعی الگویی رفتاری برای نوجوان ایرانی در قبال مشکلات اجتماعی ترسیم کنم الگویی که همواره در تلاش است و امیدوار به آینده.

 

/بعد از فیلم من ترانه پانزده سال دارم توقع از من بالا رفت/

ترانه علیدوستی در مصاحبه ای در زمان اکران فیلم شهر زیبا در خرداد سال ۸۳، می گوید : بعد از فیلم “من ترانه پانزده سال دارم“ توقع از من بالا رفت و خودم شک داشتم آیا جوابگوی این سطح توقعی که ایجاد شده هستم یا نه تا اینکه سه سال بازی نکردم و پیشنهاد شهرزیبا مطرح شد.

 

/روایت دامون قنبر زاده از فیلم صدرعاملی/

دامون قنبر زاده منتقد سینما دریادداشتی درباره این فیلم نوشته : دیدار مجدد  فیلم، بعد از چندین سال، باعث شد چند سکانس ماندگار در سینمای ایران دوباره جایشان را در ذهنم باز کنند و  خوب که فکر کردم به این پرسش رسیدم که مگر در سینمای ایران، چقدر سکانس ماندگار داریم؟ پس تصمیم گرفتم به جای پرداختن به تحلیل فیلم، به صحنه هایی بپردازم که اکنون و بعد از گذشتن چندین سال از ساخت فیلم، جای تأمل دارند. مطمئناً اولین سکانسی که نشان از دقت فیلم نامه نویسان در پرداخت احساسات آدم هایشان است، به جایی مربوط می شود که ترانه، شب، به خانه می آید، بی حال روی تخت می نشیند و عروسکش را بغل می کند. معنای این سکانس وقتی هویدا می شود که دقایقی قبل، امیر را دیده بودیم که ترانه را سوار ماشین می کند و دوربین با تأکید، ماشینِ آن ها را در جاده دنبال می کند و آنقدر می ماند تا از نظر پنهان شود و بعد می رویم در سیاهی. حالا وقتی بعد از سیاهی، ترانه به اتاقش می آید و عروسکش را بغل می کند، خیلی چیزها، بدونِ حتی یک کلمه حرف، به بیننده منتقل می شود؛ اتفاقی که نباید بیفتد، افتاده. سکانس بعدی، بی شک، مربوط می شود به جایی که ترانه برای اولین بار، لگد زدن های جنین را در شکمش احساس می کند. او در کلاس نشسته و مشغول گوش دادن به صحبت های معلم است که موسیقی آغاز می شود، دوربین خیلی آرام شروع می کند دورِ ترانه چرخیدن و ما از چشمانِ ابتدا وحشت زده و سپس خندان او، متوجه می شویم در وجودش اتفاقی رخ داده است. بازیِ فوق العاده ی علیدوستی، این صحنه را به یکی از ماندنی ترین صحنه های سینمای ایران بدل می کند. اما یکی از عجیب ترین صحنه هایی که ذهن را درگیر می کند، قسمتی ست که ترانه، بچه در شکم، به دنبال امیر، که حالا از او طلاق گرفته، می گردد تا قضیه را برایش تعریف کند. او می داند که امیر در پاتوقش که یک کافی شاپ است، نشسته. پس به آنجا می رود و از پشت شیشه، او را می بیند که با دوستانش مشغول شوخی و خنده است. ترانه به امیر خیره می شود و بعد انگار که از گفتن خبر پشیمان شده باشد، راهِ آمده را برمی گردد. در این صحنه ما به خوبی با احساساتِ دختری مواجه می شویم که می داند امیر، بچه ای بیش نیست. او می داند که خودش با بقیه ی همسن و سالانش تفاوت دارد. او خیلی بیشتر از بقیه می فهمد برای همین است که امیر را با قهقه ها و دوستانش رها می کند و چیزی نمی گوید. او می داند که امیر عقلش به این چیزها نمی رسد. ترانه خودش یک تنه، مقابل همه می ایستد و با احساساتی مادرانه، بچه اش را بزرگ می کند و در اقدامی عجیب، حتی حاضر نمی شود اسم پدر در شناسنامه ی بچه اش قرار بگیرد تا اینگونه حتی در مقابل یک جامعه ی خشکِ عقب مانده قرار بگیرد.

 

/نظر سنجی  جالب ایسنااز تماشاگران جشنواره فیلم فجر درباره من ترانه ۱۵ ساله‌ام / خبرگزاری دانشجویان ایران بعد از اکران فیلم “من ترانه پانزده ساله‌ام”نظر تماشگران این فیلم را جویا شد. ساسان دسی (روزنامه‌نگار و منتقد سینمایی) گفت: فیلم در واقع در ادامه فیلم دختری با کفش‌های کتانی بود شخصیت ترانه ادامه شخصیت دختری با کفش‌های کتانی بود. اما به نظر من تعدادی از صحنه‌ها اضافه می‌آمدند، از جمله شخصیتی که ما می‌بینیم، گل به دست دارد و دائم در رفت و آمد است. روی این شخصیت زیاد تاکید می‌شود که یکی از شخصیت‌های زائد و اضافی در فیلم هست. فیلم روی موضوع بسیار خوبی دست گذاشته بود، مساله بلوغ دختران و مشکلات ناشی از آن همچنین یک سری دیالوگ‌ها هم اضافه بودند، مثلا صحنه‌هایی که امیر حسین جمله دوستت دارم را مدام و پی در پی تکرار می‌کند و این در واقع چیزی را در ذهن تماشاگر متبادر می‌کند که ممکن است اتفاقی بیافتد و حتما آشنایی این ۲ جوان سرانجام خوشی نخواهد داشت. علی منصوری ۳۲ ساله مغازه‌دار، گفت: فکر می‌کنم “من ترانه ۱۵ سال دارم” یکی از کاملترین و بهترین فیلم‌های جشنواره باشد. ساختار فیلم به گونه‌ای بود که به هیچ عنوان اشکال بر انگیز نبود . کارگردان فیلم صدرعاملی موضوعی چنین حساسیت برانگیز را به گونه‌ای کار کرده بود که همه با شخصیت اول فیلم همذات پنداری می‌کنند. دیگر این که، فکر می‌کنم ترانه علیدوستی شایسته دریافت جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره است. هانیه انصاری ۲۰ ساله – دانشجو گفت: فیلم‌هایی از قبیل “من ترانه ۱۵ سال دارم” با توجه به موضوع خاصی که دارند ، می‌بایست کار بیشتری بر روی آن‌ها صورت گیرد؛ یعنی باید به نکات ریز و درشت آن توجه می‌شد، این فیلم خیلی خوش ساخت و حرفه‌ای بود که به دل می‌نشست، اما بسیاری از سوال‌ها را در پایان برای من به عنوان تماشاگر بدون پاسخ می‌ماند. مهترین سوال این که چرا باید حتما ترانه سرانجامی خوش داشته باشد؟ یا آن چه که می‌بینیم با واقعیت‌های پیرامون ما تطابق دارد؟ به هر صورت “من ترانه ۱۵ ساله ام” را عملا دوست ندارم. منصوره ناظمی ۴۳ ساله – خانه‌دار گفت: نمی‌دانم دلیل بعضی از فیلمسازها از ساختن این گونه فیلم‌ها چیست؟ آیا می‌خواهند ثابت کند که ما هم باید مثل غربی‌ها باشیم؟ آن چه از نیمه دوم فیلم اتفاق می‌افتد ، کاملا ساختگی و غیر واقعی است و من اصلا آن را قبول ندارم، چگونه ممکن است که دختری به ظاهر مبادی آداب و اخلاق مثل ترانه حاضر شود نامزدش آن بلا را بر سرش بیاورد و بعد هم وقتی می‌بیند که حامله شده خیلی عادی اظهار تعجب می‌کند؟ و اصلا چرا تصمیم می‌گیرد بچه‌دار شود و بچه‌اش را خودش بزرگ کند؟ خلاصه هر چه فکر می‌کنم فیلمی بدتراز این نمی‌توانست ساخته شود، زیرا جنبه‌های بدآموزی آن به مراتب بیشتر از جنبه‌های مثبت آن است. شهره فاتح ۲۴ ساله دانشجو گفت: فیلم بسیار خوش ساخت و دیدنی بود ، موضوع بکر و جسورانه، فضاسازی بسیار عالی و بازی‌های بسیار خوب از جمله ترانه علیدوستی از جمله ویژگی‌های مثبت فیلم است . به نظر من ما باید در طول سال چند فیلم به مانند من ترانه ۱۵ سال دارم داشته باشیم که چنین موضوع‌هایی که در جامعه ما یافت می‌شوند اما کسی به آن‌ها چندان توجهی نمی‌کند، مطرح شود تا مردم و جامعه به خود آمده و به فکر راه و چاره اساسی باشند. ثریا شهرستانی ۴۰ ساله – خانه‌دار گفت: من اصلا با ساخته شدن فیلم‌هایی با چنین موضوع‌هایی و به این صورت موافق نیستم. شاید موضوع فیلم جسورانه باشد، اما مگر هم موضوع جسورانه‌ای خوب است؟ مثلا همین فیلم چه می‌خواهد بگوید؟ آیا حرفش این است که اگر دختری ۵ ساله حامله شد، می‌تواند به زندگی عادی و معمولی خود ادامه دهد و عاقبت بخیرهم شود؟ اگر پدر ترانه در زندان است و بر حسب اجبار بچه‌دار شدن ترانه را می‌پذیرد آیا همه پدرها هم این موضوع را به سادگی می‌پذیرند؟ آیا فیلم می‌خواهد بگوید ، حامله شدن یک دختر ۱۵ ساله هیچ اشکالی ندارد و جامعه و خانواده‌ها باید با آن کنار بیایند؟ اما با تمامی این اوصاف از بازی هنرپیشه نقش ترانه بسیار لذت بردم. لیلی پورارجمند ۲۳ ساله – دانشجوی گرافیک گفت: فیلم به لحاظ موضوع تازه و جسورانه بود، علاوه بر آن می‌توانم به دکوپاژ حساب شده و دقیق فیلم اشاره کنم دراین فیلم از فیدها استفاده مناسب و به جایی شده، به غیر از یک فید که تقریبا در ابتدای فیلم هست اما دیالوگ‌ها مقداری اشکال داشت که مناسب حال و هوای فیلم نبود بازی‌های فیلم خوب و حساب شده بود . به ویژه علیدوستی در نقش ترانه که فکر می‌کنم جایزه نقش اول زن جشنواره باید مال این خانم باشد.