تولد بیضایی و یک سکانس طلایی (۱۱)/ شهرام اشرف ابیانه | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

تولد بیضایی و یک سکانس طلایی (۱۱)/ شهرام اشرف ابیانه

 شهرام اشرف ابیانه

کلاغ/ ماجرای یک آدم ربایی

آسیه از در مدرسه همراه بچه‌ها و معلم‌ها بیرون می‌آید و به اشتباه سوار ماشین غریبه‌ای می‌شود که جلوی پای او ترمز کرده. آسیه متوجه اشتباهش شده می‌خواهد پیاده شود اما… 

  •   راننده: کجا برمت خوشگله؟
  • آسیه: من عوضی سوار شدم. نگه دار… وگرنه داد می‌زنم.

مرد راننده سیلی به صورتش می‌زند و پا را روی گاز فشار می‌دهد. ماشین پیچ کوچه‌ای را رد می‌کند.

  • راننده: صبر کن رفقا هستن. می‌ریم حال.
  • آسیه:  نگه دار… نگه دار

اینسرتِ چاقوی ضامن داری که بیرون کشیده می‌شود. آسیه حالا اسیر دست راننده‌ی متجاوز است. وقتی هم موفق به فرار می‌شود از دست او خلاصی ندارد. از داخل ماشین در حال حرکت، تلاش او برای فرار را می‌بینیم، میان مردهایی که توجهی به پریشانی‌اش ندارند. نمایی از دستِ راننده‌ در حال عوض کردن دنده ی ماشین. حسی از تعقیب و خطر با موسیقی پر ضرب شیدا قرچه داغی. نمای فرمان ماشین که می‌‌پیچد. 

نمای آسیه که از جلوی ماشین کنار می‌کشد. در پس‌زمینه، دیواری سد راه او است. دوربین که بالا می‌کشد پوسترِ تبلیغاتی زن جوانی است که با دهان باز و خندان، نوشابه‌ای تبلیغ می‌کند. نمای چرخ‌های ماشین که همچنان در پیِ اوست. باز هم آسیه که از کنار پوسترِ زن نوشابه به دست دوان دوان می‌گذرد. نمای مرد شاپو به سری که با لذت این بازی موش و گربه‌وار را دنبال می‌کند. 

آسیه وارد یک مغازه‌ی ساعت سازی می‌شود. اینجا زمان انگار متوقف شده. پیرمردِ صاحب مغازه عینک زده، نگاهش می‌کند. آسیه ساعتی بهش می‌دهد تا حضورش را توجیه کرده باشد. هراسان نگاهی بیرون می‌اندازد. سمت در می‌دود و به بیرون سرک می‌کشد. جایی که خطر در کمین اوست. صدای پیرمرد را می‌شنویم که می گوید: 

  • این ساعت هیچ عیبی نداره خانم. 

دستش را دراز می‌کند برای پس دادن ساعت. آسیه اما از مغازه بیرون می‌زند. 

نمای بعد از زاویه‌ی بالا، آسیه را در حال دویدن در پیاده‌رویی نشان می‌دهد. در همان نما، از زیر نشانِ عینکی بزرگ می‌گذرد. حسی از زیرنظر بودن و نا امنی. آرشه‌های ویولونِ موسیقی روی تصویر نیز این حس را تشدید می‌کند. 

ورودِ آسیه به محله‌ای با زنان چادری. نشان دستی منقوش به احادیث مذهبی و علم  و کُتل در پس‌زمینه قابل رویت است. در یک نمای حرکتی، آسیه از کنار این همه  و از جلوی آینه ای می‌گذرد که تصویر زنی چادری که با پوشیه صورتش پوشانده منعکس شده.

 نمایی از بالا، آسیه از کنار یک عراده‌‌ی توپ قدیمی می‌گذرد. 

ورود آسیه به قابی که ویترینش پر از سر مانکن‌های زنانه‌ای است؛ همه بی‌شکل و بی‌صدا زل زده به خلأ. آسیه رو به دوربین بر‌می‌گردد. چیزی که ما نمی‌بینیم او را وحشت‌زده کرده، جیغ‌زنان قاب را ترک می‌کند. 

باز نمایی از زاویه‌ی بالا که وارد قابی می‌شود که همزمان با ورودش کبوتران به پرواز در می‌آیند. از این قاب نیز می‌گذرد. 

قاب بعدی کنار سازه‌ای در حال احداث. نگاه هراسان آسیه به اطراف. انگار گم شده. 

قاب بعدی، آسیه از پله‌هایی طویل با عجله پایین می‌آید. او در قاب تنهاست. همچنان که در قاب‌های پیشین نیز بر این تنهایی تاکید شده. نمایشی از وحشت و بی‌پناهی و ترس و ناامیدی در قاب‌هایی که چیدمان صحنه‌های یک نمایش روی صحنه را تداعی می‌کنند. در تدوینی که با ضرباهنگ و ریتم پرشتاب مخصوصِ بیضایی، حسی از تصاویر متحرک را به یاد می‌آورد. 

این سینمای بیضایی است. در مرکزش، زنی که همیشه دغدغه‌ی بیضایی بوده؛ این که سرنوشتش در این تاریخ مردانه او را به کجا کشانده. حالا آگهی دختر گم شده‌ی ابتدای فیلم معنا پیدا می کند. آسیه در قاب‌هایی به زیبایی سر و شکل داده شده ما را به سفری در تاریخ برده. بدون آنکه از پس‌زمینه‌ی زمان حاضر خود جدا شود. موسیقی، تدوین، شکل قاب‌بندی، نوع بازی پروانه معصومی، همه در راستای این روایت بیضایی از ناامنی تاریخی زن ایرانی است. سکانسی که به یاد می‌ماند و در هر بار دیدن نفس در سینه‌ی هر تماشاگری حبس می‌کند. زیرا که روایتگرش هنرمندی است مسلط به مدیومی که زن کاراکتر اصلی همیشگی آن بوده.  

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/64885
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

پروانه معصومی

برای پروانه معصومی در چهلمین روز نبودنش

چهلمین روز درگذشت پروانه معصومی در حالی از راه رسیده که در آستانه جشنواره چهل و دوم فیلم فجر از این بازیگر فقید به عنوان یکی از سیمرغ‌داران مهم‌ترین رویداد ...ادامه مطلب نوشته برای پروانه معصومی در چهلمین روز نبودنش اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۲/۱۰/۱۵

داریوش ارجمند
پروانه معصومی
۱

داریوش ارجمند درباره بیتا فرهی و پروانه معصومی نظر داد

پیشکسوت عرصه سینما و تلویزیون با اظهار تأسف از درگذشت بانوان بیتا فرهی و پروانه معصومی، گفت: من متاسفم که این دو بانوی سینمای ایران خیلی زود ما را ترک ...ادامه مطلب

۱۴۰۲/۰۹/۱۳

پروانه معصومی

افتخار در قبرستان/ در مذمت برشماری مشایعت‌کنندگان مرحوم معصومی

مهرزاد دانش در روزنامه سازندگی نوشت : هفته پیش که خانم پروانه معصومی درگذشت، بسیاری بیش از آن که طبق روال معمول یادی از سابقه هنری‌اش کنند، بر جهت‌گیری‌های سیاسی چندین سال اخیرش متمرکز شدند و بسته به نوع موضع فکری‌شان، در مذمت یا مدح او گفتند و نوشتند. چنین...

۱۴۰۲/۰۹/۱۲

پروانه معصومی

بیضایی گفت اگه نریم جامون تو زندانه!

در این ویدئو خاطرات زنده‌یاد پروانه معصومی از جشنواره فیلم تهران را ببینید. نوشته بیضایی گفت اگه نریم جامون تو زندانه! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۲/۰۹/۱۰

پروانه معصومی

معاون هنری ارشاد: هنر پروانه معصومی می‌تواند در کلاس‌های بازیگری تدریس شود

معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نقش آفرینی های پروانه معصومی در فیلم هایی که برای آن سیمرغ گرفت را شایسته تدریس در کلاس های بازیگری دانست. محمود ...ادامه مطلب

۱۴۰۲/۰۹/۰۹

پروانه معصومی

مراسم ترحیم پروانه معصومی در مسجد بلال برگزار می‌شود

مراسم ترحیم زنده‌یاد پروانه معصومی بازیگر سینما و تلویزیون ایران، یکشنبه ۱۲ آذرماه در مسجد بلال برگزار می‌شود. نوشته مراسم ترحیم پروانه معصومی در مسجد بلال برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۲/۰۹/۰۸

پروانه معصومی

صدا وسیما و سازمان سینمایی برای پروانه معصومی مراسم ترحیم برگزار می‌کنند

آیین ترحیم بازیگر توانای سینمای ایران زنده یاد پروانه معصومی روز یکشنبه (۱۲ آذر) در مسجد بلال برگزار می‌شود. به گزارش روابط عمومی سازمان سینمایی، مراسم ترحیم زنده یاد پروانه ...ادامه مطلب

۱۴۰۲/۰۹/۰۸

پروانه معصومی

آغاز مراسم وداع با پروانه معصومی در امامزاده ابوطالب

مراسم وداع و خاکسپاری پروانه معصومی صبح امروز با حضور برخی هنرمندان و خانواده این هنرمند در امامزاده ابوطالب تهران در حال برگزاری است. به گزارش ایسنا، مراسم خاکسپاری پروانه ...ادامه مطلب

۱۴۰۲/۰۹/۰۸

پروانه معصومی
پرویز پورحسینی

تجربه تکرارنشدنی پروانه معصومی در کنار پرویز پورحسینی

هرچند پروانه معصومی در طول زندگی هنری خود تنها یک بار در تئاتر روی صحنه رفت، اما در نمایشی ماندگار و با گروهی درخشان همکاری کرد و یکی از همبازی‌هایش ...ادامه مطلب

۱۴۰۲/۰۹/۰۷

پروانه معصومی
۱

پیام‌های تسلیتی که برای درگذشت پروانه معصومی منتشر شد

 پروانه معصومی، بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون روز دوشنیه ۶ آذر ۱۴۰۲ درگذشت. به گزارش سینماسینما، محمد خزاعی، رئیس سازمان سینمایی در پیامی درگذشت این هنرمند را تسلیت گفت. متن این پیام بدین شرح است: «انالله واناالیه راجعون درگذشت هنرمند فرهیخته، بانو پروانه معصومی باعث تالم و تاثر بسیار...

۱۴۰۲/۰۹/۰۷

پروانه معصومی

خاکسپاری پیکر پروانه معصومی در امامزاده ابوطالب فرحزاد

پیکر پروانه معصومی پس از انتقال به تهران روز چهارشنبه (هشتم آذر ماه) در امامزاده ابوطالب فرحزاد به خاک سپرده می شود. سیدمهدی حقی از نزدیکان پروانه معصومی در گفت‌وگویی ...ادامه مطلب

۱۴۰۲/۰۹/۰۶

پروانه معصومی

پروانه معصومی درگذشت

پروانه معصومی بازیگر سینما و تلویزیون امروز ۶ آذر ماه درگذشت. به گزارش سینماسینما، پروانه معصومی بازیگر باسابقه سینما و تلویزیون امروز ۶ آذر ماه در سن ۷۹ سالگی درگذشت. این بازیگر مدتی پیش به دلیل بیماری در بیمارستان بستری بود. نعمیه نظام دوست بازیگر در صفحه مجازی خود این...

۱۴۰۲/۰۹/۰۶

پروانه معصومی
بیتا فرهی
۱

مرگ به «رگبار» هم رسید؛ پروانه معصومی درگذشت

مرگ به «رگبار» هم رسید؛ پروانه معصومی درگذشت

بانی‌فیلم: جامعه هنری هنوز از شوک درگذشت بیتا فرهی بیرون نیامده که خبر درگذشت پروانه معصومی هنرپیشه پیشکسوت و سرشناس سینما و تلویزیون رسید. خاطره بازی‌های پروانه معصومی در آوار ...ادامه مطلب

۱۴۰۲/۰۹/۰۶

پروانه معصومی

پروانه معصومی : طرفدار واکسن برکت هستم/تاپایان کرونا جلوی دوربین نمی روم

پروانه معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون گفت: تا زمانی که کرونا تمام نشود، در هیچ فیلم و سریال جدیدی بازی نمی‌کنم. منتظرم بعد از کرونا با فکر آسوده سر کار بروم. به گزارش سینماسینما ، پروانه معصومی در سال‌های ابتدای انقلاب به واسطه حضور در گل‌های داودی به کارگردانی رسول...

۱۴۰۰/۰۶/۲۴

پروانه معصومی

آرزو می‌کنم سال ۹۹ برود و دیگر برنگردد!

پروانه معصومی با تاکید بر اینکه قدر هنرمندان آنطور که باید دانسته نمی‌شود، آرزو کرد که در سال جدید فرهنگ و هنر تکانی به خودش بدهد و قدر سرمایه‌هایش را بداند.

۱۳۹۹/۱۲/۲۹

بهرام بیضایی

روایتی ضد جنگ از بهرام بیضایی

در یک نشست سینمایی مطرح شد که «باشو، غریبه‌ای کوچک» فیلمی کاملا گفتگومند و ضد جنگ است.

۱۰ساعت پیش

بهرام بیضایی

«باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است

نخستین نشست گفتگومندی در سینمای ایران همراه با نمایش فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار شد. نوشته «باشو غریبه کوچک» فیلمی کاملاً گفتگومند و ضد جنگ است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۵ساعت پیش

بهرام بیضایی

«غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید

«غروب در دیاری غریب» از سلسله جلسات نمایشنامه‌خوانی آثار بهرام بیضایی به کارگردانی کیوان کثیریان در خانه اردیبهشت اودلاجان اجرا می‌شود. نوشته «غروب در دیاری غریب» به خانه اردیبهشت اودلاجان رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۵ساعت پیش

بهرام بیضایی

مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما

نشست تخصصی و نمایش ویژه فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار می‌شود. نوشته مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۵/۰۵/۰۲

بهرام بیضایی

«باشو غریبه کوچک» از نگاهی دیگر

زیبایی‌شناختی تصویر فیلم «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی با حضور بهمن نامورمطلق موضوع یک نشست سینمایی خواهد شد.

۱۴۰۵/۰۵/۰۲

بهرام بیضایی

ماجرای «میراث» بیضایی چیست؟

«نمایشنامه «میراث» نخستین بار سال ۱۳۴۶ در تماشاخانه «سنگلج» توسط بهرام بیضایی به روی صحنه رفته و اکنون بعد از گذشت نزدیک به شصت سال هنوز زنده و پویاست. چون اصول بنیادین زندگی همواره بستر خوبی برای اندیشیدن است و این اثر پیرامون همین موضوعات شکل گرفته است.»

۱۴۰۵/۰۴/۳۱

بهرام بیضایی
۱

اسماعیل خلج «میراث» بیضایی را روشن کرد

مراسم شب‌چراغ نمایش «میراث» نوشته بهرام بیضایی و کارگردانی غلامرضا عربی با حضور اسماعیل خلج و جمعی از هنرمندان و اساتید تئاتر برگزار شد.

۱۴۰۵/۰۴/۱۲

بهرام بیضایی

«باشو غریبه کوچک» راهی مونیخ می‌شود

چهل و سومین جشنواره فیلم مونیخ میزبان نمایش چند فیلم از جمله نسخه مرمت شده فیلم «باشو غریبه کوچک» ساخته بهرام بیضایی خواهد بود.

۱۴۰۵/۰۳/۲۹

بهرام بیضایی

وقتی «سگ‌کشیِ» بیضایی مدیر جابه‌جا کرد

نسخه مرمت شده فیلم «سگ‌کشی» بهرام بیضایی پس از ۲۵ سال با این یادآوری نمایش داده شد که «زمانی در سینمای ایران فیلم‌هایی ساخته می‌شد که مدیران را جابجا می‌کرد ولی الان واقعیت‌گرایی مبتذل، سینما را نابود کرده است.»

۱۴۰۵/۰۳/۲۷

بهرام بیضایی

کانون کارگردانان سینما برگزار می‌کند؛ اولین نمایش نسخه مرمت شده «سگ کشی» در موزه سینمای ایران

در ادامه برنامه «کلاسیک‌های کانون» کانون کارگردانان سینمای ایران، سه شنبه۲۶ خرداد ماه اولین نمایش نسخه اصلاح و مرمت شده«سگ کشی»به کارگردانی استاد بهرام بیضایی در موزه سینمای ایران به نمایش گذاشته خواهد شد. به گزارش سینماسینما، در این مراسم «سگ‌کشی» به عنوان یکی از مهم‌ترین آثار بهرام بیضایی که...

۱۴۰۵/۰۳/۲۴

داریوش ارجمند
رضا کیانیان
۲

مجید مظفری، داریوش ارجمند و رضا کیانیان ۲۶ سال قبل

۲۶ سال پس از ساخت «سگ‌کشی»، نسخه اصلاح و مرمت شده این اثر ماندگار بهرام بیضایی به نمایش درمی‌آید.

۱۴۰۵/۰۳/۲۴

بهرام بیضایی

به بهانه اجرای «چهار صندوق» بیضایی در تهران/ مترسکی که با دست خودمان می‌سازیم

سینماسینما، ساسان گلفر پنجاه‌وهشت سال پیش که بهرام بیضایی نمایشنامه «چهار صندوق» را نوشت، صورت‌هایی را در افق می‌دید که دیگران توانایی دیدن‌شان را نداشتند. آن دیگران یا اصلاً تصوری نداشتند که  مدتی پیش در جهان چه روی داده است یا باور نمی‌کردند که ممکن است چنان رویدادهایی در زادبوم...

۱۴۰۴/۱۱/۲۸

علی حاتمی
بهرام بیضایی
۵

حقایقی درباره فیلم مسافران بیضایی به بهانه نمایش نسخه بازسازی شده آن در موزه سینما

حقایقی درباره فیلم مسافران بیضایی به بهانه نمایش نسخه بازسازی شده آن در موزه سینما

سینماسینما، محمد تاجیک – مسافران، فیلمی است به نویسندگی و کارگردانی بهرام بیضایی که سال ۱۳۶۹ (اواخر سال) و ۱۳۷۰ ساخته شد وبه نوشته ویکی پدیا بهرام بیضایی در سخنرانی خود به تاریخ ۱۱ فوریه ۲۰۱۱ در دانشگاه استنفورد گفت که این فیلم را در پاسخ به فیلم مادر علی...

۱۴۰۴/۱۰/۱۸

بهرام بیضایی

طایفه زنده‌کُشِ مُرده‌پرست؛ داستان فراموشی بهرام بیضایی در ایران

سنماسینما، فرنوش آبا این یادداشت را در حالی نوشتم که هنوز در سوگ یگانه هنر ایران، گیج و مغموم بودم، اما زلزله خبرها در ایران، مرددم کرد در انتشار آن… بهرام بیضایی از آن نسل هنرمندانی بود که حذف نشدند؛ آرام‌آرام کنار گذاشته شدند. نه با حکم، که با بی‌توجهی....

۱۴۰۴/۱۰/۱۷

بهرام بیضایی
سوسن تسلیمی

کارنامه بازیگری سوسن تسلیمی به بهانه حضور در آثار بیضایی/ تلاقی همزمان نبوغ بازیگر و بازیگردان

سینماسینما، ابوالفضل نجیب این متن بخشی از کتاب مجموعهٔ مقالات سینمایی نگارنده دربارهٔ سوسن تسلیمی است. سوسن تسلیمی بی‌تردید از چهره‌های بی‌بدیل هنر بازیگری در سینمای ایران است. این ویژگی برای بازیگری که در مقایسه با بازیگران زن سینمای قبل و بعد از انقلاب تنها ۶ فیلم «چریکه تارا» (۱۳۵۷)،...

۱۴۰۴/۱۰/۱۷