تجربههای ناب بصری سینمای ایران۱ / انگار این همان برزخی باشد که تا ابد به جانمان افتاده
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه – نگاهی به فیلم «انتظار» ساخته امیر نادری، محصول سال ۱۳۵۳دست زن جوانی، بیرون آمده از دَر، برای گرفتن ظرف خوش آب و رنگ بلوری تا از یخ پرش کند، و عَطشِ نوجوانی که تنها تُنکهای به پا دارد را بیشتر کند برای دیدن دوباره این دستِ اسرارآمیز. فیلمی با کادرهای به زیبایی عکاسی شده. انگار به یک نمایشگاه عکاسی دعوت شده باشیم یا همه این تب و تابِ این نوجوان از آفتاب سوخته، بهانهای باشد برای گشتزنی در دنیای بصری فیلمسازی که میخواهد به یک تابلوی طبیعت بیجان سینمایی، تفسیری از عشق آمیخته به هوس تازه بیدار شده و نوعی تفسیر فلسفی آمده از تصاویر، به دست دهد.
این همه از آنجا میآید که همه کاراکترهای فیلم بینام و نشاناند. پسر را تنها به عنوان پسر میشناسیم و او را با عطشاش و بیتابیاش برای فرا رسیدنِ زمان یخ گرفتن به یاد میآوریم و نیز با بُهتزدگیاش در میانه عزاداری در شهر، وقتی که ناگاه چشمش به نشانه دست علم شده بر فراز بِیرَقی میخورد. نوعی نشانهگذاری سینمایی به واسطه تصاویر و سامان دادن به دنیایی که از طریق زیبایی شناسی خاص این تصاویر بیرون میآید. گونهای به تصویر کشیدن دنیایی تجریدی و خالی از همه چیز (تمامی فیلم در شهری متروک که باد و بوتههای رها شده در آن نشانههای زندگیاند میگذرد و تنها در زمانه عزاداری آدمها را داخل کوچه پس کوچههای گلی شهر میبینیم).
نوعی نگاه برآمده از هنر عکاسی، برای رسیدن به انتزاعی که خاصِ سینمای شکل گرفته بر اساسِ تصاویر ناب است. تجربه روایت به زبان تصویر، برای به قاب درآوردن درونیترین خواستههای پنهان آدمی، از چشمِ دوربینی که انعکاسِ نور آفتابِ تابیده بر کاسه بلوری بر صورتی پیرزنی با چشمانی کم سو، ناخواسته به یادش میآورد پسرک را به برای فرستادن یخ روانه کند. پیرمردی که یا قلیان میکشد یا نماز اِقامه بسته یا در حال ذکر و دعا است و در همه حال پسرک را زیر نظر گرفته. چشمانی که تو را میپاید و تو از این نگاه گریزانی و عطش تماشای دستهای زنانهای را داری که برای گرفتن کاسه بلوری از چهارچوبِ در چوبی قدیمیای بیرون آمده.
نظام نشانهگذاری فیلم به حد کمال است. صدای بال زدن کبوتران، اینجا و آنجا، یا کبوترانی که پسرک در خانه میبیند و در آغوش گرفته و لمسشان میکند، در وقتِ ورود او به خانه مرموزی که دستِ زن ناشناس ساکن آنجاست، معنی مییابد. پشتِ در چوبی، در راهروی ورودی که گویی با نور نقاشی شده، پُر کبوتر است. بال زدنِ کبوتران در باند صوتی فیلم، اینجا است که قابل فهم میشود.
انگار به جهانی پر رمز و راز و ممنوعه وارد شدهایم که سرمنشأء همه رازها است. جایی که کمی جلوتر، در ایوانی با دیوارهای گلی احاطه شده، دختران نوجوانی (در سن و سال پسرک) به شیوهای غریب (با چرخاندن سر در حالتی خلسهوار، گویی در حال سماع باشند) عزاداری میکنند. گویی درون این خانه، با آن راهروی درازش، و ساکنانش که زنانی مسناند و در حال مویه و دخترکانی در حال سماع (حال و هوای دختران با تب و تاب پسرکِ طالب تماشای دستهای زن جوان بیرون آمده از چهارچوب در شباهت دارد)، درونِ تبدیده پسرِ جوان باشد و چیزی که میبیند همان ممنوعهای است که چشم پسرک نباید به آن میافتاد. حال، نگاهِ دائم در حال پائیدنِ پیرمرد در حال کشیدن قلیان و چشمانِ کمسوی پیرزن، سمت و سوی مفهومی و زیباییشناسی تازهای پیدا میکند.
وقتی پسرک توسطِ پیرزنی که شماتتبار تکانش داده و از خانه بیرونش میکند به خود میآید، آن بیرون کوچههای خلوت و گلی و خاک و غبارگرفته دور و برش، و صدای و تصویر گربهای در حال گذر، در این دنیای بنا شده بر تصاویرِ ناب و تجریدی، ما را از عرصه تجربه سینمایی خاصی گذر داده است. گویی درهایی برای ابد به روی پسرک بسته شده باشد. او را از چیزی منع کردهاند که برای دیدنش آن همه عطش داشت.
«انتظار» ساخته «امیر نادری»، این گونه پایه سینمایی را میریزد که با «دونده» ( ۱۳۶۳) به تکامل رسید. سویهای میشود برای رسیدن به گونهای سینمای خاص که نظام واژگان بصریاش را تصاویر بنا نهادهاند. دستِ چروکیده پیرزنی که در پایان فیلم از چهارچوب درِ چوبی فرسوده و قدیمی بیرون میآید، از همین منظر است که چون شوکی جلوه میکند. انگار این همان برزخی باشد که تا ابد به جانمان افتاده، تا ما را از دیدن چیزی باز دارد؛ زیبا، دلپذیر، جوان و خواستنی.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
مستند «جستجو در تنگنا»؛ چیزی که شور زندگی خلق میکند
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی «دونده» شور فیلمسازی را در من بوجود آورد. این نقل معروف حمید نعمتالله است که برای رونمایی مستند «جستجو در تنگنا» به پردیس چهارسو آمده بود. امیر نادری شور فیلمبینی و سینماگردی را در خیلیها بهوجود آورد. البته فقط برای این مستند کارخانی را دوست نداریم....
۱۴۰۴/۰۹/۲۹
منتظر بمانید..
«جستوجو در تنگنا»؛ انگار این همه چیزی باشد که از شهر و دیوارهایش به میراث بردهایم
سینماسینما، شهرام اشرف ابیانه فیلم خوب ساختن، آن هم درآوردن مستندی دربارهی امیر نادری کار هر کسی نیست. باید فیلمساز خیابانی باشی و با نادری حشر و نشر داشته باشی، و مولفههای سینمای خیابانی دههی پنجاه در خون و ریشهات رفته باشد، تا بتوانی فیلم خاطرهنگاری درخشانی مثل جستجو در...
۱۴۰۴/۰۹/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«پیرپسر» در آینه مکتب نقد عمیقگرا
سینماسینما، آریو همتی «پیرپسر» به کارگردانی و نویسندگی اکتای براهنی بنا بر مقولهبندی ساختاریک، یعنی سینمای پیشا ساختارگرا، ساختارگرا، پسا ساختارگرا و فراساختارگرا در نوع سینمای فراساختارگرا و در ادامه مسیر فیلمهای «دونده» امیر نادری، «بادکنک سفید» جعفر پناهی، «طعم گیلاس» عباس کیارستمی، «فروشنده» اصغر فرهادی و… قرار میگیرد. این...
۱۴۰۴/۰۸/۲۰
یادداشت امیر نادری درباره «سامی»/ روح جنوب در فیلم موج میزند
سینماسینما، امیر نادری حبیب، من امیرنادری هستم. آقا میرویم سرفیلمت. اولأ به عنوان فیلم اول، فیلم خیلی خوبی ساختی. چند صحنهاش خیلی خوب است. صحنه قهوهخانه خوب است. صحنهای که شخصیت فیلم میرود توی آن ساختمان جنگ زده و بالای پشت بام خیلی خوب است. قبل از این که برود...
۱۴۰۴/۰۸/۱۶
خوانشی از نخستین فیلم ناصر تقوایی/ در ستایش سکوت و انزوا
سینماسینما، فرزانه متین اصطلاح موج نو نخستینبار در ادبیات انتقادی اوایل دهه ۱۳۵۰ در ایران بهکار رفت و برای توصیف مجموعهای از فیلمهای متفاوت و بحثبرانگیز ایرانی که در دهههای ۴۰ و ۵۰ توسط گروهی از فیلمسازان جوان و روشنفکر ساخته شده بودند، استفاده شد. فیلمسازانی همچون فرخ غفاری، ابراهیم...
۱۴۰۴/۰۸/۰۱
جشنواره فیلم ارمنستان به پایان رسید؛ اهدای زردآلوی طلایی و نقرهای به دو سینماگر ایرانی/ تقدیر از امیر نادری
بیست و دومین دوره جشنواره فیلم زردآلوی طلایی ایروان ارمنستان با اعطای جوایزی به امیر نادری و دو فیلم از سینماگران ایرانی به کار خود پایان داد. به گزارش سینماسینما، بیستودومین دوره جشنواره بینالمللی فیلم «زردآلوی طلایی» ایروان امسال میزبان امیر نادری به عنوان میهمان ویژه و رئیس هیات داوران...
۱۴۰۴/۰۵/۰۱
اعطای جایزه به «تهران، یک تاریخ ناتمام» در جشنواره زردآلوی طلایی
سینماسینما، پاریس فیلم مستند سعید نوری با نام «تهران، یک تاریخ ناتمام» جایزه دوم جشنواره ارمنستان را به دست آورد. بیست و دومین جشنواره زردآلوی طلایی که در ایروان ارمنستان هر ساله برپا می شود، امسال با دو بخش مسابقه بین المللی با ده فیلم به ریاست داوری عبدالرحمان سیسوکو...
۱۴۰۴/۰۴/۲۹
فستیوال ارمنستانی؛ نادری، پناهی و «گلیخ» کوروش یغمایی!
بانیفیلم: همان طور که در روزهای پیش نوشتیم، امسال جایزه پاراجانف جشنواره ارمنستان به فیلمساز شناخته کشورمان امیر نادری اهدا ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۲۴
جعفر پناهی جایزه جشنواره ارمنستانی را به امیر نادری اهدا کرد
بانیفیلم: روز گذشته جشنواره زردآلوی طلایی ارمنستان کار خود را آغاز کرد و در افتتاحیه این فستیوال جایزه «پاراجانف» به ...ادامه مطلب
۱۴۰۴/۰۴/۲۳
منتظر بمانید..
امیر نادری رئیس هیئت داوران جشنواره ارمنستان شد
سینماسینما، پاریس بیست و دومین جشنواره زردآلوی طلایی که در ایروان از ۱۳ تا ۲۰ ژوییه برپا می شود، امسال از فیلمساز مشهور ایرانی مقیم آمریکا، امیر نادری برای ریاست هیئت داوران دعوت کرده است. امیر نادری که با «خداحافظ رفیق» کار فیلمسازی را شروع کرده، به ویژه با فیلم...
۱۴۰۴/۰۴/۲۱
به هر سازی رقصیدیم غیر از ساز دل خویش/ این بهاریه نیست، نامهای است برای امیروی امیر نادری
سینماسینما، امیرعباس مهندس؛ امیر خان! قبول بفرما بعضی کارها سختتر از بیان کردنش است. بعضی حرفها را نمیشود به کلمه گفت. یعنی سخت، خیلی کوچک و سخیف است برای سختی جان کندن، برای تحمل رنج زندگی کردن آنهم در دورهای که دور و اطراف پر شده از آرزوی جوانمرگی. از...
۱۴۰۳/۱۲/۲۹
فیلمهایی در بستر نگاه گیشهای و ملودرامی غافلگیرکننده در سینمای ایران
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی دست تنها امیرحسین ثقفی فیلمی ساخته که بهترین ساختهی این سالهای سینمای ایران است. فیلمی خیابانی به سبک سیاق فیلم های خیابانی دههی پنجاه شمسی. به سیاق کارهای امیر نادری ، اما با رویکرد اجتماعی صریحتر و منکوبکننده تر. در این میان شکیب شجره و مجید...
۱۴۰۳/۱۱/۲۳
از عرش تا فرش؛ نگاهی به پیوندِ متزلزلِ ادبیات با سینمای ایران/ بخش دوم
المیرا ندائی همانطور که پیشتر اشاره شد، اقتباس ادبی، پلی محکم میان ادبیات و سینماست. با توجه به تازهترین آمارِ ...ادامه مطلب نوشته از عرش تا فرش؛ نگاهی به پیوندِ متزلزلِ ادبیات با سینمای ایران/ بخش دوم اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۸/۱۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تجلیل بازیگر «فروشنده» از سعید راد؛ بازیگر فیلم «فروشنده»: از «تنگنا» عاشق شخصیتش شدم
بازیگر فیلم «فروشنده» با بیان اینکه از فیلم «تنگنا» عاشق شخصیت سعید راد شدم، گفت: هر بار در هر فیلمی، ...ادامه مطلب نوشته تجلیل بازیگر «فروشنده» از سعید راد؛ بازیگر فیلم «فروشنده»: از «تنگنا» عاشق شخصیتش شدم اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۵/۱۳
نمایش و تحلیل فیلم «ساز دهنی» امیر نادری در بنیاد حریری
فیلم سینمایی «ساز دهنی» به نویسندگی و کارگردانی امیر نادری در بنیاد حریری بابل به نمایش در خواهد آمد. به گزارش سینماسینما، در ادامه سلسله برنامههای جادویسینما، فیلم «سازدهنی»سومین ساخته سینمایی امیر نادری چهارشنبه ۳ مردادماه از ساعت ۱۶به نمایش در آمده و در ادامه جلسه نقد و بررسی آن...
۱۴۰۳/۰۵/۰۱