درباره فیلم «پیر پسر»؛ پدر خانه را ویران کرد
سینماسینما، منوچهر دین پرست
فیلم «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، دومین اثر سینمایی او، با فیلمنامهای منسجم و کارگردانی پخته، یکی از برجستهترین آثار سینمای ایران در سالهای اخیر است. فیلم درباره خانوادهای سهنفره شامل پدر مستبد (غلام با بازی حسن پورشیرازی) و دو پسرش (علی: حامد بهداد، رضا: محمد ولیزادگان)است که در آپارتمانی قدیمی زندگی میکنند.
پسران تلاش میکنند خانه را بفروشند، اما پدر معتاد و خودخواه، هر بار مخالفت میکند. ورود شخصیتی زنانه (رعنا با بازی لیلا حاتمی) رخدادهایی را رقم زده که عواقب غیرمنتظرهای به دنبال دارد.
کارگردان سعی کرده با ارجاعهای ادبیاتی مثل «برادران کارامازوف» و نمادهای اسطورهای (رستم و سهراب)، فضایی تراژیک و عمیق ایجاد میکند. البته این نکته ای است که باید مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
سه بازی متفاوت در این اثر توانسته فیلم را در نقطه اوج خود قرار دهد. حسن پورشیرازی در نقشی سخت، نمایشی درخشان ارائه میدهد. بازی او حتی جوایز بینالمللی مانند بهترین بازیگر مرد جشنواره ترانسیلوانیا را به همراه آورد. حامد بهداد نیز با نگاهها و سکوتها، حالوهوایی تأثیرگذار به شخصیت علی میبخشد.
لیلا حاتمی نقشی نمادین دارد که نماد مقاومت در برابر پدرسالاری و البته اغواگری است. باید تاکید کرد که این فیلم «یک تجربه ناب سینمایی است که تماشای آن فقط با دیدن خودش امکانپذیر است. دنیایی که شرّ در آن حکمفرماست». «پیرپسر» از جمله فیلمهایی با کارگردانی منسجم، بازیگری تأثیرگذار، و فیلمنامهای پر از کشمکشهای روانشناختی و اجتماعی است. عمق روایت، پرداخت شخصیتها و قدرتمندی تصویری و موسیقایی، آن را به اثری قابلتأمل تبدیل کرده است.
فیلم «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، بهوضوح یکی از مهمترین مضامین خود را نقد پدرسالاری و ساختار سلطهگرانه خانواده سنتی ایرانی قرار داده است و این پیام را نه با شعار، بلکه با زبان سینما و ابزارهای نمادین بهخوبی منتقل میکند.
شخصیت پدر(غلام) که با بازی خیرهکننده حسن پورشیرازی تصویر شده، نماد یک پدرسالار تمامعیار است: مستبد، معتاد به قدرت و کنترل، سرکوبگر احساسات، و ناتوان از پذیرش تغییر. او نهتنها فرزندانش را زندانی جسمی و روانی خانه کرده، بلکه آنها را به ابزاری برای تداوم قدرت خود تبدیل کرده است.
این خانه فرسوده، استعارهای از سیستمی کهنه و پوسیده است که نسل جدید را بلعیده و فرسوده میکند. و از سوی دیگر، رعنا بهعنوان نیروی رهایی معرفی شده است.
برخلاف بسیاری از زنان در سینمای کلاسیک ایران که یا مظلوماند یا قربانی، او در برابر تحقیر، سکوت نمیکند و نقش فعالی در پیشبرد داستان دارد. حضور او بین دو برادر و دلباختگی یکی از برادران به او، و واکنش پدر به او، تنشهای پنهان بین میل، قدرت و سنت را بهوضوح نشان میدهد. لوکیشن یا فضای بسته و پوسیده خانه، فقط یک لوکیشن نیست؛ نماد دنیایی درگیر با سنتهای متعفن و ایستا است. تلاش فرزندان برای فروختن خانه، درواقع تلاش نسل جدید برای رهایی از قیدهای سنت و ساختن آیندهای نو است.
لیک این خانه فرو نمیریزد، مگر با یک انفجار روانی و فیزیکی. اما پرسش دیگری نیز می توان درباره فیلم مطرح کرد: آیا فیلم «پیرپسر» در مرز خشونت مردانه و اغواگری زنانه حرکت میکند؟ پاسخ کوتاه: بله، و دقیقاً همین تقابل است که فیلم را لایهمند و تأثیرگذار میکند. فیلم «پیرپسر» جهانی مردانه و خشن را ترسیم میکند که در آن قدرت، کنترل و خشم ارکان اصلی روابط هستند.
پدر تجسم خشونت مطلق است؛ نه تنها در کلمات، بلکه در بدن، نگاه و حضور سنگینش. پسران هم، گرچه قربانیاند، اما خودشان به بازتولیدکننده همان خشونت تبدیل شدهاند. نه توان گفتوگو دارند، نه همدلی. بدنشان میدان جنگ است، نه صلح.
این خشونت فیزیکی و روانی، صرفاً فردی نیست، بلکه نماد یک خشونت ساختاری تاریخی در نهاد خانواده سنتی مردسالار است. شخصیت زن فیلم در ابتدا با ویژگیهای زنانهای وارد میشود که جامعه سنتی، آن را «اغواگر» تعبیر میکند: سکوت آگاهانه، نگاههای سنگین، حضور فیزیکی نرم و در عین حال مؤثر.
او با ورودش تعادل روانی مردان را برهم میزند. نه چون اغواگر است، بلکه چون «زنی مستقل و فعال» است، و این برای نظام مردسالار، خطرناکتر از زن مطیع است. اما نکته مهم این است که اغواگری او در نگاه شخصیتهای مرد است، نه در ذات او. فیلم عامدانه این تصویر را ایجاد میکند تا نشان دهد که چطور جامعه مردسالار، زنِ فعال را فوراً به «زن فتنهگر» تعبیر میکند. نکته مهمی که به قصد آن را طرح می کنم، این است که اکتای براهنی، دقت بسیار ژرفی نسبت به جامعه ایرانی معاصر دارد.
فیلم یک آینه نمادین از وضعیت روانی، اجتماعی و سیاسی ایران معاصر است و براهنی با هوشمندی، نه از طریق شعار، بلکه با ابزار زبان سینما، ما را به تأمل در این وضعیت دعوت میکند. اما با ارجاعات نمادین، این وضعیت را به تصویر می کشد. اکتای براهنی در «پیرپسر»، با مهارت بالا و بدون استفاده از نمادهای دمدستی یا شعار، موفق شده یک جامعه بیمار، گرفتار گذشته، سرکوبگر و مردسالار را ترسیم کند و در دل این جامعه، بحران هویت، نسلی، و روابط انسانی را عریان کند.
منبع: روزنامه اطلاعات
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از بغض پرحاشیه «عادل» تا حسرت هفتساله «لیلا»
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم مریلا زارعی، عادل فردوسیپور، لیلا حاتمی، بهرام افشاری و بهنام تشکر از مهمترین چهرههای خبرساز در محافل رسانهای بودند. نوشته از بغض پرحاشیه «عادل» تا حسرت هفتساله «لیلا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
حامد بهداد؛ بازیگر مولف و قائم به انرژی
سینماسینما، آریو همتی حامد بهداد در کنار شهاب حسینی، ترانه علیدوستی، باران کوثری و لیلا حاتمی پنج ستاره طبقه متوسط و مطالبهگر در دوران گذار از موج نخست سینمای مطالبهگر به موج دوم آن بودند. این دوره گذار از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۴ طول کشید و پس از آن نیز...
۱۴۰۵/۰۴/۰۹
پرستاران به یادماندنی سینما؛ از شیدا تا دکتر صدر
به بهانه حضور دکتر صدر در فیلم سینمایی «احمد» بر روی پرده سینماهای سراسر کشور به نقش چند پرستار به یادماندنی سینما نگاه انداختهایم. نوشته پرستاران به یادماندنی سینما؛ از شیدا تا دکتر صدر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۰/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
درباره بازیگران زن مولف سینمای ایران/ ترانه علیدوستی؛ آخرین بازیگر زن مولف
سینماسینما، آریو همتی ترانه علیدوستی آخرین بازیگر مولف زن سینمای ایران است. با این مقدمه کوتاه نخست المانهای مولف بودن در بازیگری را بر میشماریم و سپس به معرفی کوتاه، اما جامع بازیگران زن مولف سینمای ایران میپردازیم. دیالکتیک بازیگر و کاراکتر منجر به شانزده حالت تحت تاثیر جهان ابژیکال،...
۱۴۰۴/۱۰/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» از امشب در فیلمنت
فیلم سینمایی «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، از ساعت ۱۸ یکشنبه ۴ آبان به طور اختصاصی در سینما آنلاین فیلمنت اکران میشود. نوشته اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» از امشب در فیلمنت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سیر صعودی استقبال از «سینمای اجتماعی» ادامه دارد
فیلم سینمایی «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی تاکنون موفق به جذب بیش از یک میلیون نفر مخاطب شده است. نوشته سیر صعودی استقبال از «سینمای اجتماعی» ادامه دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۰۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
چشم امید گیشه تابستان به سینمای اجتماعی/ «پیر پسر» جان دوباره گرفت
در هفتهای که گذشت فیلم سینمایی «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی با فاصله قابلتوجه همچنان در صدر فروش قرار گرفت. نوشته چشم امید گیشه تابستان به سینمای اجتماعی/ «پیر پسر» جان دوباره گرفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۲۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
پیشفروش «پیر پسر» بدون تغییر قیمت بلیت آغاز شد
بلیتفروشی فیلم سینمایی «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی با مبلغ ۱۱۰ هزار تومان از شب گذشته آغاز شده است. نوشته پیشفروش «پیر پسر» بدون تغییر قیمت بلیت آغاز شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از فریادهای سوسن پرور تا واکنش هنرمندان به درگذشت اکبر عبدی
هنرمندانی چون سوسن پرور، امین حیایی، رضا کیانیان، حامد بهداد، پرویز پرستویی، فاطمه معتمدآریا، نوید محمدزاده و... به خبر درگذشت اکبر عبدی واکنش نشان دادند.
۱۴۰۵/۰۵/۰۳
آغاز سریالی جنایی با بازی حامد بهداد
«اعتراف میکنم» که سریالی با داستانهای جنایی است، از ۱۲ مردادماه در شبکه نمایش خانگی منتشر میشود.
۱۴۰۵/۰۵/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
اکران ویژه فیلمهایی از شهاب حسینی، بابک حمیدیان و پرویز پرستویی
همزمان با فرا رسیدن ایام سوگواری ماه محرم، چند اثر سینمایی عاشورایی با بازی پرویز پرستویی، شهاب حسینی، حامد بهداد و بابک حمیدیان نمایش داده میشود.
۱۴۰۵/۰۳/۲۶
ویدیو/ خاطرات حامد بهداد، فرهاد آییش و ... در یادبود بهناز نازی
مجلس یادبود بهناز نازی، بازیگر تئاتر با حضور چهرههایی چون فرهاد آییش، حامد بهداد، رویا افشار و ... اجرای چند قطعه موسیقی و نمایش شامگاه شنبه نهم خرداد ماه در تالار رودکی برگزار شد.
۱۴۰۵/۰۳/۰۹
تعطیلی سینماها و آغاز پیشفروش فیلمهای حامد بهداد و محسن کیایی
سینماهای سراسر کشور در حالی از امروز عصر تا پایان روز دوشنبه، سوم آذر تعطیل میشوند که پیش فروش بلیت دو فیلم جدید آغاز شده است. به گزارش سینماسینما، همزمان با فرارسیدن سالروز شهادت حضرت فاطمه (س) سینماهای کشور از عصر امروز، یکشنبه دوم آذر تعطیل میشوند و تا پایان...
۱۴۰۴/۰۹/۰۲
گلایه حامد بهداد از کمیته انتخاب فیلم برای اسکار؛ سر «پیر پسر» را بریدید
حامد بهداد در مطلبی در صفحه اینستاگرامش از کمیته انتخاب فیلم برای اسکار گلایه کرد. به گزارش سینماسینما، حامد بهداد نوشته است: «با طلب توفیق و احترام بسیار به گروه فیلممنتخب، برای معرفی به اسکار لازم میدانم گلایهم را به هیئت داوری عنوان کنم: رفقا و همکاران من در هیئت...
۱۴۰۴/۰۶/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مراسم گرامیداشت روز ملی سینما برگزار شد؛ سینمای متفاوت را خفه نکنید/ صدای ما، صدای مردم است
مراسم گرامیداشت روز ملی سینما که به همت خانه سینما تدارک دیده شده است شامگاه ۲۱ شهریور در موزه سینما برگزار شد. به گزارش سینماسینما، مراسم گرامیداشت روز سینما با عنوان «در ستایش قصههای ماندگار یک ملت» به همت خانه سینما شامگاه جمعه ۲۱ شهریور در موزه سینمای ایران برگزار...
۱۴۰۴/۰۶/۲۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«پیرپسر» در آینه مکتب نقد عمیقگرا
سینماسینما، آریو همتی «پیرپسر» به کارگردانی و نویسندگی اکتای براهنی بنا بر مقولهبندی ساختاریک، یعنی سینمای پیشا ساختارگرا، ساختارگرا، پسا ساختارگرا و فراساختارگرا در نوع سینمای فراساختارگرا و در ادامه مسیر فیلمهای «دونده» امیر نادری، «بادکنک سفید» جعفر پناهی، «طعم گیلاس» عباس کیارستمی، «فروشنده» اصغر فرهادی و… قرار میگیرد. این...
۱۴۰۴/۰۸/۲۰
«پیرپسر»؛ پیرمرد پرحاشیه
سینماسینما، سپیده ابرآویز فیلمساز چه نویسنده فیلمنامه باشد چه کارگردان، خوب است روانشناسی بداند. خوب که نه اصلا واجب است و ضروری. اکتای براهنی این موضوع را به درستی درک میکند او فارغ از اینکه اقتباس میکند یا نمیکند بازیگر حرفهای میآورد یا نمیآورد فیلمش را خوب میسازد یا نمیسازد...
۱۴۰۴/۰۸/۱۵
اکران آنلاین «پیرپسر» متوقف شد
اکران آنلاین فیلم «پیرپسر» در پلتفرم «فیلمنت» عصر امروز متوقف شد. به گزارش سینماسینما، اکتای براهنی، کارگردان این فیلم، در صفحه شخصی خود اعلام کرد: پخش «پیرپسر» از ساعت سه بعد از ظهر امروز (شنبه) به دستور رئیس ساترا متوقف شده است و تلاشها برای ادامه پخش تاکنون بینتیجه مانده...
۱۴۰۴/۰۸/۱۰
اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» آغاز شد
فیلم «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، امشب به طور اختصاصی در سینما آنلاین فیلمنت اکران شد. به گزارش سینماسینما، فیلم درام ایرانی «پیر پسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی و تهیهکنندگی حنیف سروری و بابک حمیدیان، ۴ آبان ۱۴۰۴ ساعت ۱۸، در سینما آنلاین پلتفرم فیلمنت به نمایش...
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
«پیر پسر» قاچاق شد/ پرداخت خسارت سنگین در انتظار منتشرکننده فیلم
تهیه کننده فیلم سینمایی پیر پسر به کارگردانی اکتای براهنی با تایید قاچاق این فیلم سینمایی گفت: ادمین کانال تلگرامی که نسخه این فیلم را منتشر کرده باید خسارت سنگینی بدهد. به گزارش سینماسینما، «حنیف سروری» یکی از تهیه کنندگان فیلم «پیر پسر» اظهار کرد: نسخه قاچاق فیلم سینمایی پیر...
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
«پیرپسر»؛ سفری وارونه در اساطیر و روان انسان
سینماسینما، مسعود ارجمندفر فیلم «پیرپسر»، دومین ساختهی اکتای براهنی، اثری چندلایه و عمیق است که فراتر از یک درام خانوادگی، به کاوش در تاریکترین زوایای روان انسان و ریشههای اساطیری میپردازد. این فیلم با الهام از مفاهیم روانشناختی کارل گوستاو یونگ، ساختارهای روایی اساطیری و ارجاع به ادبیات کهن ایران...
۱۴۰۴/۰۷/۱۸
«پیرپسر»؛ شتاب کردم که آفتاب بیاید، نیامد
سینماسینما، سمیه کاظمی حسنوند فیلم سینمایی «پیرپسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی، روایتگر زندگی مردی به نام غلام باستانی و دو پسرش؛ علی و رضا است. پیرمردی که در دود و عیاشی و رفیق بازیهای آنچنانی غرق است و پسرانش را قربانی زندگی بیثمری کرده که همچون کلاف سردرگمی...
۱۴۰۴/۰۶/۲۹
خانه، بازیگر برگزیدهی این نماست!
سینماسینما، زهرا راد دیوارهای ترکخورده فریاد میزنند، پنجرههای گردگرفته نور را در خود خفه میکنند و حوض خشکشده، آرزوهای بربادرفته را پیش چشم میگذارد. خانهی پدری در «پیرپسر» اکتای براهنی، تنها لوکیشن نیست؛ کاراکتری زنده است که از دل سینمای روسیه تا تهران امروز را روایت میکند. اینجا معماری، خودِ...
۱۴۰۴/۰۶/۱۸