در سالهایی که کمدی به ژانر غالب سینمای ایران در گیشه تبدیل شده، موفقیت یک فیلم اجتماعی بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند. فیلمهایی که بدون تکیه بر شوخی و سرگرمی صرف، سراغ موضوعاتی مانند فقر، اعتیاد، خشونت، جرم، خانواده، قصاص و فروپاشی روابط انسانی رفتهاند، نشان دادهاند که مخاطب ایرانی الزاماً برای فرار از واقعیتهای تلخ جامعه به سینما نمیرود؛ گاهی همین واقعیتها، اگر درست روایت شوند، میتوانند یکی از مهمترین دلایل او برای خرید بلیت باشند.
«ابد و یک روز» یکی از مهمترین نمونههای این مسیر است. سعید روستایی در نخستین تجربه بلند سینمایی خود، خانوادهای درگیر فقر، اعتیاد و بحرانهای متعدد را در مرکز داستان قرار داد و فیلم توانست در زمان اکران به یکی از آثار مهم و پرفروش سینما تبدیل شود. اهمیت «ابد و یک روز» فقط در رقم فروش آن نبود؛ فیلم نشان داد یک درام کاملاً اجتماعی میتواند از مرز مخاطبان جشنواره و سینمای هنری عبور کند و به یک پدیده عمومی تبدیل شود.
چند سال بعد، «متری شیش و نیم» بار دیگر همین تجربه را تکرار کرد. فیلم دوم سعید روستایی با محوریت مبارزه با مواد مخدر، یک موضوع سنگین اجتماعی را به تریلری پرتعلیق تبدیل کرد و با حضور پیمان معادی و نوید محمدزاده توانست مخاطب گستردهای پیدا کند.
در این میان، «شنای پروانه» نیز نمونه قابل توجه دیگری است؛ فیلمی از محمد کارت که به سراغ خشونت، مناسبات زیرزمینی و زندگی در حاشیه شهر رفت. فیلم در شرایطی اکران شد که بحران کرونا عملاً معادلات سینما را برهم زده بود و به همین دلیل فرصت واقعی خود را در گیشه پیدا نکرد، اما استقبال اولیه از آن نشان داد چنین فضایی نیز میتواند برای مخاطب جذاب باشد.
اما در سالهای اخیر، «پیر پسر» را باید یکی از مهمترین نقاط عطف این مسیر دانست. فیلم اکتای براهنی در سال ۱۴۰۴ در حالی به رقابت با آثار کمدی پرداخت که اساساً فیلمی کمدی و سرگرمکننده به معنای رایج آن نبود. «پیر پسر» یک درام خانوادگی سنگین با محوریت روابط پیچیده میان یک پدر و دو پسر است؛ فیلمی که به موضوعاتی مانند سلطه، خشونت، فروپاشی خانواده و زخمهای نسلی میپردازد.
با این حال، «پیر پسر» توانست بیش از ۲ میلیون تماشاگر را به سالنها بکشاند و حدود ۱۸۱.۵ میلیارد تومان فروش داشته باشد. این فیلم تا مدتها حتی در صدر جدول فروش قرار داشت و تنها اندکی از «مرد عینکی» عقب ماند؛ اتفاقی که برای یک فیلم اجتماعی ـ درام در بازاری که کمدیها بخش عمده گیشه را در اختیار دارند، قابل توجه است.
اهمیت «پیر پسر» در این است که موفقیتش را نمیتوان صرفاً به یک موضوع روز یا یک اتفاق تبلیغاتی نسبت داد. فیلم توانست یک درام خانوادگی طولانی و تلخ را به اثری تبدیل کند که مخاطب عمومی حاضر شد برای تماشای آن بلیت بخرد. در واقع «پیر پسر» نشان داد حتی در شرایطی که کمدیها اسب اصلی گیشه هستند، یک فیلم جدی و اجتماعی نیز میتواند در صورت برخورداری از قصه، بازیهای قدرتمند و فضای متفاوت، به یک رقیب جدی تبدیل شود.
«بیبدن» نیز در همین مسیر قرار میگیرد؛ فیلمی که با الهام از یک پرونده جنایی واقعی، موضوعاتی مانند قتل، قصاص و خانواده را به مرکز داستان آورد و توانست در میان آثار غیرکمدی جایگاه قابل توجهی در گیشه به دست آورد. نقطه مشترک این فیلم با نمونههای موفق قبلی، تبدیل یک مسئله اجتماعی به یک داستان پرتعلیق و مخاطبپسند بود.
حالا «زندهشور» در ادامه همین مسیر قرار گرفته است. فیلم کاظم دانشی با داستانی درباره پنج محکوم به اعدام و تلاش برای نجات آنها در آخرین شب پیش از اجرای حکم، از همان ابتدا سراغ یکی از سنگینترین موضوعات اجتماعی و قضایی رفته است. با این حال، فیلم توانسته این موضوع را در قالب یک روایت پرتنش و قصهمحور عرضه کند و به یکی از موتورهای اصلی گیشه تابستان ۱۴۰۵ تبدیل شود. «زندهشور» در هفتههای اخیر صدرنشین بوده و در کنار «استخر» به رونق دوباره سالنهای سینما کمک کرده است.
عبور «زندهشور» از مرز ۱۱۰ میلیارد تومان، بنابراین تنها یک رکورد فروش نیست؛ بلکه نشانهای از تداوم یک جریان در سینمای ایران است. جریانی که میگوید مخاطب الزاماً از سینمای اجتماعی فاصله نگرفته است؛ بلکه شاید از فیلمهایی که صرفاً «مسئله اجتماعی» دارند اما فاقد قصه جذاباند، استقبال نمیکند.
تجربه «ابد و یک روز»، «متری شیش و نیم»، «پیر پسر»، «بیبدن» و حالا «زندهشور» نشان میدهد مسئله اصلی، اجتماعی یا کمدی بودن فیلم نیست؛ مسئله این است که فیلم تا چه اندازه میتواند مخاطب را با خودش همراه کند. البته مقایسه رقم فروش این فیلمها در سالهای مختلف باید با احتیاط انجام شود. افزایش قیمت بلیت، تغییر شرایط اقتصادی و تعداد سالنها باعث شده فروش اسمی امروز با فروش سالهای گذشته قابلمقایسه مستقیم نباشد. تعداد مخاطب و سهم هر فیلم از بازار در زمان اکران، معیارهای دقیقتری برای سنجش موفقیت هستند.
با این حال، یک واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت: سینمای اجتماعی در گیشه نمرده است. هر بار که فیلمسازی توانسته یک بحران اجتماعی را به قصهای جذاب، شخصیتمحور و پرکشش تبدیل کند، تماشاگر نیز به سالن آمده است.
«زندهشور» حالا ادامه همین مسیر است؛ فیلمی اجتماعی که در بازاری تحت سلطه کمدیها توانسته به مرز ۱۱۰ میلیارد تومان برسد و نشان دهد برای موفقیت در گیشه، همیشه لازم نیست مخاطب را بخندانید؛ گاهی کافی است داستانی داشته باشید که او نتواند از دیدنش چشم بردارد. حال باید دید که این فیلم میتواند از رکورد «پیر پسر» عبور کند یا خیر.
نوشته سینمای اجتماعی در گیشه نمرده است؛ «زندهشور» به دنبال «پیر پسر» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، آریو همتی «پیرپسر» به کارگردانی و نویسندگی اکتای براهنی بنا بر مقولهبندی ساختاریک، یعنی سینمای پیشا ساختارگرا، ساختارگرا، پسا ساختارگرا و فراساختارگرا در نوع سینمای فراساختارگرا و در ادامه مسیر فیلمهای «دونده» امیر نادری، «بادکنک سفید» جعفر پناهی، «طعم گیلاس» عباس کیارستمی، «فروشنده» اصغر فرهادی و… قرار میگیرد. این...
۱۴۰۴/۰۸/۲۰
سینماسینما، سپیده ابرآویز فیلمساز چه نویسنده فیلمنامه باشد چه کارگردان، خوب است روانشناسی بداند. خوب که نه اصلا واجب است و ضروری. اکتای براهنی این موضوع را به درستی درک میکند او فارغ از اینکه اقتباس میکند یا نمیکند بازیگر حرفهای میآورد یا نمیآورد فیلمش را خوب میسازد یا نمیسازد...
۱۴۰۴/۰۸/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، منوچهر دین پرست فیلم «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، دومین اثر سینمایی او، با فیلمنامهای منسجم و کارگردانی پخته، یکی از برجستهترین آثار سینمای ایران در سالهای اخیر است. فیلم درباره خانوادهای سهنفره شامل پدر مستبد (غلام با بازی حسن پورشیرازی) و دو پسرش (علی: حامد بهداد، رضا: محمد ولیزادگان)است...
۱۴۰۴/۰۸/۱۲
اکران آنلاین فیلم «پیرپسر» در پلتفرم «فیلمنت» عصر امروز متوقف شد. به گزارش سینماسینما، اکتای براهنی، کارگردان این فیلم، در صفحه شخصی خود اعلام کرد: پخش «پیرپسر» از ساعت سه بعد از ظهر امروز (شنبه) به دستور رئیس ساترا متوقف شده است و تلاشها برای ادامه پخش تاکنون بینتیجه مانده...
۱۴۰۴/۰۸/۱۰
فیلم «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، امشب به طور اختصاصی در سینما آنلاین فیلمنت اکران شد. به گزارش سینماسینما، فیلم درام ایرانی «پیر پسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی و تهیهکنندگی حنیف سروری و بابک حمیدیان، ۴ آبان ۱۴۰۴ ساعت ۱۸، در سینما آنلاین پلتفرم فیلمنت به نمایش...
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلم سینمایی «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، از ساعت ۱۸ یکشنبه ۴ آبان به طور اختصاصی در سینما آنلاین فیلمنت اکران میشود. نوشته اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» از امشب در فیلمنت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
تهیه کننده فیلم سینمایی پیر پسر به کارگردانی اکتای براهنی با تایید قاچاق این فیلم سینمایی گفت: ادمین کانال تلگرامی که نسخه این فیلم را منتشر کرده باید خسارت سنگینی بدهد. به گزارش سینماسینما، «حنیف سروری» یکی از تهیه کنندگان فیلم «پیر پسر» اظهار کرد: نسخه قاچاق فیلم سینمایی پیر...
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
سینماسینما، مسعود ارجمندفر فیلم «پیرپسر»، دومین ساختهی اکتای براهنی، اثری چندلایه و عمیق است که فراتر از یک درام خانوادگی، به کاوش در تاریکترین زوایای روان انسان و ریشههای اساطیری میپردازد. این فیلم با الهام از مفاهیم روانشناختی کارل گوستاو یونگ، ساختارهای روایی اساطیری و ارجاع به ادبیات کهن ایران...
۱۴۰۴/۰۷/۱۸
سینماسینما، سمیه کاظمی حسنوند فیلم سینمایی «پیرپسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی، روایتگر زندگی مردی به نام غلام باستانی و دو پسرش؛ علی و رضا است. پیرمردی که در دود و عیاشی و رفیق بازیهای آنچنانی غرق است و پسرانش را قربانی زندگی بیثمری کرده که همچون کلاف سردرگمی...
۱۴۰۴/۰۶/۲۹
سینماسینما، زهرا راد دیوارهای ترکخورده فریاد میزنند، پنجرههای گردگرفته نور را در خود خفه میکنند و حوض خشکشده، آرزوهای بربادرفته را پیش چشم میگذارد. خانهی پدری در «پیرپسر» اکتای براهنی، تنها لوکیشن نیست؛ کاراکتری زنده است که از دل سینمای روسیه تا تهران امروز را روایت میکند. اینجا معماری، خودِ...
۱۴۰۴/۰۶/۱۸
سینماسینما، ترجمه: فریبا جمور نمایش فیلم سینمایی «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی در جشنوارههای خارجی، فرصتی بود تا این اثر از نگاه اهالی مطبوعات و منتقدان در رسانههای کشورهای میزبان نقد شود؛ نگاه فیلم به موضوع مردسالاری، ارتباط پدر و پسران، نقش زن در فیلم و مواردی از این دست در...
۱۴۰۴/۰۶/۱۳
سینماسینما، فرزانه متین جادوی سینما بدین معناست که یک فیلم خوب توانایی آن را دارد تا مخاطباش را به فراسوی زندگی روزمره ببرد. اکتای براهنی بیپروا با موضوعات اجتماعی و ساختارهای تجربی، یکی از چهرههای برجسته نسل جدید سینمای ایران است که نه پیرو سینمای هنری است و نه همراه...
۱۴۰۴/۰۶/۰۸
سینماسینما، ابوالفضل نجیب بسیاری بر این باور هستند که «پیرپسر» دومین فیلم اکتای براهنی در سینمای ایران یک اتفاق تازه است. آنچه به اتفاق تعبیر میشود الزاما به معنای اعتبار و ارزشهای بصری و سینمایی، بلکه وجهی از تمایز فیلمی است که پتانسیل و ظرفیتهای متنوعی برای تأویلگرایی، تفسیرگرایی و...
۱۴۰۴/۰۶/۰۲
سینماسینما، ندا قوسی «همه اصول اخلاقی پیر مرد در این کلام خلاصه میشد: دنیا پس از مرگ من چه دنیا چه سراب!»[۱] [در متن حاضر جملاتی از کتاب «برادران کارامازوف»، فئودور داستایفسکی، ترجمه استاد پرویز شهدی منتشر شده توسط انتشارات مجید استفاده شده که دقیقاً و به طور مشخص به...
۱۴۰۴/۰۶/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما؛ جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت»، جمعه ۲۴ مرداد از ساعت ۲۲ به صورت زنده به آنتن شبکه نمایش رفت. در بخشی از این برنامه، بهروز افخمی مطرح کرد که حمید نعمت الله کارگردان «قاتل و وحشی» در تماسی تلفنی که با او داشته مطرح کرده است که اکتای...
۱۴۰۴/۰۵/۲۵
سینماسینما، زهرا مشتاق باید در اعلام زمان فیلم اشتباهی رخ داده باشد. محال است سه ساعت و نیم تمام، بی وقفه به تصاویری چشم دوخت که ذره ذره تو را می بلعد، روحت را به بی رحمانه ترین شکل ممکن، از هم متلاشی می کند و تو باز عطش بیشتری...
۱۴۰۴/۰۵/۲۴
سینماسینما، احمد میر احسان آن پدر منتقد شعر و خاطرات خانه اموات روایت «پیرپسر» و ضدروایت ترامپ یا غلام؟ و یک فیلم مدرن شاید می خواهم به بهانه درک رابطه بینامتنی “پیر پسر ” اکتای (اگتای) براهنی و میراث پدر ‘ رضا براهنی به نوعی ساختار زدایی فبلم با تبار...
۱۴۰۴/۰۵/۱۵
سینماسینما، فرزانه متین نظام مردسالاری بر پایه ی خشونت، غیرت، قدرت نمایی و سرکوب احساسات بنا شده است این مردانگی نه فقط به زن، ستم می کند بلکه مرد را در نهایت به ویرانی می کشاند. یکی از مهمترین مشکلات سینمای ایران، نمای مردانه، نگاه جنسی شده به زن، روایت...
۱۴۰۴/۰۵/۱۴
سینماسینما، محمد نجاری* در سپهر سینمای جهان، عنوان «پیرپسر» چون نغمهای دوگانه، دو روایت متمایز اما همصدا را به هم پیوند میدهد: «پیرپسر» اکتای براهنی، که در خاک اسطورههای ایرانی و زخمهای خانوادگی ریشه دارد، و «پیرپسر» (Oldboy) پارک چانووک، که در طوفان زیباییشناسی خشن و فلسفهی انتقام کرهای غوطهور...
۱۴۰۴/۰۵/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
داریوش ارجمند در بخشی از نشست فیلم «ناخدا خورشید» که در موزه سینما برگزار شده، بیان کرد: برای بازی در فیلم «پیر پسر» به من پیشنهاد شد اما در آن بازی نکردم زیرا معتقدم فیلمها و سریالهای ما هم کپی فیلمهای خارجی شده است و ما دیگر حتی یک پلیس...
۱۴۰۴/۰۵/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلم سینمایی «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی تاکنون موفق به جذب بیش از یک میلیون نفر مخاطب شده است. نوشته سیر صعودی استقبال از «سینمای اجتماعی» ادامه دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۰۶
جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه سوم مرداد با بررسی فیلم سینمایی «پیر پسر» و پرونده ویژه پیرامون «پدر در سینمای ایران» از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته نقد و بررسی «پیر پسر» در برنامه «هفت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۰۳
سینماسینما، دکتر پروین سلاجقه فیلم «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی با بازیگرانی شاخص بر اساس رمان قرن نوزدهمی «برادران کارامازوف»، نوشته ی فیودور داستایوفسکی، نویسندهی بزرگ روسی ساخته شده است. علاوه بر این، ترسناک ترین صحنهی آن، یادآور ترسناکترین صحنه ی فیلم معروف «درخشش» به کارگردانی استنلی کوبریک است، (تبری...
۱۴۰۴/۰۵/۰۳
سینماسینما، آیه اسماعیلی فیلم پیرپسر مجموعهای از لایههای روانشناختی، اجتماعی و دراماتیک است. این فیلم، به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی محصول سال ۱۴۰۰ خورشیدی (۲۰۲۴ میلادی) است. نخستین نمایش آن در جشنواره روتردام بود، جایی که موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم شد. فیلمنامه پیرپسر، با تعلیق روانشناختی بالا...
۱۴۰۴/۰۵/۰۲
سینماسینما، محمدحسین فتحی فیلم سینمایی «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، تصویری پیچیده و چندلایه از مناسبات قدرت در قالب یک خانواده را پیشِ روی مخاطب قرار میدهد. خانهای که مرکزیت آن پدری مقتدر است و دو پسرش به شکلی نمادین موقعیتهایی در برابر او دارند. ورود زنی جوان به این فضا،...
۱۴۰۴/۰۵/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بهدنبال برخی حاشیهسازیهای غیرسینمایی نسبت به فیلم سینمایی «پیر پسر» تعدادی از سینماگران با انتشار متنهایی ضمن انتقاد از این واکنشها، بر لزوم صیانت از «سینما» تأکید کردند. نوشته واکنش سینماگران به حواشی «پیر پسر»/ قلبهایی که برای «سینما» میتپد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۲۹
سینماسینما، ابوالفضل نجیب ابتدا اشاره کنم هنوز «پیرپسر» را تماشا نکردهام. آنچه درباره فیلمب اید نوشته شود می ماند در حد وعده تا بعد. اما هیاهوی پیرامون فیلم علی الظاهر از خود فیلم بیشتر است و گمانم هم بر این است اغلب غوغاسالاران مسبوق به سابقه فیلم را ندیده گز...
۱۴۰۴/۰۴/۲۹
سینماسینما، محمد ناصریراد اگر روزی بخواهیم فیلمی را پیدا کنیم که در آن، تنِ انسان معاصر ایرانی با استخوانهای تاریخ برخورد کند، «پیرپسر» یکی از معدود نمونههای تپنده و البته زخمی آن است. اکتای براهنی در این اثر، نه فقط یک قصه جنایی یا روانپریشانه تعریف نمیکند، بلکه تصویری غریب...
۱۴۰۴/۰۴/۲۸
سینماسینما، عدنان شاه طلایی «پیر پسر» ساخته اکتای براهنی یکی از آثار برجسته ژانر جنایی روان شناختی در سینمای ایران است که با ظرافت وقتی مثال زدنی فضایی پرتنش و تاریکی از روابط خانوادگی را به تصویر می کشد. داستان در دل یک خانه قدیمی در تهران می گذرد، خانه...
۱۴۰۴/۰۴/۲۷