
سینماسینما، زهرا مشتاق
سینما به ادبیات زیاد بدهکار است؛ سینمای ایران بیشتر. جهان ادبیات فارسی زبان، داستانهای تاثیرگذاری دارد، که بینهایت قابلیت تبدیل شدن دارند. رمانهایی که میتوانند به شکل فیلمنامه نوشته و سپس تبدیل به فیلم شوند. فیلمهایی که شاید به همان اندازه در دنیای کلمات، در دنیای تصویر نیز، بتوانند ماندگار شوند.
فیلمهایی وام گرفته از ادبیات ساخته شده است. «گاو» داریوش مهرجویی در سال ۱۳۴۸ اقتباسی برگرفته از فضای داستانیِ غلامحسین ساعدی است که یکی از آغازهای موج نو در سینمای ایران بود. «داش آکل» مسعود کیمیایی در سال۱۳۵۰ نیز برگرفته از داستان صادق هدایت است. بهمن فرمانآرا در سال ۱۳۵۳ «شازده احتجاب» را بر اساس رمان هوشنگ گلشیری ساخته است.
برخی کاملا وفادار به متن و برخی اقتباسشده از داستانهای اصلی. مخاطبان نیز، در برخورد با چنین آثاری دچار چند دستگی میشوند. برخی ترجیح میدهند، میان سینما و کتاب، خطکشی وجود داشته باشد. این گروه معتقدند زیبایی یک اثر خلق شده در قالب کتاب، هرگز نمیتواند در تغییر شکل آن و قرار گرفتن روی پرده نمایش، همان تاثیر کتاب را داشته باشد. اما، در میان همین عاشقان کتاب، کسانی هستند که از آثار سینمایی که با نگاه به ادبیات ساخته شده، استقبال میکنند. تلقی آنها، انتشار و ماندگاری بیشتر یک اثر ادبی است. یعنی دیده شدن یک اثر در قالبهای مختلف، میتواند، مخاطبان بیشتری فراهم آورد و این میتواند دستاوردی موثر و مهم باشد.
برخی آثار، تبدیل به نمونههایی موفق میشوند و برخی دیگر، هرگز نمیتوانند روح حاکم بر یک رمان را، در سینما به همان پاکیزگی و درستی کتاب، به تصویر کشند. این جنگی کهنه و قدیمی است. اما در هر حال، ادبیات، پایه و چه بسا نقش مادرانگی دارد؛ چرا که خاستگاهش کلمه است و هنرها، حتی موسیقی نیز، چیدمانش از نت که آنهم شکلی از نوشتار است، خلق میشود. از این منظر، هنرها میتوانند، شکل تسری یافته، همراه با صورتهای مختلف، در تلاش برای فرآیند خلق باشند.
«بامداد خمار» نوشته فتانه حاج سید جوادی، یکی از پرفروشترین رمانهای فارسی زبان از دهه ۷۰ تاکنون بوده که به دو زبان انگلیسی و آلمانی منتشر شده است. حتی با آنکه برخی، «بامداد خمار» را کتابی عامه پسند معرفی کردهاند؛ اما بارها تجدید چاپ در شمارگان بالا، نشان از علاقه جدی مخاطبان آن دارد. کتابی که در پاسخ به آن، نویسنده دیگری با نام ناهید پژواک، کتاب «شب سراب» را نوشته و از زاویه دید رحیم نجار نیز، داستان را از نو تعریف کرده است. در هر حال، تصمیم به ساخت یک سریال از کتابی چون «بامداد خمار»، با وجود تمام مخالفان و موافقانش، جسارتی قابل تامل است. ساخت سریال، از یک اثر شناخته شده، در همان نقطه آغازین خود، همراه با انتظار و توقعاتی خاص از جانب مخاطبان است. مخاطبانی که ذرهبین در دست منتظرند!
اما نرگس آبیار، خدای زدن به دل ماجراست. گوشهایش را میبندد، مستقیم به جلو نگاه میکند و هر آنچه که برای رسیدن به تصمیمش، مزاحمتی باشد، از مسیرش حذف میکند. جدیت او در کار، همراه با بلندپروازیاش، اغلب، منجر به خلق آثاری تاثیرگذار شده است. او خدای خلق جزئیاتی در قالب صحنههایی عظیم است. مساله زن بودن یا مرد بودن نیست. اما فیلم سنگینی مثل، «شبی که ماه کامل شد»، مردانه به نظر میرسد. انگار مردی، رفته وسط میدان نبرد، تا به فوج فوج سرباز دستور حمله دهد. اصولا، ویژگی نرگس آبیار، انجام صحنههای درندشت و عظیمی است که انگار ته ندارد؛ ولی او بلد است چطور سر و تهش را هم بیاورد و مثل ردایی، ظریف و زیبا و سوزن دوزی شده، عکس و قاب کند، پهن کند و کل پرده را بپوشاند. شاید حتی قد بلند و فیزیک درشتش، این جسارت و توانمندی را بیشتر کرده است. او توانایی روبرو شدن دارد. روبرو شدن با اثر، با مخاطب، با سختیهای پیچیده، او قدرت تاثیرگذاری دارد و این برای سینمایی که قدرت و نگاه مردانه، بر آن می چربد، چیز کمی نیست. سختی کار او حتی مضاعفتر از خیلیهای دیگر هم هست. برخی، او را کارگردانی منتسب معرفی میکنند و حواشی خاصی نیز در تشریح و اثبات نظر خود، بیان میکنند. اما، قدرت چشم پوشی از هرآنچه در پیرامون میگذرد، ویژگی این کارگردان است؛ او یک هدف جدی دارد و آن فیلمسازی است. درگیر حاشیهها نمیشود و مستقیم به کارش میپردازد و این در توان هر کسی نیست که بتواند از گردباد بیپایان حرف و سخنهای پشت سر، جان سالم به در برد. در شرایطی که همان چند زن اندک کارگردان، به دلیل محدودیتها و هزار چیز دیگر، نیستند، او هست. آیا او حاشیه امن دارد و یا یادگرفته، سینما را ابزار سیاست نکند. سینما برای او فقط سینماست. او در یک گونه خاص فیلم نمیسازد. مثلا این طور نبوده، که ده تا «شیار ۱۴۳» بسازد. اگر «شیار …» ساخته، پشت بندش «نفس» ساخته، اگر «شبی که ماه کامل شد» را ساخته، «ابلق» هم ساخته، «سووشون» هم ساخته. پس دغدغهاش سینماست. کارش سینماست. قدرت عبور او از میان هجمهها، تاملبرانگیز است و حالا در «بامداد خمار»، یک بار دیگر آستین بالازده تا بازوهای مردانه و زلف پریشان و چشمهای سیاه و خیره رحیم را بکشاند وسط فیلمنامه رج زده شده، تا پلان پلان، جزئیات را راهی نگاههای پر عطش کند و محبوبه و رحیم را بریزد وسط دایره تا از کش و قوسهایشان داستان ردیف کند.
زندگی به شکل اعجابانگیزی در فیلمهایش جریان دارد. جنس جاری بودن زندگی، مثلا با «لیلا» و «مهمان مامان» متفاوت است. اما شکل زنانه قدیم است. لیف و سفیداب و سنگ پا دارد. سرخاب و ماتیک دارد. مطبخ و دایه و بزن و برقص دارد. انگار نشستهای پای سفره و ماست و خیار و پیاز و دیزی خوردهای و گوشت و نخود و لوبیا کوبیدهای. چشم و دلت حال میآید از صحنهها و دیالوگهایش، حتی اگر گرد گریه پاشیده باشند بر رویش؛ یا از سر و رویش عشق ببارد، این ویژگی اوست؛ صحنهها را لخت و عور میکند و میپاشد وسط پرده، تا بیواسطه وارد عمیقترین و پرتلاطمترین جای داستان شوید. برای همین است که صحنهها چنین پرشکوه، طنازانه، دلبری میکنند. آدمها شناسنامه پیدا میکنند. بعد و عقبه میگیرند. آدمها نشستند جلوی دوربین فتوگراف برای ثبت سالانه خود؛ اما دارند معرفی می شوند، از بصیرالملک و نازنین خانم تا نصرت و محبوبه و خجسته و آخ که محبوبه قرار است چه آهی شود میان این همه برو بیا و بریز و بپاش و دری که پاشنهاش را خواستگاران درآوردهاند و سیب سرخی که خودش میخواهد نصیب رحیم نجار، شاگرد زیر گذر لوطی صالح شود. زندگی عجیب و دردناک است، چه در میان کاغذهای کتاب، چه میان فیلمها، چه در واقعیت! امروز روز محبوبه و رحیم است.
سینماسینما، در آستانه پخش فصل دوم سریال بامداد خمار از پلتفرم شیدا، زهرا مشتاق درباره این اثر نوشت:وقت خوبی تمام شد. درست در بحبوحه دوباره جنگ. زمانی که پرتکرارهای اینستاگرام، رحیم و محبوبه بود و همه جا پر شده بود از تکیه کلام: یعنی من اهم خانم؟ چه چیزی، یک...
۱۴۰۵/۰۴/۲۱
سینماسینما، زهرا مشتاق؛ اجرای نمایشی که یکی از ویژگی هایش، حافظه جمعی مخاطبان راجع به آن است، کار آسانی نیست. «رابین هود»، به خصوص برای بزرگسالانی که به تماشای نمایش می آیند، داستان تازه ای نیست. برای مثال، انیمیشن آن، بارها و بارها از تلویزیون ایران به روی آنتن رفته...
۱۴۰۴/۰۹/۰۶
فیلم سینمایی «تابستانی که برف آمد» در فرهنگسرای اندیشه اکران و نقد بررسی می شود. به گزارش سینماسینما، فیلم «تابستانی که برف آمد»، اثری در ژانر ملودرام اجتماعی و بهکارگردانی نسیم فروغ، نویسندگی فاطیما اباحمزه و تهیهکنندگی مریم بحرالعلومی است که در سینماهای گروه «هنر و تجربه» در حال اکران...
۱۴۰۴/۰۷/۲۱
سینماسینما، زهرا مشتاق مخاطب تصمیم میگیرد که به دیدن چه چیزی در چه بستری برود. مثلا تماشای یک تئاتر دانشجویی، یک نمایش آماتور، سینمای کمدی، اجتماعی، خانوادگی یا هر گونه دیگر. «هنر و تجربه» نیز از جمله همین دست انتخاب ها است. عنوان آن، به درستی، نشان دهنده محتوایی است...
۱۴۰۴/۰۷/۲۰
سینماسینما، زهرا مشتاق؛ یک فضای انتزاعی تسری یافته، در نهایت یک رئال بیوقفه. باز تعریف یک داستان اجتماعی محض، به دگرگونهترین شکل ممکن. چگونه ممکن است یک روایت آشنا و بسیار تکرار شده، آشناییزدایی شود و با ساختار و چیدمانی متمایز از تمام نشانهها، از نو روایت شود! در «صبحانه...
۱۴۰۴/۰۷/۱۵
سینماسینما، زهرا مشتاق نمایش، میتواند صورتی از مطالبهگری اجتماعی را در مخاطب ایجاد و یا تقویت کند. نوشتن و یا انتخاب یک متن خاص برای اجرا، در هر دوره، میتواند همسو با بستر اجتماعی آن جامعه باشد. متنهای نمایشی، فارغ از زادگاه خود، به لحاظ محتوا، میتوانند کارکردی چند وجهی...
۱۴۰۴/۰۶/۲۴
سینماسینما، زهرا مشتاق «هم این، هم آن» در عنوان خود، پیشنهادی است برای پذیرش یکدیگر و یک همزیستی مسالمت آمیز. تصویری متفاوت از دو نسل. آیا این تصویر نشان دهنده رویارویی و تضاد است یا تنها یادآوری و یا ترسیم تمایزهای ساختاری میان نسلی است؟ حتی به نظر میرسد، «هم...
۱۴۰۴/۰۶/۲۱
سینماسینما، زهرا مشتاق باید در اعلام زمان فیلم اشتباهی رخ داده باشد. محال است سه ساعت و نیم تمام، بی وقفه به تصاویری چشم دوخت که ذره ذره تو را می بلعد، روحت را به بی رحمانه ترین شکل ممکن، از هم متلاشی می کند و تو باز عطش بیشتری...
۱۴۰۴/۰۵/۲۴
به گزارش سینماسینما، زهرا مشتاق در روزنامه شرق نوشت: این بامداد می تواند نزدیک به مرگ باشد. آسمانی که پر از لکه های کوچک نورانی است که با سرعتی عجیب ناپدید می شوند. صداها، همزمان با همین نقطه های روشن ظاهر می شوند و اندام آسمان را می درند. عجیب...
۱۴۰۴/۰۴/۰۶
سینماسینما، زهرا مشتاق «بی صدا حلزون»، مثل ده ها فیلمی که امکان اکران مناسب پیدا نمی کنند، در شرایطی به روی پرده رفت که چنانکه باید دیده نشد. فروشی حدودا ۷۰۰ میلیون تومانی داشت و شاید کمتر راجع به آن صحبت شد. اما، «بی صدا حلزون» فیلم قابل تاملی است....
۱۴۰۴/۰۱/۰۱
سینماسینما، زهرا مشتاق ساختن انیمیشن در ایران آسان نیست. در جایی که مخاطب می تواند ده ها عنوان انیمیشن درجه یک از کشورهای صاحب نام در صنعت کارتون سازی ببیند؛ ایجاد علاقه برای دیدن یک فیلم ایرانی کار آسانی نیست. «ژولیت و شاه» ساخته اشکان رهگذر داستانی دارد که از...
۱۴۰۳/۱۱/۲۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، زهرا مشتاق پدرهای بیخاصیت، بیش از هر چیز نتیجه جامعه ناکارآمدی است که افراد خود را دچار رنج و تباهی می کند. در ساختاری که هیچ چیز جای خود نباشد، یک روال عادی می تواند تبدیل به ضد خود شود. کارکرد یک خانواده، معنای کلی اش، وجود آرامش، یکپارچگی،...
۱۴۰۳/۱۱/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، زهرا مشتاق عامه پسند فیلم ساده ای است. قصه اش را بدون پیچیدگی و سرراست تعریف می کند. یک زن خیلی معمولی در ۶۰ سالگی و رنج هایی که از آدم های اجتماع، سنت، عقاید و باورهای قراردادی و بی پایه بر او تحمیل می شود و یک بار...
۱۴۰۳/۰۳/۰۷
سینماسینما، زهرا مشتاق ویژگی هایی هست که خورشید آن ماه را قابل تامل می سازد. مهمترین آن، نقد فرهنگی است که زنان را در برابر هم می شوراند و مردانی که می توانند تبدیل به خونریزانی متحرک شوند. گلوله هایی که می توانند هر کجا را به آتش بکشند. گویا،...
۱۴۰۲/۱۰/۱۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فصل دوم سریال «بامداد خمار» از ۲۲ تیرماه در شیدا منتشر میشود. به گزارش سینماسینما، این مجموعه که فصل نخست آن پاییز سال گذشته با استقبال مخاطبان همراه شد، حالا با ادامه روایت عاشقانه خود به شبکه نمایش خانگی بازمیگردد. این سریال به کارگردانی نرگس آبیار، تهیهکنندگی محمدحسین قاسمی و...
۱۴۰۵/۰۴/۰۱
سینماسینما، فریبا اشوئی سریال «بامداد خمار» به کارگردانی نرگس آبیار بدون شک یکی از خاصترین تجربههای اقتباسی سالهای اخیر است. آن هم نه فقط به دلیل محبوبیت بالای رمان، بلکه به خاطر ساختار روایی آن که اساسا بر پایه اعتراف، درونیات و تعاملات ذهنی استوار شده است. آبیار در مواجهه...
۱۴۰۴/۰۸/۳۰
فیلم سینمایی «شبی که ماه کامل شد» به کارگردانی نرگس آبیار در اولین روز رویداد «نمایش فیلم ایرانی و انتقال تجربه» در هند اکران شد. نوشته فیلم سینمایی «شبی که ماه کامل شد» به هند رفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۱۸
نرگس آبیار برای شرکت در رویداد فرهنگی «نمایش فیلم ایرانی و انتقال تجربه» به هند رفت.
۱۴۰۴/۰۸/۱۸
سینماسینما منوچهر دین پرست در روزنامه اطلاعات نوشت: سریال «سووشون» به کارگردانی نرگس آبیار اقتباسی تلویزیونی از رمان مشهور سیمین دانشور است، اثری که از نیم قرن پیش به عنوان یکی از مهمترین آثار ادبیات مدرن فارسی شناخته میشود و روایتگر زندگی زنان و مردانی است که میان سنت و...
۱۴۰۴/۰۸/۱۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، آیه اسماعیلی سریال «بامداد خمار» روایتگر تلاقی عشق، طبقه اجتماعی، سنت و آرزو به شمار میرود. پروژهای که با اقتباس از رمانی به همین نام به قلم فتانه حاج سیدجوادی ساخته شده است. این سریال در بستر درام عاشقانه به بازخوانی یک داستان دیرین میپردازد. این اثر با کارگردانی...
۱۴۰۴/۰۸/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سریال «بامداد خمار» مهرماه ۱۴۰۴ به صورت رسمی در پلتفرم شیدا منتشر میشود. به گزارش سینماسینما، سریال «بامداد خمار» اقتباسی از رمان پرفروش و شناختهشدهای به همین نام، نوشتهی فتانه حاج سیدجوادی، به کارگردانی نرگس آبیار است. در این اثر بازیگرانی از جمله رضا کیانیان، گلاب آدینه، علی مصفا، احترام...
۱۴۰۴/۰۶/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سریال «بامداد خمار» به کارگردانی نرگس آبیار از مهرماه در پلتفرم شیدا به نمایش درمیآید. نوشته «بامداد خمار» را از مهرماه در پلتفرم شیدا ببینید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۲۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
حسین کیانی نویسنده و کارگردان تئاتر معتقد است سریال «سووشون» به کارگردانی نرگس آبیار نوعی بینشِ فرهنگ محوری است که فراتر از نگاه تجاری و بازاری و کاسب مآبانه میایستد. نوشته سریال «سووشون» فراتر از نگاه کاسب مآبانه میایستد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۱۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تهیهکننده «سووشون» از صدور مجوز انتشار و رفع توقیف این سریال توسط ساترا خبر داد. به گزارش سینماسینما، محمدحسین قاسمی ـ تهیهکننده سریال «سووشون» ـ با تایید خبر رفع توقیف سریال نرگس آبیار، توضیح داد که پس از برگزاری جلسه مسئولان ساترا با نمایندگان پلتفرم نماوا، امروز مجوز نمایش سریال...
۱۴۰۴/۰۴/۲۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مستندهای «اربعین»، «نخل»، «تکیه دولت»، «شیرپوشان» و «کاروان و ساربان» از جمله آثاری هستند که بخشهایی از آیینهای ماه محرم را ثبت و ضبط کردهاند. نوشته نگاهی به پنج مستند ماندگار محرم؛ از ناصر تقوایی تا نرگس آبیار اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۱۰
نرگس آبیار، کارگردان سینمای ایران به عنوان رئیس هیئت داوران به جشنواره فیلمهای بشردوستانه TRT دعوت شد. به گزارش سینماسینما، جشنواره فیلمهای بشردوستانه بر مسائل و بحرانهای بشردوستانه جهانی متمرکز شده و آنها را برجسته میکند و طبق برنامه ریزیهای صورت گرفته دسامبر ۲۰۲۵ در استانبول برگزار خواهد شد. فیلمهای...
۱۴۰۴/۰۳/۱۷
ساترا درباره توقف سریال «سووشون» ساخته نرگس آبیار در پلتفرم نماوا بیانیهای را منتشر کرد. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی سازمان تنظیم مقررات رسانههای صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی(ساترا)، در پی بیانیه نماوا درباره توقف انتشار سریال «سووشون»، ساترا برای تنویر افکار عمومی موارد زیر...
۱۴۰۴/۰۳/۱۰
نرگس آبیار در واکنش به توقیف «سووشون» و مسدود شدن نماوا یادداشتی منتشر کرد. به گزارش سینماسینما، نرگس آبیار نوشت: «مردم عزیز و نجیب ایران سپاس از دلها و نگاههای گرمتان که در اولین ساعات پخش سریال «سووشون»، با ما همراه شد و نشان دادید که روایتِ درد و رنجِ...
۱۴۰۴/۰۳/۱۰