۳۰سالگی «اجارهنشینها» در گفتوگو با داریوش مهرجویی/طنز و تراژدی در یک خانه بیصاحب
گلاویژ نادری در آسمان آبی نوشت :
۳۰ سال از اکران «اجارهنشینها» به کارگردانی داریوش مهرجویی میگذرد. ۳۰ سال زمان کمی نیست. حال سه دهه از این فیلم فاصله گرفتهایم. متولدان سال ۶۶ حالا ۳۰ ساله شدهاند، اما بعید است جوانهای دهه ۶۰ «اجارهنشینها» را ندیده باشند. همه علاقهمندان به سینما در آن روزها از این فیلم بهعنوان یکی از بهیادماندنیترین فیلمهای سینمای ایران یاد میکنند که لحظات خاطرهانگیز و بدیعی را با تماشای این فیلم تجربه کردهاند. این فیلم در دوران خود با اینکه جاروجنجالهای بسیاری بهراه انداخت و تعبیرهای عجیب و غریبی از آن شد، اما دچار توقیف نشد و به سلامت به اکران رسید. همانطور که در این گفتوگو اشاره میکند، «اجارهنشینها» را دلشوره و درعینحال امید به توقیفنشدن میسازد. خودش هیچوقت تصور نمیکرده که این فیلم به یکی از آثار ماندگار سینمای ایران تبدیل شود و پس از ۳۰ سال هنوز مورد اقبال و توجه باشد.
پس از گذشت ۳۰ سال از اکران «اجارهنشینها» هنوز منتقدان از این فیلم بهعنوان یکی از برترین فیلمهای سینمای ایران یاد میکنند؛ فیلمی کمدی که با گذشته سه دهه، ارزشهای خود را حفظ کرده و تاریخ مصرف آن نگذشته است. در آن زمان که فیلم را کارگردانی میکردید این تصور را داشتید که بعد از ۳۰ سال چنین حسی نسبت به فیلم در میان منتقدان و علاقهمندان به سینما وجود داشته باشد؟
نه، چنین فکری نمیکردم. در آن زمان به آینده دور نمیتوانستم فکر کنم. در آن دوران به آینده نزدیک فکر میکردم و امیدوار بودم که این فیلم مثل فیلمهایم قبلیام توقیف نشود. در آن زمان خیالپردازی نمیکردم و هیچوقت تصور نمیکردم بعد از ۳۰ سال مردم این احساس را نسبت به فیلم داشته باشند.
در سالهای اخیر در نظرسنجیهای برترین فیلم سینمای ایران، بیشتر منتقدان از «اجارهنشینها» بهعنوان یکی از ۱۰ فیلم برتر خود نام میبرند و این فیلم همیشه یکی از بهترین آثار سینمای ایران به حساب میآید که چه علاقهمندان سینما چه منتقدان و چه اهالی سینما لحظات خوشی با این فیلم را تجربه کرده و به یاد میآورند. فکر میکنید، علت این میزان علاقه و وفاداری نسبت به این فیلم چیست و چرا هیچ فیلم دیگری نتوانسته با آن رقابت کند؟
فکر میکنم همه اینها به دلیل استحکام ساختاری فیلم است. وقتی یک درام قوی باشد و همهچیزش با هم جفت و جور باشد، هماهنگی کلی در اجرا، رویدادها و سکانسها دیده میشود. من در رنگآمیزی کاراکترها هریک از آنها را به شکل خاصی میدیدم و هیچکدام آنها تیپ نبودند. هریک از آنها کاراکتر بودند. خانهای که بیصاحب است، مبنای دعوای معاملات ملکیها قرار گرفته، به محور داستان تبدیل میشود و زد و خورد و جنجال و خونریزی بین آنها بهوجود میآورد. این داستان از نظر دراماتیک ابعاد مختلفی دارد که روی یک موضوع ابسورد و جفنگ شکل گرفته است. از همان ابتدا که داستان این فیلم را مینوشتم، همهاش فکرم پیش تئاتر پوچگرا مثل آثار یونسکو و آلبی بود. فکر نمیکردم فیلم کمدی است، تصورم این بود که فیلم یک تراژدی طنزآمیز است. فیلمنامهای که ساختار آن قرص و محکم و درست و حسابی باشد و بیانگر روحیات خاص ملتی باشد، طی سالهای طولانی پایدار و ماندگار خواهد بود.
لوکشینی که آن خانه در «اجارهنشینها» قرار داشت، احتمالا حالا پر از ساختمان و برج شده و دیگر اثری از آن خانه در آنجا وجود ندارد؟ فیلمبرداری فیلم در کجا انجام شد؟
آن خانه در میدان صادقیه بود. ما آنجا یک خانه نیمهکاره پیدا کردیم که با زدن دکور، آن را تکمیل کرده و بعد هم که خانه را خراب کردیم و در واقع فروریخت.
زمان شکستن منبع آب و بهراه افتادن سیل در خانه، یکی از سکانسهای تکرارنشدنی سینمای ایران است که چه قبل و چه بعد از این فیلم چنین طراحیای را خیلی ندیدیم. ترکخوردگی آیینه و دیوارها و پایینآمدن سقف ازجمله اتفاقاتی است که هنوز تماشاگر را با تماشای فیلم متعجب میکند چطور به چنین طراحیای رسیدید؟
ترکخوردن دیوار و آیینه و بهراه افتادن آب و… در سناریو بود و بعد سعی کردیم بخشی از آن را به کمک محمدعلی نقیکنی (عضو گروه جلوههای ویژه) اجرایی کنیم. ما چهار طبقه داشتیم که در هر طبقه یک مخزن بزرگ آب تعبیه کرده بودیم. بازیگران هر طبقه را در همانجایی که زندگی میکردند، مستقر کردیم. دوربین در پایین آن طبقه گذاشته شد. بعد مخزن آب را باز میکردیم و آب از بالا راه میافتاد و آنها همراه با آب، لیز میخوردند و پایین میآمدند.
هریک از این طبقات را با یک برداشت ضبط میکردید؟ در چنین شرایطی که امکان برداشت دوباره وجود نداشت؟
نه، ما سیل هر طبقه را فیلمبرداری کردیم و بعد دکور طبقه بعد را میچیدیم و فیلمبرداری میکردیم. بازیگران با همان آب زیادی که راه میافتاد، لیز میخوردند.
بازیگران در همین پایینآمدن از پلهها صدمه ندیدند؟
نه، خیلی هم بهشان خوش میگذشت.
بسیاری از صحنههای فیلم به سکانسهای بهیادماندنی تبدیل شدند. علاوهبر سکانسهای مربوط به راهافتادن سیل، سکانس مربوط به پختن کباب یا آشتیکردن برادران و غذا خوردن کارگران از بهترین سکانسهای سینمای ایران است. چطور چنین سکانسهایی را با بازیگران فیلم که طیف متنوعی را دربرمیگرفتند، کارگردانی کردید؟
با بازیگران قبل از فیلمبرداری تمرینات زیادی کرده بودیم، اما وقتی سناریو درست باشد دیالوگها مسیر را به بازیگر نشان میدهد که چطور باید بازی کند. منطق فیلمنامه و دیالوگها که اصل کار است وقتی درست باشد و کاراکترها خوب شکل گرفته باشند، همهچیز درست از آب درمیآید.
فیلمبرداری «سنتوری ۲» چه زمانی شروع میشود؟ پیشتولید فیلم آغاز شده است؟
بله، پیشتولید شروع شده و مشغول کار روی موسیقی و ترانه آن هستیم. خواننده ترانهها هم مشخص شده، اما نمیخواهیم الان هیچیک از عوامل را اعلام کنیم. دو تا سه هفته دیگر فیلم را کلید میزنیم و وقتی فیلم آماده شود، آن را اکران خواهیم کرد و منتظر جشنواره نخواهیم ماند.
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه
سینماسینما، آریو همتی «شطرنج باد» به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا اصلانی و تهیهکنندگی بهمن فرمانآرا یکی از قلههای موج نوی سینمای ایران محسوب میشود؛ موج نوییها در سه شاخه: ۱ـ موفق در گیشه و تبدیل شدن به جریان اصلی با «قیصر » مسعود کیمیایی ۴۸ ۲ـ نیمه موفق بین مخاطبان...
۱۴۰۵/۰۴/۲۴
کیارستمی و مهرجویی در ایتالیا
جشنواره «سینمای دوباره کشف شده» در شهر بولونیای ایتالیا، امسال علاوه بر بزرگداشت کیارستمی آثاری از این کارگردان، داریوش مهرجویی و ابراهمیم گلستان را به نمایش میگذارد.
۱۴۰۵/۰۳/۳۱
منتظر بمانید..
دنبال ارجاع دادن به فیلم «لیلا» نبودم
مهدی برزکی کارگردان فیلم سینمایی «حال خوب زن» مطرح کرد که به دنبال ارجاع دادن به فیلم «لیلا» ساخته داریوش مهرجویی نبوده و اینکه فیلمش مخاطب را به یاد فیلم او انداخته برایش ارزشمند است. نوشته دنبال ارجاع دادن به فیلم «لیلا» نبودم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۱/۱۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
تحلیل بازیگری نیکی کریمی؛ شمایل زن فیلسوف و پرسشگر
سینماسینما، آریو همتی سنت بازیگری زنان در ایران یکی از پربارترین سنتهای بازیگری زنان در جهان سینما محسوب میشود. این امر نخست به سبب حضور سینماگران اندیشهمحور و دوم اندیشهگرایی طیف زیادی از زنان بازیگر که توانستند تعداد زیادی از کاراکترها را در دیالکتیک بازیگر ـ متن شکل بدهند به...
۱۴۰۴/۱۰/۱۴
منتظر بمانید..
نمایش «بانو»ی داریوش مهرجویی در بنیاد حریری
فیلم سینمایی «بانو» به کارگردانی داریوش مهرجویی در بنیاد حریری بابل روی پرده می رود. به گزارش سینماسینما، داریوش مهرجویی بعد از موفقیت «هامون» این بار روایتی زنانه از فیلم تحسین شده خود را در داستان فیلم «بانو» در معرض علاقه مندان خود قرار داده است. داستان فیلم درباره زنی...
۱۴۰۴/۰۹/۲۹
منتظر بمانید..
سینمای ما چه سرسبز بود!/به بهانه نمایش نسخه بازسازی شده سارا مهرجویی در موزه سینما
محمد تاجیک در سینما آفیس نوشت :پنجشنبه بعدازظهر که برای تماشای نسخه بازسازی شده فیلم سارا ساخته داریوش مهرجویی، مجبور شدم در یک روز بارانی به موزه سینما بروم ابتدا خیلی پشیمان شدم چون مسیر طولانی را برای رسیدن به موزه طی کردم. موزه سینما نسبت به جایی که...
۱۴۰۴/۰۹/۲۹
منتظر بمانید..
اکران نسخه مرمت شده یکی از فیلمهای مهم داریوش مهرجویی
نسخه مرمت شده یکی از مهمترین فیلمهای داریوش مهرجویی که خودش هم آن را دوست داشت، در موزه سینما به نمایش درمیآید. به گزارش سینماسینما، روز پنجشنبه، ۲۷ آذرماه نسخه مرمتشده فیلم «سارا» ساخته داریوش مهرجویی که محصول سال ۱۳۷۱ است، نمایش داده میشود؛ فیلمی که مهرجویی لوح سپاس سفارت...
۱۴۰۴/۰۹/۲۴
منتظر بمانید..
نمایش نسخه مرمتشده فیلم «سارا» در موزه سینما
نسخه مرمتشده فیلم سینمایی «سارا» به کارگردانی داریوش مهرجویی ۲۷ آذر در موزه سینما نمایش داده میشود. نوشته نمایش نسخه مرمتشده فیلم «سارا» در موزه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۹/۲۴
«لیلا» در آینه مکتب نقد عمیقگرا
سینماسینما، آریو همتی پیام فیلم «لیلا» (۱۳۷۵) این است که هر غیر ما، دیگری یا ابژه نیست که ما باعنوان نشستن در جایگاه سوژه بتوانیم آن را حذف کنیم. «لیلا»ی مهرجویی بنا بر مقولهبندی ساختاریک در نوع سینمای فراساختارگرا قرار میگیرد.و بنا بر سوژههای بیستگانه فرائیستی در نوع جنسیت سوژه...
۱۴۰۴/۰۸/۲۴
یادداشتی بر کتاب «سینماگر متفکر: گفتوگو با داریوش مهرجویی»/ فراتر از تصویر؛ از جهان فلسفه تا زبان سینما
سینماسینما، عزیزالله حاجیمشهدی؛ کتاب «سینماگر متفکر: گفتوگو با داریوش مهرجویی» تازهترین اثر ارزشمند دکتر بهمن مقصودلو، پژوهشگر، مستند ساز؛ منتقد و مدرس نام آشنای سینما؛ تجربه یی بینظیر از تاریخ و هنر سینمای ایران در اختیار خواننده میگذارد. مقصودلو، که دانشآموخته مطالعات سینما در مقطع دکتری از دانشگاه کلمبیا و...
۱۴۰۴/۰۸/۱۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
آغاز فیلمبرداری «گلوریا» در تهران
فیلمبرداری فیلم «گلوریا» به کارگردانی و تهیهکنندگی بابک برجسته در تهران آغاز شد. نوشته آغاز فیلمبرداری «گلوریا» در تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۷/۰۶
انتقاد رضا فیاضی از اوضاع سینما؛ کمدی امروز ذائقه من نیست
بازیگر پیشکسوت سینما، تلویزیون و تئاتر گفت: مخاطبان ما فقط از یک قشر نیستند و سینمایی خوب است که برای ...ادامه مطلب نوشته انتقاد رضا فیاضی از اوضاع سینما؛ کمدی امروز ذائقه من نیست اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۱/۳۰
تاکید رضا فیاضی بر تولید محتوای مناسب کودکان و نوجوانان
رضا فیاضی گفت: آنچه مسلم است ما در ساخت آثار کودک تخصص داریم اما باید محتوای این آثار نیز مناسب ...ادامه مطلب نوشته تاکید رضا فیاضی بر تولید محتوای مناسب کودکان و نوجوانان اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۱۴
نمایشنامه خوانی «منو حذف نکن» با حضور رضا فیاضی، مادران و کودکان در فرهنگسرای بهمن
«منو حذف نکن» در قالب اجرای نمایشنامه خوانی کودکان، عصر دوشنبه ۲۹ مرداد ماه، با حضور رضا فیاضی بازیگر محبوب ...ادامه مطلب نوشته نمایشنامه خوانی «منو حذف نکن» با حضور رضا فیاضی، مادران و کودکان در فرهنگسرای بهمن اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۵/۲۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بازیگران «باغ شبنمای ما» هادی مرزبان معرفی شدند؛ ایرج راد و فرزانه کابلی
هادی مرزبان نمایش «باغ شبنمای ما» را با بازی بازیگرانی همچون ایرج راد، فرزانه کابلی، رضا فیاضی و جمع دیگری ...ادامه مطلب نوشته بازیگران «باغ شبنمای ما» هادی مرزبان معرفی شدند؛ ایرج راد و فرزانه کابلی اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۴/۲۷
رضا فیاضی از بیمارستان مرخص شد
رضا فیاضی، هنرمند پیشکسوت کشورمان که صبح سه شنبه، ۲۵ آبان ماه بر اثر ابتلاء به کرونا در بیمارستان بستری شده بود، جمعه (۲۸ آبان ماه) از بیمارستان مرخص شد.
۱۴۰۰/۰۸/۲۸
آخرین خبر از وضعیت جسمانی رضا فیاضی
رضا فیاضی هنرمند پیشکسوت ازآخرین وضعیت جسمانی خود خبر داد. رضافیاضی بازیگر سینما و تلویزیون در گفت و گو با باشگاه خبرنگاران گفت: حدود ۱۰ روز بعد از مثبت شدن ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۲۶
رضا فیاضی در بیمارستان: فکر میکردم با زدن واکسن غول شدهام
رضا فیاضی هنرمند پیشکسوت کشورمان که روز سه شنبه ـ ۲۵ آبان ماه ـ به دلیل ابتلاء به کرونا در بیمارستان بستری شد، گفت: واکسن زده بودم و فکر میکردم دیگر غول شدهام اما گرفتار شدم.
۱۴۰۰/۰۸/۲۶
کرونا رضا فیاضی را راهی بیمارستان کرد
رضا فیاضی ـ هنرمند پیشکسوت کشورمان ـ صبح سه شنبه (۲۵ آبان ماه) به علت ابتلاء به ویروس کرونا در بیمارستان مرکزی کیش بستری شد. به گزارش ایسنا، فیاضی از ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۸/۲۵
کرونا رضا فیاضی را راهی بیمارستان کرد
رضا فیاضی ـ هنرمند پیشکسوت کشورمان ـ صبح سه شنبه (۲۵ آبان ماه) به علت ابتلاء به ویروس کرونا در بیمارستان مرکزی کیش بستری شد.
۱۴۰۰/۰۸/۲۵