مروری بر فیلم‌هایی با محوریت معلولین در سینمای ایران

آنچه مسلم است همان‌طور که در فضاهای مختلف جامعه ما چه به لحاظ ساخت و ساز شهری و خانه‌ها و مکان‌های گوناگون و چه از نظر میزان اهمیت و توجه مسئولان و مدیران، معلولان با کم‌اعتنایی و کم‌مهری مواجهند، در سینمای ایران هم، چندان به معلولان نمی‌پردازند.

این درحالی است که زندگی معلولان واجد بار دراماتیک است و ظرفیت پرداختن در قالب قصه‌ای تاثیرگذار را دارد. با این حال هرازگاهی فیلم‌هایی در این زمینه ساخته می‌شود. به عنوان مثال فیلم «آبجی» به تهیه‌کنندگی محمدحسین قاسمی که نخستین اثر سینمایی مرجان اشرفی‌زاده است. این فیلم که گلاب آدینه، معصومه قاسمی‌پور و پانته‌آ پناهی‌ها از بازیگران آن هستند، قصه مادری به نام طلا و دخترانش را روایت می‌کند که یکی از آنها عطی (آبجی) معلولیت ذهنی دارد.

این فیلم که بزودی اکران عمومی می‌شود به اضافه فیلم «من پیش از تو» ساخته تئا شروک که به زندگی جوانی معلولِ حرکتی می‌پردازد و آخرین نمونه محبوب و جهانی در این زمینه است و براساس رمان پرفروش جوجو مویز ساخته شده، بهانه‌های تاکیدی ما برای گزارش پیش رو است.

پوران درخشنده
پوران درخشنده، فیلمساز متعهد و دغدغه‌مند سینمای ایران، جزو معدود فیلمسازانی است که 3 فیلم سینمایی درباره معلولیت در کارنامه دارد. او اصلا دو فیلم نخست خود را با موضوع معلولیت می‌سازد؛ «رابطه» با بازی خسرو شکیبایی، پرویز پورحسینی و علیرضا رضاییان، قصه نوجوانی ناشنوا و منزوی را روایت می‌کند. در «پرنده کوچک خوشبختی» با بازی عطیه معصومی، امین تارخ و هما روستا، با دختربچه‌ای به نام ملیحه روبروییم که به خاطر مشاهده اتفاقی تلخ، قدرت حرف زدن را از دست می‌دهد و به خاطر ناتوانی در حرف زدن پرخاشگر می‌شود. درخشنده در «بچه‌های ابدی» با بازی شهاب حسینی و الهام حمیدی، هم سراغ بچه‌هایی می‌رود که معلولیت ذهنی دارند.

مجید مجیدی
مجید مجیدی هم از جمله کارگردانانی است که در 3 فیلم شاخص خود، به معلولیت پرداخته است؛ او در فیلم «رنگ خدا»، ما را به دل قصه تاثیرگذار پسری نابینا به نام محمد (محسن رمضانی) و پدرش هاشم (حسین محجوب) می‌برد. سکانس پایانی این فیلم از ماندگارترین قاب‌های سینمای ایران است. مجیدی در «بید مجنون» هم سراغ نابینایی می‌رود؛ منتهی این بار قهرمان قصه با بازی پرویز پرستویی، مردی است که با یک عمل جراحی، بینایی خود را که از 8 سالگی از دست داده بود، دوباره به دست می‌آورد. بینایی و نابینایی در این فیلم بیش از آن‌که جسمی باشد، بیشتر جنبه تمثیلی پیدا می‌کند. مجیدی در «آواز گنجشکها» هم سراغ ناشنوایی می‌رود، اما قصه دخترکی که دارای این معلولیت است، در حاشیه ماجرای اصلی فیلم قرار دارد.

اینجا بدون من
نمایش معلولیت در فیلم‌های سینمای ایران به دو شیوه است؛ یا کاملا مستقیم که شخصیتهای معلول، قهرمان‌های فیلم هستند و حضورشان نقشی تعیین‌کننده و کاربردی دارد و یا حضور شخصیت‌های معلول در قصه، در بخش فرعی است. با این حساب، نقش یلدا با بازی نگار جواهریان در «اینجا بدون من» ساخته بهرام توکلی، از کاراکترهای اثرگذار محسوب می‌شود. سروسامان دادن این دختر، از مهم‌ترین دغدغه‌های مادرش است و باعث می‌شود شاهد تقابل نفسگیر امیدها و بیم‌ها باشیم.

بی‌خداحافظی
«بی‌خداحافظی» به کارگردانی احمد امینی، با نگاهی به زندگی رضا صادقی، خواننده محبوب و توانای کشورمان ساخته شده است و نشان می‌دهد که او باوجود معلولیت، با سختکوشی به هدف خود می‌رسد و موفق می‌شود. رضا صادقی در نقش اصلی فیلم بازی می‌کند و محمدرضا فروتن، پگاه آهنگرانی و افشین هاشمی هم از دیگر بازیگران آن هستند.

حوض نقاشی
شهاب حسینی و نگار جواهریان در «حوض نقاشی» نقش زوجی دارای معلولیت ذهنی را بازی می‌کنند که پسری سالم دارند، اما تفاهم، تعامل و درک میان آنها چالش اصلی قصه را تشکیل می‌دهد. با این حال عشق، می‌تواند ناتوانی را از میان بردارد و راه زندگی را هموار کند. «حوض نقاشی» با تحسین زیادی موقع اکران مواجه شد و در حضورهای جشنواره‌ای خارجی هم موفقیت هایی به دست آورد.

گل های داوودی
«گل‌های داوودی» ساخته رسول صدرعاملی، از نمونه‌ای‌ترین و محبوب‌ترین فیلم‌های سینمای ایران است که دو دلداده جوان آن، جواد (بیژن امکانیان) و مریم (هیلدا پیرزاد) نابینا هستند. سکانسی از این ملودرام، که این دو در پارک همدیگر را با به صدا درآوردن چوب‌هایی پیدا می‌کنند، از بخش‌های به یادماندنی اثر است.

مسافران مهتاب
شخصیت نمکی فیلم «مسافران مهتاب» با بازی مهدی فخیم‌زاده دارای معلولیت ذهنی است. فخیم‌زاده در این فیلم محبوب به کارگردانی خودش، تصویری تاثیرگذار از یک معلول ارائه می‌دهد؛ او ذات مهربانی دارد، اما در برابر زورگویی و بی‌عدالتی، به خروش می‌آید و با گفتن دیالوگِ «می‌خوای اذیت کنی؟» به جانِ افرادی می‌افتد که قصد آزار و اذیت او را دارند.

مادر
نقش غلامرضا در فیلم «مادر» ساخته ماندگار علی حاتمی هم از آن مصداق‌های نگاه فرعی به معلولیت در سینمای ایران است، اما اتفاقا همین نقش به لحاظ شخصیت‌پردازی خوب و بازی تاثیرگذار اکبر عبدی، در حافظه تماشاگر حک می‌شود و در کلیت اثر، مقامی والا می‌یابد. به ویژه این‌که غلامرضا با گفتن دیالوگ معروف «مادر مرد، از بس که جان ندارد»، بر مانایی این شخصیت می‌افزاید.

خانوم
یکی از اپیزودهای نخستین فیلم سینمایی تینا پاکروان، «خانوم» قصه مردی با بازی امین حیایی است که بر اثر حادثه‌ای هر دو دستش را از دست داده و این معلولیت هم باعث بحران روحی او و خانواده شده و هم آنها را در مضیقه مالی قرار داده است. زن خانواده مجبور است جور این وضعیت را بکشد. برخی نمونه‌های شاخص سینمای جهان
سینمای جهان اعتنای ویژه‌ای به معلولیت و وضع معلولان داشته و دارد و هر وقت که سراغ این موضوع می‌رود، سعی می‌کند بهترین و متفاوت‌ترین نگاه را داشته باشد. برای همین فیلمنامه‌نویسان این آثار نهایت بهره را از این بستر دراماتیک می‌برند و شخصیت‌هایی خلق می‌کنند که با هدایت صحیح کارگردان و بازی خوب بازیگران، ماندگار می‌شود. معمولا هم چون این نقش‌های چالش‌برانگیز توسط بهترین بازیگران، بازی می‌شود، آنها را با تحسین و تشویق و جایزه مواجه می‌کند. «پای چپ من» با بازی دانیل دی لوییس، «مرد بارانی» با بازی داستین هافمن، «من سام هستم» با بازی شان پن، «روز هشتم» با بازی پاسکال دوکن، «دریای درون» با بازی خاویر باردم، «تئوری همه چیز» با بازی ادی ردماین و «من پیش از تو» با بازی سم کلفلین فقط برخی از فیلم‌ها و نقش‌های ماندگار در این زمینه است.
منبع: جام‌جم

منبع: نقد فارسی

آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/4131

دیدگاه

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

پرویز پورحسینی

من

مسافران

مادر

مسافران مهتاب

مادر

معصومه قاسمی پور

محمدحسین قاسمی

رضا صادقی

افشین هاشمی

الهام حمیدی

عطیه معصومی

علیرضا رضاییان

بهرام توکلی

رضا صادقی

علی حاتمی

هما روستا

شهاب حسینی

تینا پاکروان

امین حیایی

احمد امینی

گلاب آدینه

محمدرضا فروتن

پگاه آهنگرانی

نگار جواهریان

امین تارخ

رسول صدرعاملی

خسرو شکیبایی

اکبر عبدی

پرویز پرستویی

خبرهای پربازدید

جا ماندن «آنتیک» از بهرام افشاری و امین حیایی در گیشه

دو فیلم «زنده شور» و «استخر» پس از حدود ۲۰ روز اکران حدود ۸۰۰ هزار بلیت فروختند و تعداد تماشاگران امسال سینما را به بیش از ۲ میلیون نفر رساندند.

اکبر عبدی با سریال «ماه عسل» به تلویزیون برمی‌گردد

سریال «ماه عسل» به کارگردانی منوچهر هادی با بازی زنده‌یاد اکبر عبدی از تلویزیون پخش می‌شود. نوشته اکبر عبدی با سریال «ماه عسل» به تلویزیون برمی‌گردد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ویدیو/ در وجود اکبر عبدی یک خالق زندگی می‌کرد

آیین یادبود اکبر عبدی، بازیگر پیشکسوت ظهر یک‌شنبه (۱۱ مرداد) در مسجد بلال، با حضور رییس سازمان صداوسیما و تعدادی از معاونان و مدیران وی برگزار شد. در این مراسم حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه ـ دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی - و بازیگرانی چون مهران غفوریان، مسعود ده‌نمکی، اصغر سمسارزاده، گیتی معینی، مهران رجبی و مختار سائقی مراسم حضور داشتند.

ویدیو/ ماجرای فردوسی‌پور و دستور ویژه رئیس‌جمهور به روایت سخنگوی دولت

فاطمه مهاجرانی در پاسخ به پرسش ایسنا درباره نقش دولت در جهت کمرنگ‌تر شدن برخوردها، تضادها و کاهش دو قطبی‌ها در جامعه و حمایت از چهره‌های هنری، ورزشی و رسانه‌ای، با اشاره به ماجرای عادل فردوسی‌پور، گفت: در جریان اتفاقی که برای آقای دکتر فردوسی‌پور افتاد، من در سفر جنوب بودم و آنتن تلفنم هم رفته بود، به محض اینکه از سفر بازگشتم، به ایشان زنگ زدم و گفتم که من خبر را شنیدم و پیگیری می‌کنم.

رمان «رخشان»؛ گُذار از خامیِ عاطفی تا رسیدن به بلوغ فکری

سینماسینما، عزیزالله حاجی‌مشهدی رُمان «رخشان» نوشته‌ی نرگس راسخ، که در سال ۱۴۰۴ از سوی انتشارات وزان در اندازه‌ی رقعی، در۱۹۶ صفحه و با شمارگان اندک به چاپ رسیده است، اثری است در قلمرو ادبیات داستانی معاصر فارسی که با تمرکز بر تجربه‌ی زیسته‌ی زن ایرانی، به واکاوی عشق، فقدان، رنج، انتخاب و پختگی روانی می‌پردازد، […]

امیر نادری و ذات و زبان سینما

فیلم سینمایی «دیوار صوتی» ساخته امیرنادری در نخستین برنامه از سلسله برنامه‌های «سینما توگراف اهواز» به نمایش درآمد. به گزارش سینماسینما، در این نشست که شامگاه جمعه (۹ مردادماه سال ۱۴۰۵) در کتابخانه تخصصی خوزستان شناسی علوم ایران در اهواز برگزار شد، منتقدان و سینماگران به نقد و بررسی این فیلم نشستند. امیر نادری در […]

ماجرای فردوسی‌پور و دستور ویژه رئیس‌جمهور به روایت سخنگوی دولت

سخنگوی دولت با اشاره به محدودیت ایجادشده در روزهای اخیر برای سایت عادل فردوسی‌پور، تاکید کرد بر اساس ابلاغیه پنجم مرداد ماه، هرگونه مسدودسازی یا محدودسازی سکوها و سایت‌ها، منوط به تأیید ستاد راهبری فضای مجازی و دستور نهایی رئیس‌جمهور است و رویکرد دولت بر حمایت از سرمایه‌های ملی و رفتار قانون‌مدارانه استوار است.

شهاب‌ حسینی، ابتهاج و روایت یک سفر ۲۰ ساله

کارگردان مستند «درختان کهنسال ایران»، از سفری ۲۰ ساله می‌گوید که از کودکی آغاز شد، به کتابی سه‌جلدی انجامید و با گویندگی شهاب‌حسینی به سینما رسید؛ روایتی از خودآگاهی درختان، حفاظت از میراث هزاران ساله و آرزوی همکاری با هوشنگ ابتهاج که برآورده نشد.

فیلم سینمایی «دیازپام» در تهران کلید خورد

فیلم سینمایی «دیازپام» به کارگردانی میثم معراجی صبح یکشنبه ۱۱ مرداد در تهران کلید خورد. نوشته فیلم سینمایی «دیازپام» در تهران کلید خورد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

روایت‌های از مهرجویی، کیارستمی و خانه سینما

بهرام بدخشانی گفت: داریوش مهرجویی هیچ وقت سرصحنه کات نمی داد چون معتقد بود کات یعنی تمام ، او به جای کات می‌گفت، بس!

منتظر بمانید..

مروری بر فیلم‌هایی با محوریت معلولین در سینمای ایران

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

پرویز پورحسینی

من

مسافران

مادر

مسافران مهتاب

مادر

مادر

معصومه قاسمی پور

محمدحسین قاسمی

رضا صادقی

افشین هاشمی

الهام حمیدی

عطیه معصومی

علیرضا رضاییان

بهرام توکلی

رضا صادقی

علی حاتمی

هما روستا

شهاب حسینی

تینا پاکروان

امین حیایی

احمد امینی

گلاب آدینه

محمدرضا فروتن

پگاه آهنگرانی

نگار جواهریان

امین تارخ

رسول صدرعاملی

خسرو شکیبایی

اکبر عبدی

پرویز پرستویی

خبرهای پربازدید

جا ماندن «آنتیک» از بهرام افشاری و امین حیایی در گیشه

اکبر عبدی با سریال «ماه عسل» به تلویزیون برمی‌گردد

ویدیو/ در وجود اکبر عبدی یک خالق زندگی می‌کرد

ویدیو/ ماجرای فردوسی‌پور و دستور ویژه رئیس‌جمهور به روایت سخنگوی دولت

رمان «رخشان»؛ گُذار از خامیِ عاطفی تا رسیدن به بلوغ فکری

امیر نادری و ذات و زبان سینما

ماجرای فردوسی‌پور و دستور ویژه رئیس‌جمهور به روایت سخنگوی دولت

شهاب‌ حسینی، ابتهاج و روایت یک سفر ۲۰ ساله

فیلم سینمایی «دیازپام» در تهران کلید خورد

روایت‌های از مهرجویی، کیارستمی و خانه سینما

مهدی هاشمی

mahdi hashemi

بهرام بیضایی

Bahram Beyzai

بازخوانی؛ چگونه اصرار پرویز پورحسینی و مهدی هاشمی، سبب خیر شد؟

پروانه معصومی

parvaneh masomi

پرویز پورحسینی

parviz pour-hossieni

تجربه تکرارنشدنی پروانه معصومی در کنار پرویز پورحسینی

روایت مسیر پر پیچ و خم زندگی علی‌رضا حیدری در مستند «دوئل»

«بازیافتنی‌ها» شب یلدابه صحنه نمی‌رود

نرگس آبیار

narges abiar

محمدحسین قاسمی

mohammadhossein ghasemi

بازگشت «بامداد خمار» از ۲۲ تیر

محمدحسین قاسمی

mohammadhossein ghasemi

بیانیه «پلتفرم شیدا» درباره ادعای مطرح شده؛ رفتار غیرحرفه‌ای را نمی‌پذیریم

همایون شجریان

homayon shajarian

رضا صادقی

reza sadeghi

ادامه یک اتفاق تاریخی؛۹ خواننده دیگر در میدان آزادی کنسرت برگزار می‌کنند

رضا صادقی

reza sadeghi

بازگشت رضا صادقی با آلبوم «برنده»

افشین هاشمی در اینستاگرامش نوشت؛ ایده‌ای که به سرقت رفت، این بار محسن نامجو

گلاب آدینه با نمایشی زنانه به صحنه بازمی‌گردد

الهام حمیدی

elham hamidi

حرف‌های یک بازیگر درباره فساد و باند بازی در سینما

مهران مدیری

mehran modiri