نقد یک کارگردان سینما به صادق هدایت و حمله شبهروشنفکرها
در روزهای اخیر گزیدهای از مصاحبه «بهروز افخمی»، کارگردان و برنامه ساز کشورمان، در فضای شبکههای اجتماعی منتشر شده که بهانه برای حمله و تسویه حساب با او را برای جماعت «شبهروشنفکر» فراهم کرده است. بهروز افخمی نزد کسانی که او را از نزدیک میشناسند، به عنوان یکی از معدود فیلمسازان ایرانی شناخته میشود که به شدت با عوالم روشنفکری آشناست، به شدت کتاب میخواند و از جریانات سینمایی، ادبی و فلسفی دنیا آگاه است. افخمی به واسطه تسلط به زبان فرانسه، بسیاری از داستانهای مطرح ادبیات دنیا را به زبان فرانسه خوانده است و چون سالهاست در زمینه اقتباس از ادبیات برای سینما تدریس میکند، به حوزه ادبیات کاملا مسلط است.
وی دقیقا دست روی نکتهای درباره هدایت میگذارد (نسبتا سربسته) که بسیاری از شارحان متون ادبی و کارشناسان ادبیات در غرب، دهههاست که به آن مشغول هستند، یعنی بررسی احوالات شخصیه و زندگی خصوصی نویسندگان نامدار با هدف ریشهیابی عناصر پررنگ در آفریدههای ادبی این چهرهها.
از این رو در غرب، دهها کتاب و صدها، بلکه هزاران مقاله درباره زندگی شخصی، گرایشها و تمایلات درونی نویسندگان بزرگ چون اسکار وایلد، ویکتور هوگو، نیکلای گوگول، آنتوان چخوف، چارلز دیکنز، ارنست همینگوی و... نوشته شده که تمرکز آنها بر زندگی خصوصی این افراد نامدار است.
افخمی هم از همین منظر به تمایلات همجنسگرایانه هدایت ورود میکند و این که دانستن این گرایشهای شخصی در هدایت، قطعا دید جدیدی درباره جهانبینی هدایت در داستانهایش و عناصر زنستیزانه و سیاهی و تلخی قضاوت او نسبت به زنان به خوانندگان میدهد.
بهروز افخمی خود این سوال را مطرح میکند که چرا شخصیتهای زن در آثار هدایت همه بلااستثنا یا نفرتانگیز، یا رقتانگیز یا در بهترین حالت «اثیری» (وهمی و خیالی) هستند و این که چرا در جهان-داستان هدایت، «زن» به مفهوم زمینی، واقعی و عینی(با همه محسنات و معایب یک زن معمولی) نداریم. به واقع، افخمی از منظر دفاع از جنس «زن» در برابر قلم سیاه و تند هدایت علیه زنان این فکت را درباره هدایت مطرح میکند. کما اینکه در مطالعه آثار هدایت، حتی یک رابطه نرمال و عادی و به سامان میان زن و مرد دیده نمیشود و در آثار هدایت حتی یک عشق «سالم» و «طبیعی» بین دو غیرهمجنس دیده نمیشود و همه این نوع روابط به نتایج تراژیک ختم میشود. مضاف بر این که هدایت نه تنها هیچگاه تشکیل خانواده نداد، بلکه چند باری هم قبل از خودکشی منجر به مرگ در پاریس، در دوران اول اقامت در زمان دانشجویی هم بر سر رابطه با دختر صاحبخانه دست به خودکشی زد. به بیان دیگر، خود هدایت هم هیچگاه نتوانست یک رابطه سالم و طبیعی با جنس «زن» داشته باشد. بگذریم از این که «خانواده» در آثار هدایت همواره یک مفهوم جهنمی است که قهرمان داستان در آن نابود میشود. این دیدگاههای تراژیک به «خانواده»، «زن» و ... قطعا ریشه در نژندیهای درونی او داشت.
اما در کمال تعجب، همان کسانی که از روی یک نوع «غربزدگی» کمعمق و سطحی و حتی «بازاری»، به منتقد و طعنکننده فرهنگ ایرانی و اسلامی تبدیل شدهاند و خود را «آزاداندیش» و «آزادیخواه» یا در یک کلام، «لیبرال» میخوانند، به واسطه مطرح شدن یک نکته فنی در نقد ادبی، که اتفاقا در دفاع از جایگاه والای «زن» صورت گرفته، اینچنین به افخمی میتازند. قطعا بخش عمده کسانی که این انتقادات و حملات را صورت میدهند، حتی به خود زحمت دیدن اظهارات کامل افخمی را هم ندادند، اما صرفا به خاطر تسویه حساب سیاسی، آتشباز کلام و قلم خود را برای ترور و تخریب یکی از باسوادترین و پرمطالعهترین فیلمسازان ایرانی تنظیم کردهاند.
در اینجا صرفا با استناد به مکتوبات یکی از نزدیکترین چهرهها به شخص هدایت، که یکی از پرمخاطبترین کتابها را درباره زندگی هدایت (با دیدی مریدوار و کاملا همدلانه) نوشته، صحت و سقم سخنان افخمی درباره هدایت را میسنجیم. بگذریم از این که شواهد و قراین درباره این تمایلات همجنسگرایانه هدایت بسیار بیشتر و صریحتر از این حرفهاست، لیکن در اینجا صرفا به یک متن از درون خانواده جریان «روشنفکری» استناد میکنیم تا حرف و حدیثی به جای نماند.
مصطفی فرزانه (نفر سمت چپ) در پاریس
«مصطفی فرزانه»، زمانی که محصل دبیرستان بود، از طریق معلم فلسفه و ادبیات خود در دبیرستان، سید صادق گوهرین، با صادق هدایت آشنا میشود و این آشنایی تا ساعاتی قبل از خودکشی هدایت در پاریس ادامه مییابد. فرزانه به نوعی شاگرد و مرید هدایت تبدیل میشود و به روایت خودش، یکی از آخرین کسانی است که هدایت را زنده دیده است. او در کتابی که در اواسط دهه هفتاد شمسی با عنوان «آشنایی با صادق هدایت» در ایران منتشر کرد، جزییاتی از روابط خود با هدایت و افکار و زندگی هدایت ارایه میدهد که تا قبل از آن چندان روشن نبود. در ادامه صفحاتی از کتاب که به شائبه همجنسگرایی هدایت میپردازد، میآید و قضاوت را به مخاطبان گرامی میسپاریم. سه صفحهای که اول میآید، برگرفته از صفحات ۶۷ تا ۶۹ کتاب است که در آن فرزانه به شایعات پررنگ درباره همجنسگرایی هدایت اشاره میکند که آنقدر در جامعه رواج دارد که همشاگردیهای فرزانه انگشت اتهام را به سوی رابطه او با هدایت میگیرند.
در ادامه کتاب، فرزانه طاقت نمیآورد و یک بار که برای دیدار به منزل هدایت می رود، به بهانهای درباره هوموسکچوالیتی(همجنسگرایی) از هدایت می پرسد. در جواب هدایت که بیشتر به سفسطه شبیه است، هیچ نوع انکاری دیده نمی شود (صفحات ۷۸ و ۷۹). او در خط آخر توجیه، ضمن زیر سوال بردن اخلاق عرفی، جامعه را به خاطر درک نکردن «ظرافتهای هنرمندانه» نکوهش میکند!
*تسنیم
آخرین خبرها
- «خائن کشی» آنلاین میشود
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- تبری بهرام بیضایی از شبکه من و تو
- فیلم کوتاه «پیاده»؛ ایکاش وطن جای بهتری برای ماندن بود
- اکران آنلاین «قیف» از سهشنبه
- اولین اجرای «مزین السلطنه» تقدیم خبرنگاران میشود/ «ژن زامبی» در راه تماشاخانه هما
- وقتی از سینمای حرفه ای و اصیل حرف می زنیم
- نیرویی ماورایی برای فوتبالیستها؛ وقتی یک عشق زنانه میتواند کریستیانو رونالدو را هم دگرگون کند!
- بازگشت دِپ به هالیوود؛ پنه لوپه کروز و جانی دپ در یک فیلم اکشن مهیج بازی میکنند
- «پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره لندنبریز شد
- «کیک محبوب من»؛ روایت سهل و ممتنع تنهایی
- فیلم جدید عبدالرضا کاهانی در بخش مسابقه ادینبورگ
- خواننده محبوب کشور: دوست دارم فرهاد مجیدی در ردیف اول کنسرتم مرا تماشا کند!
- رقابت «پیر پسر» در جشنواره ایرلندی
- فیلمی به تهیهکنندگی نوید محمدزاده در جشنواره لوکارنو
- چه کسی با اکران فیلم خارجی مخالف است؟
- تخریب دریک توسط تیم ملی آرژانتین با اشاره به کندریک لامار
- حکایت کوسههای مکانیکی «آروارهها» اسپیلبرگ
- ماراتن عذاب؛ کریستیانو رونالدو و اشکهایی که باید سرازیر میشد
- فیلمهای سعید سهیلی و مهران مدیری در راه سینماها/ تعویق یک هفتهای اکران «یادگار جنوب»
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید
منتظر بمانید..
روایت بهروز افخمی از «فرزند صبح» پس از ۳۰ سال
بهروز افخمی با بیان خاطراتی از روند تولید «فرزند صبح»، از ملاحظاتش درباره ساخت فیلمی از زندگی امام خمینی (ره)، انتخاب بازیگر و دلایل طولانی شدن نسخه نهایی فیلم و اکران نشدنش صحبت کرد.
۱۴۰۵/۰۳/۱۵
منتظر بمانید..
ویدیو/ روایت بهروز افخمی از ماجراهای «فرزند صبح»
بهروز افخمی ۳۰ سال پس از اولین باری که پیشنهاد ساخت فیلمی درباره زندگی امام خمینی (ره) مطرح شد، ماجرای شکلگیری ایده «فرزند صبح» را تا به سرانجام رسیدن این فیلم روایت میکند؛ فیلمی که با وجود نمایش در برخی جشنوارهها هنوز به اکران عمومی نرسیده در حالی که افخمی...
۱۴۰۵/۰۳/۱۵
«صبح اعدام» وارد شبکه نمایش خانگی شد
فیلم سینمایی «صبح اعدام» به کارگردانی بهروز افخمی همزمان با آغاز دهه فجر وارد شبکه نمایش خانگی شد. نوشته «صبح اعدام» وارد شبکه نمایش خانگی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۱/۱۲
آغاز برنامه «فیلمهایی که نمیشناسیم» از ۹ دیماه
برنامه «فیلمهایی که نمیشناسیم» با اجرای بهروز افخمی و امیر قادری، از سهشنبه ۹ دیماه از رسانه تصویری «آن» پخش میشود. نوشته آغاز برنامه «فیلمهایی که نمیشناسیم» از ۹ دیماه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۰/۰۸
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مقایسه فیلمنامه «کوچک جنگلی» تقوایی با سریال افخمی/ از پژوهشِ روایتمحور تا روایتِ موردپسند صداوسیما
سینماسینما، سیدحسام فروزان فیلمنامه «کوچک جنگلی» نوشته ناصر تقوایی محصول سالهای پایانی دهه پنجاه و اوایل دهه شصت است؛ دورهای که سینما و تلویزیون ایران در وضعیت پرآشوب پس از انقلاب و تغییرات ساختاری نهادهای تولیدی قرار داشتند. تقوایی در ابتدا این سناریو را برای یک فیلم سینمایی سه ساعته...
۱۴۰۴/۰۹/۲۳
معرفی هیات داوران جایزه شهید آوینی در جشنواره «سینماحقیقت»
هیات داوران جایزه شهید آوینی در نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» معرفی شدند. نوشته معرفی هیات داوران جایزه شهید آوینی در جشنواره «سینماحقیقت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۹/۲۱
آشنایی با سینما از طریق «فیلمهایی که نمیشناسیم؟!»
بهروز افخمی با اجرای برنامه سینمایی «فیلمهایی که نمیشناسیم؟!» به رسانه تصویری «آن» میآید. نوشته آشنایی با سینما از طریق «فیلمهایی که نمیشناسیم؟!» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۲۷
«بچه مردم» به برنامه «هفت» میآید
جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه ۹ آبان با بررسی فیلم سینمایی «بچه مردم» و پرونده ویژه پیرامون «تصویر مردم در سینما» از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته «بچه مردم» به برنامه «هفت» میآید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۰۹
نقد و بررسی «گوزنهای اتوبان» در برنامه «هفت»
جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه ۱۱ مهرماه با بررسی فیلم «گوزنهای اتوبان» و گفتگوی ویژه با مدیرکل سابق دفتر نظارت بر عرضه و نمایش فیلم از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته نقد و بررسی «گوزنهای اتوبان» در برنامه «هفت» اولین بار در سوره سینما...
۱۴۰۴/۰۷/۱۱
نقد و بررسی «ناتور دشت» در برنامه «هفت»
جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه ۲۱ شهریور با بررسی فیلم «ناتور دشت» و پرونده ویژه «نقدِ نقد» از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته نقد و بررسی «ناتور دشت» در برنامه «هفت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۲۱
منتظر بمانید..
«ناجورها» به برنامه «هفت» میآیند
جدیدترین قسمت از برنامه «هفت» به بررسی پرونده ویژه «چگونه دیده شویم؟» و فیلم سینمایی «ناجورها» اختصاص دارد. نوشته «ناجورها» به برنامه «هفت» میآیند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۶/۱۴
«اتاقک گلی» به برنامه «هفت» رسید
جدیدترین برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه ۳۱ مردادماه با بررسی فیلم سینمایی «اتاقک گلی» و پرونده ویژه پیرامون «سینمای ارگانی» از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته «اتاقک گلی» به برنامه «هفت» رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۳۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
یک چالش عجیب در پایانبندی یک فیلم؛ تنش بین سازندگان «پیر پسر» و «قاتل و وحشی» بالا گرفت
سینماسینما؛ جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت»، جمعه ۲۴ مرداد از ساعت ۲۲ به صورت زنده به آنتن شبکه نمایش رفت. در بخشی از این برنامه، بهروز افخمی مطرح کرد که حمید نعمت الله کارگردان «قاتل و وحشی» در تماسی تلفنی که با او داشته مطرح کرده است که اکتای...
۱۴۰۴/۰۵/۲۵
نقد و بررسی «رویاشهر» در برنامه «هفت»
جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه ۲۴ مرداد با بررسی انیمیشن «رویاشهر»، فیلم «آنجا، همان ساعت» و پرونده ویژه «نجات سینما، بازگشت ژانر» از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته نقد و بررسی «رویاشهر» در برنامه «هفت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۲۴
«مرد عینکی» به برنامه «هفت» میآید
جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه ۱۷ مرداد با بررسی فیلم سینمایی «مرد عینکی» و پرونده ویژه پیرامون «تولید در سینمای ایران» از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته «مرد عینکی» به برنامه «هفت» میآید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۱۷
نمایش «بوف کور» با حضور مجابی و دولتآبادی
چهارمین جلسه خصوصی نمایش «بوف کور» تولید سال ۱۴۰۰ دوشنبه هشتم آبان ماه در کافه فیلم برگزار شد. به گزارش سینماسینما، جواد مجابی و محمود دولت آبادی به همراه جمعی از اهالی فرهنگ و هنر و دوستداران صادق هدایت از مهمانان این برنامه بودند.
۱۴۰۴/۰۸/۱۹
پوری سلطانی، محمد مصدق، صادق هدایت و… در مجله «عصر روشن»
نخستین شماره سال جدید مجله «عصر روشن» با تصویر «پوری سلطانی» روی جلد منتشر شد. به گزارش رسیده، در شماره ...ادامه مطلب نوشته پوری سلطانی، محمد مصدق، صادق هدایت و… در مجله «عصر روشن» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۱/۲۰
شباهت مرگ صادق هدایت با نویسنده فرانسوی
مسعود خیام در حالی به بیان شباهت مرگ صادق هدایت و ژرار دو نروال، نویسنده فرانسوی میپردازد که یکی از نویسندگان مورد علاقه هدایت را دو نروال معرفی میکند که ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۰۵/۱۷
ویدئو / درگذشت معمار مشهور تئاترشهر
امیرعلی سردار افخمی، معمار مشهور ایرانی و خالق چند بنای مشهور از جمله تئاتر شهر، ساختمان فعلی مجلس شورای اسلامی و مزار صادق هدایت در پاریس در گذشت. او طراحی تئاتر شهر را در سال ۱۳۴۶، در محل کافه شهرداری، آغاز کرد و در سال ۱۳۵۱ به پایان رساند. سردار...
۱۳۹۹/۰۹/۱۸
بهروز افخمی: درباره صادق هدایت دروغ نگفتم!
او این بار مهمان کافهخبر بود. بهانهمان حرفهایش درباره صادق هدایت بود و ماجراهای هفت و کلا رسید به دیدگاههای خودش. تقریبا از همه عالم انتقاد داشت غیر از ترامپ و مسعود فراستی! نوشته بهروز افخمی: درباره صادق هدایت دروغ نگفتم! اولین بار در نقد فارسی. پدیدار شد.
۱۳۹۷/۱۰/۱۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
از ناصر تقوایی تا کیارستمی و صادق هدایت/ توضیح بهروز افخمی درباره همه حواشی اخیرش
بهروز افخمی؛ انگار این بشر ساخته شده برای ایجاد جنجال. هر حرفی که میزند. هر برنامهای که میسازد و هر مصاحبهای که میکند. او این بار مهمان کافهخبر بود. بهانهمان حرفهایش درباره صادق هدایت بود و ماجراهای هفت و کلا رسید به دیدگاههای خودش. تقریبا از همه عالم انتقاد داشت...
۱۳۹۷/۱۰/۱۵
هرچه نظام قوی تر شده، بازنمایی آن در رسانه و هنر سیاه تر بوده است /داستان نویسی در ایران به جای رویاسازی کابوس می سازد
سینماپرس: وحید جلیلی در نشست «گفتمان فرهنگی انقلاب اسلامی» عنوان کرد: داستان نویسی در ایران به جای رویاسازی کابوس میسازد و به جای نگاه به جمال زاده سمت صادق هدایت رفتیم. کارکرد سینما در جهان بازنمایی رویاها و قهرمان های تخیلی است و ما نه تنها قهرمان تخیلی نمی سازیم...
۱۳۹۷/۰۹/۰۹
واکنش صادق هدایت به اظهارات بهروز افخمی /کاریکاتور
واکنش صادق هدایت به اظهارات بهروز افخمی/کاریکاتور شهاب جعفر نژاد در روزنامه هفت صبح
۱۳۹۷/۰۸/۲۹
درگیریهای صادق هدایت با روشنفکران زمانه اش، سرانجام او را به انزوا و سرخوردگی کشاند
سخنرانی صدرالدین زاهد با عنوان «تاثیر صادق هدایت بر تئاتر ایران» عصر روز شنبه ۵ آبان باحضور هنرمندان و علاقه مندان تئاتر، در سالن اجتماعات خانه تئاتر برگزار شد. زاهد در این سخنرانی نخست دوره و زمانه زندگی هدایت را بر شمرد و گفت: غم همیشگی صادق هدایت را بیشتر...
۱۳۹۷/۰۸/۰۶
فیلم/ نخستین تیزر «داش آکل» منتشر شد
اولین تیزر رسمی فیلم سینمایی «داش آکل» رونمایی شد. به گزارش سینماسینما، اولین تیزر رسمی فیلم سینمایی «داش آکل» به تهیه کنندگی و کارگردانی محمد عرب که هماکنون در نوبت اکران قرار دارد، رونمایی شد. ساخت این تیزر برعهده روزبه کلباسی بوده است. این فیلم برداشتی آزاد از داستان کوتاه...
۱۳۹۷/۰۲/۳۱
ناگفتههای آیدین آغداشلو از رفاقت با کیارستمی
آیدین آغداشلو بیان کرد که صادق هدایت دوست نزدیکی داشت به نام حسن قائمیان که پس از درگذشت هدایت بسیار درباره او نوشت و کار کرد. به گزارش سینماسینما، جلسه نقد و بررسی فیلم «ده» ساخته عباس کیارستمی به بهانه اکران این فیلم در اولین جشن فیلم یزد برگزار شد....
۱۳۹۶/۱۲/۰۸
الهام شعبانى به «بوف نه چندان کور» پیوست
الهام شعبانى به عنوان طراح تن پوش ها به گروه نمایشى «بوف نه چندان کور» کاری از محمد علی سجادی پیوست . به گزارش روابط عمومى نمایش «بوف نه چندان کور»، الهام شعبانی در خصوص مواجهه با این اثر به عنوان طراح صحنه گفت: داستان «بوف کور» اثر صادق هدایت...
۱۳۹۶/۰۳/۲۷
نقدی بر فیلم «سیانور»؛ گزارش یک مرگ ازپیشاعلامشده
«سیانور» فیلم خوبی نیست. ضعیف است و مهمترین ضربه را از جانب فیلمنامهاش خورده است. عامل اصلی شکست فیلم در «شخصیتپردازی» است و گویی فیلم بویی از این مؤلفه مهم نبرده است. هیچکدام از کاراکترها به شخصیت تبدیل نشدهاند و تمام اعمال و رفتارشان در حوزه منطق روایی و درک...
۱۳۹۵/۰۸/۳۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بدرقه پیکر «محسن سیف» به خانه ابدی/ انتقاد از بی توجهی وزیر جدید ارشاد به درگذشت یک منتقد سینما
سینماپرس: مراسم تشییع پیکر محسن سیف منتقد پیشکسوت سینما در حالی برگزار شد که تعدادی از سینماگران نسبت به اینکه وزیر ارشاد برای درگذشت یک چهره ورزشی پیام داده ولی درباره سیف سکوت کرده، انتقاد کردند.
۱۳۹۵/۰۸/۱۶