چهره تلخ عشق یک سویه/ نگاهی به فیلم «در دنیای تو ساعت چند است؟»

آیه اسماعیلی

«در دنیای تو ساعت چند است؟»، فیلمی عاشقانه و‌ عمیق، با دیالوگ‌های ساده اما دلنشین است.‌ این فیلم که اولین ساخته‌‌ی بلند صفی یزدانیان به شمار می‌رود، به خوبی از «درد عشقی» سخن می‌گوید که جناب حافظ نیز از آن دم زده. عشق، درد دارد و صفی یزدانیان با ظرافتی قابل تمجید، در دل حرکات آشنا و صمیمی قهرمانان داستان و گفتگوهای دوستانه‌ای که بین آنها رد و بدل می‌شود، این درد را برای بیننده ملموس و مرئی کرده است. موسیقی جادویی فیلم نیز در لمس این درد جانکاه اما خواستنی، نقشی انکار ناشدنی داشته و به نظر می‌رسد لازم است به احترام کریستف رضاعی، کلاه از سر برداریم.

با این حال «در دنیای تو ساعت چند است؟» یک عاشقانه آرام به شمار نمی‌رود! توفانی در دل خود دارد که در نگاه اول به سادگی کشف نمی‌شود. در واقع یزدانیان با چنان مهارتی، آرام و آهسته، قدم به قدم و ذره ذره بیننده را با خود به سرزمین عاشقانه فرهاد می‌برد و او‌ را در دریای عشق بی‌مانندش به گلی غرق می‌کند که بیننده به سادگی توفان را نمی‌بیند؛ توفانی که در پس قلب‌های بی‌آلایش شخصیت‌های فیلم، از گذشته تا به امروز، برپاست و هر کدام با لبخندی بر لب، سعی در پنهان کردنش از جهان و‌ کنار آمدن با آن دارند.

«در دنیای تو ساعت چند است؟» فیلم عشق‌های یک طرفه است و عشق اگر یک سویه باشد، دردی دو چندان دارد. عشقِ یک سویه، توفانی است که عاشق را بی‌رحمانه در می‌نوردد و این موضوعی است که به نظر می‌رسد از نگاه تیزبین منتقدانی که بر این اثر نقد نگاشته‌اند، مغفول مانده است.

این عشق یک‌سویه‌ی جان‌گداز، در طول فیلم بین همه شخصیت‌ها دو به دو دست به دست می‌شود. فرهاد عاشق گلی است و گلی او را نمی‌بیند؛ گویی که فرهاد نامرئی یا بخشی از دیوار است. گلی دلش از گذشته پیش علی یاقوتی جا مانده و حالا درگیر آنتوانی است که در خلال داستان با اشاراتی غیرمستقیم و ظریف، در می‌یابیم با یکدیگر رابطه شکرآبی دارند و علی‌رغم گذشت سال‌های طولانی، حتی با یکدیگر پیمان رسمی زناشویی نبسته‌اند.

حوا، مادر گلی با ظرف حنایی در دست، دل به مهر آقای تجویدی جوان می‌بندد و عکاس، هنگامی که تصویر دختر با لبخندی معنادار، در شیشه پنجره‌ی بالای سر تجویدی جوان افتاده، آن لحظه را ثبت می‌کند. آقای تجویدی جوان اما تحصیل در خارجه را به لبخند حوا ترجیح می‌دهد و او را با عشقی یک‌سویه تنها می‌گذارد و وقتی در می‌یابد که دختر جوان، با ابتهاج نامدار، پدر گلی، پیمان زناشویی بسته است، ورق بر‌می‌گردد. حالا تجویدی است که سال‌های طولانی و حتی پس از مرگ حوا با عشقی یک‌سویه دست و پنجه نرم می‌کند و به قاب عکسی که لبخند معنادار دختر روی آن نقش بسته، دل خوش کرده است.

پدر گلی به همسرش حوا، یعنی مادر گلی عشق می‌ورزد. زن اما بنظر می‌رسد از وصلتش ناراضی است و باز، عشق یک سویه به مخاطب تیزهوش، سیلی می‌زند. گریه‌های طولانی مادر گلی در خودروی قدیمی‌‌شان و روایت مرد پیشکار مبنی بر اینکه «خانم همیشه‌ی خدا مریض بود و آقا با این ماشین ایشان را به دکتر می‌برد» و بدگویی‌های حوا از همسر مُرده‌اش نزد فرهاد، نشانه‌ی ظریف دیگری است که نارضایتی حوا از زندگی‌اش با پدر گلی را می‌نمایاند و بیننده را با چهره تلخ عشق یک سویه آشنا می‌کند.

یزدانیان هنرمند که نویسندگی فیلم‌نامه را نیز خودش بر عهده گرفته، ظریف و ماهرانه موضوع «عشق فرهاد به گلی» را به عنوان پررنگ‌ترین قسمت این اثر سینمایی، در طول فیلم جاری و ساری می‌کند. به بیانی دیگر، بیننده چنان در عشق بی‌آلایش و صادقانه فرهاد به «گیله‌گل ابتهاج» جادو می‌شود که ممکن است به سادگی نشانه‌های «عشق‌های یک سویه» را نبیند و این، اجحافی بزرگ در حق فیلم به شمار می‌رود.

با این همه اما اوج هنر صفی یزدانیان در به تصویر کشیدن عشق حوا، مادر گلی، به فرهاد، است؛ پسری که حوا به خوبی می‌داند عاشق دخترش گلی است و برای کنار آمدن با دوری گلی و التیام عشق یک‌سویه‌ی سال‌های دور و درازش، راهی منزل او شده. حوا اما به عاشقِ دختر خویش، دل می‌بازد.

پدیده‌ای که موضوعی آوانگارد در سینمای ایران به شمار می‌رود و تاکنون آثار انگشت شماری با این مضمون تولید شده است.

فرهاد آن قدر عاشق است که گرچه متوجه عشق حوا به خود شده، با این حال دست نمی‌کشد. خود را به نادانی می‌زند و در پی نزدیکی به اندک نشانه‌هایی از حضور معشوقه‌ی سال‌های دور و درازش در آن خانه، صمیمیت‌های مبالغه‌آمیز حوا و تلاش نامحسوسش برای دلربایی را برمی‌تابد و به معاشرت هایش با حوا ادامه می‌دهد.

صفی یزدانیان با هوشمندی و نکته‌سنجی بی‌مانندی، بی آنکه ذره‌ای از عرف خارج شود و با عبور از خط‌قرمزها هنجارشکنی کند، نشانه‌های زیادی از این عشق ممنوعه، یک سویه و نامناسب، در دسترس بیننده‌ی تیزبین، قرار داده است که با توجه به محدودیت‌های سینمای ایران، شاهکار به شمار می‌رود.

شاید بتوان از بی‌خبری گلی نسبت به حضور مداوم، مستمر و تقریبا همیشگی فرهاد نزد مادرش حوا طی سالیان طولانی، به‌عنوان اصلی‌ترین نشانه‌ی این عشق ممنوعه یاد کرد. در واقع، حوا در زمان حیاتش، گرچه هر روز ساعات زیادی را در کنار فرهادِ عاشق سپری می‌کرد، حضور فرهاد را از دخترِ دور از وطنش پنهان کرده بود و گیله‌گل ابتهاج، پنج سال بعد از مرگ حوا در بازگشتش به خانه، این حقیقت را از زبان خاله‌جانش شنیده بود.

قصه عشق‌های یک سویه و ناکامی‌های قهرمانان داستان در فیلم «در دنیای تو ساعت چند است؟» بیننده را به یاد شعر معروف گروس عبدالملکیان می‌اندازد. به راستی «کدام پل در کجای جهان شکسته است که هیچ کس به خانه‌اش نمی‌رسد» و هیچ عاشقی به معشوقش؟

با این همه اما سرانجام، چرخه‌ی عشق‌های یک طرفه شکسته می‌شود و این ناکامی عاشقانه که به روند مرسومی در فیلم تبدیل شده است، عاقبت خاتمه می‌یابد.

آنجا که گلی از پشت پنجره، فرهاد را در حالی که روی سرش بالانس زده می‌بیند، همان نقطه جادویی شکست طلسم عشق‌های یک سویه است. بالانس زدن فرهاد نشانه است. فرهاد وارونه شده! سرش پایین و پاهایش بالا قرار گرفته و این مژده‌ای است که خبر از وارونه شدن چرخه عشق‌های یک سویه دارد و نوید بوی بهبود از اوضاع جهان عاشقانه‌ی فرهاد می‌دهد.

معجزه اتفاق افتاده و گیله‌گل، تماس تلفنی با آنتوان را ناتمام رها می کند و به سوی فرهادی که دارد از فرط عاشقی دیوانه بازی در می‌آورد می‌شتابد. گویی هیجان کارهای عجیب و غریب اما صمیمی فرهاد را به یکنواختی رابطه‌ی نه چندان محکمش با آنتوان ترجیح می‌دهد و او را کنار می‌زند.

سکانس آخر، حجت را بر بیننده تمام می‌کند و آنجا که فرهاد ناگهان تصمیم می‌گیرد شب را در خانه‌ی خانواده ابتهاج بخوابد و روی میز دراز می‌کشد و با لبخندی به لب و چشم‌هایی خسته رو‌ به گلی می‌گوید «ارزشش را داشت»، مخاطب باور می‌کند که معجزه اتفاق افتاده است؛ داستان عشق های یک سویه تمام شده و تحمل چهل سال درد و رنج عشق یک‌سویه، برای رسیدن به نقطه عشق متقابل، ارزشش را داشته است.

«در دنیای تو ساعت چند است؟»، فیلمی عاشقانه به شمار می‌رود که اگر عشق یک سویه و البته ممنوعه‌ی حوا به فرهاد را در آن انکار کنیم، همه‌ی وزن و ارزش خود را از دست می‌دهد و از اثری عمیق، ماندگار و فاخر، به فیلمی عاشقانه و سطحی و گیشه پسند تبدیل می‌شود.

منبع: سینما سینما

آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/64856

دیدگاه

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

علی مصفا

صفی یزدانیان

در دنیای تو ساعت چند است؟

خبرهای پربازدید

پیام تسلیت عراقچی به مناسبت درگذشت اکبر عبدی

سید عباس عراقچی وزیر امورخارجه ایران، در پیامی درگذشت اکبر عبدی بازیگری تلویزیون و سینما را تسلیت گفت.

از بغض پرحاشیه «عادل» تا حسرت هفت‌ساله «لیلا»

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم مریلا زارعی، عادل فردوسی‌پور، لیلا حاتمی، بهرام افشاری و بهنام تشکر از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از بغض پرحاشیه «عادل» تا حسرت هفت‌ساله «لیلا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما

نشست تخصصی و نمایش ویژه فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی در خانه سینما برگزار می‌شود. نوشته مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«باشو غریبه کوچک» از نگاهی دیگر

زیبایی‌شناختی تصویر فیلم «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی با حضور بهمن نامورمطلق موضوع یک نشست سینمایی خواهد شد.

از فریادهای سوسن پرور تا واکنش هنرمندان به درگذشت اکبر عبدی

هنرمندانی چون سوسن پرور، امین حیایی، رضا کیانیان، حامد بهداد، پرویز پرستویی، فاطمه معتمدآریا، نوید محمدزاده و... به خبر درگذشت اکبر عبدی واکنش نشان دادند.

اکبر عبدی به روایتی دیگر

«اکبر عبدی با ویژگی‌های برجسته درک کاراکتر ، گریم پذیری چهره ، توانایی تغییر صدا ، شناخت و تسلط به زبان‌ها ،گویش‌ها و لهجه‌های متعدد، قدرت بداهه گویی و داشتن «آن» عشق در بازیگری جهت تاثیر بر مخاطب، در آثار پرفروش زیادی موفق به نقش آفرینی می‌شود که این امر نشان‌دهنده توانایی او در هر دو وجه سینما یعنی سینمای قائم به اندیشه و سینمای قائم به گیشه است.»

از واکنشمعین تا جمشید هاشم‌پور به درگذشت «عمو اکبر»

در پی درگذشت اکبر عبدی، بازیگر سرشناس ایرانی، چهره‌های شاخص عرصه‌های مختلف با انتشار پیام‌های جداگانه، به فقدان این هنرمند واکنش نشان دادند.

در هشتاد و سومین دوره برگزاری؛ فیلم‌های جشنواره ونیز با آثاری از سینماگران ایرانی اعلام شد

سینماسینما- پاریس؛ نشست خبری جشنواره ونیز ۲۰۲۶ روز پنجشنبه برگزار شد و مدیر آن آقای البرتو باربرا به مدت یک ساعت و نیم درباره معرفی فیلم‌های انتخاب شده خود در بخش‌های گوناگون‌ از جمله مسابقه، خارج از مسابقه، سریال‌های تلویزیونی، افق‌ها و … مقابل خبرنگاران صحبت کرد. در بخش مسابقه ۲۰ فیلم انتخاب شده که […]

پزشکیان درگذشت اکبر عبدی را تسلیت گفت

رئیس جمهور در پیامی درگذشت زنده یاد اکبر عبدی چهره بی‌بدیل عرصه تئاتر، سینما و تلویزیون کشور را به خانواده وی، جامعه شریف هنری کشور و تمام هم میهنانی که با خاطره آثارش زیسته‌اند تسلیت گفت.

تجربه‌های متفاوت اکبر عبدی

هرچند اکبر عبدی در سینما و تلویزیون همواره به عنوان بازیگر فعالیت داشت اما در تئاتر علاوه بر بازیگری، در کارگردانی هم صاحب تجربه بود.

منتظر بمانید..

چهره تلخ عشق یک سویه/ نگاهی به فیلم «در دنیای تو ساعت چند است؟»

آخرین خبرها

مرتبط با خبر

علی مصفا

صفی یزدانیان

در دنیای تو ساعت چند است؟

خبرهای پربازدید

پیام تسلیت عراقچی به مناسبت درگذشت اکبر عبدی

از بغض پرحاشیه «عادل» تا حسرت هفت‌ساله «لیلا»

مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما

«باشو غریبه کوچک» از نگاهی دیگر

از فریادهای سوسن پرور تا واکنش هنرمندان به درگذشت اکبر عبدی

اکبر عبدی به روایتی دیگر

از واکنشمعین تا جمشید هاشم‌پور به درگذشت «عمو اکبر»

در هشتاد و سومین دوره برگزاری؛ فیلم‌های جشنواره ونیز با آثاری از سینماگران ایرانی اعلام شد

پزشکیان درگذشت اکبر عبدی را تسلیت گفت

تجربه‌های متفاوت اکبر عبدی

علی مصفا

ali masfa

سروش صحت

sorosh sath

سروش صحت و علی مصفا «بی‌آتشی» را روایت کردند

رضا کیانیان

reza kianian

علی مصفا

ali masfa

«بامداد خمار» مهرماه منتشر می‌شود

رضا کیانیان

reza kianian

علی مصفا

ali masfa

«بامداد خمار» را از مهرماه در پلتفرم شیدا ببینید

فریدون جیرانی

fereydon jirani

علی مصفا

ali masfa

زنجیره بیانیه‌ها درباره اسکار ادامه دارد؛ حمایت۸۰ سینماگر دیگر از تصمیم خانه‌سینما

جواد نوروزبیگی

javad norouzbeigi

علی مصفا

ali masfa

«آهو» نامزد دریافت جایزه جشنواره یونیورسال آمریکا شد

بهناز جعفری

behnaz jafari

علی مصفا

ali masfa

«چشم‌هایش» کلید خورد

علی مصفا

ali masfa

لیلا زارع

lili zare

اولین تیزر «لاک‌پشت و حلزون» منتشر شد

علی مصفا

ali masfa

بهمن فرمان آرا

Bahman Farmanara

مهدی پاکدل و لاله مرزبان به «چشم‌هایش» پیوستند

علی مصفا

ali masfa

بهمن فرمان آرا

Bahman Farmanara

به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا؛ مهدی پاکدل و لاله مرزبان به «چشم‌هایش» پیوستند

علی مصفا

ali masfa

بهمن فرمان آرا

Bahman Farmanara

علی مصفا، صابر ابر و شمس لنگرودی در «چشم‌هایش» فرمان‌آرا

پیمان معادی

peyman moaadi

مهناز افشار

mahnaz afshar

یک فیلم شاعرانه تجربه‌گرا/ نگاهی به فیلم «ناگهان درخت»

پیمان معادی

peyman moaadi

مهناز افشار

mahnaz afshar

اکران آنلاین فیلمی با بازی مهناز افشار و پیمان معادی از ۱۷ آذر ماه

«ناگهان درخت» و «بنفشه آفریقایی» در استرالیا

«ناگهان درخت» هم در صف اکران پاییزی قرار گرفت

شقایق دهقان