خاتون؛ زنی اصیل و روشنفکر / نگاهی به سریال «خاتون» | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

خاتون؛ زنی اصیل و روشنفکر / نگاهی به سریال «خاتون»

lazy_placeholder.gifIMG_20210704_024129_835-300x200.jpg سینماسینما، رویا فتح‌الله‌زاده

اگر تماشای سریال «خاتون» را آغاز نکرده‌اید، این نوشته می‌تواند بخش‌هایی از داستان را لو دهد

سریال «خاتون» به کارگردانی تینا پاکروان، شرایط جامعه ایران را در دهه ۱۳۲۰ و در دوران جنگ جهانی دوم به تصویر می‌کشد. دورانی که کشور ایران توسط نیروهای متفقین اشغال شده بود و مردم در رنج و سختی روزگار سپری می‌کردند. سریال «خاتون» از زاویه‌های گوناگون به جامعه ایران در این دوره نگریسته است. فیلم از یک‌سو نگاهی کلان به اوضاع جامعه‌ی ایران در دهه ۱۳۲۰ و از سوی دیگر نگاهی خُرد به زندگی سوژه‌هایی که در متن این جامعه زندگی می‌کرده‌اند، دارد.

اهمیت و ارزش سریال، بیش از هر عنصری به دلیل به تصویر کشیدن فضای حاکم بر جامعه‌ی ایران در دهه‌ی مذکور و در ابعاد گوناگون اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. به این معنا که سریال، به صورت یک‌جانبه و تک‌بعدی، تاریخ ایران را بازنمایی نکرده است و مخاطب در بستری، چندساحتی، حوادث و نقش‌آفرینی سوژه‌ها را به تماشا می‌نشیند.

در خاتون، شخصیت‌پردازی، نقش مهمی در باورپذیری حوادث و همذات‌پنداری با کاراکترها دارد. تقابل میان کاراکترهای گوناگون، تشخص و تمایز هویتی هر یک از شخصیت‌ها و تیپ‌های شخصیتی را بیشتر آشکار می‌کند. برای نمونه، تقابل میان فخرالنسا (با بازی شبنم مقدمی) با خاتون بختیاری (با بازی نگار جواهریان)،‌ تقابل دو تیپ شخصیتی زن سنتی، کم‌سواد و ناآگاه به اوضاع زمانه خویش با زن مدرن،‌ باسواد و آگاه به شرایط اجتماعی و سیاسی جامعه‌اش قلمداد می‌شود. همچنین زمانی که به این دو نوع کاراکتر و شخصیت‌های نظیر آنها در سریال نگاه می‌کنیم، ورای روابط و مناسبات آنها، تقابل میان نظام مادرسالاری (که در آن دوره در برخی از خانواده‌های ایرانی رایج بوده است) با جریان نوپای آزادی‌خواهی زنان در آن برهه‌ی تاریخی، قابل مشاهده است. اگر فخرالنسا تمام روز را در خانه سپری می‌کند و برایش اوضاع مردم که آنها را رعیت، خطاب می‌کند اهمیتی ندارد، خاتون، زنی فعال و اجتماعی محسوب می‌شود که نمی‌تواند نسبت به شرایط جامعه‌، بی‌تفاوت باشد. برای فخرالنسا، جهان به اندازه‌ی همان عمارتی است که در آن زندگی می‌کند. برای او اوضاع مردم در بیرون از عمارت یا جنگ و قحطی، اهمیت چندانی ندارد. در مقابل، خاتون، نگاهی وسیع و انسان‌دوستانه به جهان پیرامونش دارد و درد و مشکلات مردم را رنج خود می‌پندارد. در سکانسی از قسمت چهارم، زمانی که فخرالنسا متوجه می‌شود که به دستور خاتون، محصول برنج آن سال با کارگران نصف شده است، عصبانی می‌شود و به خاتون می‌گوید: «تو به چه حقی به چه اجازه‌ای از سهم اربابی می‌بخشی به رعیت؟! اصلا تو کی هستی که تقسیم سهم کنی؟». خاتون اما به عنوان شخصیتی که مشکلات مردم جامعه برایش اهمیت دارد و خود را مسئول و متعهد می‌داند پاسخ می‌دهد: «‌جنگه خانوم جان! قحطیه این روزا با همیشه فرق داره!» و فخرالنسا با خشم و بی‌تفاوتی پاسخ می‌دهد: به من چه ربطی داره!

دو قطبی مهم دیگر، تقابل میان ارتشی‌های وفادار و وطن‌دوست مانند سرگرد شیرزاد (با بازی اشکان خطیبی)، سرتیپ آریا‌ و ستوان نامجو با ارتشی‌های خائن به سرزمین و مردم ایران مانند سرهنگ سنگری است. اگر برخی از ارتشی‌ها در آن زمان، جان خود را برای استقلال وطن‌شان فدا کردند اما عده‌ای دیگر برای منافع خود، مردم را به قربانگاه فرستادند.

در قسمت چهارم سریال، جنگ و خونریزی جای خود را به مسامحه و سیاست‌ورزی می‌دهد. در این قسمت به خوبی می‌بینیم که چگونه شرایط جامعه می‌تواند بر زندگی تک‌ تک افراد تاثیر بگذارد. جنگ و اشغال یک کشور می‌تواند پیامدهایی چون فقر، قحطی و بیماری را در پی داشته باشد و زندگی و سرنوشت همه مردم جامعه را تحت‌تاثیر قرار دهد. همچنین در این قسمت، توانمندی و کنش‌گری زنان چه در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی و چه در نهاد خانواده به جذابیت سریال می‌افزاید. حادثه‌ای مهم، زندگی مشترک شیرزاد و خاتون را دستخوش چالش و تغییرات می‌کند و ما بیشتر با کاراکتر خاتون به عنوان زنی دارای استقلال‌رای و توانمند آشنا می‌شویم. در بخش چهارم سریال، همچنان، بازی‌های قابل قبول و سنجیده‌ی نگار جواهریان، شبنم مقدمی و اشکان خطیبی بر باورپذیری رویدادهای تاریخی و جذابیت سریال، تاثیر بسیاری می‌گذارد. به ویژه که نگار جواهریان توانسته است نقش پیچیده‌ی کاراکتر زنی اصیل(دختری بختیاری) و در عین حال روشنفکر و مدرن را به خوبی بازی کند. همچنین از نقاط قوت سریال در این قسمت، علاوه بر فیلمبرداری حرفه‌ای، می‌توان به ضربآهنگ متناسب آن با مضمون سکانس‌ها اشاره کرد که در برخی سکانس‌ها، فیلم با هوشمندی، ریتمی، آهسته دارد تا دلنشین‌تر و تاثیرگذارتر باشد. موسیقی فیلم به ویژه در سکانس‌های سوگواری و اندوه بر غنای هنری و ارزش موسیقایی سریال، افزوده است.

منبع: مجله نماوا

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/82957
دیدگاه

آخرین خبرها
خبرهای پربازدید

تینا پاکروان

نگاهی به نقدهای «تاسیان»/ نمایش یک دوران آرام، لزوما رویا فروشی نیست

سینماسینما، مازیار معاونی اصطلاح رویا فروشی و نمایش وضعیت گل و بلبلی اولین بار برای توصیف فیلم های عامیانه تجاری دهه چهل خورشیدی استفاده شد که ندامت شخصیت های منفی و بازگشت آنها به دامان خانواده و برقرار شدن صلح و صفا در پایان آنها، درست در نقطه مقابل اتمسفر...

۱۴۰۴/۰۵/۱۹

تینا پاکروان

«تاسیان» و پایانی بی‌قهرمان

سینماسینما، فرنوش آباء «تاسیان» نه فقط یک درام عاشقانه، بلکه تصویری تکان‌دهنده از تاثیرات ویرانگر ایدئولوژی یک مکتب است؛ ایدئولوژی مکتب چپ‌گرای ایرانی که در طی دهه‌ها با شعار عدالت اجتماعی و مبارزه با «زر و زور و تزویر» خود به ابزاری برای تخریب ساختارهای مولد اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی...

۱۴۰۴/۰۵/۱۷

تینا پاکروان

«تاسیان» و نظریه مرگ مولف

سینماسینما، ابوالفضل نجیب اگر فهم نظریه مرگ مولف رولان بارت به معنای وانهادن تفسیر متن بر اساس زمینه ها و تجارب شخصی و آزادی عمل مخاطب در تأویل دمکراتیک اثر، و بی نیاز کردن از توضیح مولف باشد، می توان «تاسیان» را فارغ از آنچه در سطح می گذارد، به...

۱۴۰۴/۰۵/۱۴

تینا پاکروان

تاسیان می‌شود بی‌تو

سینماسینما، گلاره محمدی بسیاری گفته اند و شنیده ایم که در هنگام خلق اثر هنری به گونه ای عمل کنید که گویی آخرین یادگار خود در این جهان را به جا می گذارید و پس از گذشت زمان مخاطبان شما را با آن اثر به یاد خواهند آورد. این گفته...

۱۴۰۴/۰۵/۰۹

تینا پاکروان

مرگ رفاقت‌ها در بزنگاه تاریخ/ نگاهی به سریال «تاسیان» به بهانه پخش قسمت بیست و یکم

سینماسینما، منصوره بسمل؛سریال تاسیان دومین اثر تاریخی تینا پاکروان در واپسین هفته‌های پخش خود همچنان در هزارتویی از عاشقانه‌های متفاوت، روایتگر بخشی از روزگار سپری شده مردمان این سرزمین بوده است. تاسیان نیز همچون اثر قبلی این کارگردان به درستی تاریخ را کاویده و از دل آن داستان هایی از...

۱۴۰۴/۰۴/۲۰

تینا پاکروان

«تاسیان» رفع توقیف شد

قسمت چهارم سریال «تاسیان» به کارگردانی تینا پاکروان امروز (جمعه ۱۷ اسفند) در شبکه نمایش خانگی منتشر شد. به گزارش سینماسینما، پخش سریال «تاسیان» پس از انتشار سه قسمت، به دلیل نداشتن مجوز تولید و پخش، متوقف شده بود. تیم تولید سریال «تاسیان» اصلاحات مورد نظر شورای صدور مجوز تولید...

۱۴۰۳/۱۲/۱۷

تینا پاکروان

عقب‌نشینی سازندگان، انجام اصلاحات، پخش قسمت چهارم «تاسیان»

قسمت چهارم سریال «تاسیان» به کارگردانی تینا پاکروان امروز (جمعه ۱۷ اسفند) در شبکه نمایش خانگی منتشر شد. به گزارش ...ادامه مطلب نوشته عقب‌نشینی سازندگان، انجام اصلاحات، پخش قسمت چهارم «تاسیان» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۲/۱۷

ابراهیم حاتمی کیا
کیانوش عیاری
۲

از جنجال «شروین» تا اعتراض «کیانوش»

در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم شروین حاجی‌پور، تینا پاکروان، ابراهیم حاتمی‌کیا، کیانوش عیاری و زنده‌یاد منوچهر والی‌زاده از مهمترین چهره‌های خبرساز در محافل رسانه‌ای بودند. نوشته از جنجال «شروین» تا اعتراض «کیانوش» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۲/۱۰

تینا پاکروان

توقیف را چه کسی در دامان فرهنگ ما گذاشت؟/ بیانیه اعتراضی کانون کارگردانان سینما در پی پخش نشدن قسمت جدید «تاسیان»

در پی پخش نشدن قسمت چهارم سریال «تاسیان»، کانون کارگردانان سینمای ایران بیانیه‌ای منتشر کرد. به گزارش سینماسینما، این بیانیه بدین مضمون است: «بالاخره این در، کی باید روی پاشنه‌اش بی‌صدای غیژ غیژ بچرخد؟! تا کی از صدها دالان پیدا و ناپیدای گرفتن مجوز باید گذشت و باز توقیف شد؟...

۱۴۰۳/۱۲/۱۰

تینا پاکروان

واکنش تینا پاکروان به توقیف «تاسیان»

تینا پاکروان گفت: آنچه علیه سریال «تاسیان» شاهد بودیم، به‌طرز مشهودی سازمان‌دهی شده است. عوامل این سریال نزدیک دو سال تلاش کرده‌اند تا اثری را به سرانجام برسانند که مردم آن را دوست داشته باشند، آن وقت گروهی از سر انگیزه‌ای که نمی‌دانم آن را بخل و حسادت بدانم یا...

۱۴۰۳/۱۲/۰۷

اشکان خطیبی

امیرحسین حاجیلو درگذشت

امیرحسین حاجیلو بازیگر جوان تئاتر درگذشت. به گزارش سینماسینما، امیرحسین حاجیلو بازیگر تئاتر و عضو گروه تئاتر چهارپایه به سرپرستی اشکان خطیبی شب گذشته در سن ۲۳ سالگی در اثر سکته درگذشت. این بازیگر جوان متولد ۱۱ دی ۱۳۸۰ و عضو گروه تئاتر چهارپایه به سرپرستی اشکان خطیبی است. او...

۱۴۰۳/۱۱/۲۵

اشکان خطیبی

اجرای ۲ نمایش پس از ۲ سال وقفه کرونایی!

دو نمایش «پزشک نازنین» و «چخوف‌خوانی زیر نظر نماینده فدراسیون روسیه» بعد از ۲ سال وقفه کرونایی با نقش‌آفرینی هنرجویان اشکان خطیبی از ۱۴ بهمن ماه به روی صحنه می‌رود. ...ادامه مطلب

۱۴۰۰/۱۰/۱۲

اشکان خطیبی

اشکان خطیبی و هنرجویانش به صحنه باز می‌گردند

دو نمایش «پزشک نازنین» و «چخوف‌خوانی زیر نظر نماینده فدراسیون روسیه» از ۱۴ بهمن اجرا خواهند شد.

۱۴۰۰/۱۰/۱۲

پژمان بازغی
اشکان خطیبی
۳

کدام یک از سلبریتی ها در اجرا موفق بوده اند ؟ ازگلزار و رضا صادقی تا اشکان خطیبی و پژمان بازغی

آزاده باقری در ضمیمه قاب کوچک جام جم نوشت : حضور سلبریتی‌ها به‌عنوان مجری در برنامه‌های گوناگون چند سالی می‌شود که به یک روال تبدیل شده است. هر سال نیز به تعداد آنها اضافه شده و شاهد آن هستیم که سلبریتی در کسوت مجری مقابل دوربین می‌آید. تجربه‌ای که البته...

۱۴۰۰/۰۸/۱۵

تینا پاکروان
اشکان خطیبی
۱

سویه‌های تمجیدنشدنیِ سریال «خاتون»

سینماسینما، ندا قوسی موضوعات تاریخی همواره جذابیت بخصوصی در صنعت سینما و سریال‌سازی داشته‌ و دارند؛ در ایران هم در سال‌های اخیر بعد از پا گرفتن و رونق پلتفرم‌های پخش آثار تصویری با عدم استقبال تماشاگران از مجموعه‌های صداوسیما، مسائل و معضلات اقتصادی و کم‌کفایتی مسئولین تلویزیون ملی، همین رسانه‌های...

۱۴۰۰/۰۷/۲۵

تینا پاکروان
اشکان خطیبی

خاتون خیالی

سینماسینما، منوچهر دین‌پرست نوشتن درباره سریالی که هنوز به اتمام نرسیده کاری نسبتا پر خطر است. چرا که احتمال دارد ورق برگردد و آنچه شما نسبت به آن ایراد وارد کرده‌اید، مورد تایید قرار نگیرد. آنچه قصد دارم در اینجا به آن اشاره کنم بیشتر از منظر درونمایه و نگاه...

۱۴۰۰/۰۷/۲۲

تینا پاکروان
اشکان خطیبی
۱

طراحی هنری «خاتون»؛ تحسین برانگیز و هویت‌مند

سینماسینما، گلاره محمدی هشتاد سال پیش، در چنین روزهایی ایران علیرغم اعلام بی طرفی، درگیر جنگ جهانی دوم بود. در پی حمله نیروهای متفقین و اشغال شهرهای کشور، ارتش ایران متلاشی شد و … شاید تاکنون تنها صحنه ها یا لحظاتی از این واقعه تاریخی در برخی از فیلم ها...

۱۴۰۰/۰۶/۲۵

تینا پاکروان
اشکان خطیبی
۱

حماسه‌ی زنانه / «خاتون»؛ عاشقانه زیستن و شجاعانه جنگیدن

سینماسینما، شادی حاجی مشهدی اگر تماشای سریال «خاتون» را آغاز نکرده‌اید، این نوشته می‌تواند بخش‌هایی از داستان را لو دهد برای بازنمایی بخشی از تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران در مدیوم سینما، به یک روایت مستدل، مستند و جذاب نیاز است تا با نقش‌آفرینی بازیگرانی که هر یک در جای...

۱۴۰۰/۰۶/۲۳

تینا پاکروان
اشکان خطیبی
۱

چه عاشقان بی‌نشانی که پای درد تو نشستند!/ نگاهی به قسمت‌های اولیه سریال «خاتون»

سینماسینما، الناز راسخ سوم شهریور ١٣٢٠ است. نیروهای ارتش سرخ با همراهی ارتش انگلیس، ایران عزیز ما را از زمین و هوا و دریا مورد حمله قرار داده‌اند. ایران که کمی پیش از این اعلان بی‌طرفی کرده بود، امروز مبهوت و حیران اجساد پاره پاره‌ فرزندانش را که از خون...

۱۴۰۰/۰۶/۲۰

تینا پاکروان
اشکان خطیبی

آی عشق آی عشق چهره آبی‌ات پیدا نیست

سینماسینما، نغمه خدابخش آغاز روایت با عاشقانه‌ای دلنشین به تصویر کشیده می‌شود، عاشقانه‌ای بین دو شخصیت اصلی قصه، خاتون و شیرزاد، که بیننده را به تماشای عشق میان آن دو ترغیب می‌کند. دو آدم با دو دیدگاه و دو دنیای متفاوت که گویی تنها عشق آنها را به یکدیگر پیوند...

۱۴۰۰/۰۶/۱۷

بهزاد فراهانی
۲

رونمایی از مستند «با عزت» در فرهنگسرای ارسباران

مراسم رونمایی از مستند «با عزت» به کارگردانی ابوالفضل توکلی پرتره عزت‌الله مقبلی در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد. نوشته رونمایی از مستند «با عزت» در فرهنگسرای ارسباران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۱۰/۱۶

بهزاد فراهانی
حمید گودرزی
۳

تقدیر از بهزاد فراهانی در اکران مردمی «سلام علیکم حاج آقا»

در مراسم اکران مردمی فیلم سینمایی «سلام علیکم حاج آقا» به کارگردانی حسین تبریزی از بهزاد فراهانی، هنرمند پیشکسوت عرصه سینما، تئاتر و تلویزیون، تقدیر شد. نوشته تقدیر از بهزاد فراهانی در اکران مردمی «سلام علیکم حاج آقا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۳/۰۱

مهدی فتحی
بهزاد فراهانی

بازگویی یک خاطره؛ اتفاقا بهزاد فراهانی درباره مهدی فتحی تعارف نکرده بود!

حقیقت این است که ته دل‌مان تعریف بهزاد فراهانی را از مهدی فتحی، به حسابتعارف‌های مرسوم و آیین رفاقت گذاشتیم ...ادامه مطلب نوشته بازگویی یک خاطره؛ اتفاقا بهزاد فراهانی درباره مهدی فتحی تعارف نکرده بود! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۲/۲۹

بهزاد فراهانی
۱

بهزاد فراهانی و سامان گلریز مهمان «برمودا» می‌شوند

بهزاد فراهانی و سامان گلریز مهمانان شاخص این هفته برنامه «برمودا» در شبکه نسیم هستند. نوشته بهزاد فراهانی و سامان گلریز مهمان «برمودا» می‌شوند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۱۱/۰۵

بهزاد فراهانی
ایرج راد
۲

مراسم تجلیل از «ادنا زینلیان» / گزارش تصویری

مراسم تجلیل از «ادنا زینلیان» دکوراتور و طراح صحنه و لباس با حضور قطب‌الدین صادقی، بهزاد فراهانی، فرهاد آییش، حسن فتحی، ایرج راد و جمع دیگری از هنرمندان عصر امروز جمعه ۷ دی ماه در سالن رودکی برگزار شد. در این مراسم کتاب «صحنه عشق من است» که به زندگی...

۱۴۰۳/۱۰/۰۷

بهزاد فراهانی
بهرام بیضایی
۳

شبی که بهزاد فراهانی وصیت کرد؛ نکوداشت خسرو حکیم رابط برگزار شد

مراسم شب نمایشنامه نویس با تقدیر از خسرو حکیم رابط برگزار شد. به گزارش سینماسینما، در مراسم «شب‌ نمایشنامه‌نویس» نشان ویژه کانون نمایشنامه‌نویسان به خسرو حکیم رابط اهدا شد، بهزاد فراهانی وصیت خود را بیان کرد، قطب‌الدین صادقی تاکید کرد که دشمنی به کار ما نمی‌آید و نیازمند دوستی با...

۱۴۰۳/۱۰/۰۳

بهزاد فراهانی
اکبر زنجانپور
۲

شورای سیاستگذاری چهل و سومین جشنواره تئاتر فجر معرفی شد

نادره رضایی معاون امور هنری اعضای شورای سیاستگذاری جشنواره تئاتر فجر را منصوب کرد. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی معاونت امور هنری، معاون امور هنری، طی احکامی جداگانه اعضای شورای سیاستگذاری جشنواره چهل‌وسوم تئاتر فجر را انتخاب کرد. اعضای شورا عبارتند از: سیما تیرانداز، صدرالدین زاهد، اکبر...

۱۴۰۳/۰۹/۲۵

بهزاد فراهانی
داوود فتحعلی بیگی

معرفی داوران و آثار راه‌یافته بخش «هنرهای نمایشی» جشنواره چندرسانه‌ای میراث‌فرهنگی/ اعلام برنامه بخش بین‌الملل

داوران و آثار پذیرفته شده بخش «هنرهای نمایشی» سومین جشنواره بین‌المللی چندرسانه‌ای میراث‌فرهنگی معرفی و برنامه نمایش آثار فیلم کوتاه و مستند و نمایشگاه عکس بخش «بین‌الملل» سومین جشنواره چندرسانه‌ای میراث‌فرهنگی اعلام شد. به گزارش سینماسینما به نقل از ستاد خبری جشنواره، در بخش «واقعه‌خوانی» بهزاد فراهانی، محمدحسین ناصربخت و...

۱۴۰۳/۰۸/۱۴

بهزاد فراهانی
رضا بابک
۲

«مهمانی از کارائیب» برای اکران عمومی آماده می‌شود

«مهمانی از کارائیب» نخستین تجربه کارگردانی بهزاد فراهانی با رفع توقیف پس از ۳ سال، برای اکران عمومی آماده می‌شود. نوشته «مهمانی از کارائیب» برای اکران عمومی آماده می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۳/۰۷/۰۴

بهزاد فراهانی
رضا بابک
۱

با رفع توقیف پس از ۳ سال؛ «مهمانی از کارائیب» برای اکران عمومی آماده می‌شود

«مهمانی از کارائیب» نخستین تجربه کارگردانی بهزاد فراهانی با رفع توقیف پس از ۳ سال، برای اکران عمومی آماده می‌شود. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «مهمانی از کارائیب» به کارگردانی بهزاد فراهانی و تهیه‌کنندگی شهرام گیل‌آبادی که تابستان سال ۱۴۰۰ ساخته شد، پس از گذشت سه سال از ساخت، رفع...

۱۴۰۳/۰۷/۰۴