
سینماسینما، شادی حاجی مشهدی
اگر تماشای سریال «خاتون» را آغاز نکردهاید، این نوشته میتواند بخشهایی از داستان را لو دهد
برای بازنمایی بخشی از تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران در مدیوم سینما، به یک روایت مستدل، مستند و جذاب نیاز است تا با نقشآفرینی بازیگرانی که هر یک در جای درستی قرار دارند، قصه را باورپذیر و قهرمانانش را به یاد ماندنی کنیم. مجموعههای انگشت شماری را به یاد میآوریم که از این فرمول جادویی بهره برده باشند. شاید آثاری همچون: سربهداران، روزگار قریب، درچشمِ باد، کیف انگلیسی، کوچک جنگلی، هزاردستان و شهرزاد را پیش از همه در حافظه تاریخی خود داشته باشیم، اما آنهایی را بیشتر از همه دوست داریم که توانستهایم با شخصیتهایشان همذاتپنداری کنیم.
جالب است که از منظر روانشناسی در هنر، زنان در مقام قهرمان یا پروتاگونیست، بیش از مردان در ذهن مخاطبان ماندگار میشوند و شاید به همین دلیل است که به شکلی ناخودآگاه، زنان نمادین بسیاری را در سینما، ادبیات، تاریخ و هنر به خاطر میآوریم.
سریال «خاتون» به کارگردانی تینا پاکروان اما، به تعبیری میتواند از حیث تلفیق تماتیک، مشابه «برباد رفته»، اثر جاویدان ویکتور فلمینگ و یک ورژن ایرانی از یک درام پرمخاطبِ ملی- تاریخی باشد که همچون نسخه کلاسیک هالیوودی، زشتیهای «جنگ» را به زیباییهای یک قصه «عشقی» پیوند میزند. در «خاتون» از همان ابتدا با روایتی حماسی اما زنانه روبرو هستیم؛ روایتی که اینبار از دریچه دوربین یک فیلمسازِ زن -که از قضا راه پرتجربه و دشواری را تا امروز پیموده – تعریف میشود. ما در این سریال با فراز و فرودهای تاریخی ملتی روبرو میشویم که رشادتها و از خود گذشتگیهایشان، ابعاد تازهای در قالب قصهای جذاب و شخصیتهایی آشنا پیدا میکنند.
تاکنون شش قسمت از سریال «خاتون» به نمایش درآمده و این مجموعه توانسته علاقهمندان بسیاری را با خود همراه کند. برای چشیدن طعمِ گسِ تاریخ باید آن را یک بار دیگر با محوریت زنان مرور کرد، باید نگاهی مادرانه و دلسوزانه به آنچه بر مردم این سرزمین رفته داشت، باید به جای رفاقتهای به خاک و خون کشیده شده و پیکرهای پر از گلوله در برابر تاریخ ایستاد، باید فهمید وقتی که زنی دست از تمناکردن و خواستن میکشد، دیگر عاشق نیست و معنی دیگرِ به زور خواستن و بیاجازه تصاحب کردن، تجاوز است. باید دانست زنان برای باور عشق به رفتار عاشقانه دل میبندند و نه به کلام مدعی، چرا که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها…
در ابتدای تیتراژ آغازین فیلم جملهای بر صفحه نقش می بندد: «به یاد همه کسانی که در این سرزمین شجاعانه جنگیدند.» این جمله جوهره اصلی و هسته مرکزی این قصه پرتلاطم است. جنگیدن در برابر اشغالگران، شجاعانه ایستادگی کردن برای وطن و در نهایت از خود گذشتگی به وقت عاشق شدن، لایههای درونیتری از یک درام پر بازیگر را شکل میدهد.
در قسمت ششم نوبت به گرهافکنیهای رمانتیک قصه میرسد؛ میبینیم که پدر خاتون در اسارت ارتش متجاوز انگلیس در جنوب است و خاتون در بند ارتش روس در شمال، کمیسر رجب اف مثل یک گرگ گرسنه برای ربودن دل خاتون نقشه میکشد، شیرزاد کم جرات و مردد است و خاتون ناامید از عشق شیرزاد، دل بریده و خسته، خود را به دست سرنوشت سپرده است. ارتش روس به قلع و قمع کردن مردم و مبارزان ادامه میدهد و کوچههای شهر را خونین کرده؛ خاتون حرفهای ناگفته بسیاری در دل دارد که باید پیش از رفتن به شیرزاد بگوید.
در شش قسمت پخش شده از مجموعه «خاتون» با واقعیتهایی از وضعیت آشفته دهه ۲۰ ایران روبرو میشویم. کشوری که علیرغم اعلام بیطرفی، به اشغال نیروهای شوروی و بریتانیا درآمده و پل تدارکاتی مهمی برای نیروهای متفقین و تجهیز جبههی شوروی محسوب میشود. نیروهای شوروی بیاعتنا به بیطرفی ایران، روز سوم شهریور ۱۳۲۰ از شمال و شرق و نیروهای بریتانیا از جنوب و غرب وارد ایران شدند و همه شهرها را در مسیر خود اشغال کردند و به تهران رسیدند. ارتش مستقر، از هم پاشیده و رضاشاه به اجبار استعفا داد و متفقین، سلطنت را به محمدرضا منتقل کرد. در بحبوحهی این آشفتگی، کشور دچار بحران نان و غله بود و اسیران لهستانی نیز چندی بعد راهی ایران شدند.
خاتون، قهرمان زن قصه، فرزندِ خلفِ یک مبارز سیاسی در تبعید است. شیرزنی که به جبر عشقِ شیرزاد در خانه اربابی همسرش، زیر ذرهبینِ انتقادهای همیشگی مادرشوهر است. او اهل شعر و کتاب است، تیراندازی میکند و زبان فرانسه میداند، زنیست که دغدغههای انسانی دارد و به شرایط زمانه و جامعه خود آگاه است.
او همچنین، مادری است که دردِ مادرانِ رنج دیده وطنش را میفهمد و بیباکی و درک متقابل از سوی همسرش را به عشقی خودخواهانه و سلطهجویانه و آتشین، ترجیح میدهد. او در تلاش است عاشقانه زندگی و شجاعانه از عزیزانش دفاع کند.
مجموعه «خاتون» تیپسازی رنگارنگی دارد و در پرداختن به جزئیات درام و پرورش شخصیتهای اصلی و فرعی موفق است. گواه این مدعا توانمندی و پتانسیل بسیاری از بازیگران این مجموعه برای اجرای موفق نقشهایی است که پیشتر در سینما و تلویزیون ندیدهایم. اشکان خطیبی در نقش شیرزاد و نگار جواهریان در نقش خاتون در مقام دو دلدادهی سرسخت و یاغی، شیمی جذابی دارند. بهناز جعفری در نقش رعنا، با آن لهجه بینقص گیلکی بازی کمنظیری دارد و شبنم مقدمی با آن ابروهای قیطانی بالا دادهی ارباب خانمیاش در نقش فخرالنسا درسطوحی بالاتر از توقع بیننده ایفای نقش میکنند، حتی علی فروتن هم دیگر ما را به یاد عمو فیتیلهایها نمیاندازد و بابک حمیدیان نیز با آن چشمهای زمردین و نگاه موذیانه، در هیات یک کمیسر اجنبی خوش میدرخشد.
از یک سو با یک پروژه تاریخی–سیاسی اپیزودیک روبرو هستیم که بین مستندات قابل اعتماد و قصهای پرکشش برای جذب مخاطب در نوسان است و از سویی دیگر به ابعاد مهمی از یک کنشمندی جمعی و عواقب تراژیک آن در یک بزنگاه مهم تاریخی اشاره دارد. اگرچه از پرداختن به برخی از جزئیات مهم تاریخی و تطابق جز به جز آنها با واقعیت صرفنظر شده، اما به نظر میرسد این رویکرد بیشتر تحت تاثیر بسط داستان پردازانه و سویه دراماتیک فیلمنامه باشد؛ از اینرو برای بسیاری از مخاطبان جوانتری که کمتر به زیر و بمهای تاریخی این مرز و بوم احاطه دارند، مرور دوباره روزهای ملتهب جنگ جهانی دوم، هنوز هم جالب است.
شاید برای اغلب همنسلان ما که ممکن است دیگر از شنیدن خاطرات روزهای اِشغال از زبان مادر بزرگها و پدربزرگها محروم شده باشند، کندوکاو در کتابهای تاریخ، حوصله و علاقه بیشتری از پرداختن به روزمرهگیهای زندگی مدرن امروزی بطلبد. درواقع مرور دوباره تاریخ در قالب یک قصه جذاب و دیدنی، درباره شور و شجاعت مردم و حوادثی که برای ارتش و دولت ایران در هنگام حضور نیروهای متخاصم اتفاق افتاده در کنار مواجهه با قحطی و سوءاستفادههای دیپلماتیک اشغالگران از این سرزمین، درسهایی از تاریخ در خود نهفته دارد که امروز هم قابل تاویل و تحلیل است و به همین روی ثبت رویدادها و آگاهی از پیامدهای تلخ جنگ جهانی دوم در روزگاری که دیگر دوست و دشمن تعریف درستی برای ملتها ندارد، میتواند پندآموز باشد.
منبع: مجله نماوا
سینماسینما، مازیار معاونی اصطلاح رویا فروشی و نمایش وضعیت گل و بلبلی اولین بار برای توصیف فیلم های عامیانه تجاری دهه چهل خورشیدی استفاده شد که ندامت شخصیت های منفی و بازگشت آنها به دامان خانواده و برقرار شدن صلح و صفا در پایان آنها، درست در نقطه مقابل اتمسفر...
۱۴۰۴/۰۵/۱۹
سینماسینما، فرنوش آباء «تاسیان» نه فقط یک درام عاشقانه، بلکه تصویری تکاندهنده از تاثیرات ویرانگر ایدئولوژی یک مکتب است؛ ایدئولوژی مکتب چپگرای ایرانی که در طی دههها با شعار عدالت اجتماعی و مبارزه با «زر و زور و تزویر» خود به ابزاری برای تخریب ساختارهای مولد اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی...
۱۴۰۴/۰۵/۱۷
سینماسینما، ابوالفضل نجیب اگر فهم نظریه مرگ مولف رولان بارت به معنای وانهادن تفسیر متن بر اساس زمینه ها و تجارب شخصی و آزادی عمل مخاطب در تأویل دمکراتیک اثر، و بی نیاز کردن از توضیح مولف باشد، می توان «تاسیان» را فارغ از آنچه در سطح می گذارد، به...
۱۴۰۴/۰۵/۱۴
سینماسینما، گلاره محمدی بسیاری گفته اند و شنیده ایم که در هنگام خلق اثر هنری به گونه ای عمل کنید که گویی آخرین یادگار خود در این جهان را به جا می گذارید و پس از گذشت زمان مخاطبان شما را با آن اثر به یاد خواهند آورد. این گفته...
۱۴۰۴/۰۵/۰۹
سینماسینما، منصوره بسمل؛سریال تاسیان دومین اثر تاریخی تینا پاکروان در واپسین هفتههای پخش خود همچنان در هزارتویی از عاشقانههای متفاوت، روایتگر بخشی از روزگار سپری شده مردمان این سرزمین بوده است. تاسیان نیز همچون اثر قبلی این کارگردان به درستی تاریخ را کاویده و از دل آن داستان هایی از...
۱۴۰۴/۰۴/۲۰
قسمت چهارم سریال «تاسیان» به کارگردانی تینا پاکروان امروز (جمعه ۱۷ اسفند) در شبکه نمایش خانگی منتشر شد. به گزارش سینماسینما، پخش سریال «تاسیان» پس از انتشار سه قسمت، به دلیل نداشتن مجوز تولید و پخش، متوقف شده بود. تیم تولید سریال «تاسیان» اصلاحات مورد نظر شورای صدور مجوز تولید...
۱۴۰۳/۱۲/۱۷
قسمت چهارم سریال «تاسیان» به کارگردانی تینا پاکروان امروز (جمعه ۱۷ اسفند) در شبکه نمایش خانگی منتشر شد. به گزارش ...ادامه مطلب نوشته عقبنشینی سازندگان، انجام اصلاحات، پخش قسمت چهارم «تاسیان» اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۱۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
در هفتهای که پشت سر گذاشتیم شروین حاجیپور، تینا پاکروان، ابراهیم حاتمیکیا، کیانوش عیاری و زندهیاد منوچهر والیزاده از مهمترین چهرههای خبرساز در محافل رسانهای بودند. نوشته از جنجال «شروین» تا اعتراض «کیانوش» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۱۰
در پی پخش نشدن قسمت چهارم سریال «تاسیان»، کانون کارگردانان سینمای ایران بیانیهای منتشر کرد. به گزارش سینماسینما، این بیانیه بدین مضمون است: «بالاخره این در، کی باید روی پاشنهاش بیصدای غیژ غیژ بچرخد؟! تا کی از صدها دالان پیدا و ناپیدای گرفتن مجوز باید گذشت و باز توقیف شد؟...
۱۴۰۳/۱۲/۱۰
تینا پاکروان گفت: آنچه علیه سریال «تاسیان» شاهد بودیم، بهطرز مشهودی سازماندهی شده است. عوامل این سریال نزدیک دو سال تلاش کردهاند تا اثری را به سرانجام برسانند که مردم آن را دوست داشته باشند، آن وقت گروهی از سر انگیزهای که نمیدانم آن را بخل و حسادت بدانم یا...
۱۴۰۳/۱۲/۰۷
امیرحسین حاجیلو بازیگر جوان تئاتر درگذشت. به گزارش سینماسینما، امیرحسین حاجیلو بازیگر تئاتر و عضو گروه تئاتر چهارپایه به سرپرستی اشکان خطیبی شب گذشته در سن ۲۳ سالگی در اثر سکته درگذشت. این بازیگر جوان متولد ۱۱ دی ۱۳۸۰ و عضو گروه تئاتر چهارپایه به سرپرستی اشکان خطیبی است. او...
۱۴۰۳/۱۱/۲۵
دو نمایش «پزشک نازنین» و «چخوفخوانی زیر نظر نماینده فدراسیون روسیه» بعد از ۲ سال وقفه کرونایی با نقشآفرینی هنرجویان اشکان خطیبی از ۱۴ بهمن ماه به روی صحنه میرود. ...ادامه مطلب
۱۴۰۰/۱۰/۱۲
دو نمایش «پزشک نازنین» و «چخوفخوانی زیر نظر نماینده فدراسیون روسیه» از ۱۴ بهمن اجرا خواهند شد.
۱۴۰۰/۱۰/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
آزاده باقری در ضمیمه قاب کوچک جام جم نوشت : حضور سلبریتیها بهعنوان مجری در برنامههای گوناگون چند سالی میشود که به یک روال تبدیل شده است. هر سال نیز به تعداد آنها اضافه شده و شاهد آن هستیم که سلبریتی در کسوت مجری مقابل دوربین میآید. تجربهای که البته...
۱۴۰۰/۰۸/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، ندا قوسی موضوعات تاریخی همواره جذابیت بخصوصی در صنعت سینما و سریالسازی داشته و دارند؛ در ایران هم در سالهای اخیر بعد از پا گرفتن و رونق پلتفرمهای پخش آثار تصویری با عدم استقبال تماشاگران از مجموعههای صداوسیما، مسائل و معضلات اقتصادی و کمکفایتی مسئولین تلویزیون ملی، همین رسانههای...
۱۴۰۰/۰۷/۲۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، منوچهر دینپرست نوشتن درباره سریالی که هنوز به اتمام نرسیده کاری نسبتا پر خطر است. چرا که احتمال دارد ورق برگردد و آنچه شما نسبت به آن ایراد وارد کردهاید، مورد تایید قرار نگیرد. آنچه قصد دارم در اینجا به آن اشاره کنم بیشتر از منظر درونمایه و نگاه...
۱۴۰۰/۰۷/۲۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، گلاره محمدی هشتاد سال پیش، در چنین روزهایی ایران علیرغم اعلام بی طرفی، درگیر جنگ جهانی دوم بود. در پی حمله نیروهای متفقین و اشغال شهرهای کشور، ارتش ایران متلاشی شد و … شاید تاکنون تنها صحنه ها یا لحظاتی از این واقعه تاریخی در برخی از فیلم ها...
۱۴۰۰/۰۶/۲۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، الناز راسخ سوم شهریور ١٣٢٠ است. نیروهای ارتش سرخ با همراهی ارتش انگلیس، ایران عزیز ما را از زمین و هوا و دریا مورد حمله قرار دادهاند. ایران که کمی پیش از این اعلان بیطرفی کرده بود، امروز مبهوت و حیران اجساد پاره پاره فرزندانش را که از خون...
۱۴۰۰/۰۶/۲۰
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، نغمه خدابخش آغاز روایت با عاشقانهای دلنشین به تصویر کشیده میشود، عاشقانهای بین دو شخصیت اصلی قصه، خاتون و شیرزاد، که بیننده را به تماشای عشق میان آن دو ترغیب میکند. دو آدم با دو دیدگاه و دو دنیای متفاوت که گویی تنها عشق آنها را به یکدیگر پیوند...
۱۴۰۰/۰۶/۱۷
مراسم رونمایی از مستند «با عزت» به کارگردانی ابوالفضل توکلی پرتره عزتالله مقبلی در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد. نوشته رونمایی از مستند «با عزت» در فرهنگسرای ارسباران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۱۰/۱۶
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
در مراسم اکران مردمی فیلم سینمایی «سلام علیکم حاج آقا» به کارگردانی حسین تبریزی از بهزاد فراهانی، هنرمند پیشکسوت عرصه سینما، تئاتر و تلویزیون، تقدیر شد. نوشته تقدیر از بهزاد فراهانی در اکران مردمی «سلام علیکم حاج آقا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۳/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
حقیقت این است که ته دلمان تعریف بهزاد فراهانی را از مهدی فتحی، به حسابتعارفهای مرسوم و آیین رفاقت گذاشتیم ...ادامه مطلب نوشته بازگویی یک خاطره؛ اتفاقا بهزاد فراهانی درباره مهدی فتحی تعارف نکرده بود! اولین بار در بانی فیلم. پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۲/۲۹
بهزاد فراهانی و سامان گلریز مهمانان شاخص این هفته برنامه «برمودا» در شبکه نسیم هستند. نوشته بهزاد فراهانی و سامان گلریز مهمان «برمودا» میشوند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۱۱/۰۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مراسم تجلیل از «ادنا زینلیان» دکوراتور و طراح صحنه و لباس با حضور قطبالدین صادقی، بهزاد فراهانی، فرهاد آییش، حسن فتحی، ایرج راد و جمع دیگری از هنرمندان عصر امروز جمعه ۷ دی ماه در سالن رودکی برگزار شد. در این مراسم کتاب «صحنه عشق من است» که به زندگی...
۱۴۰۳/۱۰/۰۷
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
مراسم شب نمایشنامه نویس با تقدیر از خسرو حکیم رابط برگزار شد. به گزارش سینماسینما، در مراسم «شب نمایشنامهنویس» نشان ویژه کانون نمایشنامهنویسان به خسرو حکیم رابط اهدا شد، بهزاد فراهانی وصیت خود را بیان کرد، قطبالدین صادقی تاکید کرد که دشمنی به کار ما نمیآید و نیازمند دوستی با...
۱۴۰۳/۱۰/۰۳
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
نادره رضایی معاون امور هنری اعضای شورای سیاستگذاری جشنواره تئاتر فجر را منصوب کرد. به گزارش سینماسینما به نقل از روابط عمومی معاونت امور هنری، معاون امور هنری، طی احکامی جداگانه اعضای شورای سیاستگذاری جشنواره چهلوسوم تئاتر فجر را انتخاب کرد. اعضای شورا عبارتند از: سیما تیرانداز، صدرالدین زاهد، اکبر...
۱۴۰۳/۰۹/۲۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
داوران و آثار پذیرفته شده بخش «هنرهای نمایشی» سومین جشنواره بینالمللی چندرسانهای میراثفرهنگی معرفی و برنامه نمایش آثار فیلم کوتاه و مستند و نمایشگاه عکس بخش «بینالملل» سومین جشنواره چندرسانهای میراثفرهنگی اعلام شد. به گزارش سینماسینما به نقل از ستاد خبری جشنواره، در بخش «واقعهخوانی» بهزاد فراهانی، محمدحسین ناصربخت و...
۱۴۰۳/۰۸/۱۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«مهمانی از کارائیب» نخستین تجربه کارگردانی بهزاد فراهانی با رفع توقیف پس از ۳ سال، برای اکران عمومی آماده میشود. نوشته «مهمانی از کارائیب» برای اکران عمومی آماده میشود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۳/۰۷/۰۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
«مهمانی از کارائیب» نخستین تجربه کارگردانی بهزاد فراهانی با رفع توقیف پس از ۳ سال، برای اکران عمومی آماده میشود. به گزارش سینماسینما، فیلم سینمایی «مهمانی از کارائیب» به کارگردانی بهزاد فراهانی و تهیهکنندگی شهرام گیلآبادی که تابستان سال ۱۴۰۰ ساخته شد، پس از گذشت سه سال از ساخت، رفع...
۱۴۰۳/۰۷/۰۴