«پیرپسر» و جذابیت‌های پنهان | نیمرخ
|جعبه لایتنر آنلاین|

«پیرپسر» و جذابیت‌های پنهان

lazy_placeholder.gifabolfazl-Najib-300x300.jpg سینماسینما، ابوالفضل نجیب

بسیاری بر این باور هستند که «پیرپسر» دومین فیلم اکتای براهنی در سینمای ایران یک اتفاق تازه است. آنچه به اتفاق تعبیر می‌شود الزاما به معنای اعتبار و ارزش‌های بصری و سینمایی، بلکه وجهی از تمایز فیلمی است که پتانسیل و ظرفیت‌های متنوعی برای تأویل‌گرایی، تفسیرگرایی و وجوه اجتماعی، روانشناسی و همچنین فلسفی و تحلیل‌های بینامتنی را در خود تجمیع کرده است. آنچه هم باعث تنوع نقدها درباره فیلم شد، در گرو این قابلیت و ظرفیت فیلم بود. اگرچه شمار نقدهایی که درباره فیلم و تاکنون نوشته شده معلوم نیست، اما به جرات می‌توان گفت در نوع خود اگر نه بی‌سابقه که کم‌سابقه است، آن هم در شرایطی که کمتر از دو ماه از اکران عمومی فیلم گذشته و مهمتر این‌که فیلم در صدر جدول پرفروش‌های سال جا خوش کرده است. آن هم فیلمی بسیار فراتر از سطح مخاطب عادی که طی چند سال گذشته اغلب در چنبره تولیدات نازل و سطحی کمدی‌های سبک و به تعبیری سری دوزی‌های سینمایی فرصت و مجال تماشای فیلم‌های جدی و اجتماعی از او گرفته شده است. این که راز و رمز استقبال چنین غیرمنتظره از فیلم چه بوده و هست، بیش از هر چیز نیازمند مطالعه و بررسی میدانی و همان اندازه در پیوند با غربت و بی‌التفاتی سیاست‌گذاران سینمایی این چند ساله با سینمای اجتماعی است. سینمایی که در گذشته دور و نزدیک همواره خالق بهترین آثار سینمای بعد از ۵۷ بوده و به کسب آبرو و اعتبار برای سینمای ایران منجر شده است. «پیرپسر» از این منظر هم می‌تواند به احیای سینمای اجتماعی در دنیا منجر شود. آنچه هم در هجمه و هتاکی و بدزبانی و حتی خودزنی منتقد ارزشی شاهد بودیم، در ارتباط مستقیم با اهمیت فیلمی بود که مورد استقبال عام و خاص قرار گرفت. آن هم فیلمی تلخ و حتی هولناک و با پایانی تلخ و مثل زهر که می‌تواند تا ساعت‌ها و روزها روح و روان آدمی را به تعبیر هدایت از درون بخورد.

آنچه درباره طولانی بودن فیلم باید اشاره کنم، اگر چه غیرمنتظره اما در حافظه سینمایی نسل من تداعی‌کننده نسخه جشنواره‌ای فیلم «شاید وقتی دیگر» بهرام بیضایی است. «پیرپسر» از این نظر چه در مقایسه با نسخه جشنواره‌ای و چه اکران عمومی زمانی قریب ۴۰ دقیقه طولانی‌تر است. با این احتساب «پیرپسر» را می‌توان بلندترین اثر سینمایی تاریخ سینمای انقلاب قلمداد کرد. نکته قابل اشاره در خصوص فیلم‌های بلند و تایم‌های غیرمعمول اینکه به تجربه دیده شده تماشاگران بدنه و عادی تاب تحمل و دیدن تا پایان چنین فیلم‌هایی را ندارند. آنچه می‌توان به عامل بازدارندگی برای دنبال کردن  فیلم تا پایان اشاره کرد، یکی به حال و هوا و حوصله و مهمتر به کشش و بار دراماتیکی فیلم مربوط می‌شود. منظورم در اینجا فیلم‌های ایرانی است. برای تماشاگر ایرانی این قاعده در خصوص تایم فیلم‌های خارجی که اغلب در منزل تماشا می‌کنند، صادق نیست. به این دلیل که اساسا فیلمی مثل «پیرپسر» هیچ سنخیت و قرابتی با اکشن‌های طولانی مثل «او. جی» با تایم ۷ ساعت و ۴۷ دقیقه، «تانگوی شیطان» ساخته بلا تار با تایم ۷ ساعت و سی دقیقه، «کلوپاترا» با تایم ۴ ساعت و اندی، «مرد ایرلندی» اسکورسیزی با زمان قریب ۴ ساعت، «ارباب حلقه‌ها» با زمان ۴ و نیم ساعت، «قاتلان ماه کامل» اسکورسیزی با زمان سه ساعت و نیم، و فراتر فیلم های اقتباسی چون «جنگ و صلح» با زمان قریب ۸ ساعت، ندارد و مهمتر انتظاری که مخاطب ایرانی از اکشن‌های خارجی دارد، قابل مقایسه با «پیرپسر» نیست.

به‌علاوه این‌که تماشاگر عادی و حتی خاص سینما در مقایسه با تماشاگر آمریکایی و اروپایی به جهات مختلف روانشناختی و اجتماعی و فرهنگی اساسن تاب و توان و حوصله تماشای فیلم‌های با تایم‌های غیرمتعارف را ندارد، حتی اگر کشش و جذابیت‌های لازم را دارا باشد. این تفاوت و ظرفیت و میزان تحمل‌پذیری در سالن سینما البته به نوع نگرش و انگیزه مخاطب و فرهنگ‌سازی ایرانی برای رفتن به سینما و تماشای فیلم بستگی دارد. آنچه به تماشاگر حرفه‌ای سینما تعبیر می‌شود ناظر بر همین فاکتورها و تفاوت‌هایی است که مخاطب عادی سینما را از مخاطب حرفه‌ای متمایز می‌کند. آنچه در خصوص تماشاگر «پیرپسر» قابل تامل بود، تحمل‌پذیری تماشاگر عام و خاص بود و نکته جالب‌تر و براساس برداشت میدانی این‌که تماشاگر همچنان ظرفیت قابل اعتنایی برای تماشای ادامه فیلم از خود نشان می‌داد. این که راز و رمز این میزان صبوری و تحمل‌پذیری و حتی آمادگی برای تماشای زمان بیشتر در گرو چه جذابیت‌های پنهان و آشکاری بوده، می‌تواند موضوع مستقل و قابل مطالعه‌ای باشد. البته در این میان یک احتمال را نمی‌توان و نباید نادیده گرفت و آن عدم اطلاع قبلی از تایم طولانی فیلم است. حتی با در نطر گرفتن این احتمال اما طرح این سوال که چه جذابیت‌هایی باعث تحمل و تماشای فیلم تا پایان می‌شود، همچنان به قوت خود باقی می‌ماند.

منبع: سینما سینما
آدرس کوتاه: https://www.rokh.in/news/144989
دیدگاه

آخرین خبرها
مرتبط با خبر
خبرهای پربازدید

جعفر پناهی
عباس کیارستمی
۵

«پیرپسر» در آینه مکتب نقد عمیق‌گرا

«پیرپسر» در آینه مکتب نقد عمیق‌گرا

سینماسینما، آریو همتی «پیرپسر» به کارگردانی و نویسندگی اکتای براهنی بنا بر مقوله‌بندی ساختاریک، یعنی سینمای پیشا ساختارگرا، ساختارگرا، پسا ساختارگرا و فراساختارگرا در نوع سینمای فراساختارگرا و در ادامه مسیر فیلم‌های «دونده» امیر نادری، «بادکنک سفید» جعفر پناهی، «طعم گیلاس» عباس کیارستمی، «فروشنده» اصغر فرهادی و… قرار می‌گیرد. این...

۱۴۰۴/۰۸/۲۰


«پیرپسر»؛ پیرمرد پرحاشیه

سینماسینما، سپیده ابرآویز فیلم‌ساز چه نویسنده فیلم‌نامه باشد چه کارگردان، خوب است روان‌شناسی بداند. خوب که نه اصلا واجب است و ضروری. اکتای براهنی این موضوع را به درستی درک می‌کند او فارغ از اینکه اقتباس می‌کند یا نمی‌کند بازیگر حرفه‌ای می‌آورد یا نمی‌آورد فیلمش را خوب می‌سازد یا نمی‌سازد...

۱۴۰۴/۰۸/۱۵

لیلا حاتمی
حامد بهداد
۱

درباره فیلم «پیر پسر»؛ پدر خانه را ویران کرد

سینماسینما، منوچهر دین پرست فیلم «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، دومین اثر سینمایی او، با فیلمنامه‌ای منسجم و کارگردانی پخته، یکی از برجسته‌ترین آثار سینمای ایران در سال‌های اخیر است. فیلم درباره خانواده‌ای سه‌نفره شامل پدر مستبد (غلام با بازی حسن پورشیرازی) و دو پسرش (علی: حامد بهداد، رضا: محمد ولی‌زادگان)است...

۱۴۰۴/۰۸/۱۲


اکران آنلاین «پیرپسر» متوقف شد

اکران آنلاین فیلم «پیرپسر» در پلتفرم «فیلم‌نت» عصر امروز متوقف شد. به گزارش سینماسینما، اکتای براهنی، کارگردان این فیلم، در صفحه شخصی خود اعلام کرد: پخش «پیرپسر» از ساعت سه بعد از ظهر امروز (شنبه) به دستور رئیس ساترا متوقف شده است و تلاش‌ها برای ادامه پخش تاکنون بی‌نتیجه مانده...

۱۴۰۴/۰۸/۱۰

بابک حمیدیان
۲

اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» آغاز شد

فیلم «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، امشب به طور اختصاصی در سینما آنلاین فیلم‌نت اکران شد. به گزارش سینماسینما، فیلم درام ایرانی «پیر پسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی و تهیه‌کنندگی حنیف سروری و بابک حمیدیان، ۴ آبان ۱۴۰۴ ساعت ۱۸، در سینما آنلاین پلتفرم فیلم‌نت به نمایش...

۱۴۰۴/۰۸/۰۴

لیلا حاتمی
حامد بهداد
۴

اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» از امشب در فیلم‌نت

فیلم سینمایی «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، از ساعت ۱۸ یکشنبه ۴ آبان به طور اختصاصی در سینما آنلاین فیلم‌نت اکران می‌شود. نوشته اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» از امشب در فیلم‌نت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۸/۰۴


«پیر پسر» قاچاق شد/ پرداخت خسارت سنگین در انتظار منتشرکننده فیلم

تهیه کننده فیلم سینمایی پیر پسر به کارگردانی اکتای براهنی با تایید قاچاق این فیلم سینمایی گفت: ادمین کانال تلگرامی که نسخه این فیلم را منتشر کرده باید خسارت سنگینی بدهد. به گزارش سینماسینما، «حنیف سروری» یکی از تهیه کنندگان فیلم «پیر پسر» اظهار کرد: نسخه قاچاق فیلم سینمایی پیر...

۱۴۰۴/۰۸/۰۴


«پیرپسر»؛ سفری وارونه در اساطیر و روان انسان

سینماسینما، مسعود ارجمندفر فیلم «پیرپسر»، دومین ساخته‌ی اکتای براهنی، اثری چندلایه و عمیق است که فراتر از یک درام خانوادگی، به کاوش در تاریک‌ترین زوایای روان انسان و ریشه‌های اساطیری می‌پردازد. این فیلم با الهام از مفاهیم روان‌شناختی کارل گوستاو یونگ، ساختارهای روایی اساطیری و ارجاع به ادبیات کهن ایران...

۱۴۰۴/۰۷/۱۸


«پیرپسر»؛‌ شتاب کردم که آفتاب بیاید، نیامد

سینماسینما، سمیه کاظمی حسنوند فیلم سینمایی «پیرپسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی، روایت‌گر زندگی مردی به نام غلام باستانی و دو پسرش؛ علی و رضا است. پیرمردی که در دود و عیاشی و رفیق بازی‌های آنچنانی غرق است و پسرانش را قربانی زندگی بی‌ثمری کرده که همچون کلاف سردرگمی...

۱۴۰۴/۰۶/۲۹


خانه، بازیگر برگزیده‌ی این نماست!

سینماسینما، زهرا راد دیوارهای ترک‌خورده فریاد می‌زنند، پنجره‌های گردگرفته نور را در خود خفه می‌کنند و حوض خشک‌شده، آرزوهای بربادرفته را پیش چشم می‌گذارد. خانه‌ی پدری در «پیرپسر» اکتای براهنی، تنها لوکیشن نیست؛ کاراکتری زنده است که از دل سینمای روسیه تا تهران امروز را روایت می‌کند. اینجا معماری، خودِ...

۱۴۰۴/۰۶/۱۸


جمع‌بندی نقدهای اروپایی و آمریکایی بر «پیرپسر»/ فیلم براهنی زیر ذره‌بین مطبوعات و منتقدان خارجی

سینماسینما، ترجمه: فریبا جمور نمایش فیلم سینمایی «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی در جشنواره‌های خارجی، فرصتی بود تا این اثر از نگاه اهالی مطبوعات و منتقدان در رسانه‌های کشورهای میزبان نقد شود؛ نگاه فیلم به موضوع مردسالاری، ارتباط پدر و پسران، نقش زن در فیلم و مواردی از این دست در...

۱۴۰۴/۰۶/۱۳

عباس کیارستمی
۱

نگاهی به «پیرپسر» و تطابق آن با جهان سینمای کیارستمی/ اول به پیرامون، بعد به دوردست‌ها

سینماسینما، فرزانه متین جادوی سینما بدین معناست که یک فیلم خوب توانایی آن را دارد تا مخاطب‌اش را به فراسوی زندگی روزمره ببرد. اکتای براهنی بی‌پروا با موضوعات اجتماعی و ساختارهای تجربی، یکی از چهره‌های برجسته نسل جدید سینمای ایران است که نه پیرو سینمای هنری است و نه همراه...

۱۴۰۴/۰۶/۰۸


تطبیق جهان تاریکِ داستایفسکی و جهان تاریک‌ترِ براهنی

سینماسینما، ندا قوسی «همه اصول اخلاقی پیر مرد در این کلام خلاصه می‌شد: دنیا پس از مرگ من چه دنیا چه سراب!»[۱] [در متن حاضر جملاتی از کتاب «برادران کارامازوف»، فئودور داستایفسکی، ترجمه استاد پرویز شهدی منتشر شده توسط انتشارات مجید استفاده شده که دقیقاً و به طور مشخص به...

۱۴۰۴/۰۶/۰۱

بهروز افخمی
حمید نعمت الله
۱

یک چالش عجیب در پایان‌بندی یک فیلم؛ تنش بین سازندگان «پیر پسر» و «قاتل و وحشی» بالا گرفت

سینماسینما؛ جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت»، جمعه ۲۴ مرداد از ساعت ۲۲ به صورت زنده به آنتن شبکه نمایش رفت. در بخشی از این برنامه، بهروز افخمی مطرح کرد که حمید نعمت الله کارگردان «قاتل و وحشی» در تماسی تلفنی که با او داشته مطرح کرده است که اکتای...

۱۴۰۴/۰۵/۲۵


«پیرپسر»؛ دیکتاتورهایی با مغزهای کوچک زنگ‌زده

سینماسینما، زهرا مشتاق باید در اعلام زمان فیلم اشتباهی رخ داده باشد. محال است سه ساعت و نیم تمام، بی وقفه به تصاویری چشم دوخت که ذره ذره تو را می بلعد، روحت را به بی رحمانه ترین شکل ممکن، از هم متلاشی می کند و تو باز عطش بیشتری...

۱۴۰۴/۰۵/۲۴


«پیرپسر» نگاهی دیگر

سینماسینما، احمد میر احسان آن پدر منتقد شعر و خاطرات خانه اموات‌ روایت «پیرپسر» و ضدروایت ترامپ یا غلام؟ و یک فیلم  مدرن شاید می خواهم به بهانه درک رابطه بینامتنی  “پیر پسر ”  اکتای (اگتای) براهنی و میراث پدر ‘ رضا براهنی  به نوعی ساختار زدایی فبلم با تبار...

۱۴۰۴/۰۵/۱۵

سعید روستایی
۱

بازنمایی جامعه مردسالار در «پیر پسر» و «زن و بچه»

سینماسینما، فرزانه متین نظام مردسالاری بر پایه ی خشونت، غیرت، قدرت نمایی و سرکوب احساسات بنا شده است این مردانگی نه فقط به زن، ستم می کند بلکه مرد را در نهایت به ویرانی می کشاند. یکی از مهم‌ترین مشکلات سینمای ایران، نمای مردانه، نگاه جنسی شده به زن، روایت...

۱۴۰۴/۰۵/۱۴


تراژدی «پیرپسر»؛ سفری روانکاوانه در آینه‌ی اقتباس از ادبیات ژاپن تا سینمای ایران و کره

سینماسینما، محمد نجاری* در سپهر سینمای جهان، عنوان «پیرپسر» چون نغمه‌ای دوگانه، دو روایت متمایز اما هم‌صدا را به هم پیوند می‌دهد: «پیرپسر» اکتای براهنی، که در خاک اسطوره‌های ایرانی و زخم‌های خانوادگی ریشه دارد، و «پیرپسر» (Oldboy) پارک چان‌ووک، که در طوفان زیبایی‌شناسی خشن و فلسفه‌ی انتقام کره‌ای غوطه‌ور...

۱۴۰۴/۰۵/۱۲

داریوش ارجمند
حامد بهداد
۱

واکنش تند حامد بهداد و اکتای براهنی/ ادعای داریوش ارجمند تکذیب شد؛ قرار نبود در «پیرپسر» بازی کنی

داریوش ارجمند در بخشی از نشست فیلم «ناخدا خورشید» که در موزه سینما برگزار شده، بیان کرد: برای بازی در فیلم «پیر پسر» به من پیشنهاد شد اما در آن بازی نکردم زیرا معتقدم فیلم‌ها و سریال‌های ما هم کپی فیلم‌های خارجی شده است و ما دیگر‌ حتی یک‌ پلیس...

۱۴۰۴/۰۵/۰۹

لیلا حاتمی
حامد بهداد
۳

سیر صعودی استقبال از «سینمای اجتماعی» ادامه دارد

فیلم سینمایی «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی تاکنون موفق به جذب بیش از یک میلیون نفر مخاطب شده است. نوشته سیر صعودی استقبال از «سینمای اجتماعی» ادامه دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۰۶

بهروز افخمی
۱

نقد و بررسی «پیر پسر» در برنامه «هفت»

جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه سوم مرداد با بررسی فیلم سینمایی «پیر پسر» و پرونده ویژه پیرامون «پدر در سینمای ایران» از شبکه نمایش پخش می‌شود. نوشته نقد و بررسی «پیر پسر» در برنامه «هفت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۵/۰۳


«پیرپسر»؛ فراخوان امروزی برای ایجاد یک گفتمان معاصر

سینماسینما، دکتر پروین سلاجقه فیلم «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی با بازیگرانی شاخص بر اساس رمان قرن نوزدهمی «برادران کارامازوف»، نوشته ی فیودور داستایوفسکی، نویسنده‌ی بزرگ روسی ساخته شده است. علاوه بر این، ترسناک ترین صحنه‌ی آن، یادآور ترسناک‌ترین صحنه ی فیلم معروف «درخشش» به کارگردانی استنلی کوبریک است، (تبری...

۱۴۰۴/۰۵/۰۳


تحلیلی بر ترومای پدرسالار و میراث خشم در فیلم «پیرپسر»/ قصه‌ی هیولایی به نام پدر

سینماسینما، آیه اسماعیلی فیلم پیرپسر مجموعه‌ای از لایه‌های روان‌شناختی، اجتماعی و دراماتیک‌ است. این فیلم، به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی محصول سال ۱۴۰۰ خورشیدی (۲۰۲۴ میلادی) است. نخستین نمایش آن در جشنواره روتردام بود، جایی که موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم شد. فیلمنامه  پیرپسر، با تعلیق روان‌شناختی بالا...

۱۴۰۴/۰۵/۰۲


نگاهی از منظر نظریه آلتوسر به «پیرپسر»/ بازخوانی ساختار قدرت و تاریخ

سینماسینما، محمدحسین فتحی فیلم سینمایی «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، تصویری پیچیده و چندلایه از مناسبات قدرت در قالب یک خانواده را پیشِ روی مخاطب قرار می‌دهد. خانه‌ای که مرکزیت آن پدری مقتدر است و دو پسرش به شکلی نمادین موقعیت‌هایی در برابر او دارند. ورود زنی جوان به این فضا،...

۱۴۰۴/۰۵/۰۲

حامد بهداد
حسن فتحی
۲

واکنش‌ سینماگران به حواشی «پیر پسر»/ قلب‌هایی که برای «سینما» می‌تپد

به‌دنبال برخی حاشیه‌سازی‌های غیرسینمایی نسبت به فیلم سینمایی «پیر پسر» تعدادی از سینماگران با انتشار متن‌هایی ضمن انتقاد از این واکنش‌ها، بر لزوم صیانت از «سینما» تأکید کردند. نوشته واکنش‌ سینماگران به حواشی «پیر پسر»/ قلب‌هایی که برای «سینما» می‌تپد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

۱۴۰۴/۰۴/۲۹


هیاهوها علیه «پیرپسر»

سینماسینما، ابوالفضل نجیب  ابتدا اشاره کنم هنوز «پیرپسر» را تماشا نکرده‌ام. آنچه درباره فیلمب اید نوشته شود می ماند در حد وعده تا بعد. اما هیاهوی پیرامون فیلم علی الظاهر از خود فیلم بیشتر است و گمانم هم بر این است اغلب غوغاسالاران مسبوق به سابقه فیلم را ندیده گز...

۱۴۰۴/۰۴/۲۹


«پیرپسر»؛ مردی که قانون نداشته باشد، همیشه پسر می‌ماند

سینماسینما، محمد ناصری‌راد اگر روزی بخواهیم فیلمی را پیدا کنیم که در آن، تنِ انسان معاصر ایرانی با استخوان‌های تاریخ برخورد کند، «پیرپسر» یکی از معدود نمونه‌های تپنده و البته زخمی آن است. اکتای براهنی در این اثر، نه فقط یک قصه جنایی یا روان‌پریشانه تعریف نمی‌کند، بلکه تصویری غریب...

۱۴۰۴/۰۴/۲۸


«پیرپسر»؛ فیلمی درباره روان انسان و پیچیدگی‌های قدرت و سلطه

سینماسینما، عدنان شاه طلایی «پیر پسر» ساخته اکتای براهنی یکی از آثار برجسته ژانر جنایی روان شناختی در سینمای ایران است که با ظرافت وقتی مثال زدنی فضایی پرتنش و تاریکی از روابط خانوادگی را به تصویر می کشد. داستان در دل یک خانه قدیمی در تهران می گذرد، خانه...

۱۴۰۴/۰۴/۲۷


«پیرپسر»؛ خون بر زمین حاکم می‌شود

سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی خط لو رفتن داستان شاید هنر کارگردانی اُکتای براهنی در دومین فیلمش، «پیر پسر»، نمایش خشونت زیرپوستی‌ باشد، که در جای جای فیلم به چشم می‌خورد. نمایشی از اعماق جهنم، وقتی مصداق زمینی‌اش را پیدا کرده باشد. خشونتی تهدیدکننده، که تعلیق و ناامنی ایجاد می‌کند. نمایش...

۱۴۰۴/۰۴/۲۶