
سینماسینما، ترجمه: فریبا جمور
نمایش فیلم سینمایی «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی در جشنوارههای خارجی، فرصتی بود تا این اثر از نگاه اهالی مطبوعات و منتقدان در رسانههای کشورهای میزبان نقد شود؛ نگاه فیلم به موضوع مردسالاری، ارتباط پدر و پسران، نقش زن در فیلم و مواردی از این دست در کنار بحثهای فنی چون نوع فیلمبرداری و طراحی صحنه از جمله مواردی بود که در این نقدها مورد توجه قرار گرفت.
در ادامه مروری بر این نوشتهها صورت میگیرد:
اسکرین دیلی/ وِندی آید
وندی آید در نقد خود بر فیلم «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی (برنده جایزه اسکرین بزرگ روتردام) آن را درامی خانوادگی و نفسگیر توصیف میکند که به شکلی عریان به پدرسالاری سمی، اعتیاد و خشونت در دل یک خانواده فروپاشیده در تهران میپردازد. او اشاره میکند که براهنی در دومین فیلمش با الهام از آثار داستایوفسکی (برادران کارامازوف و ابله) روایتی طولانی اما پرکشش خلق کرده که با دیالوگهای تیز و بازیهای درخشان جان میگیرد؛ بهویژه حضور مسحورکننده لیلا حاتمی در نقش زن مطلقه و بازی سهمگین حسن پورشیرازی در نقش پدر. به گفتهی آید، فیلم با تصویر بیپرده از مواد مخدر، فحشا و مردسالاری ویرانگر، چهرهای از ایران به نمایش میگذارد که بهندرت روی پرده دیده میشود، و با طراحی صحنه شاهکار و پایانی خونین و پرتنش به اوج میرسد.
Dirty Movies/ نقد زنده از جشنواره TIFF رومانی
فیلم «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی در بخش مسابقه رسمی بیستوسومین جشنواره TIFF رومانی به نمایش درآمد. این نقد آن را روایتی بلند از پدری خودکامه و دو پسرش میداند که در فضایی آلوده از تحقیر، مردسالاری و خشونت، بر سر عشق زن جوانی (لیلا حاتمی) به نبرد میافتند. هرچند فیلم با طراحی صحنه شلخته، روابط بیمار و شخصیت پدر (با بازی حسن پورشیرازی) تصویری تلخ از پدرسالاری و سوءاستفاده ارائه میدهد، اما به گفتهی منتقدان، روایت به تدریج دچار تکرار، کشدار بودن و شخصیتپردازیهای تخت میشود؛ بهجز رعنا که شخصیتی چندلایه و پرکشمکش میان عشق و معیشت است. فیلم با وجود فیلمبرداری چشمنواز و لحظاتی تأثیرگذار، در نهایت به پایانی پرخشونت و قابل پیشبینی میرسد که بیش از آنکه تکاندهنده باشد، به نظر طولانی و اغراقآمیز جلوه میکند.
The Reviews Hub
فیلم «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی در جشنوارهی لندن بریز ۲۰۲۴ به نمایش درآمد. این نقد آن را پرترهای تیره و نفسگیر از پدری خودکامه (با بازی پرقدرت حسن پورشیرازی) میداند که با دو پسرش در کشاکش دائمی خشونت، تحقیر و سلطه قرار دارد تا اینکه ورود همسایهای زن (لیلا حاتمی در نقش رعنا) مسیر ماجرا را تغییر میدهد. فیلم بیش از سه ساعت طولانی است و در بخش پایانی به ملودرامی کشدار و قابل بازبینی تبدیل میشود، اما در عین حال تقابل نسلها و دو نوع مردانگی ــ خشونت عریان غلام در برابر لطافت و روشنفکری علی (با بازی حامد بهداد) ــ را بهخوبی برجسته میکند. هرچند شخصیتپردازی رضا (محمد ولیزادهگان) سطحی به نظر میرسد، براهنی موفق میشود اثری تکاندهنده و تلخ دربارهی پدرسالاری بیمهار و محدودیتهای آزادی حتی برای مردان در سایهی چنین پدری خلق کند.
گازتِلی / آراش ناهندیان
آراش ناهندیان در نقد منتشرشده در سایت گازتِلی دربارهی «پیرپسر» (به کارگردانی اکتای براهنی) مینویسد این فیلم مطالعهای شخصیتمحور و نفسگیر است که جایگاه براهنی را بهعنوان فیلمسازی توانمند و مورد توجه تثبیت میکند. ناهندیان بر این باور است که بازی مسحورکنندهی حسن پورشیرازی در نقش غلام، ستون اصلی اثر است؛ پدری بیرحم و هولناک که با سلطه و تحقیر، زندگی پسرانش را خرد میکند. فیلم با شخصیتپردازی دقیق و پرداخت به نشان دادن تقابلهای نسلی – بین خشونت ناپالایش غلام و روشنفکری لطیف علی با بازی حامد بهداد – موفق میشود روایتی تلخ و مؤثر بسازد که بیش از آنکه متکی به داستان باشد، بر روانشناسی شخصیتها و تنشهای درونیشان بنا شده است.
آن اسکرین نیویورک/ لوسی استرنباخ
لوسی استرنباخ در نقد خود بر «پیرپسر» (به کارگردانی اکتای براهنی) که در جشنواره فیلم ایرانی نیویورک به نمایش درآمده، این اثر را روایتی گزنده از یک خانواده پدرسالار میداند که حول رابطهی پرتنش غلام (با بازی حسن پورشیرازی) با دو پسرش علی (حامد بهداد) و رضا (محمد ولیزادهگان) و همچنین حضور زن مطلقهای به نام رعنا (لیلا حاتمی) شکل میگیرد. او توضیح میدهد که فیلم با الهام از دوران نوجوانی براهنی در انقلاب ایران و حتی عنوانی برگرفته از نمایشنامهای بریتانیایی قرن هفدهم، شکافهای نسلی، مردانگیهای بیمار و سلطهجوییهای پدرانه را در قالبی معاصر بازنمایی میکند. استرنباخ با اشاره به صحنههای نمادین مانند پلکان نورانی یا بالا و پایین رفتن کیسههای پول، جدال قدرت و آزادی رعنا را با غلام برجسته میکند و تأکید دارد که فیلم با وجود نمایش عریان خشونت، این پرسش را مطرح میسازد که آیا برای درک اثرات ویرانگر پدرسالاری باید الزاماً شاهد بازنمایی خشونت بود یا نه.
دانشگاه UCLA
فیلم «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی در تاریخ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵ در سالن بیلی وایلدر به نمایش گذاشته شد. این اثر دوم براهنی بهعنوان درامی خانوادگی و سترگ معرفی میشود که در عین حال مطالعهای دقیق از استبداد و خشونت است. داستان بر زندگی دو برادر ناتنی متمرکز است که همراه پدری سلطهگر و تباه در عمارت فرسودهای گیر افتادهاند؛ پدری که روزهایش را در اعتیاد، فحشا و شکنجه روحی فرزندانش میگذراند. ورود زن جوانی به نام رعنا (با بازی لیلا حاتمی) این تعادل بیمارگونه را برهم میزند و جدالهای پنهان خانواده را به سطح میآورد. براهنی با بازیهای پرکشش لیلا حاتمی، حامد بهداد و حسن پورشیرازی، تنش را به تدریج بالا میبرد تا فیلم در اوج خود به نقطهای شگفتانگیز و تکاندهنده برسد؛ جایی که ارادهها به محک گذاشته میشوند، مرزها شکسته میشوند و رازها برملا میگردند.
جشنواره فیلم روتردام (IFFR) / بیانیه هیئت داوران
فیلم«پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی در سال ۲۰۲۴ موفق شد جایزهی معتبر ویپرو بیگ اسکرین جشنواره بینالمللی فیلم روتردام را از آن خود کند. هیئت داوران در بیانیهی خود این اثر را از آغاز تا پایان «گیرا و تأثیرگذار» توصیف کردند و بر توانایی آن در پرداخت تمهایی چون پدرسالاری، زنستیزی، عشق، خشونت و تراژدی تأکید داشتند. به گفتهی آنان، فیلم نمونهای درخشان از قصهگویی است که با دیالوگهای پرجزئیات و پرتنش، دقت در طراحی صحنه و اوجگیری تدریجی هیجان، تجربهای نفسگیر خلق میکند و در پردهی پایانی با انفجاری تکاندهنده به اوج میرسد. هیئت داوران همچنین بازیهای قدرتمند بازیگران اصلی از جمله حسن پورشیرازی، حامد بهداد و لیلا حاتمی را ستودند و آن را پرترهای خیرهکننده از خانوادهای در آستانه فروپاشی دانستند.
Middle Eat Eye/ جوزف فهیم
فیلم«پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی در جشنواره بینالمللی فیلم روتردام بهعنوان مهمترین کشف سینمای ایران در سال ۲۰۲۴ معرفی شد. این نقد آن را «کثیفترین و درخشانترین فیلم جریان اصلی ایران» مینامد؛ ملودرامی خانوادگی و خفقانآور که بر غلام (با بازی حسن پورشیرازی)، پدری هیولاوار و سلطهجو، و دو پسر سرخوردهاش متمرکز است. حضور رعنا (لیلا حاتمی)، زن مطلقهای اغواگر که واحد بالای خانه را اجاره میکند، موازنه قدرت را برهم میزند و جدالی پرخشونت را میان پدر و پسران شعلهور میسازد. منتقد تأکید میکند که برخلاف آثار هنری-خانهای مرسوم، در این فیلم هیچ قهرمان یا قربانی شریفی وجود ندارد؛ همه شخصیتها، از پدر تا پسران و حتی رعنا، گرفتار فساد، خشونت و منافع شخصیاند. «پیرپسر» با نمایش بیپرده مصرف مواد، فحشا، خیانت و روابط پنهانی، تصویری بیسابقه از طبقه متوسط ایران ارائه میدهد؛ جامعهای سرشار از نفرت، ابتذال فرهنگی و خشونت فروخورده. با وجود زمان طولانی (۱۹۰ دقیقه)، فیلم که برنده جایزه اصلی بخش بیگ اسکرین نیز شد، بهعنوان یک «سوپاپرای لذتبخش» ستایش شده که نشان میدهد سینمای جریان اصلی هم میتواند به اندازه سینمای هنری، روشنگر و جسور باشد.
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، آریو همتی «پیرپسر» به کارگردانی و نویسندگی اکتای براهنی بنا بر مقولهبندی ساختاریک، یعنی سینمای پیشا ساختارگرا، ساختارگرا، پسا ساختارگرا و فراساختارگرا در نوع سینمای فراساختارگرا و در ادامه مسیر فیلمهای «دونده» امیر نادری، «بادکنک سفید» جعفر پناهی، «طعم گیلاس» عباس کیارستمی، «فروشنده» اصغر فرهادی و… قرار میگیرد. این...
۱۴۰۴/۰۸/۲۰
سینماسینما، سپیده ابرآویز فیلمساز چه نویسنده فیلمنامه باشد چه کارگردان، خوب است روانشناسی بداند. خوب که نه اصلا واجب است و ضروری. اکتای براهنی این موضوع را به درستی درک میکند او فارغ از اینکه اقتباس میکند یا نمیکند بازیگر حرفهای میآورد یا نمیآورد فیلمش را خوب میسازد یا نمیسازد...
۱۴۰۴/۰۸/۱۵
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما، منوچهر دین پرست فیلم «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، دومین اثر سینمایی او، با فیلمنامهای منسجم و کارگردانی پخته، یکی از برجستهترین آثار سینمای ایران در سالهای اخیر است. فیلم درباره خانوادهای سهنفره شامل پدر مستبد (غلام با بازی حسن پورشیرازی) و دو پسرش (علی: حامد بهداد، رضا: محمد ولیزادگان)است...
۱۴۰۴/۰۸/۱۲
اکران آنلاین فیلم «پیرپسر» در پلتفرم «فیلمنت» عصر امروز متوقف شد. به گزارش سینماسینما، اکتای براهنی، کارگردان این فیلم، در صفحه شخصی خود اعلام کرد: پخش «پیرپسر» از ساعت سه بعد از ظهر امروز (شنبه) به دستور رئیس ساترا متوقف شده است و تلاشها برای ادامه پخش تاکنون بینتیجه مانده...
۱۴۰۴/۰۸/۱۰
فیلم «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، امشب به طور اختصاصی در سینما آنلاین فیلمنت اکران شد. به گزارش سینماسینما، فیلم درام ایرانی «پیر پسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی و تهیهکنندگی حنیف سروری و بابک حمیدیان، ۴ آبان ۱۴۰۴ ساعت ۱۸، در سینما آنلاین پلتفرم فیلمنت به نمایش...
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلم سینمایی «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، از ساعت ۱۸ یکشنبه ۴ آبان به طور اختصاصی در سینما آنلاین فیلمنت اکران میشود. نوشته اکران آنلاین فیلم «پیر پسر» از امشب در فیلمنت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
تهیه کننده فیلم سینمایی پیر پسر به کارگردانی اکتای براهنی با تایید قاچاق این فیلم سینمایی گفت: ادمین کانال تلگرامی که نسخه این فیلم را منتشر کرده باید خسارت سنگینی بدهد. به گزارش سینماسینما، «حنیف سروری» یکی از تهیه کنندگان فیلم «پیر پسر» اظهار کرد: نسخه قاچاق فیلم سینمایی پیر...
۱۴۰۴/۰۸/۰۴
سینماسینما، مسعود ارجمندفر فیلم «پیرپسر»، دومین ساختهی اکتای براهنی، اثری چندلایه و عمیق است که فراتر از یک درام خانوادگی، به کاوش در تاریکترین زوایای روان انسان و ریشههای اساطیری میپردازد. این فیلم با الهام از مفاهیم روانشناختی کارل گوستاو یونگ، ساختارهای روایی اساطیری و ارجاع به ادبیات کهن ایران...
۱۴۰۴/۰۷/۱۸
سینماسینما، سمیه کاظمی حسنوند فیلم سینمایی «پیرپسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی، روایتگر زندگی مردی به نام غلام باستانی و دو پسرش؛ علی و رضا است. پیرمردی که در دود و عیاشی و رفیق بازیهای آنچنانی غرق است و پسرانش را قربانی زندگی بیثمری کرده که همچون کلاف سردرگمی...
۱۴۰۴/۰۶/۲۹
سینماسینما، زهرا راد دیوارهای ترکخورده فریاد میزنند، پنجرههای گردگرفته نور را در خود خفه میکنند و حوض خشکشده، آرزوهای بربادرفته را پیش چشم میگذارد. خانهی پدری در «پیرپسر» اکتای براهنی، تنها لوکیشن نیست؛ کاراکتری زنده است که از دل سینمای روسیه تا تهران امروز را روایت میکند. اینجا معماری، خودِ...
۱۴۰۴/۰۶/۱۸
سینماسینما، فرزانه متین جادوی سینما بدین معناست که یک فیلم خوب توانایی آن را دارد تا مخاطباش را به فراسوی زندگی روزمره ببرد. اکتای براهنی بیپروا با موضوعات اجتماعی و ساختارهای تجربی، یکی از چهرههای برجسته نسل جدید سینمای ایران است که نه پیرو سینمای هنری است و نه همراه...
۱۴۰۴/۰۶/۰۸
سینماسینما، ابوالفضل نجیب بسیاری بر این باور هستند که «پیرپسر» دومین فیلم اکتای براهنی در سینمای ایران یک اتفاق تازه است. آنچه به اتفاق تعبیر میشود الزاما به معنای اعتبار و ارزشهای بصری و سینمایی، بلکه وجهی از تمایز فیلمی است که پتانسیل و ظرفیتهای متنوعی برای تأویلگرایی، تفسیرگرایی و...
۱۴۰۴/۰۶/۰۲
سینماسینما، ندا قوسی «همه اصول اخلاقی پیر مرد در این کلام خلاصه میشد: دنیا پس از مرگ من چه دنیا چه سراب!»[۱] [در متن حاضر جملاتی از کتاب «برادران کارامازوف»، فئودور داستایفسکی، ترجمه استاد پرویز شهدی منتشر شده توسط انتشارات مجید استفاده شده که دقیقاً و به طور مشخص به...
۱۴۰۴/۰۶/۰۱
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
سینماسینما؛ جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت»، جمعه ۲۴ مرداد از ساعت ۲۲ به صورت زنده به آنتن شبکه نمایش رفت. در بخشی از این برنامه، بهروز افخمی مطرح کرد که حمید نعمت الله کارگردان «قاتل و وحشی» در تماسی تلفنی که با او داشته مطرح کرده است که اکتای...
۱۴۰۴/۰۵/۲۵
سینماسینما، زهرا مشتاق باید در اعلام زمان فیلم اشتباهی رخ داده باشد. محال است سه ساعت و نیم تمام، بی وقفه به تصاویری چشم دوخت که ذره ذره تو را می بلعد، روحت را به بی رحمانه ترین شکل ممکن، از هم متلاشی می کند و تو باز عطش بیشتری...
۱۴۰۴/۰۵/۲۴
سینماسینما، احمد میر احسان آن پدر منتقد شعر و خاطرات خانه اموات روایت «پیرپسر» و ضدروایت ترامپ یا غلام؟ و یک فیلم مدرن شاید می خواهم به بهانه درک رابطه بینامتنی “پیر پسر ” اکتای (اگتای) براهنی و میراث پدر ‘ رضا براهنی به نوعی ساختار زدایی فبلم با تبار...
۱۴۰۴/۰۵/۱۵
سینماسینما، فرزانه متین نظام مردسالاری بر پایه ی خشونت، غیرت، قدرت نمایی و سرکوب احساسات بنا شده است این مردانگی نه فقط به زن، ستم می کند بلکه مرد را در نهایت به ویرانی می کشاند. یکی از مهمترین مشکلات سینمای ایران، نمای مردانه، نگاه جنسی شده به زن، روایت...
۱۴۰۴/۰۵/۱۴
سینماسینما، محمد نجاری* در سپهر سینمای جهان، عنوان «پیرپسر» چون نغمهای دوگانه، دو روایت متمایز اما همصدا را به هم پیوند میدهد: «پیرپسر» اکتای براهنی، که در خاک اسطورههای ایرانی و زخمهای خانوادگی ریشه دارد، و «پیرپسر» (Oldboy) پارک چانووک، که در طوفان زیباییشناسی خشن و فلسفهی انتقام کرهای غوطهور...
۱۴۰۴/۰۵/۱۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
داریوش ارجمند در بخشی از نشست فیلم «ناخدا خورشید» که در موزه سینما برگزار شده، بیان کرد: برای بازی در فیلم «پیر پسر» به من پیشنهاد شد اما در آن بازی نکردم زیرا معتقدم فیلمها و سریالهای ما هم کپی فیلمهای خارجی شده است و ما دیگر حتی یک پلیس...
۱۴۰۴/۰۵/۰۹
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
فیلم سینمایی «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی تاکنون موفق به جذب بیش از یک میلیون نفر مخاطب شده است. نوشته سیر صعودی استقبال از «سینمای اجتماعی» ادامه دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۰۶
جدیدترین قسمت از برنامه سینمایی «هفت» با اجرای بهروز افخمی جمعه سوم مرداد با بررسی فیلم سینمایی «پیر پسر» و پرونده ویژه پیرامون «پدر در سینمای ایران» از شبکه نمایش پخش میشود. نوشته نقد و بررسی «پیر پسر» در برنامه «هفت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۵/۰۳
سینماسینما، دکتر پروین سلاجقه فیلم «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی با بازیگرانی شاخص بر اساس رمان قرن نوزدهمی «برادران کارامازوف»، نوشته ی فیودور داستایوفسکی، نویسندهی بزرگ روسی ساخته شده است. علاوه بر این، ترسناک ترین صحنهی آن، یادآور ترسناکترین صحنه ی فیلم معروف «درخشش» به کارگردانی استنلی کوبریک است، (تبری...
۱۴۰۴/۰۵/۰۳
سینماسینما، آیه اسماعیلی فیلم پیرپسر مجموعهای از لایههای روانشناختی، اجتماعی و دراماتیک است. این فیلم، به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی محصول سال ۱۴۰۰ خورشیدی (۲۰۲۴ میلادی) است. نخستین نمایش آن در جشنواره روتردام بود، جایی که موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم شد. فیلمنامه پیرپسر، با تعلیق روانشناختی بالا...
۱۴۰۴/۰۵/۰۲
سینماسینما، محمدحسین فتحی فیلم سینمایی «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، تصویری پیچیده و چندلایه از مناسبات قدرت در قالب یک خانواده را پیشِ روی مخاطب قرار میدهد. خانهای که مرکزیت آن پدری مقتدر است و دو پسرش به شکلی نمادین موقعیتهایی در برابر او دارند. ورود زنی جوان به این فضا،...
۱۴۰۴/۰۵/۰۲
منتظر بمانید..
منتظر بمانید..
بهدنبال برخی حاشیهسازیهای غیرسینمایی نسبت به فیلم سینمایی «پیر پسر» تعدادی از سینماگران با انتشار متنهایی ضمن انتقاد از این واکنشها، بر لزوم صیانت از «سینما» تأکید کردند. نوشته واکنش سینماگران به حواشی «پیر پسر»/ قلبهایی که برای «سینما» میتپد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.
۱۴۰۴/۰۴/۲۹
سینماسینما، ابوالفضل نجیب ابتدا اشاره کنم هنوز «پیرپسر» را تماشا نکردهام. آنچه درباره فیلمب اید نوشته شود می ماند در حد وعده تا بعد. اما هیاهوی پیرامون فیلم علی الظاهر از خود فیلم بیشتر است و گمانم هم بر این است اغلب غوغاسالاران مسبوق به سابقه فیلم را ندیده گز...
۱۴۰۴/۰۴/۲۹
سینماسینما، محمد ناصریراد اگر روزی بخواهیم فیلمی را پیدا کنیم که در آن، تنِ انسان معاصر ایرانی با استخوانهای تاریخ برخورد کند، «پیرپسر» یکی از معدود نمونههای تپنده و البته زخمی آن است. اکتای براهنی در این اثر، نه فقط یک قصه جنایی یا روانپریشانه تعریف نمیکند، بلکه تصویری غریب...
۱۴۰۴/۰۴/۲۸
سینماسینما، عدنان شاه طلایی «پیر پسر» ساخته اکتای براهنی یکی از آثار برجسته ژانر جنایی روان شناختی در سینمای ایران است که با ظرافت وقتی مثال زدنی فضایی پرتنش و تاریکی از روابط خانوادگی را به تصویر می کشد. داستان در دل یک خانه قدیمی در تهران می گذرد، خانه...
۱۴۰۴/۰۴/۲۷
سینماسینما، محمدرضا امیر احمدی خط لو رفتن داستان شاید هنر کارگردانی اُکتای براهنی در دومین فیلمش، «پیر پسر»، نمایش خشونت زیرپوستی باشد، که در جای جای فیلم به چشم میخورد. نمایشی از اعماق جهنم، وقتی مصداق زمینیاش را پیدا کرده باشد. خشونتی تهدیدکننده، که تعلیق و ناامنی ایجاد میکند. نمایش...
۱۴۰۴/۰۴/۲۶